(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "De Nederlandsche geschiedenis in platen"

Google 



This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scannod by Google as part of a project 

to make the world's books discoverablc onlinc. 

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 

to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 

publisher to a library and fmally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing lechnical restrictions on automated querying. 
We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each file is essential for informingpeopleabout this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countiies. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can'l offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full icxi of this book on the web 

at |http: //books. google .com/l 



Google 



Dit is ccn digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliothcckpl anken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat 

doen we omdat we alle boeken ter wereld online beschikbaar willen maken. 

Dit boek is na oud dat het auteursrecht erop is verlopen, zodat het boek nu deel uitmaakt van het publieke domein. Een boek dat tot het publieke 

domein behoort, is een boek dat nooit onder het auteursrecht is gevallen, of waarvan de wettelijke auteursrecht termijn is verlopen. Het kan per land 

verschillen of een boek tot het publieke domein behoort. Boeken in het publieke domein zijn een stem uit het verleden. Ze vormen een bron van 

geschiedenis, cultuur en kennis die anders moeilijk te verkrijgen zou zijn. 

Aantekeningen, opmerkingen en andere kanttekeningen die in het origineel stonden, worden weergegeven in dit bestand, als herinnering aan de 

lange reis die het boek heeft gemaakt van uitgever naar bibliotheek, en uiteindelijk naar u. 

Richtlijnen voor gebruik 

Google werkt samen met bibliotheken om materiaal uit het publieke domein te digitaliseren, zodat het voor iedereen beschikbaar wordt. Boeken 
uit het publieke domein behoren toe aan het publiek; wij bewaren ze alleen. Dit is echter een kostbaar proces. Om deze dienst te kunnen blijven 
leveren, hebben we maatregelen genomen om misbruik door commerciële partijen te voorkomen, zoals het plaatsen van technische beperkingen op 
automaüsch zoeken. 
Verder vragen we u het volgende: 

+ Gebruik de bestanden alleen voor niet-commerciële doeleinden We hebben Zoeken naar boeken met Google ontworpen voor gebruik door 
individuen. We vragen u deze bestanden alleen te gebruiken voor persoonlijke en niet -commerciële doeleinden. 

+ Voer geen geautomatiseerde zoekopdrachten uit Stuur geen geautomatiseerde zoekopdrachten naar het systeem van Google. Als u onderzoek 
doet naar computervertalingen, optische tekenherkenning of andere wetenschapsgebieden waarbij u toegang nodig heeft tot grote hoeveelhe- 
den tekst, kunt u contact met ons opnemen. We raden u aan hiervoor materiaal uit het publieke domein te gebruiken, en kunnen u misschien 
hiermee van dienst zijn. 

+ Laat de eigendomsverklaring staan Het "watermerk" van Google dat u onder aan elk bestand ziet, dient om mensen informatie over het 
project te geven, en ze te helpen extra materiaal te vinden met Zoeken naar boeken met Google. Verwijder dit watermerk niet. 

+ Houd u aan de wet Wat u ook doet, houd er rekening mee dat u er zelf verantwoordelijk voor bent dat alles wat u doet legaal is. U kunt er 
niet van uitgaan dat wanneer een werk beschikbaar lijkt te zijn voor het publieke domein in de Verenigde Staten, het ook publiek domein is 
voor gebniikers in andere landen. Of er nog auteursrecht op een boek mst, verschilt per land. We kunnen u niet vertellen wat u in uw geval 
met een bepaald boek mag doen. Neem niet zomaar aan dat u een boek overal ter wereld op allerlei manieren kunt gebruiken, wanneer het 
eenmaal in Zoeken naar boeken met Google staat. De wettelijke aansprakelijkheid voor auteursrechten is behoorlijk streng. 

Informatie over Zoeken naar boeken met Google 

Het doel van Google is om alle informaüe wereldwijd toegankelijk en bruikbaar te maken. Zoeken naar boeken met Google helpt lezers boeken uit 
allerlei landen te ontdekken, en helpt auteurs en ui tgevers om een nieuw leespubliek te bereiken. U kunt de volledige tekst van dit boek doorzoeken 

op het web via |http: //books .google .coml 




AndóVer-HArVarP 

nfEOLOGKALUBRABY 



4 793 

CA - y 
DE NEDERIiAMDSCHB «SSCHIBDEIVIS 

IN PL4TEN. 



BEREDENEERDE BESCHRIJVING 



TAN 



KEDERLAIVDSGHE HISTORIEPLATEN, 

ZINNEPRENTEN EN HISTORISCHE KAARTEN; 



VERZAMELD, GERANGSCHIKT, BESCHREVEN 

DOOB 

F. JI ü L L B R, 

BOBKHiNDELAAB TE AHSTRBOAM. 

DERDE DEEL. 
(179B tot 187».) 



AMSTERDAM, 
PREDERIK MULLER bn C'. 

1879. 



t '■ ■ 



I <f ■ 






•i' 



# ,< 



* » 



f .' 






I 






! "i : 



I , ■ ■ r ■> • 



» 



/(tjV OORREDK 

v.3 ■ 

Met groote dankbaarheid zie ik door He uitgave van dit 5e strik 
of 3e Deel mjner : BeachrQving van Nederlandsche Historie, Spot- 
en Zinneprenten, de taak vervuld mij zei ven voor ruim 20 jaren 
opgeladen, om eene: Nederlandsche Geschiedenis 'in 
platen te geven! Indien ik mij bg den aanvang éénig denkbeeld 
had kunnen vormen van den tgd, moeite en kosten die dit werk 
zou vereischen, voorzeker zou ik het niet ondernomen hebben; — 
gelukkig is het thans tot onzen t|jd voltooid ! — Eön omvangrijk 
Supplement, in het laatst dezes jaars te verschijnen, wijl het voor 
de helft iq Handschrift gereed ligt, zal de hoogst belangrijke 
aanwinsten over vroegere jaren bekend maken en verrijkt zijn door 
tallooze artistieke opmerkingen van onzen begaafden kunstkenner 
J. P. V. D. Kellsn. 

Voorts verheugt het mij met eenigen trots te kunnen zeggen dat geen 
ander land eene dergelijke Geschiedenis in platen bezit; — 
vooreerst he<ïft geene natie zoo Véle en fraaye historische platen, 
inzonderheid over de zoo belangr^ke 16e en 17e eeuwen ; maar ook 
alleen in Frankrijk id eene poging gedaan tot een dergelijk werk, 
nl. door Hennin, doch dit eindigt reeds met het jaar 1610, en het 
vervolg (tot 1672) van den fleer G. Düplessis is eene wel bekng- 
rijke doch dorre Igst van platen, en gèenzins eene poging om 
Hbnnin's werk voort te zetten. 

Hoe verder ik met dit werk kwam en hoe meer ik onzen tyd 
naderde, hoe moeijel^ker, onaangenamer en tijdroovender het weird, 
hoe vreemd dit ook moge schijnen, — De geschiedenis van het 
Koningrijk der Nederlanden bood gedurende de 64 jaren van 1816 
tot nn, geene gebeurtenissen aan van algemeen belang, die aanleidinsr 
gaven tot het afbeelden in plaat, dan: de gevolgen der scheiding 
van België (van Speyk, Tiendaagsche veldtogt, beleg der Citadel) 
alsmede 9e huwelijken, troonsbestijgingen dood onzer Votstén ; alle 
andere afbeeldingen zyn van ondergeschikt, hetzg plaatselijk, hétzij 
persoonlijk belang, en meestal over gebeurtenissen, die zeker in geene 
geschiedenis, welligt even in eene jaarlijksche kronijk vermeld zouden 
zijn. Het inwinnen van inlichtingen ter naauwkeurige oihschryving 
en verklaring dier platen heeft tallooze bezwaren gehad, gedurig zoe- 
ken in Couranten en honderden brieven gekost. Het is zonderling 
hoe weinig men van t^dgenooten en zelfe van de pelrsonen, in de 
afgebeelde zaken betrokken, naauwkeurige berigteri, vooral over het 
juiste f^dstip der gebeurtenis verkrijgen kan, — Men voege nu 
hierbij het ld zeldzamer wordea ifm ^edEeiv, vlugschriften en |)Iaten, 



IT 



vooral uit de jaren 1815—70 door de ware vernielingsmanie, 
die thans bij velen heerscht om boeken maar tot scheur- 
papier te maken (er bestaat zelfs een Genootschap met dit 
doel!) zoodat tallooze boeken, in de laatste 30 of 40 jaren gedrukt, 
spoorloos verdwenen zijn, voor zooverre ze niet reeds door het aller* 
treurigste papier waarop ze gedrukt waren, uiteengevallen en ver- 
nietigd zijn. Evenzoo zijn de meeste platen, vooral die van 1825 
tot 65 ongeveer, nl. nit den eersten tijd der lithographie hier te 
lande, van zoo ellendige teekening en uitvoering (er zijn zeer enkele 
uitzonderingen !) dat weinigen het der moeite w.iardig li ebben geacht 
ze te bewaren, indien dit al mogelijk was door den toestand van 
het papier, dat verkleurde, scheurde, ja uiteen viel, — al te za- 
men redenen, waardoor reeds uu tal van prenten en boeken der laatste 
50 jaren zeldzamer zijn dan die één of tweehonderd jaar geleden uitge- 
geven werden en onze nakomelingschap ze nog zeldzamer zal aantref- 
fen, — welligt niet tot hare schade! — Door dit alles had de bewerking 
dezer aflevering hare zeer eigenaardige en onaangename bezwaren. 

Wijl de staat mijner gezondheid mij lu den laatsten tijd 
de inspanning, voor dit werk volstrekt vereischt, verboden heeft, 
heb ik naar eeneu medehelper omgezien en dien gelukkig ge- 
vonden in den Heer J. F. van Someren uit Zutphen, die met 
veelzijdige kennis, stalen vlijt en groote naauwkeurigheid de jaren 
van 1800 tot nu beschreven heeft, en tevens de niet gemakkelijke 
taak voibragt de vermeerderingen uit de verzamelingen der Heeren 
van Gijn, Nyland, van Stolk, en anderen er bij te voegen. Hoewel 
alles door mij nagezien en tusschen ons besproken is, zoude ik het 
werk zonder zijne hulp welligt niet voltooid hebben, zoodat ik hem 
mijn opregten dank betuige en hoop dat dit de eerstelinge zij van 
vele andere degelijke bibliographische werken! 

Nog rest mij hartelijk dank te zeggen aan den Hoer H. Hymans, 
Conservator aan het Prentkabinet te Brussel voor de belangrijke 
mededeelingen der Spotprenten over 1830, 31, die mij ontbre- 
ken en in de Verzamelingen te Brussel aanwezig zijn. 

Aan de Heeren A. van Stolk te Rotterdam, S. van Gijn te Dordrecht, 
A. J. Nyland te Utrecht, J. W. Wurfbain op de Heuven bij Ehedersteeg, 
en anderen, betuig ik voor de welwillende overzending of openstelling 
hunner verzamelingen eveneens mijnen dank, — en hoop dat de bezit- 
ters van in dit werk niet vermelde en der beschrijving waardige 
platen, m\i die voor het Supplement zullen toezenden. 

F&£D. MULLMl. 

X Julij 1879, 






BEREDENEERDE BESCHRIJVING 



VAN 



NEDERLANDSCHE HISTORIEPRENTEN. 



DE BATAAPSCHB EBPUBLIEK. 1795 — 1806. 

5310 (1795. 19 Jan.) „Het begin der Revolutie te Amsterdam." — HetCom- 
a miité Revolutionair verkondigt bij toortslicht door den Secretaris P. J. B. 

C. van der Aa, van de trappen van de Waag op den Dam, de overgave 
van het Bewind door Burgemeesters aan het Committé. (Wagenaar, Verv. 
XXVIII. 137). Door R, Vinkeles. 180. Uit: Wagenaar, Verv. XXVIJI. 
h Dez. plaat, proefdruk v, a, l. 

5311 Proclamatie van het Comitté Revolutionair te Amst. onderteekend door 
P, J. B. C. vau der Aa, aan de Burgerij van Amsterdam, bevattende de 
namen der Leden van het Comitté Revol. en vsin de verkozen Provisioneele 
Repraesentanten , met gedurige verwijzing naar „den wensch der vrije Fran- 
,schen, Amst. D. M Langeveld. 19 Januarij 1795. Eerste dag der Bataaf- 
„sche vrijheid." Plano, 

5312 Het planten van den vrijjheidsboom op den Dam. — Gezigt van den 
Dam, Stadhuis en Waag, welke laatste met ladders beklommen wordt ^ 
en waarvoor de vrijheidsboom met touwen omhoog getrokken wordt. Fraa^'e 
teekening in sepia zonder naam. Hg. 16, br. 24 dm. br. fol. — B|j den 
Heer J. W. Wurfbain, op de Heuven by Arnhem. 

5313 Zijden lint waarop de woorden: «Eerste Jaar van Vryheid — en:Vader- 
„land — Alliantie — Vryheid — Gelijkheid — den 19 Januarij — Anno 
„1795," de woorden zjjn door evenveel zinnebeelden in kleuren als hier 
streepjes staan, afgescheiden. Lang 50, br. 3.6 dm. 

5314 „Den XIX Januarij, eerste dag der Bat. vrijheid." Opschrift op een lint 
geslingerd om een Vryheidsboom ; aan den voet van den boom een kees^ 
met onderschrift: „Ik heb hem gevonden" (wie? den boom? of de vrij- 
heid?). 8<^. In den Atlas v. Mr. S. v. Gijn, te Dordrecht. 

5315 „lütogt der Fransche Hussaaren te Amsterdam." — Gezigt op^het Leid- 
a 8che plein met de poort. (Wagenaar, Verv. XXVIII. 138). Naar /. BuU' 

huü door C. Josi, 1799. 8o. Uit: Zillesen, Geschied, d. Nederl. sedert 
1798. 8e dl. 
b Dez. pi.; proefdr, 9. a. /. 

5316 „Het inrukken der Franschen binnen Amsterdam." — De Leidsche poort 
a waardoor paardenvolk intrekt; voorop eene juichende sch&ie* «-• V)it« V7i^« 

ra. \ 



2 De Franschen in Holland komende. 1795. 

Uit: Bataafsche Revolatie en Alliantie Almanach voor 1796. Amst. H. A. 
Banse. 12». 
b Dez. pi., gekleurd. Uit denzelfden Alm. 

5317 Twee sprekende en belangrijke voorstellingen nit het burgerlijk leven tijdens 
de komst der Franschen hier te lande. (Wagenaar, Verv. XXX, 264—280). 
— 1) 3 armzalig gekleedde Franscbe soldaten komen met een billet van 
inkwartiering voor 3 mannen in een b*argerhais en reiken het aan de 
verschrikte meid over ; verderop de ontzette huisman en vrouw. ^ ^) In 
een burgerhuis zitten 3 drinkende en kaartspelende soldaten, die de vrouw 
des huizes uitlagchen en dreigen daar ze om betaling vraagt ; aan den muur 
hangt eene schets van deze groep met onderschrift : Egalité, --^ 2 Teekeningen 
in O. I. inkt door Z. de Gyselaar (te Leijden?) 1795. Ieder hoog 26, 
br. 31 dm. br. fol. 

5318 „De Carmagnole van 1795." — Onderschr. van eene af beelding van 9 Fr. 
militairen in berooiden toestand , gelijk zij in Jan. Amsterdam binnentrok- 
ken. Schetsteekening naar het leven (door ^. £r?it^W>^^),Hg. en br. 15 dm. 
40. — By den Heer J. W. Wurfbain. 

5319 „La Carmagnole." — Tekst der 13 coupletten met muzijk van dit toen 
ter tijd hier te lande veel gezongen lied vooral b.v. in Franeker. (Wagen. 
Verv. XXIX. 44), Gedrukt by W, C, Noüing, 4 bl. 40. 

5320 Twintig afbeeldingen van allerlei infanterie, meestal soldaten, een paar 
ojSicieren , in de meest verschillende en ongeregelde uniform of kleeding, 
een met een deken, velden met den broodzak op den rug; — allerwaar- 
schijnlijkst afbeeldingen der Fransche troepen in 1795 hier gekomen. Zeer 
fraai geteekend en gekleurd. Zonder eenig onderschrift, alleen staat op de 
plaats van een officier onderaan: A. C. H. & C, B. F. (C. Bendorp?) 8o. 
ledere pi. hg. 15^, br. 10^ dm. lu den Atlas van den Heer A. v. Stolk. 

5321 „Officier en gemeene der Sansculottes " — Onderschrift in H,S. van een 
plaatje, gemerkt XX, waarop een sansculotte met blaauw gestreepten 
broek, 2 brooden op zijne bajonet gestoken, een kruik in de hand en 
een ketel op den rug; naast hem een officier met rood gestreepte pan- 
talon, enz. 80, In den Atlas v. Mr, S. v. 6|jn. 

5322 Publicatie van de Staten Generaal d. Nederl., behelzende de opgave der 
beuoodigde kleeding, levensmiddelen en fourrages voor het Fransche leger 
alhier, 's Hage. 27 Jan. 1795. •— Afdruk uit den Nederl. Mercurius. 

5323 „The first articles in reqnisition at Amsterdam or the Sansculottes be- 
„come touts culotts.*' — Vinnige Engelsche spotprent op de Fransche 
requisitien. — Een Fransche Sansculotte heeft de wijde broek van een 
Hollander, waaruit het Hollandsche goud valt, aangetrokken, links drinkt 
een ander Sansculotte, die een Hollandsche met goud gevulde broek aan 
heeft, een flesch jenever, enz. Door S, W, Fores 1795. 29 Jan. kl. br. fol. 
In den Atlas vau den Heer A. v. Stolk. 

5324 „Prise de la Marine Hollandaise par la cavallerie Fran9aise , sur mer 
„19 Janv. 1795.*' — Regts de achterstevens van 6 groote en geheel van 
volk verlaten schepen der Holl. vloot, verderop meerdere schepen allen 
in het ijs vastgevroren. Op het ys eene talrgke schare Fransche cavallerie; 
links eene groote stad (de Helder?) Naar Uobineau door Pauquet. gr. br. fol. 

5325 »Monnment van de verworpen oude Constitutie. Sept. 1787 -^ 1795 18 
„Jan/' — Zinneprent op de nadeelige gevolgen voor handel, zeevaart en 
schoone kansten van de familieregering, enz. onder Willem V. — In het 



VJK. Spotprenten en: de Reqnestranten bevrgd. 3 

midden onder een grooten toog staat een groote zuil, van boven versierd 
door eene ster, waarin een ooijevaar (de Haagsche?) met omschrift: 
„Onder mijne vlengelen zyt gij veilig." Op de voorzijde hangen de wa- 
pens van Nederland, Praissen en der 7 Prov. Ter weerszijden twee vlag- 
gen met bijschr. : Onder Britsche dwingelandij en: Onder Pruysehe heer^ 
schappij. Op het voetstuk de attri baten van handel en zeevaart met bij- 
schrift wWg allen kwijnen.*' Ter weerszijden Neptunus en Mercnrins, 
Teekening in kleuren door N, v, d. Meer Jr, 1793. Hg. 56, br. 40 dm. 
gr. fol. — Bg den heer J. A. Nijland. 

5326 Kopijrekening van den kastelein nit het oude Wapen van Embden of Groot 
Keizershof (op den Nieuwendijk of Warmoesstraat) aan het Comitté revo- 
lutionair te Amsterdam, groot ƒ 5650. — waarop voorkomt: van 9 Dee. 
1794 tot 14 Jan. 1795, voor bijeenkomst, wijn, likeur ƒ300. — Van 
18 — 21 Jan. aan eeuige duizende menschen eten gegeven ƒ SOOO.— « Voor 
gebroken porceleinen ƒ 360.— Voor gebmik van mijn huis b|j het begin 
der revolutie van 18—21 dezes ƒ 1500. — By den Heer J. W. Wurf bain. 

5327 Spotprent op de handelingen in de Grond- en W^k vergaderingen. -— Eene 
groote gelagzaal; in het midden eene tafel waaraan eenige twistende en 
slapende mannen. Boven den schoorsteen hangt een plank met opschr.: 
Eet wapen van Embden (een koffijhuis in de Warmoesstraat? waar velen 
bijeen kwamen). Links boven de deur een doodshoofd en een„Lr. W. W.l 
Vrijheid of de dood ;*' daarnaast het portr. van den patriot /. Nomsz, 
hetwelk omgekeerd hangt; aan den muu^ 8 teekeningen in lijst van 
Vr^heid, Gelgkheid en Broederschap. Geestige teekening in zwart kr. door 
J. Smies, Hg. 85, br. 50 dm. br. fol. Bg den Heer J. W. Wurf bain. 

5328 «Gezigt van het in Trinmff uithaalen der Burger Deputatie uit het Werk- 
a |,huis op Maandag 19 Jan. 1795. Gearresteerd zijnde wegens het prezen- 

„teeren yan een Bequest aan de Vroedschap te Amst.'' (Wageuaar, Verv« 
XXVm. 148; Nederl. Jaarb. 1794, bl. 1601, 1773) — Gezigt van het Werk- 
huis in de Plantage met de koetsen om de gevangenen af te halen en eene 
menigte volks. Naar D. Kerkhof, door J, L, van Beek, br. fol. — 

Hierbij het Bequest den 14 Oct. aan de Vroedschap gepresenteerd, 
(Wageuaar, Verv. XXVÏII. 89 enz.) en het niet ingediende Decïaratoir 
gedeeltelijk afgedrukt in Wageuaar bl. 98; voorts het: „Manifest van 
het Geheime Committé van Algemeen Welzijn aan alle Regeerders in Ne- 
derland. 6 Aug. 1794.*' Zie NO. 5331. 
b Dez. pi. Troef dr» v, a, l, In den Atlas van Mr. S. v. Gijn. 

5329 «Plegtig verwelkomen der Bnrger-Requestranten voor het Huys der Ge- 
^ a ^meente te Amsteldam." (Wageuaar, Verv. XXVIII. 149) — Gezigt van 

den Bam met Stadhuis, Nieuwe kerk en opgerigten Vrijheidsboom. Naar 
Kerkhof, door L, v. Beek, {sic) br. fol. 
b Dez. pi. Troef dr, v, a, l, 

5330 Gezigt van de 2 kamers op het Stads Werkhuis waar v. d. Heyden, Vis- 
scher en de andere Reqnestranten gevangen zaten. — Op de eene teekening 
ziet men eene kamer met 8 ramen en kagchel, waarin 2 Heeren zitten 
te lezen, een zit te rooken, een ander voor een lessenaar staat, terwgl 
in het midden een man garen windt. — Op de andere teekening is eene 
kamer met ledikant, pendule (style Boule) en papagaaikooi afgebeeld, en 
een Heer die eene secretaire opensluit, (bewijs dat de gevangenis niet 
zwaar waal) Teekeningen in O. I. inkt naar het leven door /. BultAuit. 



4 Omwenteling te Haarlem. — Eeredienst. 1795. 

Ieder hg. 16, br. 20 dm. br. 4iO. In den Atlas v. d. Heer R. W. P. 
de Vries. 

5331 »Voor Vryheid en Vaderland." — Groote zinneprent ter eere der 6 Re- 
questranten C. W. Visscher, W. Janssen, A. Hardenberg, J. v. d. 
Heyden, H. v. Calcar en H. Henskeos, den 6en Nov. op bet Werkhuis 
te Amst. gevangen gezet en den 19en Jan. 1795 bevrijd. — Portiek van 
een grooten tempel met bovenstaand opschrift op het voetstnk, de por- 
tretten der 6 mannen in med., dat van Visscher door het beeld der Vrij- 
heid vertoond. Links de afbeelding van het presenteeren van hun Re- 
quest; in het fronton des tempels hunne afhaling nit het Werkhuis; 
regts hunne kamer in het Werkhuis. — Zonder naam v. grav. doch 
(naar Kloek, üqot van Beek en Wijsman)» Hg. 50, br. 59 dm. gr. br. fol. 
— Deze plaat is dezelfde als N^. 4779 van 1787, doch voor deze gelegenheid 
veranderd. 

,,De wederkomst van den Hollandschen patriot" is een blgspel naar het 
Fransch van Leroy, door P. G. Witsen Geysbeek en vermeld in Hilman, 
Tooneelstukken No. 3641. 

5332 De omwenteling te Haarlem. (Wagenaar, Verv. XXVIII. 191). — Gezigt 
van de Groote Markt met het Stadhuis in de volle breedte, den Vrijheids- 
boom en het verheugde en jubelende volk. Fraaije teekening naar de 
natuur in O. I. inkt door V, v, d, Vinne, Hg. 27, br. 34 dm. br. fol. 

5333 Hetzelfde, eenigzins verkleind en met geringe veranderingen; met onder- 
schrift: ^„Eerste dag der Vrijheid." Teekening in O. I. inkt door V, v,d, 
Vinne mei z\jne handteekening. Hg. 20, br. 27 dm. kl. br. fol. 

5334 „Formulier bij het trouwen op h. Huys der Gemeente te Amst. sedert 
«de heuchl. Revol. v. d. 19 Jan. in gebruik." 1 bl. kl. fol. 

5335 20 Jan. Eigenhandig briefje v. d. Maire C. W. Visscher „aan .den Luth. 
„Prop. Vos aanzeggende tot nader order niet het sedert een ige jaren inge- 
„voerd gebed voor de Regeering dezer Prov. en stad te gebruiken, maar 
„de Volksrepresentanten en provisioneele aangestelde CoUegien in stad 
„en Prov. aan de Goddelgke bescherming op te dragen." br. 4^. In den 
Atlas van Mr. S. v. Gijn. 

5336 (21 Jan.) „Hier eert men God . — Burgers wie Gij ook zijn moogt, stoort 
„deeze Eeredienst niet. •— C. W. Visscher. Maire." 

' „lei 1'on adore Dien." — Citoien qui que ta sois ne tronble pas ce culte. 
.„— C.W. Visscher, Maire.* (Nederl. Jaarb. 1795. bl. 297, — waar de Holl. 
tekst ook afgedrukt is.) Deze bladen hetzij in het Hollandsch, hetzij in 
't Fransch met groote kapitale letters gedrukt, werden te Amst . aan de 
Kerken geplakt om de vryheid van Godsdienstoefening voor elke gezind- 
heid, „volgens de belofte der Franschen" te verzekeren, -r- Ieder blad 
hg. 40, br. 45 dm. br. fol. -— Deze bladen voor aanplakking bestemd, 
zijn natuurlijk van de niterste zeldzaamheid en afkomstig uit den Atlas 
van den Heer C. H. Kuhn, die ze in zijne jeugd als Procureur zelf 
uitgegeven of in handen gehad heeft. Het HoUandsche Ex. is nu in den 
Atlas V. d. Heer R. W. P. de Vries, het Fransche bg d. Heer D. C. 
Meyer Jr. beide te Amsterdam. 

5337 Aankomst der Franschen te Haarlem. (Wagenaar, Verv, XXVIII, 197) — 
Gezigt op de Groote Markt met de Kerk, den Vr^heidsboom en de hui- 
zen b^* de Jansstraat; de Fransche troepen in treorigen toestand op paar- 
den en wagens in dekens en allerlei kleeding ^old aanjcomende. Teeke- 



17M. Over Delft en Botterdam. — Begten yan den mensoh. 5 

ninff naar de nataar ak voren^ zonder naam (door F. v, d, Finue,) 
Hg. 27. br. 35 dm. br. fol. Pendant yan N». 5832. 

5338 22 Jan* «Aankomst der Fransche troepen binnen Delft, ingehaald door de 
a „Manicipaliteit. Op 22 Jan." (Wagenaar, Verv. XXVIII, 236,7.)-— Oezigt 

van het Stadhuis en de markt, waar de Fransche troepen in allerlei klee- 
ding, velen met vronwenhoeden op en vergezeld door de Regering met 
slaande trom optrekken. Naar de natnnr, naar en door /, Jelgerhuis, 
gr. br. fol. 
h Dez. pi. afdrnk op wit Mtijn, 

5339 26 Jan. Proclamatie van de Provis. Repraesentanten (in het Hollandsch 
en FransCh) behelzende de namen der personen benoemd tot Maire, Pro- 
cnrenr en tot leden v. h. Comitté van Revolutie, v. Waakzaamheid, v. 
Algemeen Welzgo, van Rechtsoefening, van Koophandel en Zeevaart en 
van Finantiën. Amst. P. H. Dronsberg. Plano. Alleen het 2e blad behel- 
zende de namen enz. — In den Atlas v. d. Heer Warfbain zgn beide hladen. 

5340 «Het planten der eerste Yrgheidsboom te Rotterdam op Maandag 26 Jan.** 
a Gezigt van de huizen op de Groote Markt met de Wgde Marktsteeg, waar- 
achter de toren der Laurenskerk met eene vlag van zes banen. Op den 
voorgrond de Vriljheidsboom met eenig jubelend volk. Slechte gravure 
zonder naam, met 2 reg. onderschrift. Hg. 24, br. 19 dm. br. 4<^. Zeldzaanu 

b Dez. plaat, doch alleen de boom en het volk zonder de huizen ,* echter 
met bijvoeging van een jongen en een hond aan de linkerzüde. •— Wijl 
op dezen druk de letters van het onderschrift open, op de eerste gescha- 
duwd zijn, meen ik dit voor een eersten druk te mogen houden. 

5341 Grooter gezi(^t van de Groote Markt te Rotterdam, met het Erasmusbeeld 
en de huizen van de Wijde Marktsteeg tot het Steiger, alsook de andere 
zijde tot het West Nieuwiand; de Vrijheidsboom staat bij het beeld opge- 
rigt; daaromheen eene dansende vrouwenschaar, eenige soldaten en ander 
volk. Teekening in O. ï. inkt, (welligt door /. A, Langendijk*) Hg. 30, 
br. 40 dm. br. fol. Niet in plaat gebragt. 

5342 (31 Jan.) »De Rechten v. d. mensch en v. d. burger. 1795." — Deze, 
a in 19 artikelen vervatte Regten werden den 31 Jan. te *8 Hage door de 

Provisioneele Repraesentanten v. h. Volk v. Holland afgekondigd. (Wa- 
genaar, Verv. XXIX. 272)— Gegraveerd op 2 kolommen gelijk gemeen- 
Igk de 10 Geboden of de Romeinsche Wet der 12 Tafelen afgebeeld 
wordt; bovenaan het Alziend Oog, de Tgd, enz.; van onderen een 20 
reg. vers v. P. J. Uylenbroek. 1795. 15 April. Door //. A, ClaestensAoX. 
è Hetzelfde grooter. De 19 artikelen in cursieve letters en lange regels in 
een langwerpig ovaal, gevormd door een zich in de staart bgtende slang, 
het zinnebeeld der eeuwigheid 11 Bovenaan de Vrijheid met een schild 
waarop het woord Vrijheid; onderaan 2 elkander omhelzende knaapjes 
met banier Broedenchap ; links het altaar van Gelijkheid. Naar /. v. Meurt, 
door T, Koning. Met adres v. V. v. Vliet (te Amsterdam op de Hei- 
ligeweg} wiens naam op alle £x . welke ik zag , geschreven , niet gedrnkt 
is. gr. fol. 

5343 Zinneprent op de Rechten v. d. Mensch. •>— De Vrgheid verzeld van 
Standvastigheid, reikt de hand aan Vrede en üendragt; op den achter* 
grond de Tempel der Rede , op den voorgrond de Menschenliefde, de Reg- 
ten van den Mensch aanwgzende. Door Jer, Snoei te Rotterdam. 1795. 

kim. 



6 Haarlem. — Middelburg. — ^ Vrgheidsfeest. 1795. 

5344 4 Fetr. „Vreagdebedr^Ven bij het planderen van den Vrij heidsboom te 
„te Delft, 4 Febr." — Gezigt van de Groote Markt met de Kerk; op 
den voorgrond de Vrijheidsboom waarom eene dansende en jubelende schare 
van mannen en vronwen. Naar de natunr door /. Jel^erhuis. gr.br.fol. 

5345 (6 Febr.) Vernietiging van het Stadhouderschap te Haarlem afgekondigd. — 
Gezigt van de Groote Markt; geheel als N°. 5832. Van de pui van het 
Stadhuis wordt de Acte afgelezen, de Markt is geheel bezet door een carré 
van soldaten, rondom den Vr^heidsboom gevormd. Teekenitig in O. I. 
inkt (door V. v, d. Vinne?) Pendant van N». 5832 en 5337. Hg. 27, 
br. 84 dm. br. fol. 

5346 (13 Febr.) Afbeelding v. d. Vrijheidsboom den 13 Febr. te Middelburg 
op de Groote Markt geplant. — De boom op eene kleine verhevenheid, 
omgeven door 4 lantaarnen. Gekleurde teekening zonder naam. Hg. 80, 
br. 17 dm. kl. fol. 

5347 (16 Febr.) »De Acte der Guarantie des Stadhouderschaps verbrand.** 
a (Wagenaar, Verv. XXX. 21). — Afbeelding van de Kamer v . H . H. Mog. 

waar de Commies van Laer de acte in het vuur werpt. Door R» Vinkeles. 8<^. 
Uit: Wagenaar, Verv, XXX « 
b Dez. plaat, proef dr, v, a, /. 

5348 Febr. „Afbeelding v. d. moedwil gepleegd aan de Graftombe v. Anna 
i^Anna Elis. Gravin v. Solms, zooals het zich in Febr. 1795 vertoonde 
„in Ruine in de Domkerk v. Utrecht." Naar C, v, Har denher g door U, Vin- 
kelei» br. 40. Uit?? In den Atlas v. Mr. S. van Gijn. 

5349 4 Maart. „Feest der Vrijheid, gevierd by* de inwy ding van den Vrijheids- 
a „boom te Amsterdam op het Plein der Revolutie, 4 Maart" (den Dam) 

enz. — „Fêtedelaliberté,*'etc. (Wagenaar, Verv. XXIX. 304, Nederl. 
Jaarb. bl. 1967). —Gezigt van den Dam, met Stadhuis, Nieuwe Kerk en 
Waag, alles bezet met eene tallooze menigte menschen; in het midden de 
Vrijheidsboom en het jubelende en dansende volk; in het verschiet, bij de 
tegenwoordige Eggertstraat , de vaandels der Leesgezelschappen. — Naar 
de natuur door /. Kuyper get., gegrav. door R, Vinkeles en J) . Vrijdag , 
gr. br. fol. Pendant van N». 5405. 

è Dez. plaat, proefdruk voor het onderschrift. 

e Dez. plaat, proefdruk vóór onderschrift en wapen. 

d Dez. plaat, proefdruk vóór onderschrift en wapen op blaauto papier. 

e Dez. plaat, onafgemaakte etsdiXM^. 

Deze plaat is de meest algemeene. — Hierbij : „Beschrijving van het 
„feest der Revolutie.*' Amst., Wed. J. DoU. 42 bl. 80. en: „Volkszan- 
„gen ter viering v. h. Vrijhei dsfeest. Amst., J. Uylenbroek." 33bl.l20. 
5349*Dezelfde voorstelling, zeer verkleind, met onderschrift: „Het dansen bij 
„deinw^ding v. d. Vry heidsboom, " — enz. „l Cor. X : 7—11 : ( Wordt geene 
„afgodendienaars," enz.— „Deze dingen zijn hun overkomen tot voorbeeld ," 
enz. Uit: Sonstral, Verlossing v. Nederland, br. 8<^. 

5350 Hetzelfde, geheel anders, met onderschrift: „Het eerste feest der Bataaf- 
„sche Vr^heid, bij gelegenheid v. h. inwijen v. d. Vrijheidsboom." — 
Hetzelfde gezigt op den Dam met Stadhuis, Nieuwe Kerk en Waag, doch 
zonder de Eggertstraat; alles bezet door eene menigte menschen, doch 
op den voorgrond tusschen Kalverstraat, V^gendam en Waag staat veel 
Infiinterie opgesteld; het midden van den Dam is bijna ledig en slechts 
ingenomen door den Vrijheidsboom en eene dansende schare, meestal 



179S. Vrgheidsfeest en Vrgheidsboom te Amsterdam. 7 

▼roawlai uit de laagste klasse. Aquatinta door W, Koi met adres ▼. 
Iz. de Jong. gr. br. fol. Vrij zeldzaam, 

53S1 Hetzelfde, geheel anders, met onderschrift: «Vreugdefeest ter inw^ding 
,,7. d. Vr\jheidsboom'* enz. — Gezigt v. d. Dam, juist van de andere z^'de 
als op de vorige platen, ziende op de Kalverstraat, en vertoonende de 
huizen op den Dam ter linker- en regterzg ; de Infanterie vormt een drie- 
hoek van het Stadhuis tot de Waag en Kalverstraat; in het midden de 
open plaats voor den Vr^heidsboom en de dansende menigte. Naar het 
leven door H. Numan, Fraaie gekl. plaat. br. fol. Zeldzaam, 

5852 Hetzelfde nagenoeg als voren met de huizen v. de Kalverstraat, enz . zeer 
verkleind. Teekening waaronder in geschreveh calligraphische letters: 
«Vrijheid, Gel^kheid, Broederschap. In rand. Door ^. W, Kloek, gr. br. fol. 

5353 Het vrijheidsfeest op den Dam. — Gezigt van den Dam, Stadhuis en 
Waag en in het verschiet de Kalverstraat, enz. ; in het midden de Vrijheids- 
boom met de dansende menigte, terwijl een zware regen valt. Fraaie 
teekening in sepia znd. nm. Hg. 16, br. 24 dm. br. fol. — BQ den 
Heer J. W. Wurfbain. 

5354 Hetzelfde. — De plaat N®. 5849 zeer verkleind, met 1 regel, cursyfonder- 
a schrift: „Plegtige Inw^ding" enz. kl. br. 4fi, 

è Dez. pi. latere druk met 1 reg. onderschrift in kapit. letters. 

5355 Hetzelfde, nagenoeg als voren, doch de Infanterie vóór het Stadhuis ge- 
schaard en het midden van den Dam open voor den Boom en de dan- 
sende schare. Door J, G, SchuUsz, 4fi, Uit: Nederl. Merc. 1795. Maart. 

5356 «Het Amsterdamsche Vrijheidsfeest.' — Een gezelschapsspel nagenoeg als 

het ganzenbord , in 12 af deelingen, met bovenstaand opschrift; onderaan de 
regelen van het spel. Amst. I. de Jongh en W. Wijoands. br. fol. Zeldzaam» 

5357 «Afbeelding van de Vrijheids Boom, ingewijd 4 Maart op het Revolutie 
«Plein of den Dam; naar 't leeven geteekend met den voetmaat.*' — Af- 
beelding in kleuren van den boom, hoog 89 voet, met omheining ; onder- 
aan het plan- van het voetstuk. Ter wederzijde der plaat de uitvoerige 
beschr^ving van het: «Feest der Revolutie in Amsterdam'* met alle aan- 
spraken, gr. br. fol. — Hierbij: «Burger Vrgheidslied bg het planten 
«der nieuwe Vrijheidsboom (op den Dam)*' 4 coupl. op de wgs van Psalm 
134, door J. Waller. kl. foL 

Van dezen boom zijn 2 veel grootere teekeningen in kleuren, in den 
Atlas V. d. Heer R. W. P. de Vries. 

5358 Hétzelfde anders. De boom met schilden en omheining, grooter dan op 
a de voorgaande plaat, doch zonder voetmaat en beschrgving ter weers- 
zijde. Met 3reg. onderschrift: «Afbeeld, v. d. Vrijheidsboom, geplant 
«Donderdag 26 Febr.*' enz. Zonder naam v. grav. Hg. 89, br. 28 dm. 
kl. fol. Gekleurd. Zeldzaam, — • Hierbij een 16 reg. Orangistisch vers in 
H.S. in het laatst van Febr. aan dezen boom geplakt. 

h Dezelfde Vrgheidsboom, eenigzins verschillend. Slechte Teekening m kleu- 
ren, kl. fol. 

5359 Afbeelding van den Vrgheidsboom met linten enz., in kleuren. — Klein plaat- 
je, gedrukt boven een Hebreeuwsch gedicht, zijnde eene zamenspraak in 
verzen tusschen een leerling en een Geleerde over : «De Oorsprong en 
«beteekenis der oprichting van den Vrgheidsboom, als een heilig zinne- 
«beeld der Ouden duidelgk beweezen, uit de Heil. Schrift" waarvan de 
Holl. vertaling door L. H, J, Bronveld, met dit opftcbxitt» \vn\a n«a. 



8 AmBterdamsohe Vrgheidsboomen* I7i5. 

het Hebr. gedrokt is. 1 blad gr. fol. XJUerst Zeldzaam, In den Atlas 
V. d. Heer R. W. P. de Vries, 
5860 tt'B^ het Inwijdingsfeest v. d. Vr^heidsboom op het ReToliitieplgn" 
enz. *- Afbeelding t. d. boom» met dansende vronwen om den boom en 
het hek, een paar muzikanten enz., met dit opschrift, en onderaan een 
zang in 6 coupletten, kl. fol. Hg. 15 en 32 br. 12 dm. In den Atlas 
V. Mr. S. V. Gijn. 

5361 9 Afbeelding t. d. Vrijheidsboomf geplant in den nacht tusschen 5 en 6 
„Febr. op het Burgerplein, te vooren genaamd het KoningspleiD.**— Deze 
boom is eeue lange staak met een groots afhangende cirkel met rand- 
schrift: Vryheid, Gelijkheid, Broederschap, en waaraan vele veelkleurige 
linten hangen. Met 3 reg. onderschrift. Hg. 25, br. 16 dm. kl. fol. 
Pendant van 5358 doch kleiner. Gekleurd, Zeldzaam, 

5362 „Bij het planten van den Vrijheidsboom, ter vereering van „het Burger- 
a tfplijn'* (vroeger Koningsplein). — Afbeelding van het Koningsplein, waar- 
schijnlek bij de Noorderhoek van het Singel, met den Vrijheidsboom en 
eenige dansende mannen en vrouwen. Plaat zonder naam waaronder in 
boekdruk: „Zang voor alle burgers" in 5 coupletten. Zonder adres. kl. fol. 

h Dez. pi. gekleurd met bovenschrift en verzen. 

5363 ^De Vrgheidsboom op h. Burgerplein te Amsterdam.*' Door./. C. Schultz, 
4fl. Uit; Nederl. Mercurius.t 1795. Mei, 

5864aHetzelfde . eenigzins grooter. Teekening in kleuren. Hg. 31 br. 20dm. kl. fol. 
b Hetzelfde doch eenigzins verschillend. Teekening in kleuren. Hg. 40, 

br. 12 dm. kl. fol. 
c Hetzelfde doch veel kleiner en de boom omgeven door eene dansende 
schare. In ovaal. Zonder naam. In kleuren, gr. 120. 
5865 Het dansen om den Vrijheidsboom op het Koningsplein. Titelplaat van: 
C. Zillesen, Gesch. d. Vereen. Nederl. Dl. 3. S». 

5366 Afbeelding van het zoogenaamde Zeeregt te Amst., (afgebroken in 1878) met 
den Vrijheidsboom, daarvoor weggenomen in 1797. Door J, G, Schultsz, 
40. Uit: Nederl. Mercurius 1796. Mei. — B^j den Heer J. W. Wurf bain. 

5367 Afbeelding van 8 Vrijheidsboomen te Amsterdam. — • In het midden de 
groote op den Dam, met eene dansende schare; regts die van het Ko- 
ningsplein, waarbg 4 personen; links de ware, natuurlyke boom, geplant 
(volgens onderschrift: 19 Januarij.) in den top een man met den hoed 
wuivende. Met 3 vierregelige verzen door J. G.... Hg. 45, br. 32dm. 
gr. fol. Zeldzaam» 

5368 Vier ongenummerde plaatjes, vertoonendé, ieder in een oVaal: 

De Amsterdamsche Vrgheidsboom op den Dam, alleen met onderschrift: 
«Hg. 89 voet.'* 

Zinueprent op de Betolutie* Onderschr.: „Door Fransche hulp, den 19 
.Jan. 1795." 

Zinneprent: „De Rechten van den Mensch.** 

Zinneptent: „Broederschap" waarboven de 3 Amsterd. Andrieskruisen. 
Ieder plaatje hg. 11 br. 18 dm. Behooren welligt in een Almanak. 
5869 «Tot lof der Clubisten.'* — Een Bataaf met steek en cocarde op, houdt 
als een andere Mucius Scaevola, de regterhand met een sabel, in 
het vuur op een altaar brandende ; in de linkerhand houdt hij de banier 
der Vrigheid> op het Vaandel staat: Lr,...P op het altaar: N®...., ter 
invalling van de Clab waartoe de Patriot behoorde. Naar Wennink door 



179S» Schnttorsbrie^es voor AmsterdtkiUi enz. 9 

M, B, F. X, Onderaan een 12 reg. vers v. M. Volmer. »Tot lof der 
.Clubisten." Amst., 19 Jan. 1795. gr. 40. 

5370 „Afbeelding der monteeringen en onderscheidstekenen van de Cavallerie, 
i^Infanterie en Artillerie der Nation. Gaarde v. Amsterdam." — 14 
geklenrde afbeeldingen van deze monteeringen ; regts 6 verschillende af- 
beeldingen van draagteekens der Garde. Van ond. de (afzonderlijk ge- 
drukte) uitlegging van A — O en I — V. Amst., D. Schnarman, druk- 
ker ▼. de Commissie ter Organis. der Nat. Guarde te Amst., 1795. 
kl. br. fol. 

5871 Twee cocardes (ieder in doorsnede 6 dm. gr.,) voor gewone gelegenhe- 
a den en voor de Nat. Garde. 
h Een lint, rood, wit en blauw, in die tgden gedragen. 

5372 Wijkbriefjes der Schntterij te Amsterdam, gereorganiseerd in 1795 ; en 
andere Lidmaatbriefjes . 

(1) Een steenen voetstuk, waarop de naam en. waardigheid van den persoon 
in de Schutterij verkozen, werd ingevuld; bovenaan het wapen der Stad 
door een' Kees beschermd; op den achtergrond regts het Stadhuis; van 
ond. een 4 reg. vers van v. Ollefen. Hg. 29 br. 21 dm. kl. fol. 

(2) Wykbriefje voor Wgk 18. — Eene zuil waarvoor 2 zinnebeeldige vrou- 
wen elkaar de hand reiken; links een 10 reg. vers v. d. provision. 
Kapt. A. Valentgn; regts eene oproeping van den korporaal der W^k. 
Door F, J. Pfeiffer. Hg. 21, br. 26 dm. br. 4o. 

(3) Een dergelijk oningevuld plaatje; bovenaan de afbeelding v. h. feest te 
Amsterdam, omstuwd door vaandels enz. In ovaal, links de Vr^heid, ^iTtf 
Rechten o. d. Mensch in de hand. Hg. 17, br. 21 dm. br. 40. 

(4) Schuttersbriefje v. Amsterdam of aanzegging om als schutter op te 
komen. — In het midden in breed ovaal het vrijheidsfeest op den Dam met : 
Vrijheid enz. Onderaan : Tandem hona causa iriumphat. Naar J, Bulthuis 
door T. Koning, br. 4^. In den Atlas van den Heer A. v. Stolk. 

(5) Een kaartje met steenen voetstuk waarop: Vrijheid Gelijkheid Broeder- 
schap, ter weerszijden 2 zinnebeeldige vrouwen, enz.; op het voetstuk 

is gegraveerd : „Borger is Lid van de Vergadering in Wijk. ..." 

wat in dit Ex. is ingevuld voor J. C. Pruyssenaar in Wijk 34 en 
geteekend door P. Pypers als Secretaris, br. 12^. 

(6) Een dergelijk kaartje, waarop een portiekje met 2 kolommen ter weers- 
zijden, en de woorden: Vrijheid Gelijkheid Broederschap. Voorts: Den 
Burger. ... is Lid der Vergadering van in Amsterdam. 12'^, 

(7) Een ovaal als zegel, met de woorden: Vrijh, Gel, en Broed, en daarin: 
Commandement v, Amst, Naar J. v, Meurs, door T. Koning, br. 12^. 

5373 Dergelijk Schutterskaartje voor Rotterdam. -— Een open veld ter invul- 
ling; daarboven een altaar met twee zaamgevouwen handen, regts een 
militair en burger, links een barger, onderaan het Rotterdamsche wapen 
door een leeuw bewaakt, br. 12^. 

5374 Biljet of kaart voor een stemgerechtigd Burger te Delft, geteekend door 
den secretaris K. van Dgk.-— Wapen der stad, vrgheidshoed, vaandels, enz. 
Onderaan: Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap. 12<^. 

5375 Biljet voor «Burger Lid van de vaderlandsche Sociëteit voor Vrgheid 

„Gelgkheid Broederschap te Arnhem." — > Bovenaan een plaatje waar een 
barger en een militair op trommels en balen goederen onder de schaduw 
▼au den Vrgheidsboom zitten te praten, gr. 8<*. 

lU. ^ 



10 Zinneprenten ter eere der Omwenteling. 1?95. 

5376 tot 5387 zijn Zinneprenten op de Omwenteling 
en op: Vryheid, Gelijkheid, Broederschap. 

5376 „Verlichting.*' — De engel der Verlichting vliegt met eene flonkerende ster 
a bij zich over den wereldbol en verlicht Europa. Naar «/. Kuyper 1795 

door L. A, Claessens, Met adres v. C. S, Roos, gr. 8°. In rood gedrukt. 
h Hetzelfde, navolging in lithographie, zonder eenigen naam of woord. 8<). 

5377 4 Zinneprenten met de onderschriften : „Gelijkheid — Ondeelbaarheid — 
a i96etrouwheid — Waakzaamheid" — Allen naar A.C, Hauck door E. Rooiing, 

(Jitgeg. door J. Groene woud te Rott. 4 St. gr. br. fol. Pendanten. Met 
afzonderlijke uitlegging der 2 eerste zinneprenten. 
b De beide laatste platen in proefdruk voor alle letter. 

De letterdrukken dezer 4 platen kosten by uitgaven te zamen llGl.ll 

5378 4 Zinneprenten, ieder in een medaillon besloten in een vierkant van bouw- 
steenen, met deze 4 onderschr. : „Vryheid. Gelijkh. Broed." — Vrijheid, 
» Getrouwheid, Waaksaamheid." *- Waakzaamheid en reght door zee. — * 
Het Reght v. d. mensch is Vrijheid.'' — Waarschijnlijk chassinetten in 
dezen tijd gebruikt. Zonder eenigen naam. gr. 40. Pendanten. 

5379 »De Vrijheid" — «De Conventie" — Twee zinneprenten; de VrijJieidzM 
pralende op een heuvel, regts wordt een vrijgemaakte Bataaf door een 
Franschen huzaar tot haar geleid; de Tijd verzekert haar een eeuwigdu- 
rend r^kl — De Conventie bestaat in het bestijgen van een ledigstaan- 
den zetel door een Bataaf die tevens door het opsteken der vingers de 3 
artikelen bezweert welke engelen in de lucht hem voorhouden. — • Op 
den voorgrond verbreekt een held het juk, (een houten melkvrouwenjukl) 
Naar Bakker door K, T, Bendorp, Met adres van J. H. en G. J. Dorens 
te Rotterdam. 2 pi. br. fol. 

5380 vBataafsche Vrijheid.*' — Zinneprent verbeeldende een open tempel op 7 
a kolommen, waaraan de portretten der verdienstelijke patriotten Capellen, 

Daendels, Zoutman en de Winter hangen ; links treedt de Bataafsche Vrij- 
heid uit den tempel en gaat de Fransche troepen over het ijs aankomende 
tegemoet en heet hen welkom; regts de Dwingelandij, Eigenbaat, enz. een 
omstortende zuil met een ridder, enz. Naar en door J, O, rm^r.Hg.62, 
br. 55 dm. gr. br. fol. — Hierbij afzonderlijke gegrav. uitlegging in 
kl. br. fol. 
h Dez. plaat, fraaije proef dr , v, a, l. 

5381 j,De Zegenpraal der Vrijheid en Gelijkheid over de onbepaalde Heerszugt" — 
»La triumphe de la liberté" etc. — Zinneprent. De Gelijkheid zit op eene 
estrade voor eene obelisk, de Rechten v. d. Mensch naast haar; op den 
voorgrond het afgehouwen hoofd van Lodew^k XVI. Naar W, v, Bork è.oor 
O. Kitsen. Hg. 41, br. 32 dm. fol. 

5382 «Vr^heid, Gelijkheid, Broederschap. — Liberté, Egalité, Fraternité." — 
a Opschrift in eenvoudige calligraphische letters, waarboven een medaillon 

waarin de herstelde Bataafsche Vrgheid troont, regts het feest te Amst. 
▼. 4 Maart, links het paslood, enz. Door J , L, v,Beek en A, Brouwer, 
gr. fol. Met afeonderlijke Verklaaring, fol. 
h Dez. plaat gekleurd, 

5383 «Vr^'heid en Gel^kheid." — Opschrift io ca/Zt^ropAifc^ letters uit staande 
mannen en vronwen gevormd, omgeven door zes b^belsche voorstellingen 
(Adam in het Parades, de geboorte van Christus en de 4 Evangelisten). 



1?95. Zinneprenten ter eere der Omwenteling. 11 

Naar /. Bulthuis door /. O. Visser en C Brouwer, gr. br. fol. Hierbg 
afzonderlek: „Yerklaaring y. h. Gedenkstuk voor de zalige leere van Vr^jh • 
«en Gel." Uitvoerig vers in 3 kol. br. fol. 

5384 «Vrijheid en Gelijkheid*' — Opschrift in calligraphische letters uit staande 
a mannen en vrouwen gevormd, omgeven door een breeden gefigureerden 

rand, waarin regts, links en v. ond. 3 ovale zinnebeelden en bovenaan 
de borstbeelden in med. van Pichegru en Daendels (naar D, Kerkhoff) 
zonder naam v . grav . br . fol . — Hierb^ behoort eene gedrukte uitlegging, 
4 bl. 8». 
h Dez. voorstelling; origineele teekentng in O. I. inkt. 

5385 Eenige zinneprenten of vignetten op de Vr^heid, Gelgkheid, Broederschap.— 
a De Yr^heid zit ten troon, de Rechten v. d. Mensch in de hand; een 

bliksemschicht doet de geharnaste dwingelandij neerstorten.Door/. C?.j?m- 
dorp 1796. 4^. Is een titelprent voor? 

h „Vrijheid, Gelgkheid, Broederschap." — De Vrigheid staat als standbeeld 
in eene nis; ter wederzijde 2 standbeelden met doodskoppen, onderaan 2 
med., in de lucht een langwerpig ovaal met zinnebeelden, gr. 4fi. Titel 
of zinneprent in? 

c Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap . — • Drie burgers, de een den ander van 
z^ne ketens bevrijdende. Door P. H. Jonxis, 8<). 

d „Liberté, Egalité, Fratemité."— Een altaar waarnaast de Vr^heid staat en 
waarboven de zon opgaat, met deze 8 woorden links, regts en van, ond. 
Geplaatdrnkt hoofd van een 4^ brief v. een patriot pit die dagen. 

e Vrijheid, Gel. Broed, Een engel bij een zuil met opschrift: Victoria, 
Door /. Jelgerhuis, 12^. 

ƒ Gelijkheid, Vrijh. Broed, De Vr^heid naast eene zuil waarop 2 zaamge- 
voegde handen. 12^^, 

g Gelijkheid, Eene zinnebeeldige vrouw houdt in de eene hand een tablet^ 
waarop: Droits de Phomme, Rechte» van den Mensch, Fraaie grav. (door 
/. Kuyperf) gr. 8®. Fpreuve d'artiste. 

h 4 Titelvignetten • — Twee burgers geven elkander de hand over een altaar 
waarop: Rechten v, d, Mensch ,.:— Bq Vrgheid met een èchild : Baiaa/sche 
Republiek ,^~''EBïk Bataaf vertreedt de heerschzucht en verjaagt het bijgeloof. — 
Tempel, bovenaan kaart van Gelderland. — Voor 4 dln.van: Zillesen, Ge- 
schied, van Europa. 1799. 6 dl. —Naar Cuylenburg door jD. Vrydag, \%^, 
i Wij zijn vrif gelijk broeders. De Vrijheid en een Kees staan naast een 
steen met dit opschrift. Door J, Jelgerhuis. 12<). 

k Eendragt maakt magt. Titelprent en gegrav. titel voor (Swildens,) Politiek 

belangboek. 1795. 12». 
/ Twee zaamgevoegde handen b^ een pijlbundel, 2 vaandels enz. 120. 

m Een altaar waarom 4 kinderen en een staak met vrgheidsmuts. Omschrift: 
V, G, Broed, Ovaal. 12o. 

n 8 Zinnebeeldige vrouwen. V. G. B. 1795. Medaillon. 12o. 

o Een driehoek met zonnestralen en V. G. B. 1795. Med. 12<>. 

p Het stadhuis te Amst. met vrijheidsboom en vele dansende naakte kinde- 
ren. Med. 120. De 4 m — p alle gekleurd en in den Atlas v. Mr. S. v. Ggn . 

5386 Tien vignetten op de Keezen; a^e allen in kl. 24^. hetzij boekvignetten 
hetzij draagteekens ; de overigen f^n grooter ovalen. 12^. 

a Vrijheid en Gelijkheid, — Een Kees bg een loodlijn, zinnebeeld der Ge- 
lgkheid. -« Hetzelfde gekleurd. 

\ 



12 Zinneprenten vóór en tegen de Omwenteling. I?i5. 

b Ik ruit. "^ Een rustende keeshond. Vignet voor: Gevallen van een Kees- 
bond 1790. 80. 

c Ik ritst nog» -— > Een keeshond gebonden aan den standaard der Vrgheid. 

d Een keeshond verdedigt zgn hok tegen tfree katten. 

e Een keeshpnd een jager volgende. — Afdruk in rood. 

ƒ Boe? legt gij daar nog? — Een haan (Franschman) spreekt tot een rus- 
tende keeshond (Bataaf). Ovaal. br. 12^ 

g Eendragt, — > Een kees en een leeuw likken elka^ b^' het altaar der 
Vryheid. Ovaal. 120. Geil. 

h Luyster. — Een rustende kees bg het altaar en omheining der Vrgheid. 
Ovaal. 120. Qekl, Pendant. 

i Een staande keeshond in een landschap; ovaal waarnaast 2 vrouwenbeel- 
den, br. 120. Gekl. 

i Zes in kleuren geteekende vignetten , waarop steeds een keeshond in een 
schild met de 3 Fransche leliën voorkomen. — Waarschgnlijk chassinet- 
ten b^' het feest der Alliantie met Frankr^k. 

/ Een keeshond onder een kroon welke aan een boom hangt. In hoop en 
verwagting. Medaillon. 24^. 

m Een hond in een bosch. Ik byt. Ovaal. 24^. 

n Het portret van Hooft , een Kees , een Vr^corporist , alle 3 onder elka&r. 
Een Kees is zijn Heer getrouw, 12®. 
l, m. ft. in den Atlas v. Mr. S. v. Ogn. 

o ^Eerzuil der getrouwheid." Een kees staande op eene pyramide, waar- 
aan een verbroken boei hangt, 'h^ . In den Atlas v . d . Heer A . v. Stolk . 

5388 „Vrgheid, Gelijkheid en Broederschap." — - Geestige spotprent op de 
a Bataafsche Omwenteling, in 15 langwerpige ongeo^. ruitjes (3 naast, 

5 boven elka&r) op één blad, zonder éénige letter. — De Ie afbeelding 
stelt de berooide inrukkende Fransche Cavallerie en de in dekens gewik- 
kelde armoedige Infanterie voor; de 2e regts, Willem V die zijn speer langs 
den grond sleurt (dus: zijn piek^ schuurt en vertrekt), regts: (3) het dansen 
van kinderen en wgven om den Vrijheidsboom ; daaronder links (4) een 
groote kies (die aan onzen welvaart getrokken wordt!); regts (5) zilveren 
kandelaar, trekpot, geldzak en geld (die door de Fraaschen verdwijnen.) (Over 
het zilveren koelvat v. d. President Hahn, zie Wagenaar, Verv. XXXIII, 31 
enz.) Verder (6) een Bataaf met Vrijheidkokarde, die zich achter het oor krabt 
(precies als het portret: Mecontent!)\ (Zie N^. 5430) geheel in het midden : 
Alliantie 100 Millioen (die deze Alliantie ons kostte 1 !) daaronder het juichend 
wegbrengen van galg, bgl en banden en daarnaast een Magistraat die een 
boer het gat likt; tot besluit de Bataafsche leeuw met Vrijheidshoed, vlag 
Mercuriusstaf en hoorn van overvloed. (Naar P*. van WoenselFf) 
ledere ruit hg. 5, br. 6^ dm., het geheel hg. 27, br. 21 dm. kl. fol. 
zeldzaam. Met uitlegging in H.S.in den Atlas van Mr. S. v. Gijn. Zeer 
b Dezelfde plaat, proefdruk vóór het bovenschrift, 

5389 „De Republiekijnsche Kok." — Een Patriot in militaire kleeding draait 
als kok een braadspit, waaraan de kippen Spanje, Engeland, Rusland, 
Kyser steken, terwijl Pruysen reeds gebraden is, en zegt: Ik zal ze wel 
klaar krijgen, Esn Engelschman wil de gebraden kip Holland van tafel 
wegnemen, doch roept: Oena voor een met den sabel dreigenden Patriot: 
Vlugt dief of vrees, Teekening, niet gegraveerd, br. 4^. In den Atlas 
V. Mr. S. V. Ggn. 



17K. Verschillende Gebeurtenissen. 13 

5390 (5 Haart) «Het weder inhechten der Deoren yaa de Stadspoorten teFra- 
a neker," welke sedert 1787 er ailgenomen eu in de kerk gehangen waren. 

(Wagenaar, Verv.XXIX, 35—44). Door R. Finieles, SO.Uit: "Wagenaar, 
Verv. XXIX, 
b Dez. plaat, proef dr. v, a, l, 

5391 (11 fflaart) ^Geschenken van Vaderlandsche Gedenkstukken aan H. H. 
a »Mog/' nl. enkele stukken geschut uit het prachtige Kunst- en Natuur- 
kabinet van den vorigen Stadhouder, wat door de Fraoschen wederregte- 
Ijjk genaast is en waaruit deze enkele stukken als bewgs van onbaatzuch- 
tigheid in plegtigen optogt aan H. H. Mog. ten geschenke gezonden 
zynll (Wagenaar, Verv. XXX, 804). Naar R. Vinieles, 80. Uit: Wage- 
naar, Verv. XXX. 

è Dez. plaat, proef dr, v, a, l, 

5392 Hetzelfde, anders. De vorige plaat vertoont een der vertrekken van het 
a Binnenhof, deze het plein v. h. fiinnenhof met de Gevangenpoort. Naar 

C. V, Cuylenburgt door C, Josi, 8^. Uit: Zillesen, Geschied. 
è Dez. plaat, proef dr. v. a, l. 

5393 22 Haart. MVr^heidsfeest te Alkmaar." — Voor het Raadhuis in de Lange 
a Straat, op het groote bordes en rondom den fraa^'en Vr^heidsboom in de 

straat, eene menigte fraai uitgedoschte mannen en vrouwen, waarbg de 
Heer Herc. C. v. Foreest een aanspraak houdt, zigtbaar beantwoordende 
den Heer Willem C. Hofd^'k (grootvader van W. J. Hofd^k) die op den 
voorgrond op eene ton staat. Naar het leven door J. F.v. Horstok, door 
W. Kok. br. fol. 
b Dez. plaat, fraage proef dr. v, a.l. en voor het opschrift in de poort van 
het Stadhuis. 

De platen over de Vrijheidsboomen te Zaand^k 14 Julij, West* en Oost- 
Zaandam 1 en 19 Sept. volgen later. 

5394 April. Geesseling op het schavot voor het Stadhuis te Amsterdam van één, 
en te pronkstelling van 2 Orangisten, met het woord Oproermaker op de 
borst, wegens Oranje roepen en andere rustverstoringen, verboden bg^Pn- 
blieatie van 6 April 1796. (Ned. Jaarb. bl. 936--38.) Teekening in kleu- 
ren. Hg. 15, br. 22 dm. br. 8». In den Atlas v. d. Heer B. W. P. 
de Vries. 

5395 16 Hei. «Alliantie der Fransche met de Bataafsche Republiek gesloten." 
Naar Cv. Cuylenburgh, door C.Josi. 8^. Gem. bl. 168. Uit: Zillesen, 
Geschied. 4e dl. 

5396 16 Hei. «Gedenkstuk op het sluiten der Alliantie tusschen de Fransche 
a «en Bataafssche Republieken geslooten d . 16 Mey 1795 ." — De Maagden 

der Fransche en Bataafsche Republieken reiken elkaar in een slangenring 
(de eeuwigheid) boven een altaar de handen, die door de Vrgheid zaam- 
gevoegd en door Gods geest bestraald worden ; in 't verschiet links de 
dwinglandg verjaagd , regts de herlevende zeehandel . Naar en door /. B . 
Frins. Met adres v. M. Cyfveer Jz. te Leyden. 1793. Hg. 32 br. 
22 dm. fol. 
b Dez. plaats onafgemaakte etsdruk. 

5397 (IS Hei.) «R. W. Tadema kondigt te Amsterdam den Vrede en de Ver- 
a «bintenis met de Franschen aan." (Wagenaar, Verv. XXX, 46. Nederl. 

Jaarboek bl. 8176.) Door R. Vinkelee. 8». Uit: Wagenaar, Verv. XXX. 
b Dez. plaat^ proef dr, v, a, l. 



14 Zinnepr. en Feestviermg over de Alliantie met Frankrgk. 1795. 

5398 Zinneprent op de Alliantie met Frankrgk. — Een naakt Engeltje staat 
a met helm op, zwaard en lauwerkrans in beide handen, naast 4 vaandels 

met Fransche opschriften. Regts de : Temple de la liberté en een geknotte 
kolom. Met 8 reg. vers v. J, Koning, gr. 4^. 
h Dez. plaat, proef dr, v, a, l, In den Atlas v. Mr. S. v. Gyn. 

5399 „Gesloten Alliantie tusschen de Bataafsche en Fransche Kepnblieken.*' — - 
a Calligraphische zinneprent, ter weerszgden 2 medaillons, links het teeke- 
nen der Alliantie te 's Hage 16 Mei, regts het Alliantiefeest te Amst. 
19 Jung. Voorts 4 andere zinnebeelden enz. {N&iaB,Zieseniêf) door J,L, 
van Beek, gr. fol. Pendant van No. 5382. 

è Dezelfde voorstelling. Fraage origineele teekening voor de plaat, doch het 
regter medaillon is eene zinneprent van de alliantie der beide Repablie- 
ken. In O. I. inkt in kleuren, (door Ziesenis) gr. fol. 

5400 Zinneprent op deze?? Alliantie. — Een altaar met het Fransche wapen 
staat op eene estrade, waarop eene kolom met inschrift: Alliantie met 
Frankrijk i rondom eenige eedzweerende mannen, op den voorgrond een 
Bataaf en Franschman elkaar omhelzende . Op den achtergrond een berg en 
palmboom, in het verschiet de zee. Naar J, Buye door B, Vrijdag, 
l792. {eicl) Zonder onderschrift. 8<^. Uit de: Tafereelen der Fransche 
Staatsomwenteling . 

Kan deze plaat ook op eene gebeurtenis in de Koloniën zien? Het jaar 
1792 en het landschap is^^ vreemd om aan onze Alliantie met Frankrgk 
in 1785 of 1795 te denken, 

5401 8 Joiiy. «Extra Ordin. Haagsche Courant", bevattende de beschrgving 
van het Volksfeest op dien dag te vieren wegens de Alliantie met 
Frankrgk . Plano . 

5402 10 Jony. Illuminatie en feestviering te Haarlem bij de afkondiging der 
Alliantie met Frankrgk. (Wagenaar , Verv. XXXI. 106 enz.) — Gezigt op 
de Groote Markt als op N^. 5332 ; voor het Stadhuis is eene groote trophee 
opgerigt, rondom den Vrijheidsboom eene verlichte estrade met muzijkan- 
ten, voorts eene menigte volks. Teekening in zwart krijt en O. I. inkt 
(naar of door 7, v, d, Vinne,) br. fol. Pendant van N<^. 5332. 

5403 (15 Jonfj) nDo Neude te Utrecht." — Afbeelding van de Neude met den 
Dom en Buurkerk in het verschiet, en den Vrijheidsboom, (na 29 Mei 
1796 omgehakt) met schilden en vlaggen versierd en omheind. Teekening 
in O. I. inkt. Hg. 19, br. 24 dm. br. 4». 

5404 (17 JonQ.) (Gefingeerd) Begrafenisbriefje van de „Titels van Erfstadhou- 
yder — Admiraal -— Generaal enz., toebehoord hebbende aan Vl^illem V, 
«vernietigd door het sluiten van het AUiantie-tractaat tusschen de Bataaven 
«en Franschen." br. 4^. 

5405 19 Jony. «Feest der Alliantie tusschen de Fransche en Bataafsche Be- 
a «publieken, gevierd te Amsterdam op het Plein der Revolutie . — Fête de 

«rAlIiance" etc. — Gezigt van den Dam met den Vrijheidsboom, regts het 
fraai versierde Stadhuis, links de Waag, op den achtergrond de Kalver- 
straat, enz. Naar /. Kuyper door R, Finkeles en D, Vrijdag, gr. br. fol. 

è Dez. plaat, proef dr, voor het onderschrift. Pendant van N^. 5349. 

c Dez. plaat, proef dr , voor onderschrift en wapen. 

d Dez. plaat, fraage ^^«drak voor de lucht enz., en zonder eenige letter. 

5406 «Het Alliantiefeest en het plechtig installeeren der Municepaaliteit te 
«Amst. 19 Jung 1795,'* — Afbeelding v. d. Dam en Stadhuis bgna 



179S* lUuminatiën bij het Alliantiefeest. 15 

geheel als NO. 5351 , doch in het midden is rondom den Yr^heidsboom 
eene kring van personen gevormd in wier midden de Manicipaliteit ge- 
ïnstalleerd wordt; aan den Yrijheidsboom zijn ^'zeren stangen bevestigd 
▼oor een vuurwerk of illuminatie; de gevel van het Stadhuis is met deco- 
ratiën versierd. Teehening in sepia naar het leven door D, Kerkhoff, 
Niet in plaat gebragt. Hg. 32, br. 37 dm. br. fol. In den Atlas van 
genaar, Verv. XXXI. 105 enz.) 

— No. 5407—54 zijn de lUuminatiën bij het Alliantiefeest te 
Amsterdam. — (Wagenaar, Verv. itSSl. 105 enz.) 

5407 „Beschr^ving v.h. plechtige Volksfeest, gehouded te Amst.j d. 19 Jong, 
a ^by het installeeren der door de Yolkskeus verkoz^e Repraesentanten en 

„de Alliantie gesloten tusschen de Fransche en fia^afsche Republieken." 
Amst., D. M. Langeveld. 3796. Met gekl. titelplaat en 15 gekl. (onge- 
nommerde) platen der versieringen en illuminatiëni. ledere pi. hg. 22, 
br. 14 dm. gr. 8<). Het boekje is 68 bladz. grootten bevat de volgende 
platen op de aangewezen bladz^den: 

( — ) Titelplaat. Eene zuil met Yrijheidshoed , de Holl. en Fransche vlag- 
gen, wimpels en wapenschilden. 

(1) BI. 30. Noordermarkt. — Kunsten en Wetenschappen. 

(2) 19 32. Westermarkt. — Vernietiging der Aristocratie. 

(3) 19 34. Burger(Koning8)plein . — De Revolutie. 

(4) 19 36. Botermarkt. — Vernietiging der oude Constitutie. 

(5) 19 88. Amstelveld. — Het Volksbewind gevestigd. 

(6) 19 41. Hoogesluis. — Vr^heid, Oeigkheid, Broederschap. 

(7) w 42. Plantagie. — Vlugt van Willem V. 

(8) 19 43. — ■ — Vernietiging v. h. Stadhouderschap. 

(9) 19 44. Kadijksplein. — Algemeene Wapening. 

(10) 99 46. Nieuwmarkt. — > Koophandel en Zeevaart. 

(11) 19 48. Revolutieplein (Dam). — a. Eenheid, b. Alliantie. 

(12) 19 50. Poort voor het Magazgn. 

(13) 99 50. 19 11 19 Zeecomptoir. 

(14) 99 52. Beurssteeg, naar den Dam. — Vergadering der Bataafsche clubs. 

(15) 19 53. 19 19 het Rokin. — Hetzelfde, keerzgde. 

Met afzonderlgke uitlegging in 4fi, bij D. M. Langeveld gedrukt bg 

NO. 1, 2, 8, 4, 5, 7,9, 10, 11 (2 maal). 

b Dez. platen 12 en 14. Poort voor het Magazgn, en: Bataafsche clubs, doch 

op den voorgrond van beide zijn eenige personen gegraveerd en gekleurd. 

Welligt bestaan van de andere platen ook dergelijke vermeerderde afdrukken . 

5408 Dezelfde lUuminatiën voor het Vrijheidsfeest te Amsterdam. — 15 zeer groote 
(ongenomm.) platen, meestal met dezelfde onderschriften, op enkelen is 
echter de plaats waar de illuminatiën waren, weggelaten. Zonder naam 
▼. grav. ledere pi. ongeveer hg. 50, br. 40 dm. Hoog of br. folio. 
Gekleurd, Deze serie is zeldzamer dan de vorige en volgende. Com- 
pleet in den Atlas vanden Heer R. W. P. de Vries te Amsterdam. 

5409 Hetzelfde, grooter. — Dezelfde illuminatiën en chassinetten , uitgenomen 
NO. 12 en 13, welke in deze verzameling niet zijn opgenomen. — 18 

' ongenomm. pi. van verschillende grootte, iader met 1 regel onderschrift 
In kapitale letters. De meeste platen hg. 26, br. 18 dm. gr. 4®. Qe» 
kleurd.'-^DeK serie is de meest algemeene, N^. 54l\ \%^«ic\^ivm&.^\a. 



16 niuminatiën bg het Alliantiefeest. 1795. 

5410 Dezelfde illaminatiën doch veel breeder met eerebogen ter z^de^ enz.; 
a alleen N^. 1 tot 11 der bovenstaande serie, waarsch^nlgk alzoo compleet. 

ledere plaat met 1 reg. kapit. en 1 cara. onderschrift. Hg. 24, br. 80 
dm. kl. br. fol. 
b Dez. platen ongekleurd. N®. 2, 4, 9. 

5411 Dezelfde illaminatiën, (doch alleen NO. 2 tot 6, 9 en 10) eenigzins 
grooter en anders, met stoffeering van menschen, boomen, huizen, enz. 
geteekend. Zeer ligt geëtst, en met O. I. inkt. Zonder eenigen naam. 
ledere pi. hg. 24, br. 28 dm. gr. br. 4^. 

5412 Dezelfde illuminatiën , zeer verkleind. Hierbg N®. 12 en 18 der serie 
a N<). 5407» voorts het intrekken der Franschen (door de Weesperpoort) 

en de 3 Amsterdamache Vrgheidsboomen . 20 kl. 12®. plaatjes op eene 
bt. fol. plaat gedrukt. Gekleurd, 
b Dezelfde plaatjes ongekleurd, met den: «Bataafsche Revolutie en Alliantie 
^Almauach voor 1796, Amst. Banse. 240." waarin ze behooren. 

5413 Dezelfde illuminatien, namelijk 1-i^ll op één blad vereenigd, in den vorm 
van een tempel met onderschrift: „Decoratien op het volksfeest te Am- 
sterdam*' en inschrift in het midden : »XIX Jun^' — Monument— MDCCXCV* 
Hg. 43, br. 59 dm; gr. br. fol. Zeldzaam. 

5414 De voorgaande 14 illuminatien op één blad, in 4 rgen onder elkander 
(2 van 4 en 2 van 3 pi.) en gen. I — XIV, ieder met verw^'zing naar 
eene bladzgde van 20 tot 37, dus in een boekje behoorende en het blad 
omgeven door een breeden rand. Zonder naam. io\. gekleurd» In den At- 
las van den Heer K. W. P . de Vries . 

5415 Dezelfde illuminatien in een tempel geheel als voren, het middenstuk ver- 
toont alleen het Stadhuis met de decoratie. Met onderschrift: «Decoratien 
„op het volksfeest te Amst.*' zonder naam van grav. Hg. 43, br. 69 dm. 
br. fol. Gekleurd, In den Atlas v. d. Heer A. v. Stolk. 

5416 'Dezelfde illuminatien \ï^, 1 — 7, 9—11 zeer verkleind, in een grooten 
a tempel waarvan het middenstuk het Alliantiefeest op den Dam vertoont. Met 

onderschr. „Monument voor het Volksfeest," enz. Door JV. v. d. Meer, gr. fol. 
h Dez. plaat, proefdruk v. a. 1. en N<^. ^~ liierbg het Prospectus, 4 blz. 

5417 De illuminatie en chassinetten aan het Stadhuis doch zonder de pui 
van het Stadhuis. Naar A, Verkerk, met adres van J. R. Poster. Zon- 
der eenig onderschrift br. 4^. Hg. 22 br. 27 dm . Gekleurd , Zeldsaam , 

5418 „Afbeelding der decoratie op de Noorder- en Nieuwmarkt 19 Juny." 2 
pi. door T. G, SchulUz, met adres van /. A, Swalm, 4^. Hierbij 
de: „Beachrgving der plegtigheden op het Burgerfeest, alsmede der de- 
„coratiën en illuminatien bg de Alliantie, enz. Amst. J. A. Swalm. 
14 bl. 4<>. Dit boekje en deze platen zijn genomen uit den Nederl. Mer- 
curiuB, die bg denzelfden uitgever verscheen. 

5419 Tien afzonderlgke opschriften voor de illuminatien 1— II (voor 7 en 8 
is één opschrift) te zamen op 1 blad kl. fol. gedrukt, waarschgnlgk voor 
proefdrukken . 

5420 Dezelfde illaminatiën; 13 flink geteekende ontwerpen in kleuren, sepia of 
O. I. inkt, allen hoog of breed kl. fol., nl. N^. 1, 2 (2 verschilt beide 
met onderschrift: Verlamming der Aristocratie) 3 (2 verschil!.) 4 (2 
verschill.) 9, 10 (2 zeer verschill.) en 2 ongebruikte iets verschillende, 
elk met opschrift: „Het nieuw provisioneel Bestuur." Voorts de potlood- 
•ohett vtB eene portiek of boog. — Eene der teekeningeo is gemerkt : 



I7K, Zinneprenten op de Alliantie met Frankrgk. 17 

/• Buiihuü, doch waarschijnlijk zgn allen van zgne hand^ wijl hierhg een. 
eigenhandige brief van dien bekwamen teekenaar is, waarbg hg 2 schetsen 
ter keoze aanbiedt. ledere pi. van verschillende hoogte en breedte, in 
het algemeen hg. 86, br. 28 dm. fol. Zeer curieuse collectie, 

5421 »Poeme patriotiqne... anx Officiers Municipanx d'Amsterdam ^ lenrelee* 
ytion.*' — Fransch gedicht van Oault, poete, bg gelegenheid van het 
Yrgheidsfeest, met eeue gekleurde teekening, tijdverzen, enz. gr. fol. 

N^. 5422 tot 5427 zgn zinneprenten ter eere der Alliantie 

met Frankrgk. 

5422 „Yerbindtenis der Franeche en Bataafsche Gemeenebesten." — • Zinneprent, 
vertoonende de Vrgheid op den troon, links de Godsdienst, regts de Ge« 
Igkheid, enz. Naar Q. v. d. Berg, door /. Snoek 1796 te Rotterdam, 
gr. br. fol. Met afzonderlgk gegraveerd br. fol, uitleggend vers van 
W, V. d. Jagt. br. 4». 

5423 Het standbeeld der Vrijheid op eene rots staande door de Batavieren en 
a Franschen met lauweren versierd. Met 6 reg. yers. «De wakkere Fran- 

i^schen'* enz. van /. Areudt. Naar /. Arends 1796 door J» C, Bendorp, br. fol. 
b l)ez. plaat, proefdruk vdór het vers. 

5424 «Herstelde vrgheid in Nederland en Alliantie met Frankrgk." — Zinne- 
prent vertoonende in het midden de Nederl. en Fransche Republieken als 
een jongeling en maagd door de Vrijheid' in den echt verbonden met het 
teeken der eeuwigheid, een ring door een slang gevormd; op den achter- 
grond een tempel. Door W, Kok, fol. 

5425 Zinneprent op de Vrgheid van Nederland en de Alliantie met Frankrgk. 
a In het midden de Vrgheid op den troon, regts de Godsdienst, (een do- 

miné bij een zuill) links de Gelgkheid, in de lucht de zaamverbonden 
wapens der 2 Republieken. Met 7 reg. onderschr. Door J. Snoek te 
Rotterdam, 1795. kl. fol. 
h Dez. plaat, proefdruk voor het onderschrift. 

5426 lAUiantie.** — Een engel knoopt de wapenschilden der Nederl. enFran- 
a sche Republieken te zamen aan een boom. Naar J, Kuyper door £• A. 

Claetsens, gr. 8<*. 
b Dez. plaat, afdruk in bistre. 

5427 »Alliance et Union eternelle entre les RepubL Fran9. et Batave.** — 
Opschrift tusschen 2 medaillons, waarvan het regtsche het ontvangen 
van den broederkus door de Holl. representanten Blauw en Meyer van den 
Voorzitter der Fransche Conventie den 6 Mess. An S (1794) afbeeldt. 
Door Poisson te Pargs. kl. br. 4®. 

5428 iFransche Broederschap, gezegt Egaliteit.'* — Een fraai gekleede winde« 
a rige Franschman omarmt met één arm een eenvondigen Hollander die 

hem met beide armen omhelst, maar haalt dezen tevens zgn gondbenrs 
nit den zak. Met eene 2 regelige zamenspraak over de broederschap en 
de beurs. 4*. 
è Dez. plaat, vroegere druk met onderschrift Alliantie zonder verzen; de 
Franschman heeft op een der panden van zgn rok: Agent ^ Batavia, 
Deze plaat is reeds verkleind op de plaat No. 5059 (No. 17) afgebeeld en 
behoort dus stellig bg het verbond met Frankrgk 10 November 1786 
gesloten. Zie No, 4662, 



\ 



18 Spotprenten. Hollandia Begenerata. 1795. 

5429 mHoo komen deze tot broederschap ?** — Oaderschr. van 3 karikataarmans- 
hoofden naast elkaar, nl. van een Oranjegezinde, een Bepablikein en een 
Burgemeester. Grav. znd. nm. Hg. 17) br. 26 dm. br. 4^. Gekleurd, 

5430 Twee manshoofden, het eene (links) lagchende, met eene groote Patriotsche 
cocarde, waaronder: Content; het andere (regts} gemel^k, met Oranje co- 
carde en: Meconient, Gekleurd kl. br. 4®. Volgens de: Boekenlgst zijn 
NO. 5429 en 30 beide uitgegeven in Mei 1795. 

5431 „Hollandia Reoenebata." — Opschrift op den blaauwen omslag en het 
d l6 blad van eeue verzameling van zeer geestige, in rood gedrukte» gt.40 

spotprenten, genom. 1 — 20, zonder naam van plaats en jaar, doch in 1796 
te Londen verschenen, ledere plaat is verzeld van een blad tekst, nl. : eene 
korte Fransche verklaring, waarboven een Bgbelsprenk in het HoUandsch, 
welke in het Ëngelsch onder de verklaring herhaald is. 

Sedert lang had ik nagevorscht wie toch de waarlgk zeldzame man was, 
die in dezen, blgkens alle spotprenten zoo geesteloozen tijd, deze platen 
ontworpen had. Door of naar van Woensel, den schrgver van den Lantaarn, 
konden ze niet zijn, daar ze blgkbaar ia Engeland verschenen en voor van 
Woensel te Prinsgezind zijn. Bg toeval vernam ik en vond bevestigd dat 
ze van zekeren Zwitserschen kunstenaar Dv. Hess waren, die gelgk vroe- 
ger zgn vader, in de Zwitsersche garde te 'sHage diende en wel van 1787 
tot 96. — Volgens zgne hierbij gevoegde biographie, door zgnen vriend 
Br. S. Vögelin te Zurich geschreven (in het Neujahrsblatt van de „Zuri- 
cher Künstlergesellschaft" 1844 gr. 4^; waarbg zijn portret, fraai gegra- 
veerd door /. E, Meijer), zijn ze door hem in 1795 geteekend, aan den 
bekenden caricaturist Humphreys te Londen ter uitvoering gezonden en 
door dezen aldaar uitgegeven. Hess is naar Zurich vertrokken, en heeft 
daar ambteloos en in ruime omstandigheden geleefd en is in 1843, 73 jaren 
oud, overleden. — Dat ze werkelijk van een lid der Zwitsersche garde 
zgn , schgnt pi. 5 reeds te bewijzen, waar de onbetaalde vorderingen dier 
garde aan den muur hangen. — Zes van deze platen zijn verkleind weer- 
gegeven in Girtanner Revolntions-Almanach 1799. 12^. — Dit £x. heeft 
op den omslag een onderteekend envoi van Hess zelven. 

In 1848 heeft de letterkundige J. F. Oltmans 6 dezer platen in litho- 
graphie laten reproduceeren, met een tekst op den omwentelingsgeest dier 
dagen voorzien en uitgegeven onder den titel : De gouden eeuw herboren 
in de Fransche Republiek. Amst. Meger. 4^. 
h „La Rigenerazione dell' Olanda. Specchio a Tutti i Popoli Rigenerati. 
Venezia a 1799. Giov. Zatta." gr. 40. 

Naauwkeurige copyen ook in rood van de vorige platen, met de Itali- 
aansche in plaats der Hollandsche woorden welke in de vorige staan. De 
platen zijn hoogst naauwkeurig gecopieerd en even geestig, zoodat ze 
waarschgnlgk van Eess zelven zijn. ledere plaat met een blad tekst bevat- 
tende de vorige uitlegging in het Fransch met de Italiaansche vertaling 
en eene satirieke noot van denJtal. vertaler; zonder de Bgbelplaatsen . 
Deze uitgave is hier te lande zeer zeldzaam. 

1 Hollandia Regenerata. — 4 Dansende personen om een vrgheidsboom 
waarop een Bataafsche papegaai het: Dansons la Carmagnole, zingt. -« 
Handel. VII : 41. Job XVm : 16. 

2 Het Committé van Algemeen Welzgn . — > 4 Kreupele personen zitten voor 
(|e StaaU Apotheek waarboven de Nemesis. — Lnkas XII : 26. 



I79B, Spotprenten. HoUandia Begenerata. 19 

3 Het Committé Militair. — 4 Kreapele invaliden staan bq en om eene 
znil met opsclirift : De nieuwe organisatie', bovenop de Dood, — Jerem. 
XL VIII: 14. In den tekst wordt generaal S...? aangewezen, die eene 
Terhand. over de militaire eer vertreedt. 

4 Het Committé van Financie. — In een leege geldkist zit de dnivel; een 
kast met Fransche assignaten en recepissen valt om en verplettert de men- 
schen en geldkist. — Jes. Sirach XL: 13. 

5 Het Committé van Rekening. — £en Franschman biedt een mandaat 
van betaling aan; een' ander staat voor eene Tafel van multlplicatie; 
daarnaast eene kast met: Pretentions des iroupes Suisses, Tnsohaile, eto. 
Jes. Sirach XLI : 24. 

6 Het Committé van Koophandel en Zeevaart, -« Een enkel klein scheepje 
met geschoord zeil ligt aan de knst; een matroos verstelt een zeil, een 
ander loopt met zwavelstokken te koop. Ezech. XXVII : 36. 

7 Het Committé van de Vivres. — Een lid van het Committé koopt één 
visch van een visscher en geeft hem eene recepis in betaling, een ander 
koopt rapen enz. — >Spreaken XIV: 23. 

8 Het Committé van Algemeene Waakzaamheid. — 4 Slapende of slaap- 
dronken mannen zitten om een tafel waarop een flesch Vaderlander'Sehie» 
dam staat; een waakzame haan ligt met afgesneden kop op den grond.-— 
Jea. XXIX : 10. 

9 Het Committé van Voorlichting. — In een donkeren nacht wil een lan* 
taarnopsteker het licht aansteken, maar de wind blaast en de rniten z^n 
gebroken, enz. -» Job XVIII: 5. 

10 Het Committé der hooge, laagen en middelbaare Heerl^kheedens . — Een 
gans en ooyevaar snateren in een poel; daarbg een stervende boom, wiens 
wortelen afgesneden z^n, opdat h^ niet te hoog en ongelijk zon worden. 
Jerem. XIII. 18. 

11 Het Commité van Noodlijdende. — Drie vette smnipapen zitten om eene 
tafels een arm kind krjjgt een afgekloven been en twee uoodlgdenden 
worden afgewezen. Jac. II. 15, 16. 

12 Het Committé van Uitgewekenen. — De teruggekeerde Emigranten smee- 
ken al bedelende om een aalmoes voor hun vroeger heldhaftig gedrag. — 
Spreuk. XIII. 21. 

18 Het Committé van bnitenlandsche Zaaken . ^ Twee zeer bijziende Heeren 
lijken , zittende , de een door een Franschen verrekgker , den ander door 
een Franschen bril; een derde ziet in een tooverlantaarn naar het leger 
van Prins Frederik. — Jerem. XIV. 14. 

14 Het Committé van Fransche Beqoisitien. — De Franschen komen meteen 
wapen, waarop : Republique Francaise ; een fiataaf brengt een zwaren geld- 
zak om in een ledigen zak dien de Franschman houdt te werpen; een 
Fransoh Generaal (Lefebure) ontneemt zelfs de pruik aan een Hollander 
(nl. aan den Arnhemschen Burgemeester die zich over de afpersingen durfde 
beklagen I) op: den grond eene Igst van voorloopige requlsitieo: 100 mil- 
lioen contant, 600 ossen, 600 schapen, enz. — Jerem. XIII.. 19.. 

15 Het Committé de Santé* •*— De verouderde maagd der Bataafsche Repn- 
. . bliek door de «derJUiling0n der.Bevrijders zeer verzwakt, wordt met kwik weer 

bögebragt. Dtorn^sst AfiiJfurger L.;, die alles /^an, het vorige Bewind te 
danken had; in z^n zak: Traite sar la J^^o)^ijf|f^ai^ce^— «Jerem.LI. 9. 

16 Het Committé van Bemotie. -« Vernieling 'der atandbeelden van dePrin- 



zb* Spotprenten op de Alliantie met Frankrgk. 1795. 



•> 



sen V. Or., het verbreken der wapens, vertrappen der geraamten, bevui- 
len dei' graven, enz. — Voomamelgk in Friesland. — Levit. XVIII. 27. 

17 Het Committé van Bondgenootschap. •— Zeven mannen (der 7 Prov.) 
verwoed met elkande rvechtende ; de kat speelt met den losgeraakten bundel 
van 7 pQlen. — Matth. XII. 26. ^ 

18 Benige der Representanten van het volk van Holland. — Eene zaamge- 
bonden gard, waaruit eenige hoofden met verwoede of treurige aangezig- 
ten kyken. — Ezech. VII. 12. 

19 De Nationale Conventie in barensnood van eene Constitutie. — Eene 
vrouw met 7 verwoede hoofden is in barensnood; een Franschman staat 
met de forceps, een Hollander met eene verhandeling over de Keizersnede 
gereed. — Jes. XIV. 29. 

20 Past opM — De Tijd schuift al waarschuwende het gord\jn der toekomst 
weg; op tafel staat een bgna afgeloopen zandlooper om een Traite de 
Paix, bezegeld door het Pruisische , Engelsche , Fransche en Spaansche 
zegel. — Spreuken X. 28. 

Hierbij een fraai gedicht door Batavus : Aan de Hollandsche Republicq. 
8 bl. 4 . waarin alle rampen uit de Fransche alliantie en knevelargen voor 
ons land geboren , dnideï^k voorzegd worden. Blijkens het papier in Duitsch- 
land, digt bg de grenzen, gedrukt. 
5432 Vgf geteekende spotprenten in kleuren over de oppermagt der Franschen 
hier te lande. 

1 Een Franschman zeggende: Ontvangt van mij uw ontnomen regten, geeft 
de speer en hoed der Vrgheid, de Kegten v. d. Mensch aan de Nederl. 
Maagd, die antwoordt: Heb dank braave Franschen. Links vertrekt Wil- 
lem V en valt de Oranjeboom . 

2 De Franschman blaast op eene veldflnit, waarnaar de Hollander , Engelsch- 
man, enz. dansen, de Vrgheid staat naast den Franschman zeggende ; Zo 
danst alles naar Uw pypen . 

3 Een Franschman speelt kaart met 2 burgemeesters en wint al hun geld, 
een inkomend burger zegt: O neen despoot, speelt nooit met Franse — 
zij doen u naar hun pypen dansen. 

4 Een Franschman loopt weg met de parniken van 2 Dominés, zeggende: 
Daar kan jy wel buiten. 

5 Verkooping van de burgemeesters paruiken, waarvoor een Jood een halven 
gulden biedt. 

Vgf teekeningen ongen. znd. eenigen nm.; ieder hg. 15, br. 22 dm. br. 4^. 
5i3S »Het ontnemen van de Aristocratiese Achtbaarheid." — „Het verkoopen van 
a de Aristocrat. Achtbaarheid." — 2 gravuren precies gevolgd naar de vo- 
rige teekeningen 4 en 5 , doch met eenige geringe afwijkingen en nu met 
bovenstaande opschriften. Ieder hg. 15, br. 22 dm. br. 4^ 
9 'Dez. platen, gekleurd. 
Hierbg een zeldzaam pamphiet; „De vrolijke tafelkneeht bg het verkoopen 
„van een tnoA assortiment Carrée parniken, A . R . paruiken, enz. door den 
„Tendxnneester Revolutie. 16 bl . 8^. waarin de verkooping op laatstgemelde 
piaat afgebeeld dramatisch wordt geschetst én -waarin de woorden der 
-plaat worden teruggevonden. ^^ In dé: Boekantgst van Mei 1795 vind ik 
nog eene plaat vermeld':' LÓitetj« en Stinkhart. ''Kooplieden in Oarree pa- 
ruiken, maniel8»*^^bêAii^^eB^. * - " "- is f : 



lïIS. Assignaten. — Yrgheidsboomen. •<— CentraleYergadering. ii 

S434 »De Vryheid ec de edele Dnbbelde-Mats. Gedrnkt bg Jan Callot in de 
.Oaderwetsche Calot/' 15 bl. So. Gegraveerd titelvignet; borstbeeld links met 
eene dubbele, versierde mots, waarop de 2 achterstaande paskwillen doelen. 

5fS5 Tien Fransehe assignaten of Mandat territorial, in originali als: één van 
10,000, 2000, 500, 125, 100, 25 francs, 5 livres, 50 sols, 10 sols, 10 
sous, allen gemaakt volgens de wetten van 10 Bram. en 20 Plnviöse, 
An 2, 18 Nivóse An 3, 28 Yentóse An 4 en 23 Mai 1793. (Wagenaar 
Terv. XXX. 280 — 292). — Hierb\j een zoogenaamde Boerenbedrieger, waarop 
enkele hoeken van 27 verschillende assignaten zija aangegeven, namelijk 
eene assignatie van 10,000, 2000, 1000, 500, 400, 250, 200, 125, 100, 
50, 25, 10, 5 livres en van 50, 40, 20, 15, 10, 7 sons, enkele der lagere 
sommen in 2 of 3 soorten; voorts een paar aanwijzingen op de schatkist 
voor bakkers, enz. Op al dat waardelooze papier is (zeer teregt) het beeld 
van een afzigtelijken bedelaar in lompen geplaatst, gr. fol. 

Voorts hierbg eene Pabiicatie van de Provisioneele Representanten van 
Holland, van 8 Aug. , waarin het Decreet van 4 Febrnar^ 1795, gelastende 
deze assignaten voor 9 stuiver de Franc aantenemen, buiten werking wordt 
gesteld en aan de Fransche assignaten voortaan elke koers ontnomen 
wordt. (Zie hierover den Klaagbrief van P. t* Hoen I8l0 bg van Woen- 
sel. liantaarn 1800). Bit heeft echter niet verhinderd dat van dit onbe- 
taalde papieren geld stapels hier te lande zgn gebleven en zelfs later nog 
ingevoerd. En toch is er in Sept. of Oct. 1863 nog eens aan de Amster- 
damsche benrs eene zoogenaamde rul in deze papieren geweest, en hebben 
ze gedurende korten tijd eene kleine waarde gehad. Zie hierover de plaat 
No. 48 van 1863 van den Nederl. Spectator. 

5436 14 Joli). .De Vrgheidsboom te Zaandgk; ingewgd 14 Julij 1795/' — 
a Gezigi in de dubbele buurt te Zaandijk bij de Oude (Gereform. en in 1878 

afgebrande) kerk ; in het midden de Vrgheidsboom, hg. 34 voet, met hek- 
werk en vele omstanders. Door i^. 9, d. Meer Jun, fol. 
i Dez. plaat, doch zonder de huizen en de kerk; de boom is hjer bestraald 
door het Alziend oog. 

5437 (28 Aag.) .De Centraale Vergadering in 's Hage op de zaal v. d. Ouden 
A .Doelen" (Wagenaar, Verv. XXXIV. 52 ei z.) — Gezigt der Vergadering met 

opene deuren gehouden. Door E, Vinkeles, S^. Uit Wagenaar, XXXIV. 
è Dez. plaat, proe/drui v, a, l, 

5438 Hetzelfde, geheel als voren doch grooter; nu met de 3 ramen der zaal, op 
a de vorige met 2 ramen. Naar /. BuHhuis ad viv. door jR. Finieles, br. 4fi, 
b Dez.. plaat, proefdruk v, a, L Uit P 

5439 Hetzelfde, nagenoeg als voren, met 3 ramen aan het einde, 8 ramen regts 
en vele karakteristieke stoffaadje van personen op den voorgrond. Fraaije 
teekening in O. I. inkt naar de natuur, door J, de Gyselaar, 1796. Hg. 
34, br. 46 dm. br. fol. 

5440 (28 Ang.) .Plegtige bezending van negen leden uit de Centraale Verga- 
.dering, aan de Vergadering vau Holland." (Wagenaar, Verv. XXXV. 52.) — 
De Voorzitter der Commissie P. W. Raysch reikt in de Vergaderzaal 
van de Vertegenwoordigers van Holland de hand aan den Voorzitter 
Bosveld. Naar C. v, Cuylenbur^y door L* Fortman, 8*. Uü: Zille- 
sen, Geéch. V. 

M41 1 Se^ •Vrgheidsboom van WettnuAiam. Ingewijd l 8ept. nOS.^^^OravarQ 
«onder ^MiEi|;sii:»aamé Mdmntd^ H^. 41, ht* IS te» fol:; - 



Nationale Vlag. — Varia. I79S, 

5442 (19 Sept*) Yryheidsboom te Oostzaaadam . — Uitgeknipte, gedrukte en 
gekleurde plaat als de vorige, met geschreven onderschrift. De gravure 
V. d. boom, hg. 39, br. 13 dm. fol. 

5443 (8 Sept) «Model van de bepaalde Nationale Vlag van de Bataafsche Re* 
«publiek, vervaardigd op last v. h. Committév. Marine, zitting houdende 
,in 's Hage voor het Bondgenootschap.*' — Teekening in kleuren door D. Lom- 
gendijk. Hg. 23, br. 35 dm. br. 4fi. — Hierbij: .PubUcatie d. Staten 
,6en. V. 14 Febr. 1796, b^ welke de Nation. Vlag voor het vervolg 
„bepaald wordt.'' 4 bl. S^. N<^. 135 der Verzameling. Hieraan gehecht 
de Afbeelding der «Nederl. Nation. Vlag voor de Marine der Republiek, 
„gedeployeerd 1 Maart 1797.*' Door J, Q, SchuUtz. 4iO. Gekleurd, Uit : Nederl. 
Mercnrius 1796. Maart. Op deze vlag staat in den bovenhoek, links, de 
verkleinde afbeelding van de voorgaande teekening van Langendijk. 

5444 De Vlag der Bataafsche Republiek, met den Standaar (sic) Wimpel en 
Qeu8 (eene kleine witte vlag, met het vignet de Nederl. Maagd en de 
Leeuw.) Op 1 blad door H. Eooring, Rott. 1796. fol. Hg. 43,br.27 dm. 
In den Atlas v. d. Heer A. v. Stolk. 

5445 14 Oct* »0e gewezen Raadpensionaris L. P. van de Spiegel, 's nachts ge- 
a «gebragt op de Gevangenpoort in 's Hage." (Wagenaar, Verv. XXXI. 331.) — 

Gezigt in de Gevangenpoort, regts het huis van den Courantier Gosse 
duidelgk afgebeeld. Naar /. ^«/M»ü ad viv. door 22. Vinkeles^hx, \^,Tiii? 

b Dez. plaat, Froefdr. v . a, l, 

c Hetzelfde. Origineele teekening in O. I. inkt, met eenige afwijkingen, bv. 
op de stoep van Gosse staan eenige menschen, een rookend man in de 
voordeur, enz. Op de keerzgde de handteekening van Bulthuis. 

5446 5 Nov. «Proclamatie der Repraesentanten van Amsterdam over eenige 
ongeregeldheden in den afgeloopen nacht in de Stad bedreven. Plano. 

5447 Dec. «Van veel — • niets; of lijst der Schepen en Fregatten in actaeele 
«dienst en oompleet bemand op uit. Dec. 1794, vergeleken met de Sche- 
epen en Freg. in actueele dienst op nlt. Dec. 1795. — Aan alle kort- 
«zigtige en hardhoorende Medeburgers." — Het slot is op uit. Dec. 1794. 
11650 bevaaren Matrozen — een paar jaar later 8730. — 1 bl. 4<^. 

5448 «Diploma ten bew^ze van vrgen toegang tot het Nationaal Kanstkabinet 
a «op het Huis in het Bosch (te 's Hage) verleend aan : (het volgende in H, S,) 

„den Burger J. J. A. Gogel, als Eerste Oprichter v. h. voormelde Kabinet." 
Geteekend: S, Temmink, Inspecteur Generaal. — Een fraai zinnebeeldig 
plaatje; een breede steen; waarop het Diploma; met engeltjes een schil- 
derig van Weeniz vasthoudende, enz. Naari/. O, JTaldorp, door E. Finkifles, 
Hg. 21, br. 26 dm. br. 40. 
è Hetz. Proef dr, v, a, l. 

5449 (J. Nomsz) «Janus Verrezen. 1795." Titelplaat v. h. Ie dl . — Janus met twee 
a hoofden staat in een doofpot op een drievoet te preeken; een uil houdt 

boven hem het deksel als klankbord vast; allerlei menschen hooren naar 
hem terwijl de twee aaneengegroeide zusters (als Machiavelli) weeklagen 
en juichen. 4*^. 

è Vignet uit hetzelfde. — - De buste van Janus staat op een voetstuk en wordt 
als: Monumentum aere perennius door de Faam gekroond; de ontboeide 
Tweedragt jjlt naar een omgekeerd Medusaschild, enz. br. 12^ 

c «Democratisehe constitatie v. h. laAdschap Fantasia," — • Schetsteekening v«ii 
een koepelvormig geboa«r .waazran de koldmmen en grondsnilen de Centrale 



1796. Van Woensel, Lantaarn, enz. 23 

en Represmieerende Vergaderingen enz. verbeelden ; op de keerz^'de de uit- 
legging. 40. TJit (J. Nomsz) Janns verrezen. 1795 No. 80, 26 Oct. — 
Deze 3 bij dea Heer Mr. S. v. 6^'n. 
5450 1796. Acht spotprenten in anti'patriotschen doch inzonderheid anti*fran8chen 
geest, nit : „Be Lantaarn voor 1796 door Amarath Effendi. Amst. inH Nienwe 
yLicht" \2^i geschreven door P. van Woensel, Med. Dr. Zie No. 6166. 
Enkele platen zijn in hoatsnede door /. Oortman, andere in gravnre au trait, 

a Omslag «'t Nieuwe licht.'* De Nederl. Maagd giet olie in hare lamp, die 
op een stapel der boeken van Locke, Voltaire en Ronsseau staat. Zie pi. t. 

i Titelplaat. Een man zit met de oogen ten hemel geslagen, radeloos tnsschen 
2 stoelen in de asch; op den eenen stoel staat Waarheid op den anderen Opinie, 

e De Haan nit het Haneboek (Bij bl. 1 over de*. Nationaale Opvoeding). 

d Een half dronken man die op een gebroken stok lénnt. (Bijbl. 16: „Over 
„'t aanzien der Kepabliek bij de Mogendheden'*, welke bladzijde wit gelaten 
is). Met motto: I Thessalon II: 5, 6. Wg hebben nooit met plaimstrg- 
kende woorden onder u omgegaan gelijk gij weet, noch zoekende eerenit 
menschen, noch van n noch van anderen . Dit motto is op alle volgende 
titels herhaald. 

e Een weenend man die in een groot boek leest. »De nakomelingschap bg 
9*t leezen der Historie v. d. tegenwoord. tijd.'' (Bij bl. 158: Fragmenten 
des Ussieten Bargers Job, — plaatsen uit Jobs weeklagten toepasselgk op 
1796). Van deze plaat heb ik eene gelgktgdige, veel grootere en eenigzins 
verschillende ieekening waarop het bgschrift van de mg zeer bekende band 
van Prof. J. Kinker is. Zou die ook hieraan hebben medegewerkt? Het 
kwam met zgne denkwgze zeer overeen. 

/ «Alzo zgn de Kinderen der Menschen.'* — Een verminkte invalide loopt 
met Vliegenvergif te koop. — Bg bl. 180 over de Nationale Opvoeding. 

g Een wagen met rockende militairen, die door een ezel naar voren, door 
een paard naar achteren wordt getrokken. (Bij bl. I6l over de tegen- 
woordige regeering van Holland. 

h Een gedeelte van een groot aangezigt (het volk) wat door een dominé, die 
den bgbel onder den arm heeft en een ander aan den neus wordt voort* 
geleid; beide worden uit een blaasbalg met Gelijkheid Vrijheid en Broe- 
derschap besprenkeld. 
t Omslag, 't Oude Licht. — Een ezel loopt voort met een licht op den rug 
wat een aap uitbluscht; een andere aap leest in een boek: „en wg z^n 
„aapen gebleven" (Zie plaat a) en op de jaren 1798 en 1800. 

5451 «Zoogenaamde Klup op het Booterhof te 's Hage." — • YtiM^Q ieekening va. 
O. I. inkt door J. de Qyselaar 1796. br. fol. Vermeld in Catalogus Atlas 
Kuhn, 1866 No. 1655. Verkocht voor ƒ 9 aan den Heer Emants te 's Hage. 

5452 (12 Jan.) „Drie leden van de Municipaliteit te Leeuwarden worden op 
»het filokhnis geplaatst". (Wagenaar Verv. XXXIV 226 en 280). —Naar 
£. Portman door J, Smies, S^, Üit: Zillesen, Gesch. d. Nederl. Dl. V. 

5453 (Febr.) „Afbeelding van de Nationaale Guardes volgens het Plan v. Or* 
„ganisatie.** — Afbeelding van 18 Schutters in verschillende waardigheden 
van Officier der Cavall. af tot gewoon Schutter. In 2 reeksen boven 
elkaar. Hg. 88, br. 51 dm. br. fol. Gekleurd, 

&454 1 Haart. „Opening van de Nationale Vergadering, op l Maart 1796, ver- 
„beeldende het ogenblik dat de President, Mr. P. Paulus, dezelve verklaarde 
«het Bepresenteerend ligchaam v. h. Volk in Nederland tA iS^tl.** — 



24 Nationale Vergadering. — Dood van Paulus. I7M. 

(Wagenaar, Venr. XXXV, 266, enz.) — > Gezigt van de danszaal in het vroegere 
Stadhoaderlgk Paleis, thans voor do Nation. Vergad. ingerigt. Links de 5 
ramen en de stoel van den Voorzitter, in het midden en regts de Verga- 
dering. (Waarbij vele portretten der leden.) bovenaan op den achtergrond 
de iribnnes met toeschouwers. Naar J. JelgerhuU ad viv, 1796, door Q, 
Kitsen te Rott. 1797. Hg. 44, br. 54 dm. br. fol. 
5455 «Naawkearige afbeelding van de Nationale Vergadering in den Haag." " 
^ a Afbeelding der zittingzaal, met alle Bepraesentanten, ieder met een lint 
omhangen; bg de afbeeldingen der personen zgn ongetwgfeld vele herken- 
bare portretten. In het midden links de Voorzittersstoel, vooraan links het 
spreekgestoelte; op den achtergrond de toehoorders. Naar en door G. 
Koekers te Middelburg 1797. Hg. 69, bri 61 dm. gr. fol. 
è Dez. plaat, fraai Gekleurd of in kleuren gedrukt. 
1456 Gezigt van eene zitting der Nationale Vergadering. — Begts de ramen en 
de Voorzittersstoel, links de ingang enz. «Op 31 Aug. 1796 naar het 
„leven geteekend ;^' in O. I. inkt. Zonder naam. Hg. 53, br. 48 dm. gr. fol. 

5457 Hetzelfde, doch eenigzins anders; ook hier de ramen en Voorzittersstoel 
a regts. Naar J. Bulthuis ad viv. door R, Vinkeles. br. 4<^. Uit? 

b Dez. plaat, proef dr, v, a, l, 

5458 Hetzelfde, als voren, verkleind. Door B. Vinkeles. 8^. Uit Wagenaar, 
a Verv. XXXV. 

b Dez. ^\&ii.t, proefdr, v. a, l, 
. 5459 Hetzelfde als voien, met 1 reg. HoU. en 1 reg. Fr. onderschr. kl. br. 4^. 

5460 «Zinnebeeldige Kunstprint op de Nationale Vergadering representeerende 
»het Volk van Nederland." — Een Raadsheer in oud-Romeinsche kleeding 
ontvangt op z\jneu zetel uit handen der Nederl. Maagd een lint met 
opschrift: Fox populi, vox Dei enz. Naar G, r. d. Berg door «7. Snoek, 
gr. br. fol. Hierby degegrav.: „Verklaaring van de zinnebeeldige Kunst* 
«print" zgnde een 38 reg. vers in 2 kol. door W. v. d. Jagt. gr. br. 4®. 

5461 (17 Maart) Monument op den dood van P. Paulus, die den len Maart de 
Nationale Vergadering als Voorzitter geopend had. — Het open halfrond van 
een tempel, in het midden het borstbeeld van Paulus door 2 engelen op 
eene zuil geplaatst; links de zee, regts het Binnenhof te 's Hage waarde 
Nation. Vergadering gehouden wordt; in het midden yan dat plein de 
Vrij heidsboom met 4 reg. vers. Door •/. C, Bendorp, 1797. gr. br. fol. 

5462 Zinneprent op den dood v. P, Paulus. — Eene graftombe, vooraan het 
portret v. Paulus, enz. Door S, W, Evans, kl. fol. In den Atlas van 
Mr. S. V. Gijn. 

5463 (11 Hei) «Geweldadigheden van eenige artilleristen in de Baadzaal der 
a «Municipaliteit te Amsterdam in den nacht tusschen 10 en 11 Mei.** 

(Wagenaar, Verv. XXXV. 232). — Gezigt in de zoogenaamde Mozeszaal op het 
Stadhuis (wegens de groote schilder^ van G. Fliuck, voorstellende Mozes 
de wetgeving verkondigende). Naar J, Bulthuis dooi* R. Vinkeles, br. 4^. 
6 Dez. plaat, proefdruk v, a, l, 

5464 -20 Hei. «Het Vrijheids Pleyn te. Utrecht den 29 Mey 1796." — Gezigt 
van de Neude, waarachter de torens van den Dom en Buurkerk; in het 
midden de Vrjjheidsboom tusschen 2 altaren met tropheeën, wegens de 
overwinning der Eranschen, toen te Utrecht gevierd. Slechte plaat zonder 
naam. br. 4<>« Hoogst zeldzaam, in lithographie gekopieerd in: van der 
Menden Beachr. ▼• Utrecht. IL 



1796,97. Spotprenten op Willem V. — Constitutie. 25 

5165 31 Juin en 9 kug Amsterd. predikbeartenbriefje, het Ie en 2e 
uitgekomen na de Bemotie der 16 Oranjögezinde Predikanten, smal fol. — 
Hierbij een: Adres aan den Kerkeraad der Ned. Herv. Gemeente te Am- 
sterdam, opgesteld en ter teekeniag rondgezonden door den Notaris (>/jM^t, 
ten einde de 15 afgezette Predikanten in hunne fanctiën te doen her- 
stellen door hun alsnog gelegenheid te geven tot het afleggen van de 
door hen voorgestelde Belofte, of door aan deze eene andere interpretatie 
te geven, die hunne gemoedsbezwaren uit den weg ruimt. 2 bladz..ibt. — 
Zie Wagenaar, Verv. XXXV, 220. — Zie N« 5650 van het jaar 1808. 

5466 10 .^ept. Spotprent op Willem V. — ^^The Orangerie or the Dutch 
vCupid reposing after the fatigoe of planting.** — Prins Willem V ligt 
als Cnpido naakt en slapende bij vele Oranjeboomen en rust tegen een 
zak met 24 millioen Dncaten; in z^n droom verschijnen hem 6 door 
hem bezwangerde tninvrouwen die hunnen nood klagen. Door J, G{illra)y, 
met adres JT. Eumphreys 1796. 16 Sept. br, fol. Gekleurd. In den 
atlas van Mr. S. v. G^n. 

5467 Spotprent op Willem V. — „The Prince of Orange.'* — Caricatuurprent van 
den Prins, ten voeten uit, staande, links, met punthoed en langen staart, 
met beide handen op den knop van een grooten stok geleund; in blaauwe 
monteering met goud galon. S^. Gekleurd. 

5468 Spotprent als voren. «Py lades and Ofestes." — Een zwaarl^vig man, nl. 
Prins WiUem V, in blaauwen rok, met geel vest en korte broek, na- 
genoeg blind, de hand in den ésk, waaruit zijn wandelstok steekt, wordt 
door een zeer mager gebogcheld man geleid. Door >/. G, ...y ad viv, 
{James GiUray). 1 April 1797. Hg. 35, br. 26 dm. kl. folio. ~- In het 
eerst tw^felde ik of dit George III dan wel Willem V voorstelde, doch 
in de nieuwe uitgave van GiUray*» platen komt deze plaat op n®. 488 
voor als: William of Orange with his Secretary Gou ut Nassolin? in 
Old Bondstreet. 

5469 Afbeelding der kunstverrigtingen te Amsterdam uitgevoerd door eene 
troep koorddansers van den burger Balmat van Para's. — Beschrgving 
der kunstverrigtingen, waarboven, terzijde en beneden de afbeeldingen. 
1 bl. br. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

5470 1797. ti^^ Democraten". — Zinnebeeldig vignet op den titel v. h. genoemde 
t^dsohrift, 2 dl. gr. 4^. — Eenige halfnaakte zeelui roeden in eene ranke 
boot tegen de hevige golven op. Door C. Josi, met adres v, .J. A. Crajen- 
schot. 1797. br. ovaal op een gr. 4fi titel. 

5471 8 Aojp. Zinneprent op de afstemming van het langberaamde Plan 
a van Constitutie. (Wagenaar, Verv. XXXVHI, 96, enz.) — Eene doodkist 

met opschrift: Plan van Constilutie wordt in de aarde gelaten; verder 
op eene lijkkoets; op den voorsrrond een brakend man, wieu eene kom 
met Revolutiewater toegediend wordt. Met onderschrift: „Ben 8 Aug. 
„1797 8 /. d. B. r. in Nederl." (8e Jaar der Bataafsche Vrqheid). 
Waarschijnlijk door de Orai^jegezinden vervaardigd. Hg. 13, br. 16 dm. 
br. 8». 
b Dez^ plaat, proefdr. v. a, L Bij den Heer Mr. S. v. 6\jn. 

5472 24 Abc Gefingeerd begrafeuisbrief je voor : ^het voorwerp : Constitutie op 

m. 4 



26 Zeeslag bij KauiperduiD. 1797 

,;24 Aag. Overleden in den ouderdom van 18 maanden, en Ier jiarde be- 
i^steld 1 Sept." (de stemming geschiedde 8 Aug., de uitslag werd in Holland 
d. 24 Aog. bekend, de geheele uitslag den 1 Sept. gepubliceurd.) br. 4fi, 

5473 Spotprent op de verwerping van het Plan van Constitutie. — Op een 
markt is, regts, het Plan van Constitutie aangeslagen, wat door velen 
uit de laagste volksklasse gelezen en beoordeeld wordt; in het midden 
eenige weeklagende gegoede burgers ; links staat eene tooverlantaam op 
eene schraag, waardoor een gemeen man Iqjkt; over de lantaarn hangt 
een papier: „Nooit zo meer vertoond" enz.; daaronder: i,189e Plan v. 
/yConstitntie. Anno 1961". Onderaan de woorden vanP. Vreede, Dagblad 
bl. 620: j^Waar zal 't toch heeu, Burgers, Repraesentanten indien men tot 
het aannemen of verwerpen v. deu Constitutie elk en een iegel^k toe- 
laat." -- br. 4». Uit: v. Woensel, Lantaarn. 1798. — Zie N® 5489 e, 

5474 6 Sept. Piovinc. Utrechlso 72e Lotery van 821,000 Gl. gearresteert 
6 Sept. 1797. Utr. W. Mulder en Zoon. 1 blad kl. fol. 

5475 I Sept. f) Twee geteekende kaarten van de Noordel^ke Oost- en West- 
kust van Ierland, en een tabel van de Bataafsche vloot, bevattende de 
namen der 32 schepen, der bevelhebbers, getal stukken en koppen, — alles 
gediend hebbende voor een beraamden inval der vereenigde HoU. en Fransche 
vloten in Ierland, (de Jonge, Zeewezen. VI, 2. bl. 125) 3 bl. gr. br. fol. 
Uit de collectie van Baron Krayenhoff. — Zie N" 5490 op 1 Febr. 1798- 

5476 11 Oct ;/ Zeeslag tusschen de Bataafsche en £ugelsche Vlooten, op de 
a «hoogte v. £gmond, 11 Oct. 1797, onder opperbevel v. d. Admir. de 

I, Winter en. . . . Duncan." (Wagenaar, Verv. XXXVIII, 264 enz.) 3 on- 
genommerde platen, den aanvang, het midden en het einde v. h. gevecht 
voorstellende. Naar G, Groenewegen^ door R, Vinkeles. br. fol. 

b Dezelfde platen, proefdrukken met de onderschriften, doch zonder de 
uitvoerige verklaringen daaronder, nl. 1 — 4 op pi. 1, 1 — 3 op pi. 2, 
1 — 5 op pi. 3. 

e Dezelfde platen, fraa^'e proefdrukken vóór alle letter, 

5477 ;jZceslag tusschen de Bataafsche en Engelsche Vlooten." — i,£ynde v. d. 
«Zeeslag d. 11 Oct. 1797." — 2 zeer uitvoerige en groote af beeldingen van 
alle schepen der HoUandsche Vloot gedurende en bij het einde van het 
gevecht, met aanwijzing onderaan van ieder schip, grootte en bevelheb» 
ber. Uitvoerige teekeningen in O.I. door F. A, v. Spijk. 2 bl. ieder 
hg. S7f br. 53 dm. br. fol. 

5478 Hetzelfde, anders. — „Gevegt tusschen de Bataafsche en Engelsche Vlooten." 
Op den voorgrond in het midden het schip de Vrijheid met 3 afge- 
schoten masten, door het scheepsvolk verlaten; regts een brandend 
schip, enz. Naar J. Charlot, door Partou, Met adres v. J. Groenewoud 
te Rotterdam, br. fol. 

5479 Hetzelfde, anders. Op den voorgrond 2 zeer gehavende Engelsche en 
Nederl. Schepen vechtende; regts eenige schuiten met vechtend zeevolk. 
Zeer fraaije teekening in O. I. inkt. Door /. C Schotel. Hg. 85, br. 48 
dm. br. fol. 

5480 Hetzelfde, anders. Het begin van het gevecht voorstellende. Naar 
G. Groenetoeyen^ door i?. Vinkeles. br. 4'. Prö^druk v. a. l. 



1797,98. Karaperduin. — Lantaarn v. 1798. 27 

5481 Hetzelfde, anders. Met 2 reg. ondenehrift: i^Heldhaftige Verdediging 
gY. d. Bataafse Vice-Adm. de Winter, in d. Zeeslag voor Kamperdoin." br. 8*. 

5482 Hetzelfde, nl. een der voorvaUen nit dien zeeslag. — nHet schip Delft 
lywerd al zinkende en brandende door de ■ £ngel8chen genomen." — Door 
D. Siuyfer. ld. 8®. Uit . Leven v. d. Vice-Adm. Verdooren v. Asperen. 8®. — 
Hierb^ z^n portret naar A. de Lelies door D. Slwfter. 

5483 jrThe Battle off Camperdown/' etc. — Uitvoerige voorstelling; links het 
schip de Fr^'heid van den Admiraal de Winter, regts de SèrctUes en the 
Veneraèle. Naar T. Whiteombe, door T, Eellyer. Hg. 51, br. 77 dm. gr.br.fol. 

5484 jyLord Visc. Dnncan's Victory and Adm. de Winter 's resignation, on 
«board the Venerable." Naar Orme (on board the Venerable), door 

B. Orme, Hg. 51, br. 62 dm. gr. br. fol. 

5485 jyView of the British fleet hearing dowo to attack the Dutch fleet onder 
«Admiral d^ Winter." — „The Dntch fleet defeated on the aftemoon," 
etc. — 2 Kapitale voorstellingen v. d. slag b^' Kamperduin. Naar en door 
R,I)odd. Ieder hg. 51, br. 76 dm. gr. br. fol. In den Atlas v. Mr. S. v. Ggn. 

5486 Plan der eerste tot zesde positien in de actie op 11 Oct. 1797, b|j 
Kamperdnin. 6 Sehetsteekeningen, br. fol. B^' den Heer A. v. Stolk. 

5487 Schets v. d. positie der Britsche en Bataafsche Vlooten b^j den Zeeslag 
V. Kamperdoin. Lithogr. v. Mieling. br. 4^. 

5488 «Haagsche Extracoorant v. Zatnrdag 14 Oct. 1797," bevattende het 
Extract uit een' brief v. d. Vice-Adm. de Winter. 'sHage, J^ de Groot 
en Zn. kl. fol. 

5489 1998. Spotprenten in anti-patriotschen en anti-Franschen geest, uit: de 
Lantaarn voor 1798, door Amurath Effendi. (P. v. Woensel. Zie n^ 5166.) 
Amst. 12^. 

a Omslag. Eene oude vrouw schreeuwt door eene trompet: Fox populi, 
Vox Dei; 4t mannen komen van verschillende zgden met blaasbalken 
om haar Inlichting^ Bijlichting^ Voorlichting^ Toelichting te verschaffen, en 
trachten haar met een blaasbalk Oplichting, den voet te ligten. 

h Titelprent. De Nederl. Maagd staat aan het strand en ziet waarschuwend 
naar een groot schip (dat van Staat) hetwelk ontredderd door een 
sloep naar strand wordt gesleept. 

ü De Haan (uit het Haneboek, nu omgekeerd, vroeger regts, nu links). 

d Een Predikant ligt met mantel en bef als drenkeling in 't water bij een 
ander wiens handen men ziet; aan den anderen kant een man, die 2 
anderen boven elkaar op zijne schouders heeft. (B^ bl. 61 i,De Dren- 
kelingen".) Deze plaat begrip ik niet. 

e Een Kijkkast, met opligtbaar opschrift: „ Nooit go meer vertoond*' waar 
onder staat: irl89 Plan van Constitutie, a^ 1961". Voorts een menigte 
menschen, alle weeklagende, betoogende en w^zende op een aangeplakt 
f Plan van Constitutie*', Met onderschrift : jy Waar zal 't toch heen, indien 
men tot het aannemen van eene Constit. elk toelaat? P. Vreede". 
ffBij bl. 91: «Eene vraag, 'k Mogt toch weeten in wiens ongeredderd 
«hoofd 't eerste inviel 't volk te zetten in de rechterstoel over eene 
«Constitutie". — hg. 12, br. 24 dm. br. 4fi. Zie N" 5473, 



^ Lantaarn v. l7»8. — Vlot van St Malo. 1J«8. 

' / Sene veile deerne met ontblooten boezem, ens. (Frankr^k) trekt eene 
oude r^ke matrone (Holland) haars ondanks, mede. (B^ bl. 99. i^De 
Iiotgevallen van 'tNieawe Znstersehap". — Noot. „Daar de t^'d de beste 
leermeester is aller zaaken, zo gelieve de Lezer deeze Historie te 
verwachten in de Lantaarn van 1898". 

y BiaboloeraUe, Een man zit op een mesthoop, naakt en nitgeschqd. — 
nBQ bl. 178. „Van de Diabolocratie. En z\i dreeven eenen dnyvelnyten 
„scheepten tienduizend duivelen in. Binnen een half donzyn jaaren zal 
„haar Vrijheid en Gel^kheid U brengen tot eene regering nit het kaf 
„der natie, enz." 

'h Een man in Tnrksch gewaad (de Schrijver) kijkt de kat uit den boom; 
de kat springt op een dobbelsteen. 

t Omslag. De Nederlandsche Maagd slaapt, zittende op eenige geldzak- 
ken. Intusschen hijsschen 2 mannen met groote drift en jnichende: 
Hoe nUimur (randschrift der oude gnldens) een vrijheidshoed naar boven. 
Zie N<> 5166, 5460, 6489 en 6577 op 1800. 

k De titel, rugtitel en de platen : „Waar zal 't toch heen'\ met het opligt- 
bare blaadje. — „Vox populi" en de plaat v. h. Schip v. Staat met de 
Nederlandsche Maagd — op een folio blad afgedrukt van de koperen plaat; 
deze zijn dus van één graveur. In den Atlas v. d. Heer v. Stolk. 

5490 1 Febr. „The storm rising, or the Republican flotilla in danger". -^ Eng. 
spotprent op de voortdurende plannen der Franschen tot landing in Enge* 
land of Ierland (Zie ook N° 5475) (of op de pogingen der Whig-part\j 
om eene Fransche staatsregeling in Engeland in te voeren?) — Links 
komt het groote, sterk bewapende vlot of zeekasteel aanvaren, 't welk 4 
Franschgezinde Engelschen, (Fox en and.) door middel van een dikken 
kabel, die om een rondas bevestigd is, aan wal pogen te trekken, doch 
door een sterken storm, door Pitt aangeblazen, verijdeld wordt. Op het 
vlot waaien verschill. Fr. vlaggen met de opschriften: Liöerty, Slavety, 
Invoêum, Mheism, enz. Links in de verte de duivel, die te Brest op eene 
guillotine danst. Naar en door /. 0(illray), Met adres van H» Humphreys, 27, 
St. James Str. 1 Feb. 1798. Hg. 26, br. 67 dm. gr. br. fol. Gekleurd. 

5491 „Afbeelding van het groote vlot te St. Malo". — Dit drijvende kasteel. 
La chMte de VAngleterre genaamd, lang 600, br. 300 voet, hetwelk met 
500 kanonnen van 36 en 48 pond gewapend zou worden, 15000 man 
troepen moest knnnen vervoeren, en door 4 molens, op iedere hoek eene, 
bewogen werd, zou gebouwd z^n naar de plannen van zekeren ingenieur 
Le BlanCj en bestemd om eene landing in Engeland te bewerkstelligen. 
(Zie de Verklaring, behoorende bijj N^ 5493.) Doch wegens de zamen- 
zweringen op het vaste land, waarin ook Pichegru en Dumouriez de 
hand hadden, zag Buocaparte van dit voornemen af. — Op den voor- 
grond het vlot, dat door de aanrijdende ruiterij, door voetvolk gevolgd, 
bezet wordt. In het verschiet vaart het vlot de haven uit, omringd 
door de Fr. schepen. Proe/dr. znd. nm. (bij J, Aüart.) Hg. 27, br. 
45 dm. br. fol. Spotprent? of werkel^k ontworpen?? 

Het vlot van St. Malo, op dit en de beide volgende W^ afgebeeld, is 
steeds gehouden voor een vlot wat in 1808 of 4 gebouwd of ontworpen 



1798. Vlot van St. Malo. — Staatsregeling. 29 

loa sijn voor eene landing in fingeland; doch niet alleen pleit daartegen 
de opmerkelijke overeenkomst van dit vlot met het op de voorgaande 
Engelflche spo^rent afgebeelde, maar de vermelding van deze 8 platen in 
de beide N^ van Jnnij 1798 der Boekenlijst, waar ze voor 25, 11 en 6 
Btoivers beschreven en aangeboden worden, bewast hunne uitgave in dezen t\jd. 

5492 Dez, voorstell. zeer verkleind. Op den voorgrond het vlot, in het ver- 
schiet de Ffansche vloot. Met 3 reg. onderschr. zud. nm. (Amst. bij 
JB. A, Banse.) br. 4». 

5493 Hetz. geheel anders. — Onderaan in het midden het vlot met slechts 
2 molens aan den achtersteven, en vele, zeer lange riemen op z^de. Uit 
den toren en kanonnen op het vlot wordt hevig geschoten, fiovenaan 
de plattegrond van het vlot, en der daarop geplaatste gebouwen. Znd. um. 
(b^ J, J. Stoalm). br. fol. Met Verklaring, gr. 2 bladz. 4fi. 

5494 «Dutch embarkation; or, needs must when the devil drives !!" — Onderschrift 
eener £ng. spotprent op hetz. — Links staat Buonaparte met getrokken 
sabel en zegt tot een dikken Hollander, die in een gewapende notendop 
(kanonneerboot) stapt: «Come, Come Sii, — no grumbling" etc. Regts 
varen meerdere Hollanders in zulke gewapende noteudoppen naar En- 
geland (P) Znd. eenigen nm. br. 4o. Get. N» XXI. Uit? Bij den Heer 
A V. Stolk. — In diens Atlas is nog eene andere Eng. gekleurde spot- 
prent, voorstellende Buonaparte op de schouders vao Talleyrand zittende, 
e» zijne landingsvloot door de Eogelschen zieude vernielen. Met onderschr. 
i^Destruction of the French 6nn->-Boat" etc. Zud. nm. br. 4fi, Gekleurd, 

5495 88 Jan «De Voorzitter (der Nation. Vergad.) Midderigh geeft aan 
a jyden Franschen Gezant de la Croiz den broederkua.*' (Wagenaar, Verv. 

XXXIX. 125). Door R. Vinkelea. 8». Uit Wagenaar, Verv. XXXIX. 
4 Dezelfde plaat, proefdruk v, a. l. 
5495* Hetzelfde anders. «Midderigb c s. begeven zich naar het Nationaal Hotel, 
„22 Jan. 1798." Naar Cv. Ouylenèurff, door L. Portman. 9^. Uit: Zilleseo, 
- Geschied. 

5496 83 April. vConstitntions Acte für die Batavische Republik, nebstandere 
a «dazu gehörige Stücke, wie selbige von ihren Eiuwohnern am 28 

y April 1798 angenommen sind. Aus dem Hollandischen übersetzt. 6e- 
«druckt zum Behuf des Fonds für blessirte Matrosen, Matrosenwittwen 
»nnd Kinder. 1798". gr. 8°. — Gegraveerde titel met groot vignet (de zuil 
der Constitutie wordt op een voetstuk geplaatst, regts de Nederl. Maagd 
met den Vrijheidshoed, iu het verschiet op een' heuvel een tempel.) 
Naar J. BuUkuis door Th. Koning, 8<>. 

b Dezelfde titelplaat, proefdruk v, a, /., zelfs zonder den titel van het boek* 

e Dezelfde proefdruk^ in omberdruk. 

d Dezelfde voorstelling; origineele teckening van Bulthuis voor de plaat. 
Het boek zelf, de Duitsche vertaling der Staatsregeling van 1798 is 
volgens de Boekenlijst in Junij van dat jaar te Amsterdam b^ Roeder 
en Diederichs verschenen, doch heb ik nooit gezien. — Het Fonds op den 
titel vermeld, is het thans nog bestaande Fonds ter aanmoediging van ""slands 
Zeedienst, in 1781 opgerigt,- langzamerhand verloopen en in 1797, naden 
zeeslag bij Kamperduin, door particuliere collecten eigenlijk op nieuw gesticht 



30 Staatsregeling aangenomen. 1798. 

en sedert in stand gebleven. Zie hierover Wagenaar, Vervolg XXXVIII. 28. 

5497 ^.Nieuwe algemeene kaart der Bataafsche Republiek, verdeeld in 8 De- 
/rpartementen volgens de Acte van Staatsregeling voor het Bataafsche 
„volk. Amst. 1798*'. — kl. br. fol. 

Deze kaart vindt men eenigzins vergroot terug op de 7e kaart van : 
Mees, Historische Atlas. Rott. 1865. fol. 

5498 Officieele kleederdragt van een lid van het i» Intermediair Uitvoerend 
„Bewind". Gekleurde plaat. 4® Uit: Nederl. Mercnrius. 1798. 

5499 Toegangskaart of klein Diploma voor het lid van het : „ Vertegen woordi- 
;;gend Ligchaam des Bataafschen Volks, lid der Kamer'*, hier ingevuld 
voor: „H. Costerns tot 28 July 1801 Lid der Ie Kamer" geteekend : 
door Aubert en J. D. Pasteur. Aan de keerzijde de Nederl. Maagd zit- 
leude, met Vr^heidshoed en Speer, en in de hand de Tafel der Kegten 
van den Mensch. Carton. gr. 12^. 

5500 Toegangskaart of klein Diploma voor een Jager van de Brigade te Am- 
sterdam. IT98. 4e jaar ^er Bat. Vrijh. Bovenaan de Bataafsche en Fran- 
sehe vlaggen, de woorden . Gelijkheid, Vrijheid, Broederschap en vele 
andere symbolen. Gegraveerd, kl. br. 12®. 

5501 19 Mei. „Volksfeest in den Haag ter gelegenheid van de aannee- 
a „ming der Staatsregeling door het Bataafsche Volk." (Wagenaar, Verv. 

XXXIX, 278, enz ) — Gezigt van het MalieveW in het Haagsche bosch 
met den daar opgerigten tempel. Naar C. v. Cuylenhurg ad viv. door 
R. Finkeles, br. 4<*. — Uit Zillesen, Geschied. VI. 
b Dez. plaat, proefdruk v. a. l. 

5502 „Afbeelding v. de El uminatie der Corps du Guarde aan de Beurs, over 
uhet aannemen der Staatsregeling." — Afbeelding van de steenen bogen 
onder de Oude Beurs, gen. D. 1. G. 7, zijnde eenige kaarsjes boven de 
deur en in de 2 zijraampjes. Teekening br. 4®. In den Atlas v. d. Heer 
R. W. P. de Vritis. Zie eene teekening over een feest hierby te Leeuwar- 
den in: Eekhpff, Kunstverzam. te Leeuw. bl. 86. 

5503 Het Huis der Gemeente te Amsterdam verlicht den 19 May en 19 Jnnij 
1798. 4". — Uit : Nederl. Mercnrius. 4». 

5504 „Organisatie. — Reorganisatie. — Disorganisatie. — Recreatie.'* — 
Spotprent op de voorloopige organisatie der Bataafsche Republiek in 
1795 of op de Staatsregeling in 1798. — Links staat een deftig man 
met paruik en steek op eene stellaadjc iets aan het omstaande volk te 
verklaren ; achter hem zitten eenige lieden te beraadslagen bij een gordyn ' 
met opschrift: Organisatie \ onder hen willen eenige jongens de stel- 
laadjc afbreken, waarbij: Disorganisatie; op den voorgrond eenige pluk- 
harende personen; voor de huizen een opschrift: Reorganisatie en in de 
lucht een bal waarop Fort una?? zit en waarom allerlei menschen dansen 
die door Furiën gezweept worden (de Burgers om den Vrij heidsboom 
dansende??) met opschrift Recreatie. — Zonder eenigen naam of onder- 
schrift, gr. 4fi. Uit: (Nomsz) Janus verrezen? 

5505 Spotprent op de Staatsregeling van 1798. — Een Aristocraat, in de 
kleeding van een lid van het Uitvoerend Bewind, wyst op zich zelven; 
hij vertreedt de Rechten van den mensch en staat naast het altaar der 



179S,Ö9. Varia. 31 

Vrijheid, waarop zijn degen ligt met afhangend briefje: Volksbesitatr, 
Onderschrift: Bit alles om mij zelve. gr. 8^. Gekleurd. — Uit:6. Paape, 
Leven en sterven van een hede.ndaagsch Aristocraat. (Uitgeg. in Mei 179S). 

5506 Hevige waarschuwingen tegen de Staatsregeling van 1798 ?P Met op- 
schrift: Vrijheid, GeUjkheid, Een en Ondeelbaarheid, — 1 blad kl. fol. 
Hierbij jyDe nienw verkozene Eepresentanteu voor de 2e Nationale 
Vergadering," zgnde eene lijst dat Warme Patriotten, als Vreede, Witbols, 
enz. en van Aristocraten, Gekken, enz., als Bicker, Cambier, enz. 4". 

5507 Vqjheidsbeeld op de Neade te Utrecht, 'den 19en Mei 1798 opgericht 
en tot 11 C>ct. 1805 daar gebleven.) — Het beeld der Vrijheid staat 
op eene korte zuil op groot voetstuk met 5 txeden, met zware omhei- 
ning ; geheel verschillend van den Vrijheidsboom der teekening N^ 5403. 
Teekening in O. I. inkt, door W .v. de IVall. 1805. Hg. 45, br. 37 dm. fol. 

5508 13 Jnuy. ,;Het in verzekering nemen van den Burger S. J. van Langen, 
a „Lid v. h. Uitvoerend Bewind." Wagenaar, Verv. XL. 23.) — Naar C. 

V, Cuylenburg door K Vinkeles, br. 4^. Uit: Zillesen, Gesch. 
è Dezelfde pi., proefdruk v, a, l. 

5509 13 Jany. „Representanten achter de Koekoeken. Pag. 89." (Wag. XL, 
26). — Gezigt van het huis in 't Bosch, met de koekoeken voor de 
ramen. Klein prentje br. 12^ 

5510 ( Aag.) Zinneprent op het 50jarig bestaan der Vrijdagsche Vereeniging : Ccm- 
cordia et Libertate te Amsterdam, waarvan vele der voornaamste Nederl. ge- 
leerden van dien tijd lid waren. — Naar J, Buys door R. Vinkeles, 8®. Proef dr ^ 
9. d, L in 4^. Titelpl. van de toen gehouden Redevoering. — Zie over 
deze Vereen.: J. v. Lennep, Het leven van Corn. en D. J. v. Lennep 
beschreven en toegelicht, enz. Amst. 1861 — 62. 8 dln. 4 St. 

5511 (15 Aug.) »Copie van 't Contract ^or Ledemaateu van de Ned. 
vHerv. Kerk binnen Amsteldam", waarb^ z^ zich verbinden om een ieder 
naar zijn vermogen bij te dragen tot het onderhoud der predikanten, 
enz. 1 Bladz. kl. 4P. 

55t2 (1799. O Jan.) „De overleden Prins Fredrik op het Paiadebed lig- 
gende, door zijne Officieren betreurd." (Zijn dood niet vermeld in 
Wagenaar, Vervolg). Door C. Brouwer, br. 4fi. 

In het hierbij gevoegde i,Leven v. Willem George Fredrik, Prince van 
Orauge, etc. Rott. J. P. v. Ginkel, 1802. 4 2Sta. 8". zijn de volgende 
platen; allen in br. 4*'. behalve het portret. 
I. Portret ter halver lyve, d©or D. Vrijdag. 8^. 
« 1777, 29 Aug. Ontmoeting te Leeuwarden. Door C. J, de Huyzer. 
„ 1793, Maart. Schermutseling met de Franschen bij Ginneken. Door denz. 

II. 17^*3. 27 Aug. Gevecht voor Lannoy. Door C. Brouwer, 

g 13 Sept. Kwetsen v. Prins Frederik bij Werwiek. Door deHuyzer, 

n 15 Sept- Aankomst te Rotterdam. Door C, Brouwer. 

III. 1794, April. Raadpleging in het leger vau Willem V met z^ne zonen. 
Door denz, 

w — 11 Mei. Uittrekk. der Fransche troepen uit Laudrecy. Door denz. 
n -^— 16 Oct. Verlaten van Nijmegen en rampspoed op de Gierbrug. 
Boor denz. 



32 Prins Frederik gestorven. — Doorbraken. 1799. 

IV. 1795, 16 Ang. Afscheid nemen te Osnabrag. Door denz. 
„ 1799, 6 Jan. De overleden Prins Frederik op zijn Paradel>ed be- 
treurd. Door denz. 
5513 Zinneprent ter eere van Prins Willem George Frederik, Veldmaarschalk 
V. Z. Keiz. Maj. (van Oostenrijk), gesneuveld voor Padoa, 6 Jan. 1799. 
— Een grafzuil met urn, door cypressen overschaduwd; op den voor- 
grond een engeltje met het borstbeeld van den Prins; links zijn sneu- 
velen. Naar {J. W.) Pi{g)neman, door J. IFijsman. gr. fol. 
55t4 Andere zinneprent. De Nederlandeche Maagd legt weenende een lau- 
a werkrans op een urn, welke op een zuil met 's Prinsen wapen staat ; links 
^ het borstbeeld des Prinsen in med. Met onderschrift : „Vorst Frederik 

„stierf om ecuwig te leeven." Goede gravure, zonder naam. fol 
b Dezelfde plaat. Proefdruk v. a. l. 

5515 Andeie zinneprent. Eene lijkzuil met urn, waaraan 's Prinsen beeltenis 
gehecht is, met opschrift in breed ovaal; op den achtergrond bergen. 
Goede HoU. gravure, zonder naam. kl. fol. 

5516 Andere zinneprent. Op den voorgrond links eene grafzerk met de jaren 
des Prinsen , in de lucht een arend met 's Prinsen vlag en wapen, in 
het verschiet de tempel ^er onsterfelijkheid waarheen een grijsaard wijst. 
Met 6reg. vers „Treur niet, Minerva" enz. Zonder naam. gr. 8®. 

5517 Zinnebeeldige graftombe voor Prins Frederik P ? — Op eene graftombe ligt 
een zich half oprigtende Veldheer, waarachter Victoria met een krans 
in de hand; daaronder een medaillon waarin de Veldheer zijn volk aan- 
voert; lager een 4reg. vers in 5 regels: „Een Willem door vernuft, een 
„Mauritz in den slag," enz. Aquatinta in de manier van J, Bemme. 
Hoog 4®. Op de Bibliotheek te Arnhem. 

5518 Duitsche, algemeene zinneprent, met opschrift: Zu frühe war sein Tod, 
waaronder een toenmalig Prinsgezinde door opligtbare blaadjes een zin- 
neprent Toor 's Prinsen overlijden gemaakt heeft. br. 4fi. 

5519 Febr. D^kbreuken en overstroomingen in het zuidelijk gedeelte van Gelder- 
a land, in Februarij 1799. (Wagenaar, Vervolg. XLI, 4 — 8.) — Serie van 

6 br, 4fi platen naar C. v. Hardenherg door Vinkeles en Brouwer en 1 
kaart uit: Zillesen, Beschrijving v. d. Watersnood, in verschillende 
gedeelten van ons Vaderland door ijsverstoppingen veroorzaakt. Amst. 
1800. 8». nl. : 

Liniale kaart tot inlichting der doorbraaken in 1799. (nl. van de 
Betuwe, Tielerwaard, Land v. Altena en Heusden) door C. Zillesen. gr. br. fol. 

(1) IJsgang en Verwoestingen voor Nijmegen. (BI. 68.) 

(2) IJsopkruijing voor Tiel. (BI. 126.) 

(3) Doorbraak v. d. dijk bij Doornick tusschen Bemmel en Leut, 21 
Febr. (BI. 128.) 

(4) Doorbraak v. d. dijk bij Millingen, 7 Febr. (BI. 138.) 

(5) Inbraak en vlocht der inwoneren hg Hedikhnizen. (BI. 152.) 

(6) Gevolgen der overstrooming aan de Haarsteeg. (BI. 154.) 
h Dezelfde platen, proefdrukken vóór a, l. 

5520 Twee zeer fraaie ongen^. br. fol. platen van deze Dijkbreuken. 

a (l) 12 Febr. „Gezicht der Dijkbreuk en Overstroom, te Bemmel bij N^megen, 



1799. Dykbreuken. — Engelsch-Bassische Inval. 33 

»12 Vebr. 1799. — Vae de rinondatioD, etc." — Links de IJsversiop- 
ping en doorbraak van het opgekrulde ijs en Tan den dgk. 
(2) «Gezigt der IJsgang en D^kbreuk te Vuaren b\j Gorknm, 22 Febr. 
iyl7d9. — Va^ des Glaces, etc." — In het midden en regts het opge- 
kroide ^s en doorbraak, in het verschiet de kerk en het dorp Vanren. — 
Beide naar J, CaU, door C, Joai, elke pi. hg. 49, br. 60 dm. gr. br. fol. 
b Dezelfde platen, allereerste aanleg der omtrekken, gr. br. fol. TJniek, 

5521 80 Febr. jyGezicht t. d. bezetting v. h. ijs tegen den Dgk en om- 
jykrni|jiog v. h. steenen wachthuis buiten de Waterpoort — en van de 
tfOpkru^ing op en tegen de Runmolen te Gorinchem." — Naar C de Jonker 
door J. C. Bendorp. 2 pi. br. fol. — Beide met een Proefdruk vödr 
de Ir. der 2e pi. in den Atlas v. Mr. S. v. Giju. 

5522 7 Mei, «Afbeelding vao Mercurius ware en sch^nbare weg bij desz. 
ivovergang over de Zon, voor de Horison en Meridiaan van Amsterdam." — 
Plaat ia br. fol., waarbij Beschrijving in 4^ door L. Nieuwenhuis te 
Enschede. Uit: Konst en Letterbode. 1799. N» 278. 

5523 14 9lel. i^Kaart der Bataafsche Republiek, verdeeld in (8) Departe-* 
jymenteu en Bingen, volgends de Acte van Staatsregeling bij Publicatie 
»v. h. Uitvoerend Bewind v. d. 17 Nov. 1798 en in (94) Districten 
„bij Public. V. 14 Mei 1799. — Opgedragen aan de Vertegenwoordigende 
«Hoogste Magt der Bataafsche Republiek, door Qnint Ondaatje, 1799." — 
Kaart der Bataafische Republiek, omgeven door 8 groote en 94 kleine 
cirkels, waarin de namenen N® der Departementen en Districten. 'sHage, 
J. C. Leeuwenstyn. Gegrav. door C. 9. Baareel, gr. fol. Met de hand- 
teekening van J. (Quint) Ondaatje. 

5524 16 Mei «Adres van P. Linthorst in de 2e Kamer v. h. Vertegen- 
«woordigend Ligchaam, over de Organisatie der Coustitutioneele Gezel- 
vschappen." — Plano op wit satijn en enkele letters met goud gedrukt, 

5525 <,39 Aag.— 6 llee. ) Expeditie der Engelschen en Rassen iu Noord- 
Holland tot herstel van het Huis van Oranje.) (Wagenaar, Verv. XLl, 
135 — 327.) ' — HoUaodsche Proclamatie zonder datum van Willem Pre- 
derik,£rfprins van Oranje (later Koning Willem 1) «bij de intreede der 
ivTroupes van .... op het Territoir der Nederl." en beginnende : «Wij 
«Willem Frederik, Erfprins" enz. aan het Hollandsche volk om het tot 
bestand der Expeditie op te wekken. Zonder jaar of datum, blijkens 
letter en papier ergens in Duitschland aan onze grenzen gedrukt, br. fol. 
Hierbij een officieel rescript v. h. Committé van Binnenlandsche Corres- 
pondentie te Amsterdam dat dit eu vele dergelijke Exemplaren van het 
Postkantoor te Emmerik naar Amsterdam gezonden zijn. 

5526 «Aan het volk van Nederland." — Dergelijke proclamatie van den Erfprins 
met dit opschrift en veel uitvoeriger dan de vorige ; mede zondei datum, 
ook blijkens papier en letter in Duitschland aan de Nederl. grenzen ge- 
drukt. — 1 bl. br. fol. 

5527 Proclamatie zonder datum van d. Eng. Luit.-Gen. Abercromby, opper- 
bevelhebber der landingstroepen in N.-HoUand, aan de Nederl. ingezete- 
nen. 1 Blz. plano. 

5528 Serie van 6 (ongenomm.) platen over de gevechten der Engelscheu eu 

m. 5 



34 Engelsch -Russische Inval, 1799 

a Kussen in Noord-Holland. Allen naar JD, Langendijkf door R, Vinken 
les, met adres van F. Bohn (te Haarlem), br. 4^ Behooren in: Vonk, 
Landing y. h. Engelsch-Rossisch leger in N.~Holl. 2 dln. met Reg. 8®. 

(1 ) 27 Aug. Landing der Eng. by Calantsoog. (Wagen., XLT, 175). Vonk, I. 40. 

(2) 4 Sept. Actie bij Westervoort (Wagen., XLl, 271). Vonk, I, 114. 

(3) 19 — Bataille van Bergen. (Wagen., XLI, 224). Vonk, I, 182. 

(4) 29 — Attaque op de Lemmer. (Wagen., XLI, 298). Vonk, II, 20. 

(5) 6 Oct. Gevecht by Castricnm. (Wagen., XLT, 252). Vonk, II, 90. 

(6) 29 Nov. Aftogt der Engelschen. (Wagen., XLI, 344). Vonk, II, 184. 
Hierb^ behoort eene /; Kaart v. Nooid- Holland, enz. behoorende tot de 
«Landing der Engelschen en Russen.'' enz. gr. fol. 

h Dezelfde platen in letterdink. — Zeer late afdrukken der platen 1, 3, 6. 

Onderaan links gemerkt: H. J. I. Waarbij kannen deze behooren? 
e Dezelfde 6 platen, in fraaije proefdrukken v. a, L 
d Dezelfde platen, in proef dr. v. a, l., doch op Ckin, pap. Hiervan pi. 1 en 2. 

5529 Serie van 6 (ongenomm.) plaatjes, elk met 1 reg. cursijf onderschrift, 
a br. 12^. — (1) Unding. — (2) 19 Sept. Slag bij Bergen. — (3) 6 Oct. 

Slag bij Castricnm. — (4) 3 Oct. Om verhakken Vrijheidsboom te Alkmaar 
(Wagenaar, Vervl XLT, 247). — (5) 18 Oct. Sluiten der Capitulatie. — 
(6) Aftogt. — 6 St. br. 12^^. Allen gekleurd, 
b. Plaat 4. Ongekleurd. — Behoort deze Serie in eenig boek? 

5530 Serie van 4 (ongenomm.) platen over de gevechten der Engelschen en 
Russen; N® 1 en 4 naar J, A, Langendijky N° 2 en 3 naar B. Langen- 
difk, alle door C. Brouwer. ledere pi. hg. 26 en 34 dra. br. fol. 

(1) 19 Sept. Bataille van Bergen. 

(2) (2 Oct.) Attaque bij SchoorL (Wag., Verv. XLI, 245.) 

(3) ( — — ) Repousseereu der Engelschen buiten Schoorldam. (ibid). 

(4) 6 Oct. Gevecht tnsschen Castricnm en Beverwijk. 

5531 Stel van 2 (ongenomm.) platen van de Landing en Aftogt der Engelschen 
en Russen. Ieder hg. 36, br. 48 dm. br. fol. Voorstellende: 

(1) 27 Aug. ;;Het Landen der Engelsche tussehen Petten en Calantsoog." 
/,Naar_y«7. A, Langendijk, door C. Brouwer. 

(2) Nov. „Aftogt der Engelsche en Russchen van de Helder.*' Naar «7. A. Lan- 
gend^ky door H. Roosing. 

5532 Dergelijke serie doch kleiner, zonder eenigen naam. ledere pi. hg. 21, 
br. 30 k 32 dra. br. 4». 

a (1) „Het Landen der Engelschen op 26 Aug." — ^ Dezelfde pi., ^<?^/^«rrf. 
(2) Aftocht en inscheping der vijandelijke legers, enz. Met adres A, Bluste 
et JU, (Dordrecht). 

5533 Dergel^ke serie van 2 |p1. over Landing en Aftogt, anders enz. en nog 
a kleiner. Door R, Vinkeles. 8**. Proefdr voor alle letter. Uit: Wagenaar, 

Verv. XLI. 
h Dez. platen in onafgewerkten etsdruk. 
c Eene bijna dergelijke plaat vau den aftogt^ doch verschillend. Door 

R, Vinkeles, 8°. Troef druk v. a. l, 

5534 „Tafrecl v. de landing der Engelsch Russische Armee en deszelfs Aftocht 
»iu de Maauden Aug. — Nov. 17^9." — Eén blad met i langwerpige 



179^. Kngelsch-Bussische Inval. 35 

voorstellingen Tan de landing en aftogt en der slagen b^ Castrioom en 
Bergen. — In het midden een groot medaillon met het slniten der Ca- 
pitulatie ; daarboven het portret v. d. Franschen Generaal Brune. Zonder 
naam v. grav. Hg. 34, br. 42 dm. br. fol. In den Atlas v. Mr. S. v. Q^n, 
i535 jpBataillons Manoeuvres en Evolatiën". — Calligraphische, met teekening 
en verzen in het randschrift versierde titel van eene verzameling van 38 
gekleurde platen en kaarten over de landing der Eagelschea en Rassen 
in Noord-Holland, in Augastus 1799 en der Manoeuvres en £volutiön 
' toen door het Bataillon der Gewapende Bataafsche Borgermagt, onder 
bevel van den Luit. Col. A. Ollmans uitgevoerd. Allen geteekend of in 
calligraphie uitgevoerd door deu Adj.' van het Bataillon ff, van der 
Foth. De meeste bladen hg. *33 br. 42 dm. kl. br. fol. In portef. — 
Het geheel bestaat uit: 
Calligraph. titel. 
Kaart van de positie der Divisie Daendels vóór de landing 25 Ang. 

landing der £ngelschen 27 Aug. met 2 ontwerpen. 

— Noord-Holland. 

17 Kaarten, ieder met 7 compar tementen der Manoeuvres en Evolutiën 

van de 7 compagnien van het Bataillon. 
Twee Smaandel. Rapporten over het Bat. Gt}w. Bat. Bnrgermagt, onder 

A. Oltmane. Delft 1 April, 1 Julij 1799. 
Maandel^ks Rapport, 1 Julij. 
^Militaire standplaatsen en optogt der Staatsie ter overbrenging- der 3 

veroverde Engelsche en Rassische Vaandels op Donderdag 17 Oct. 

1799". (te Haarlem?) 
Wekel^ks ^Rapport v. het 2e Bat. der 6e halve Brigade Infant. Oew. 

Bnrgermagt v. Delft. 18 en 25 Nov. 1799. 
Jaarlijks Rapport v. h. 2e Bat. der 6e halve Brig. enz. Haag» 31 Deo. 

1802. Hetz. 31 Deo. 1803. 
3 Bladen met Evolatiën b^. de Verwersd^k. 
6 Bladen ieder in 7 afdeel. met verschill. Evolutiën. Calligr. geteekend 

als boerenbedriegers. 
3 Bladen met positiëo van het Bataillon. 
13 Strategische teekeningen van vernieuwde aanvallen, enz. 
Unieke verzameling. 
5536 Zes landschappen, bovenaan links genommerd 1 tot 6. Fraai gegrav. naar 
jD. Langendijkf door J, Bemme, 1804. Ieder plaatje hg. 11 br.14 dm. kl.4^ 

Gemeenlijk worden deze aardige plaatjes gehouden voor tafereelen uit 
den Engelsch-Rnssischen veldtogt in Noord-Holland. Ze z^n weinig 
bekend, waarom hier eene beschr^ving volgt. 
X Begts een groot huis met eene porte-cochere, waarb^ een soldaat schild- 
wacht houdt, terwijl een wagen met 4 paarden bespannen de poort uit* 
rijdt. Met opschrift boven de deur: 2). Langendijk en «7. Bemme, 1804* 

2 Eenige soldaten drijven in een boschii[jk landschap een drift koeien voort» 

3 Eene ammunitiewagen met een {groot escorte er achter over een vrjjen 
openen weg rijdende; regts een zuil. 



36 Engelsch-Russische Inval. 17W. 

4 Een zwtfe hooiwagen, voorafgegaan en gevolgd door eenige melkkarren, 
rijdt in een boomrijk landschap over een brug. 

5 Eenige bereden en ongezadelde cavalleriepaarden in een henvelachtig 
landschap. 

6 Een ledige wagen trekt, door eenige militairen verzeld, door een hen- 
velachtig en sterk door de zon verlicht landschap. 

6538 Spotprent op: „Be Groote Expeditie". — Een Engelschman Wl. Pitt? 
trekt aan 2 zware kabeltouwen eenige schepen naar land, terwijl luj uit 

« 

vijn achterste eenige groote windvlagen laat schieten, die in opschriften 
en personen veranderen, bv. : Het herstel der heerschende Godsdienst, — 
Oude Constitutie, — Herstel v. koophandel, waarbij allerlei tegenstrijdige 
gebeurtenissen z^n afgebeeld. Links bovenaan 2 Franschen, die met twee 
vliegenklappers, waarop: 19 Sept. en 6 Oct. (Veldslag bij Bergen en 
Castricum) staat, die fantasmagoriën willen verdreven; onderaan links 
eenige Hollanders, met toepassel^ke opschriften ; regts: Sowthamthon, — 
Hg. 80 br. 48 dm. br. fol. 
5639 Spotprent als voren. — Een Engelsche dog komt in het land der kikvor- 
schen; links komen 2 Fransche Hanen; eenige kikvorschen vlugten, 
roepende f «Agter om en zoo na de oude sloot toe". Holl. plaat in eene 
soort van aquatinta. br. 4P. In den Atlas van den Heer A.. v. Stolk. 

Op de landing bestaat een tooneelspel: „\>e mislukte landing der En- 
gelschen". Zie Hilman, Catalogus v. Tooneelspelen. W 1884. 

5540 jyThe reception in Holland'*. — Engelscbe spotprent op de aanstaande 
Ontvangst van Willem V in Holland. — De Prins wordt op het Scheve- 
ningsche strand omhelsd en gekust door eenige viscbwyven, enz. Door 
«/. OÜlray, uitgegeven 8 Sept. 1799. br. fol. Gekleurd, Deze plaat is 
"S^ 247 in de nieuwe uitgave der werken van Gillray. 

5541 jyThe Frogs rejeeting their king.*' — Engelsche spotprent op de misluk- 
king der expeditie . — Willem V' wordt door eenige HoUandsche vischwijven 
weggejaagd en werpt zich een' Engelschen bootsman in de armen. Met 
onderschrift uit: Esop's fables. Door 8, W. Fores br. fol. Gekleurd. 

5542 3 Kaarten van Noord-Holland, waar de landing van het Engelsch-Russi- 
sche leger geschiedde : 

jy Figuratieve kaart v. h. Strand en de Duinen (op het Koegras tusschen 
»de Zijpe en Helder), met het grootste gedeelte der daarvoor geankerde 
ir Engelsche Expeditie Vloot, zooals dezelve uit de plaats v. d. Telegraaf 
irte zien was, in den avond v. 26 Aug." 
N<^ III Kaart van Texel en van den Helder tot Alkmaar. 
N'* IV — van ' Petten tot Haarlem en Naarden. 
8 Lithogr. b^ SteuerweUd te Dordrecht, gr. fol. Behooren in den atlas 
b^ Krayenhoff, Geschiedk. Beschouwing v. d. oorlog der Bataafsehe Re- 
publiek in 1799. Nymegen 1882. 8». 

5543 «Curie des Provinces Unies Pour servir au Preeis des Evenements Mili* 
ytaires. Sept. 1799. Par H. de Monthuchon k Altona". — Kaart v. Ne- 
derland, en Dnitsehland tot Embden en Dusseldorp. kl. fol. UitP 

5544 jyCeynpaal van Sept. 1799 te Seheveningen". -^ fierste gebmik van den 
pas uitgevonden telegraaf in ons land, om berigt te geven van de nade- 



1799. Engelsch-Bussisclie Inval. 37 

rende Engelsche vloot; vermeld op bovenstaande: irFigorat. kaart". Tee- 
kening in kleuren, londer naam. Hg. 28, br. 20 dm. kl. fol. 

5545 jrDe Telegraaf. Volkslied". — Andere afbeelding in kleuren van den 
telegraaf; waaronder een Volkslied, (zeker van 1799) wat de vaardigheid 
der Franschen in het ontdekken van den vgand roemt. 4 bl. 8°. 

5546 „Het Artillery-park op de Baan bniten Haarlem, bg de landing der 
nEngelschen 1799, " — Naar V. v. d. Finne door Fisser Bender, br. 4**. 
Uit: de Koning, Tafereel v. Haarlem. III. 384. 

5547 SO Aag. ,|Figuratif plan der positie v. 'slands vloot onder de Vlieter; 
„zooais z\j ten anker lag by de overgave aan den vijand op. d. 30 Ang. 

„1799." Lithogr. v. a 1F, Mieling. gr. 4°. In Atlas van Mr. S. v. Gyn. 

5548 „A Sad Story". — Geestige Engelsche spotprent op de overgave der 
Nederlandsche vloot, onder den Schout-bij -Nacht S. Story aan de Engelschen, 
wijl het scheepsvolk tot den v^and overliep. (Wagenaar, Verv. XLI. 188)* 
Een kort dik man in Engelsche Admiraals uniform, houdt weenend een 
papier in de hand: «The traitors have refused to fight". London, R. Acker- 
mann. 7 Sept. 1799. kl. fol. Gekleurd. 

5549 19 .Hept. „Bataille bg Bergen den 19 Sept. 1799." -^ Voorstelling 
a van het gevecht, vlak bg de kerk en de abdg van Bergen; vooraan regts 

een huis met uithangbord de Jager, links de Fransche Ga val Ier ie. 
Fraaie plaat naar en door den schilder P. O, v, Os. Hg. 37, br. 48 dm. 
gr. br. fol. Gekleurd. In den Atlas van Mr. S. v. Ggn. 
b Dok. pi. Ona/gewerkle etedruk. 

5550 Het kwetsen van den Russischen Generaal Herman in den slag bij Ber- 
a gen. (Wagenaar, Verv. XLI, 227). — In het midden ligt de Generaal 

Herman op den grond, ziek verweerende tegen de soldaten, die met de 
bigonet op hem aanvallen. Naar D. Langendijk, door «/. E. Marcus, 
Bg. 55, br. 75 dm. gr. br. fol. Proefdruk voor de letter. Op de keer- 
zgde eene aanbieding der plaat door den graveur Marcus geschreven en 
geteekend. 
b Dezelfde plaat, onafgemaakte etsdruk. 

5551 Het insluiten en gevangen nemen van den Russischen Generaal Herman 
te Bergen in 1799. — Middenin de kerk, waarvoor de Russen een 
carré geformeerd hebben, dat aan alle kanten door de Franschen met 
geweervDur bestookt wordt. Zeer fraaije teekening in kleuren znd. nm. 
Hg. 26, br. 36 dm. br. fol. Bg den Heer J. A. Nijland. 

5552 30 Mept. 't Wegzeilen der gerequireerde gewapende Burgers van Zeeland 

op Maandag 30 Sept. van Ter Veer naar Holland. — Teekening in 
kleuren, vermeld in Lantsheer, Zelandia Illustr. bl. 576. De oproeping 
had plaats 25 Aug., de terugkomst v. het Legioen Bataven te Veere, 
29 Nov. 1799. 
6553 (8 0©t. ) Het verslaan van een Ëngelschen voorpost bg Schoorldam in 1 7 99. — 
In het midden eene breede sloot, die doof de naar regts vlngtende Ën- 
gelschen, eenige te paard, doorwaad wordt; links eene vurende Fransche 
bende. Fraage teekening in O. I. inkt, znd. nm. Hg. 20 en br. 28 dm, 
br. 4». Bg den Heer J. A. Nijland. 



38 Engelscli-Russisclie Inval. 1799. 

5554 (3 Oct.) Het verbranden van den Vr^^ieidsboom te Alkmaar. (Wagenaar, 
Verv. XLI, 247). Door R. Vinkeles. 8». Froefdr. v. a, l. 

5555 (6 Ooi ?) Slag bg Castricnm ? — Links een gevecht van eeoige raiters 
bij enkele hutten en een brandenden molen; regts een infanteriege vecht 
bij eenige bagagewagens, op den voorgrond een kleine poel. (Naar 
B. Langend^k, door J, Bemme.) Hg. 31, br. 48 dm. br. fol. 

5556 (11 Oet.) Het verbranden der Hollandsche schepen teMedemblik, door 
de aftrekkende Ëngelschen. — In het midden de brandende schepen, 
regts het groote Magazgn, links hel tolhuisje met de vlag. Fraage tee- 
kening in O. I. inkt, door B. Langendijk. Hg, 17 br. 25 dm. br. 4*« 
In den Atlas van Mr. S. v. Gyn. 

5557 19 Oct. Zinneprent op de Capitulatie met de Ëngelschen en Russen. — 
Een liggende leeuw, waarachter vaandels en een vrijheidshoed op stand- 
aard; in de poot houdt hij een schild, waarop: «Rust der wapenen, enz. 
„Overeenkomst der Legers 18 Oct. 1799.'* — Geëtste plaat zonder naam. 4*. 

5558 (Wov.) Aftogt van het Engelsch-Russische leger. — De geheele achter- 
grond is door 2 hooge heuvelen ingenomen, op den voorgrond een cam- 
peerend leger, tenten; vooraan links een man en vrouw en een kleine 
jongen. Onafgemaakte etsdruk van een plaat door Vinkeles of Brouwer. 
Hg. 17 br. 22 dm. br. 4». In den Atlas van Mr. S. v. Gyn. 

Op dezen Aftogt slaat een tooneelspel van A. L. Barbaz. Zie Hilman, 
Catal. V. Tooneelstukken. W 1206. 

5559 (89 J^OT.) Aftogt van het Engelsch-Russische leger van den Helder. — 
Dezelfde voorstelling met enkele afwijkingen van pi. 6 uit N^ 5528, in 
Vonk, Landing. (Naar B. Langendijk door J, Bemme.) Hg. 27, br. 38 
dm. br. fol. Etsdruk vóór alle letter. Zeer fraai. 

5560 Hetzelfde anders. — «Evacuation de la HoUande 26 Vendemiaire an 8. 
Naar Nodet door J. P. gr. br. fol. 

5561 Gedachtenisnaald in het duin tusschen Beverwijk en Heemskerk, opge« 
rigt na het vertrek der Engelsche en Russische troepen — • Op de voorzijde 
staat : Si vis pacem, para bellum. Teekening in O. I. inkt door A, J, 
Egmer, met beschrijving van G. Lamberts. Hg. 17 br. 22 dm. br. 4fi. 

5562 88 (Hov. Afbeelding v. h. ombrengen d. Jonkvrouwe J. M. C J. van 
a Dordt tot Holthuizen (op den huize Harreveld in Gelderland bij de Pruis- 

sische grenzen) wegens het dragen van Oranje en hare blijdschap over 
deu dood van een' Patriot. Volgens sententie v. de Milit. Rechtbank» 
bestaande uit Burger Auxiliairen, ter dood veroordeeld binnen Winterswijk 
en op het Jodenkerkhof aldaar ter executie gelegd. (Wagenaar, Verv. 
XLI. 92.) — De Freule ligt in hare doodkist en wordt doorschoten ; 
links het dorp Winterswijk. Naar en door R. Vinkeles. br. 4^. Uit ? ? 
b Dezelfde pi. Proefdruk voor alle letter. 

5563 Dec. ,/Gezigt der schepen met gekwetsten in het Spaarne. — Ëngelschen 
f/cn Russen krggsgevangen te Haarlem gebragt. -^ Illuminatie voor het 
«Stadhuis te Haarlem. 19 Dec. 1799." — 3 pi. ; de 2 eerste naar F. A. 
Milatz door L. Fortman x de laatste door v. d. M. — Allen br. 4°. Uit: 
(Loosjes,) Geschiedk. Gedenkstuk, 1808. bl. 163» 170 en 264. 

5564 19 Dec. 8 Outw&q^teekeningen van het Monument op het Nationale Feest 



17^. Zinneprenten bij het Einde der 18e eeuw. 39 

ter viering van den n-ede van 19 December 1799. (Wagenaar, Verv. 
XLI, 846—363.) 

a Piraioide, hoog 72 voeten, verlicht met 1500 lampions, gr. fol. 

h Een der 4 kransen aan iederen hoek van het Monnment te plaatsen, 
hoog 10 voeten, fol. 

c Een der 4 Tropheen aan het Monument, fol. 

d De Vaas, hoog 31/2 voet boven op het Monnment. 
e,f,gY)& 3 beelden: de Vrije gewapende Republiek, — Dapperheid. — Over- 
winning, elk 4 voet hoog. — 3 bl. fol. 

h Groot tafereel: de dappere Bataaf door de Nederl. Maagd bekroond, gr. fol. 
Allen in O. T. inkt of zwart krijt zeer fraai geteekend door den Archi- 
tect Ziesenis. 

5565 ;,Dutch Policy or the Fraits of the Expedition." — Engelsche spotprent 
in 2 afdeelingen naast elka&r. — Links omarmt een Franschman een HoU. 
boer, regts geeft een Holl. boer de hand aan een Engelschen matroos. 
Met Eng. inschriften en bovenst, onderschrift. Door S, W. Fores? kl. 
br. fol. Gekleurd. Jn den Atlas v. d. Heer A. v. Stolk. 

5566 I, Monument voor 't Vaderland op het einde van "t jaar 1799." — Een 
blad, een gordijn voorstellende waarop 6 hooge of breede ovalen, met 
de belangrijkste voorvallen uit dezen veldtogt, als : 27 Aug. Landing. — 
30 Aug. Overgave van 'sLands Vloot. — 19 Sept. Slag bij Bergen. — 
(3 Oct.) Omhakken der Vrijhei dsboom. — 6 Oct. Slag bij Castricum. — 
Aftogt. — Naar W, Kok, door L. Portman. Met adres van E. Maaskamp, 
br. fol. 

5567 Zinneprent op de afgeloopen „Achttiende Eeuw." — Op den voorgrond 
a de Godsdienst bij een altaar waarop het Evangelie ; achter haar ligt de 

T^d een gordijn op en laat op eene zuil 6 belangrijke gebeurtenissen der 
afgeloopen eeuw zien, (allen het Huis v. Oranje betreffende!) van den 
dood v. Willem III af tot aan de aanhouding der Prinses aan Goejan 
Verwelle Sluis en het vertrek v. Prins Willem V. Naar J. W. Pienemany 
door L. Portman. Met opdragt aan C. G. Hultman. Hg. 62, br. 46 dm. 
gr. fol. Proefdruk zonder eenigen naam. Met afzonderlijke uitlegging in 
4® bij P. H. Meyer en (J^ te Amsterdam. 
b Dezelfde plaat, fraai gekleurd, 

5568 1,'sLands kranke maagd.** — Zinneprent op het verval van de Nederl. 
welvaart door de biunenlandsche onlusten, den oorlog met Engeland, 
enz. — In het midden ligt de kranke NederJ. maagd, aan wie links 
door Britsche krijgslieden schatten, enz. ontroofd worden. Kegts staan 
Willem I, Barneveld en de Ruyter, treurende over dezen rampspoed. Op 
den voorgrond liggen de Nederl. leeuw en Koophandel, vertreden door 
den oorlogszuchtigen Galliër. Aquatinta met 1 reg. onderschr. en 8reg. 
vers, znd. um. Met adres v. Jz. de Jongh. Hg. 36, br. 43 dm. br. fol. 
Gekleurd. Bij den Heer J. A. Nijland. 

5569 Zinneprent op de beginnende 19e eeuw. — Op den voorgrond regts een 
a open tempel zonder dak, bestaande uit een cirkelboog versierd met de 

teekens van den dierenriem, rustende op 4 pilaren; daarboven in de 
lucht htt jaar 1 00 ; in den tempel een standbeeld van Janus^ waaraan 



40 Zinneprenten bjj het begin der 19e eeuw. 1800. 

ofiEerandeii gebiagt worden; in het midden de Oorlog met zwaard eo 
fakkel te paard ; links eene piramide met het jaar 1700, de gebeurte- 
nissen van 1747 — 1800 eni. Naar «/. O, Vister, door T. Koning, Met 
adres van J. Verlem en J. Nnman. Hg. 56, br. 71 dm. gr. br. fol. 
b Dez. voorstelling. Oorspronkelijke teekening in O. I. inkt voor het voorg. 
Bij den Heer Mr. S. van O^n. 

5570 Zinneprent op de beginnende 19e eenw — of opde Vrijmetselarg? — Een 
zinnebeeldige vrouw, de zon op de burst en een passer aan het voorhoofd 
ziet in het voor haar opengeslagen boek der toekomst; de Godsdienst 
wijst haar omhoog, een jongeling licht haar b^ met een brandende 
lamp ; bovenaan een genius met gesnoerden mond stilzwijgen gebiedende ; 
op den voorgrond een Bataaf met den nu loistenden en gem uilbanden leeuw. 
Zonder eenig opschrift. Zwarte kuust. Naar /. R. ReygerSt door W» 
Grebner. Hg. 53, br. 87 dra. fol. Zeer zeldzaam. 

557t jyRoomsch Gedeakstuk. 1792." — Zinneprent op den Roomschen Eeredieust, 
uitgegeven bij gelegeoheid vau de toediening van het Vormsel door den 
Bisschop van Nisibi. — Een open tempel, in het midden de afbeelding 
van de plegtigheid in de kerk het Duifje, te Amsterdam, Priuseogr. 
over het Amstelveld, links 7 ovalen waarin de 7 Sacramenten der R. K. 
Kerk, regts 7 ovalen met de 7 Christelijke hoofddeugden. Naar en door 
/. O, SchiUtiz. Met adres van H. A. Bause en P. v. Buuren. gr. fol. 

In of omstreeks 1792 tot 1800 zijn er voor de verschillende gezindten 
zulke Monumenten gemaakt. Voor de R. Kathol. schijnen er 4 of 5 ver- 
schillende te bestaan, althans in den Atlas v. d. Heer R. W. P. de Vries 
berust er een met het Portret van Pius VII en ter weerszijde de afbeel- 
dingen van 16 verschillende R. Kath. Kerken, Godshuizen en Hofjes in 
of even buiten Amsterdam, nl. 20 Kerken in vierkante en 12 HoQes in 
ovale afbeeldingen, waarbij ook het in 1878 afgebroken: Hamer-hoQe, 
Heerengracbt b\j de Heisteeg, gr. fol. 

5572 ivGedenkstuk voor de Roomsche Catholyke Apostolyke godsdienst". — 
In het midden een altaar, waarop het portr. in med. van den nieuwen 
Paus Piüs VII (13 Maart 1800) hetwelk de Godsdienst vasthoudt. Ter 
weerszoden R. K. prelaten. Kruisridders, enz. Boven op de wolken de 
Mueder Gods, waaronder: j„Op deze Petra zal ik mi^jn Roomsche Catho- 
ȕyke kerk bouwen." Links een tempel met graftombe van Paus Pius VI, 
overl. 19 Aug. 1799. Naar en door /. G, Visser, met adres v. J. Verlem 
te Amst. gr. fol. Bij den Heer A. v. Stolk. 

5573 vZiunebeeld voor de Roomsch Catholykeu." — Zinneprent als voren. — 
Tempel met bovenst, inschr. In het midden onder een toog de Moeder 
Gods met het Kiud Jezus, Johannes, enz. Daaronder ter weerszoden 2 
zinnebeeld, vrouwen. Bovenaan en langs de zgden 7 med. met de H. 
Sacramenten. Naar G. J. v. d. Berg door D. Sluyter, met adres van J. 
Nnman te Amst. gr. fol. Bij den Heer A. van Stolk. 

5574 1^ Gedenkstuk voor de Roomsch -Catholyke". — Zinneprent, waarop de 
Deugd eu Ondeugd vertoond worden; bovenaau de Pauselijke waardigheid 
gedragen door Engelen. — Door ?? Met adres v. J. Groenewoud te 
Amsterdam, fol. Met afzonderlijke uitlegging in br. 4^. Hiervan bezit 
ik alleen de uitlegging, niet de plaat. 



f800. Christo Sacrum. Lantaarn v. 1800. 41 

5575 jyMonmneiit Yoor de Kemonstranten.*' — Ben teinpelgevel waaryan de fron- 
tispies eu zuilen behangen zijn met 15 portretten in ovaal der venuaard- 
8te Bemonstranten ; in het mlddbn der plaat de Dordrechtsche Synode, 
de ondervraging en uitzetting der Remonstranten; voorts ter weersz^'de 8 
voorstellingen (6 in vierkant, 2 in ov.) van Remonstrantsehe gedenk- 
waaijigheden. Zonder naam v. graveur, gr. fol. 

5i»75*ivMdimment iroor de Doopsgezinden.** — Een open tempel, waarin de 
Doopbediening in de Kerk bij het Lam (te Amst., Singel b^ Konings- 
plein) wordt afgebeeld; ter weerszijde 3 heilige voorstellingen. Naar 
2). Kerkhof door C, Brouwer. 1792. gr. fol. 

5576 Zinneprent op het Godsdienstig Genootschap Christo Sacrum te Delft, 
omstreeks 1797 tot 1800, door J. H. Ondetdetir^ngaart Canzius en an- 
deren aldaar opgerigt. (WagenaaT, XLII. 272, enz.) -^ Een ovaal van 
palmtakken, waarin: Ik ben de weg, enz., links een kmis, daaronder: 
Chtisto Sacrum, Naar J. van, Hadêtert door J, H. 0(nderdewijngaart) 
(7(anziad). 8^. — Titelprent? van het geschriftje: Het Genootschap C^m/o 
Sacrtm te Delft. 1801. 8". 

5576"* Afbeelding der vergaderzaal van Christo Sacrum. Bovenaan e6ne afbeeld, 
van het Groote huis der CoUegianten te Rijnsbarg. Lith. van Tresling 
en Co. Op 1 bl. föl. 8o. üit? 

5577 8 Spotprenten, in houtsnede en gra vare (door (?<7r/ma»?) uit: «De Lantaarn 
„voor 1800, door Amurath EflTendi JSékim Sachi. (Amst. in 't Nienwe 
Licht.)*' 12^. Zie de vorige jaargangen van dit geestige jaarboekje van 
den Med. Dr. P. v. Woensel op N* 5166, 54.50 en 5489, en hieronder. 

a Omslag. Een paardenkop, nl. de kop van het groote Trojaansche paard 
(de ÏVan^chen) in Bestiania (Holland) ingehaald. 

b Een rustig zittend man (het volk) wien door een Tiïr'k (den schryver) 
een boek met Waarheid aangeboden wordt, terwijl een ander den man iu 
het oor schreeuwt: Onwaar. 

e De Haan (uit het Haneboek). 

d Mnzijkblaadje : Adagio : Weert het Trqjaansche paard uit 't land^ enz. 
(Bg bl. 75. Hist. v. h. Troj. paard.) 

e jf Iiltree v. fa. Trojaansche paard (Fransche benden) in Bestiania" (Holland) 
enz. — Een reusachtig, oud, leelijk, uitgemergeld paard wordt ingehaald 
bij het gejuich der menigte, terwijl de kinderen bloemen st^ooijen; op 
een estrade worden de Rechten v. d. Mensch den volke vertoond, enz. 
Op den voorgrond een man met een kruiwagen met kool! waaronder de 
woordeti: yri/heid. Gelijkheid^ Broederschap en déaronder: Heersehzucht, 
BigeHhelang, Wraak. (Bij bl. 89, Hist. v. h. Troj. paard.) — Op bl. 91 
is eene iKeschlrijvlng van den treurigen toestand van dit paard, die precies 
past op de bestifarijvingeïi der ooggetuigen van de inkomende Fransche 
tMepen in ITlfó. — Z!e de platen N». 5817, 18, 20 eü 21. 

f Portret van : nComelis Zip, aet. 30, door Houbraken. Afbeelding van een 
i^Bestianiaan (Nederlander) op den Sden dag, Ha den intogt v. h. Troj. 
I, paard." — (Bij M. 1Ó2, waar het lijden der Nederlanders door dekne- 
velarijen der Pranschen geschetst wordt.) 

g Een man ligt op een aambeeld, terwijl een groote hamer op hem neer- 

m. 6 



42 De Bijlichter van 1800 en de Lantaarn van 1801. 1800. 

daalt (Entre Ie marteau et renclume.) — (Bij bl. 145 : /,Het voor en 
„tegen" nl. van vriendscliap met Engeland en Frankrijk.. 
h Een hoogzwangere vronw (Europa) staat met een huilend jongske (Ne- 
derland) bij den vrijheidaboom, waarop ze verwijtend wijst. Onder haar 
voorschoot staat: „Traktaat v. Algem. Vrede, gesloten Anno??" — (By 
bl. 180, Europa.) 
i Omslag. Een man zit op een stoel met het mes in den buik. ^Nederland.) 
1 „Dq Bijlichter, zijnde eene uitgewerkte verhandeling over de In- 

;,flnenza, dat is: politieke verkoudheid, tot ophelderend Aanhangsel 
i/voor de Lantaarn van 1800, door denzelven auteur P. van Woensel. 
„M. D. Amst. in 't Nieuwe Licht." 12°. Bl. (185)— 214 en 1 bl. Errata. — 
Vervolg op den Lantaarn van 1800. bl. 1 — 184. 
Titelplaat: De Haan (uit het Haneboek). 

(Bij bl. 193). Eene tafel met opschrift : Heften van den Mensch. Op 
de tafel eene lantaarn waarin de schrijver oleum veritatis giet, doch 
die door 3 menschen wordt uitgeblazen, door hunne gedurige ver- 
koudl.eid. 

De vrijmoedige taal van den schrijver heeft zeker de Overheid hier te 
lande verdroten en in 1800 is de uitgave van den Lantaarn verboden, 
zooals de schrijver op bl. 193 berigt, op grond van art. 16 der Staats- 
regeling, wijl het verscheen zonder naam van schrijver en uitgever, en 
zeker ook ooder voorwendsel dat zijne taal den Franschen bondgenoot 
ergerde, waartegen de schrijver op bl. 213 ernstig opkomi H^* heeft 
toen dit boekje uitgegeven; en daarin op den titel zijn naam en titels 
genoemd en zelfs op bl. 194 zijn doopceel afgedrukt. 

In 1801 heeft hij nog een Lantaarn onder zijn eigen naam, doch ook 

zonder dien van uitgever, doen verschynen; deze is echter van de Lan~ 
taarn v. 1800 slechts een //Nieuwe veranderde uitgaaf, met uit- en 
//inlaatingen, met bij- en onderlaagen." 

In den Lantaarn van 1801 zijn deze platen: 
a Omslag. Eene rijke dame (de HoUandsche republiek) ; achter haar een 
stoere man die haar aan een leiband, en een knuppel in de hand heeft; 
naast de dame regts de: Nederl. Jaarboeken van 1793, links een hoorn 
des overvloeds. (Zie de andere zijde van den omslag). 

b Titelplaat. /,Het gelaat van den dag, en de laatste woorden van den 
//Stervenden Zip." — Zip (een Hollander) bidt, den laatsten adem uit- 
blazende, om : een ambt. — Treffende uitdrukking in prent van den 
inhoud der 2 hierbij gevoegde brieven van den vroegeren Patriot Pieter 
't Hoen, den vorigen redacteur van de Post van den Nederrhijn^ in 1810 
en 1812 aan zijneh ouden vriend Ds. P. H. Marron te Parijs geschreven, 
waarin hij na opsomming van al wat h\j al voor het Vaderland gedaan 
en geleden heeft, om een postje bidt ten einde hem in zijn nooddruft 
niet te laten ondergaan. 

c De Haan (uit bet Haneboek). Bl. 1. 

d Muziekstukje. Bl. 57. Hetzelfde als hierboven d. 

e Entree Troj. paard. Bl. 72. // „ „ e, 

f Portret v. Corn. Zip. Bl. 8J.. ,, „ /. 



1800. De Lantaarn van 18ÓI. — Wereld der ÏOe eeuw. 43 



» 



g jyDe Heer Zip huiswaarts keerende vau zijne sollicitatie om een Ampt. 
(By bl. 102. Mijn Vaderland. — Over de prailerij). Houtsnede. Th^ 
keert woedend huiswaarts, daar hij geen ambt heeft verkregen. 

h g Waarheid — Onwaar." Bij bl. 106. — Dezelfde plaat als N '. 5577. b. 

i Vier gedeelten van kolommen (op theebussen gelijkende) in het midden 
een slot. (Bij bl. 115. Mijn Vaderland, waar de treurige doodsche toe- 
stand van het OJnd. Comptoir in de Hoogstraat te Amsterdam beschreven, 
en met vroeger vergeleken wordt.) Bit plaatje vertoont zeker een deel 
van den voorgevel die afgesloten is. 

k £ene zwangere vrouw. Bij bl. 100 v. h. 2e stuk. Dezelfde plaat als 
1800 h. 

l Omslag. (Zie Omslag a) De rijke dame (De Bataafsche republiek) loopt 
naakt uitgekleed, achter haar een Franschman haar uitlagchende ; de 
hoorn van overvloed is ledig, en met inschrift: happa, — 
Wyl deze geestige voorstellingen door van Woensel^ evenals die in de 
HoUandia Regenerata (N^ 5431) een ware verkwikking zijn bij zulk een 
aantal geestelooze en domme prenten van dien tijd, en de zeer enkele 
die den staat van zaken juist waardeerden, is aan deze plaatjes, die 
geen groote kunstwaarde hebben, zooveel plaats ingeruimd. 

5578 j,De Waereld in de XIX Eeuw." — Prentwerkje van 8 (ongenommerde) 
a plaatjes, in de manier van gekleurde teekeningen, in 4 afleveringen, met 

een wit bedrukt omslag, waarop de uitlegging. Naar J. SmieSt door 

J. £, Mareus. 1803. uitgegeven bij C. Josi te Amsterdam. 8°. 

Dit geestige werkje had ten doel de contrasten van het toenmalige wer» 

kelijke leven met de beschaafde wereld of zoogenaamde èeau-m^nde te 

leveren, waarom het in 4 afleveringen, die ieder 2 contrasterende af» 

beeldingen behelsden, verscheen. — Het komt zelden geheel compleet 

voor; de plaatjes waren bij uitgave (gelijk in dit Ex.) met dun blaanw 

vloeipapier beschut. Alleen op pi. 1 en 2 komen de namen van teekenaar 

en graveur en het jaar voor. 

Plan van Inteekening. — Titelplaat. 

I (1, 2.) Twee vliegen in een klap.-— 1. Concertzaal vanFeiix. 2. Een 
arm straatmuzikant. 

II (3, 4.) Belooning. — 3. Een aanzienlijke gaat een Invalide meedoo- 
genloos voorbij. 4. Het publiek reikt kransen aan eene actrice toe. 

III (5, 6.) Blindheid. — 5. Verblinde dwaze opvoeding. 6 Een blinde 
straatzanger. 

IV (7, 8.) Dans. — 7. Een opgewekte boerendans. 8. Een tooneeldans. 
b. De platen 4, 5, 6, 7, 8 ongekleurd. 8^. Zeer eeldxaam. 

5579 Drie (ongenomm.) karikatuurplaten over de maatschappg Van dien t^d, 
n geheel in den geest der vorige platen; met deze onderschriften zonder 

eenigen naam, waarschijnlijk door Smies en Marcm, Hg. 16 br. 21 dm. 
ld. br. 4°. — In kleuren gedrukt. 

(1) «Den zedelijke en zinnelijke Mensch." Een wijsgeer houdt eene. rede 
over de Kantiaansche w^sbegeerte voor een slapend gehoor. 

(2) i,Een invallende gedachten." Een lijkstoet met dronken aans^prekeril 
ontmoet en groet den Dood* 



44 / Kleederdfagten, bg H^afikamp» ISfilO. 

(S) „Lw^ tot oBdtrwek.*' —Een phrenoloog proVcort jaruik«n op ver- 
' sohüUiidf hooidfn, eni. ~ Zie deuelfden titel o| 1804 N». 5d4rê. 
d Dezelfde S pUteipi^ oug^meard. Zeldzaam. 

e ^st tot oadeiatoek". -^ DezeUée voorstelling als N« 8. — Fraaije ori- 
gincele teekeuinff in kleuren door J, Smies, Onder de teekening sjtaat 
het spreekwoord : Ieder wordt gekapt naar z^n rang. 

558Q Kleederdrogten en IjSedeo. — yAf beeldingej^ Tan de kleedingen, zeden en 
jfgi^woomten in de Noordelijke Provinciën van het I^oningr^k der Neder- 
vlanden met den aanvang der 19e eeaw. Amst. £. Maaskamp." (1803 — 
1811.) gr. 40. 

Dit zeer fraaije en belangr^ke werk verscheen in 5 cahiers o| afleve- 
ringen, ieder van 4 pi. van Sftei 1803 tot 1811 ^4V4Qi- pev oi^er; en 
llevat: eem zinneheeldi^ titelplaat en 20 afbeeldingen (gen^ 1-^^) van 
de kleederdragten van verschillende provinciën en standea te dier tijde, 
met thel e» 20 blz. tekst in het Holl. en Fr. van den uitgever Maas- 
kampu — p- AUe platen z\)n gegrav. door X. Fortman, naar teekeningen 
van «T. Kuifpésr, d 1\ BaunaeA, Q. J. F, v, Os, S* J, 9, Slam^eniburgh, 
Bk. V. OMterkoadt, D. ^ KetfMer, A, Frimee, D. Konimg Bz», Jmgrsvaort, 
C. Overmatk en J. W, CasparL Ofschoon er volgena het prospeetas van 
April 1803, gevoegd b^ de Ie afl., om de 3 maanden eese ailevecing 
van 4 pbteQ met besehryving zon verschijnen, z^jn de 2e qii 3e afl. 
'eerst in Mei 1806 uitgegeven, althans volgere de Boekenl^st, eu de 4e 
en ^e» die noegens in de Boekenlilist vermeld vin, waftieohünJ^ eerst 
in 1811, wjukt aüle platen, (uitgenomen N^ 1) dragen dat jaartfji en de 
adreaeea van B. Maaskamp te Amst. en Colnaghi te Londen. D^halve 
zal toen wd eene gezamenlijke nieuwe uitgave van alle platen gegeven z\jn. 
i Hetzelfde werk. Nieuwe uitgave. Amet. E. Maaskamp. 1829. p» 4®. 
Deze uitgave bevat deu^elCden t^st en platen als de voorg., doch 
vermeerderd met 4 pL N^ 21 — 24 en b^behoorenden tekst De. tekst 
vroeger met kleine {breviet) letter gedrukt> is nu in grootere en minder 
fraaie {jg/atmond) soort. — De platen (behalve N^ 1, 6, 10, l^eul7) zijn 
onderaan, eenigains verkleind, zoadat het jaartal en Engelsch adres ver-^ 
vallen is. Bovendien z^n de costamen op N'^' 2 — '6, 11, 17 wlSeenig* 
Kins gemoderniseerd. De 4 nieuwe platen z\jn naar R, Laugerveld, X. 
Springêi^i X. Sédel en E, Qreven, gegeav. doer W. p, Stn$^ en 9. d, 
Memt0nk Uit het hierbg herdrukte Prospectus is, het jaar 1803 en de 
bepaling der uitgave om de 3 maanden weggelaten* 

65$1 Kle^idevdraglenl — Vereameling van af beelcL vau verachilleK^de mannel 
en vrouwel. kleederdragten uit het laatst der 18& eeuw. Bovenaan gat. t 
1» 2, % 14^ ia-^19 en 2^. Geitst naar CèrUL Ckahm door i\ 4tf^ 
Miflte). 9 Sta. op 8 bL 12» en U\ Uit: J. Ie Franeq v. Berkhey, «in- 
apele«de ge^gjea op de geestige prenijea van P. de Mare. 1779. 8**. 

6582 Kleederdragten. — Vier gekleurde afbeeldingen van Nederl. vrx>u$rel\jke 
UeedendiragteB» genemiaard:. I— -IV. 2id. nm. 8^. Uit: Grabnix; Brieven 
over de JS^ederl. U»; het HoogcL Haarl. 1792. 2 dl.;80. 

6^89 Kleederdragten, — * Afl»eeldingAm vaa 8 versehüL Friesche? mans- en 
TTouwen-kleederdragten, vier óp ééne plaats znd. oiidersckr. neÉgectsten 



18M. S^ieedofdragteE. Zeden. 45 

nm. V. d. grav. B. Vri^daif, 1791. 8<*. Fr oef dr, voür a.k Uit: Martinet, 
h«t Vaderland. 1791. 
SSSS'^Kleederdragien. — Afbeeldiag v. eea Frieseben boer, waarboven ia. Goth. 
lett.: n^o^ QrueU van Moleqtterum, Popj^esz.'* Daaronder ^eu Pransch- 
man, met cnrs. bovenschr. „Etienne Leger des Haute» Ciilottes.''* Naar 
Smiet door Veelwaard, Op 1 bl. 8\ Bovenaan get. : Spiegel N®. 9. Uit? 
Spiegel voor 't Menschdom^ Amst. Moolenijzer. 1796. 2 dl. 8^. 

5584 Kleederdragten nit de Ie helft der I9e eeaw. Aqaatinta naar M. de 
a SiUieth, znd. nm. d. grav. Onderin de plaat get.: 6, 18, 19, 30. 

4 St. gr. 8^*. Uit : M.de Salietb, Verzam. v. (33) verschill. gekleurde, ge- 
kleede mans- en vronwenstanden, geteekend door Perkois en Prins . Amst. 
1833. gr. 8°. — Deze platen zijn reeds in 1800 bij Erve J. Bal, en 
voor de tweede maal in 1818 bg J. Immerzeel Jr., beide te Rotterdam, 
verscbènen. 
h Dez. pi. 6 en 18, benevens 4 andere uit dezelfde veraam. Proefdr, voor 
het N«. Gekleurd, 6 St. gr. 8». 

5585 Kleederdragten. — 10 geteekende eik gekleurde afbeeldingen van burger^ 
liïjke en ii^Uitaire kleederdragten nit het begin der 19e eeuw. Alle door 
J. A. Langendyk, 1805, 1809. Hg. 15, br. 10.5 dm. 8o. By den Heer 
24r. S. V. G^n. 

Een scharenalijper. — Een vrouw met gevogelte. — Een officiële èn 
zittende dame. — Eea heer en dame. — Een ketellapper. — Een officier 
en 2 dames. — Een bnigerpaar, gearmd. — Hetz. anders. -^ Een klee- 
xenjood. — Een postillon en dienstmeid. 
5585'*'lUeedeirdragten. — 2 Afbeeldingen als voren. — Een officier der Genie 
en een Bataafsch officier der Ie Halve Brigade in volle mouteering, ieder 
vergezeld van eene dame. 2 teekeningen in kleuren, door /• A, Langen-' 
difk Bzn, (1801?). Ieder hg. 15.5, br. 10.5 dm. 8^ 

5586 Kletderdragtea. — » Afbeeldingen van een kalf, geteeld met een kapsel.'' — 
Spotprent op de destijds in zwang zijnde haarkapsels, welke vooral in " 
BiabandP gedragen werden. Met 2 reg. gegrav. Holl. versje: ;, Ziet hier 

i i,een kalfskop*' ^nz. Hg. 14, br. IIV2 dm. 8^. — Hierbij gevoegd een 

\ Holl. spotdicht: Het Brabandsch kalf met een kapsel. 4 bl. (5 ^^8) 8^ 

I en: «Vermaekelijke saemenspraeke tosschen versch. Jouffrouwen. op den 

' jibelagchel. voorval v. h, torcQ-kalf. Brnssel. Jorez.'' Zonder jaar. 8 

ongen^ bladz. 4'\ 

5587 Kleederdragten. — • Boeren-binnenvertrek« waarin regts een violist zit- 
tende, links een fluitspeler staande, daarnaast een zingend meisje. 
Fraaije grav. bekend onder den naam van Boerea-muzikanten, Znd. nm. 
(door L. A. Claessens.) Hg. 83, br. 26 dm. fbl. Epreia>e d*artiste, 
aangeboden aan Baron Verstolk, door den grav. 

5588 Zeden. ~~ Eene moeder hare 2 dochtera aan den atm vooruitslierende..--^ 
Een man z^ne dochter eenigzins aanbiedende aan een ryk heer. — Ieder 
met 2 reg. ondersohrift : «Vooruit maar kinderen" en: «Ja Ëfóer/' enz. 
Traaye grav. zonder naam (door SaUieih of Claessent^) gr. 4fi. 

&89 Zeden. — Zinneprent aan jonge lidmaten der Hex¥. Kerk b^ hunne 
geloo(#b^demg nitgereikt. In het midden eene tuil, waarop de naam 



46 Zeden. — Muider Processie. 1800. 

van het jonge lidmaat, de datum zijnef aanneming, enz. geBchreven 
werd; links en regts afbeeld, van het laatste Avondmaal en de Kraisi- 
ging. Door J. P. Rohyn, 1809. Hg. 28, br. 32 dm. 4^ 

5590 Zeden. — Gedrukte brief ter mededeeling van eene bevalling, in 1782. 4^. 
— BegrafenisbrieQe van 1796. br. 8°. 

5591 Zeden. — Een stel van 4 gekleurde en versierde naamkaartjes voor een 
bruidspaar en voor 2 ga«ten, ter aanwi^iing der plaatsen. Znd. nm. met 
adres van P. J. Ewirop. 8" en br. 24**. Gekleurde 

5592 Spelen. — «Ik heb Dam.** — «Wie zoekt, die vindt.'* — Twee platen 
over het damspelen, waarvan de eerste de koffijkamer vanFelix Meritis (?) 
te Amsterdam voorstelt, waar 4 spelers aan een dambord zitten; de 
persoon links met hoed op, zou de groote speler E. ^an Embden, Joodsch 
Makelaar, zijn^ wiens : Verband, over het Damspel (ongeveer 300 LI. met 
1 pi.) in 1785 verscheen; de andere regts zou de Waterbouwkundige 
C. Zillesen zijn, en een derde de damspeler J. A. Jourdani. De andere 
plaat stelt eene kamer in het Koffijhuis «de Paradijsvogel*' ? in de Kalverstr. 
voor, en den ouden v. Embden met zijn zoon tegenover elka&r aan een 
dambord. — Twee zw. kst. znd. nm. Ieder hg. 25, br. 18 dm. 4^*. — De 
Ie pi. in mijn bezit; beide bij den Heer J. W. Wurfbain, 

5593 Zeden. — Officieel /, Rapport van de ronde (te Amsterdam) 1801. 17 April 
onder commando van J. S. Sckeltes, Ie Lieut**. 1 filadz. fol. — Op dit 
rapport komt 2 keer de naam voor van J. Ferlem, Ratelwagt. 

5594 (39 Joiy ) Zinneprent „O^ de Vredes-onderhan delingen begonnen in 
„1800". (Wagcnaar, Verv. XLII, 95). — Op den voorgrond links eene 
knielende vrouw, (Europa), aan welke een andere (de Vrede), met den 
hoorn des overvloeds in de hand, een palmtak toereikt ; links staat 
Bonaparte, wien Jezus de hand op den regterschoader legt. In ov. met 
bovenstaand 1 reg. Holl. onderschr. en 6r. en Nederl. Spreuk:;; Zalig zg, 
;;die vreede stichten." Naar Iz. de Jongh door (7. {W^ Kok. Hg. 51 l/o, 
br. 41 dm. gr. fol. 

5595 13 Aog;. Spotprent op het bedrog, gepleegd in den nacht tusschen 
12 en 13 Aug. aan den bijgeloovigen R. Kath. Luit.-Kolonel D. C. v. 
d. Meulen te Muiden, door een Duitschen landlooper. — ;;Monnment 
;;Voor de verlichte eeuw." — Onderschrift voor 4 kleine afbeeldingen op 
1 blad, die de geheele gebeurtenis voorstellen ; ieder genummerd, met de 
volgende op- of onderschriften : 1. Staatelike Optochgt. 2. Geheimvol 
Plegtigheeden. 3. Wanhoop bij eene nooit verwachte teleurstelling. 4. Ont- 
moeting by de Vrimben («c) na de zelve. — Slechte grav. znd. nm. 
Hg. 18, br. 22 dm. br. 4®. Hoogst zeldzaam. 

Hierbij gevoegd: Het Boek der Muyder Chronyken, bij J. Wendel te 
Amst. gr. 8 blz. 12^ en vele andere stn. betrekk. dezer gebeurtenis. 
5596 Hetzelfde. — ;;Staatelijke Optogt der Muider Processie, voorgevallen in de 
i,Nagt tusschen den 12 en 13 Aüg. 1800". — Goede houtsnede au traite 
voorstellende den Duitscher aan het hoofd der processie, een wijwaterbak 
en kwast in de hand, die door den Kolonel (D. C. v. d. Meulen) en een ander 
officier, (Lainbrechtsen), beide gewapend met sabel en pistolen, en eenige 
werklieden, die spaden, lantaarns en kruishout dragen, gevolgd wordt; 



1800, Muider Processie. 47 

regts in het verscliiet het Mniderslot. Met 34 reg. HoU. vers in 2 
kol. Znd. nm. Met adres van J. Wendel. fol. 

5597 Hetzelfde anders. — Vooraan gaat de Duitscher met wij waterkwast, 
enz.; daarop volgen 2 mannen met krnishont, lantaarn en spaden, 
voorts de 2 officieren, gewapend, en eindelijk een eveneens gewapende 
dienaar met lantaarn ; links in het verschiet het Mniderslot. Met 
onderschr. |,Elk streelde zich met den schat — de Mof alleen dacht 
fl anders." Gravure znd. nm. Hg. 16, hr. 22 dm. hr. 4®. 

5598 Hetzelfde anders. In het midden staat een krnis opgerigt, dat de 
Duitscher, in koorhemd, met wijwater besprenkelt; rondom liggen de 
beide officieren en hun gezelschap geknield met bidprentjes in de hand. 
Links in de verte het Mniderslot, regts de torens v. Muiden. Goede 
gravure znd. nm. Met onderschr. j^O gij dwaasen en kleingeloovigen T'br. 4®^ 

5599 Hetzelfde anders. — In het midden het kruishout en de Dnitscher 
in koorkleed, die met een wijwaterkwast de aarde besprenkelt, ter- 

' wijl een ander knielende den op den grond liggenden geldzak uit een 
fleschje begiet ; links en regts de biddende en knielende officieren. Met 
2 reg. onderschr. „De Schatzoekers bij Muyden," enz. Vrij goede ets 
znd. nm. Hg. 19, br. 24 dm. br. 4<>. 

5600 Hetz. anders. — Links op den achtergrond het om het kruishout ge- 
knield liggende gezelschap, terw^l regts op den voorgrond de Dnitscher 
met den geldzak ontvlugt. Met 3 reg. curs. onderschr. Door «/". van 
Meurs. br. 4**. 

5601 Hetz. anders. — Een krijgsman is bezig den schat op te graven ter- 
wijjl de overigen in eerbiedige houding, geknield of slaande toezien. 
Regts op den achtergrond doch digtbij het Mniderslot. Met 2 reg. 
vers : irDe Kidder nam een schop**, enz. Karikatuurprent (door J. E, 
Marcui^) 8'. Uit: G. Rijk, De ontdekte schat. Eene romance uit de 
verlichte eeuw. Aflil. J. v. d. Hey. 1800. 16 Bladz. 8». 

5602 Hetz. anders. — Links vooraan gaat een man met het kruis,. na hem 
een ander met een waskaars, vervolgens de 2 officieren en ten laat- 
ste de kastelein? en 2 knechts, terwijl zij door de meid worden 
voorgelicht. Met 4 reg. vers: „Een vreemdeling, die vraagt gewis**, enz. 
Penteekening znd. nm. (Door J. C. Wendel gekopieerd naar J, E, 
Marcus't) Hg. 15, br. 20 dm. br. 4'. Bij den heer J. A. Nijland. — 
Deze plaat is in de Boekenlijst van 1800 Oct. bl. 172 vermeld als : 
Gezigt V. de uittogt van Muiden na de Goudmijn. 

5603 Hetz. kleiner en anders. In het midden het om het kruishout geknield 
liggende gezelschap. Op den achtergrond links het 'slot te Muiden, links 
vooraan loopt de Dnitscher met het geld weg. Met 2 reg. onderschr. 
„Dit oogeublik maakte de Mof zig ten nutte*', enz. Znd. nm. kl. br. 8^ 
Uit: De bijgeloovigheid. Bladz. 170. 

5604 39 II eo „Darstellung von Fach, hinter welchen sich die gallobatavi- 
„schen Truppen zwischen den Bergen nnd Fach verschansten." — In 
het midden het dorp Fach (een Beijersch dorp in den Rezat-kreis) waar- 
achter op de bergpassen het Fransch-Batav. leger. Op den voorgrond 
de Duitsche TJlanen die den toegang trachten te veroveren. Duitsche grav. 
znd. nm. Bovenaan regts get.: Tab. II. br. 4^. Uit? 



48 Vrede van Lnnenlle en van Amiens. ISOl^flS, 

— (1801) De Lantaarn van 1801, zie op 1800, achter N». 5577. 

5605 9 Febr. ,; Monument op de gesloote Vreede (van Luneville) tasschea 
jyde ï^ransche en Bataafsohe Repablieken^ met den Keyser en het Dait- 
;;sche Ryk.'* (Wagenaar, Verv. XLIII, 144). — Zinneprent, waarop een 
Fransch legerhoofd en de Duitsche Keizer, hanne wapenen neerleggende 

"" op het altaar des vredes. Grav. au trait. Znd. nm. Hg. 141/2, br. 13 
dm. kl. 40. 

5606 Zinne- en spotprent op het vredestractaat van Luneville en de verUezao 
door ons daarbij geleden. — Jlegts op den voorgrond een Bataaf, get. 
1, zeggende: ^Ziet waar het geld gebleven is;^' in het midden een 
andere Bataaf, get. 6, die een Brit en Franschman, get. 3 en 4, ieder 
met een label, waarop de afgestane koloniën en steden (Ceilon, Venlo 
en Maastricht, euz.) vermeld zijn, op zijn nek draagt. Begts op den 
achtergrond een ander, get. 2, die een label in de hand heeft, waarop 
eenige regeeringsbeginseleu staan uitgedrukt. Slechte aquatinta znd* nm. 
Onderaan een afz. 24reg. HoU. vers: wHa! ha! dat gaat van dikhout 
„zaagt men planken" enz. In 3 kol. br. 4^. Zeer zeldzaam. 

5607 18 Nept. Proclamatie van het uitvoerend Bewind, ter schorsing van het 
Besluit der Ie Kamer v. h. Wetgevend Lichaam, waarbij het volk wordt 
opgeroepen ter goed- of afkeuring vau het Ontwerp van Staatsregeling. 
(Wagenaar, Verv. XLIII, 338, enz.) Geteekeud: Besier. 1 Bladz. plano. 

5608 Spotschriften op bovenstaande Proclamatie. — i,Dwinglandij. Overheersching. 
a i,Drieraauschap." — Gefingeerde proclamatie, geteekend: lïeerschzucht ca 

Gewêldy beginnende : «Wij Besier, Haersolte en Pyman hebben goedge- 
„vonden" enz. In het 7e jaar der verwagting. 1 bl. kl. fol. 
b ;;De laatste Raad van een SOjarig Nederlander." Geteekend: A.braham 
Blankaart, ook gerigt tegen Pyman, Besier en Haersolte. 1 blad kl. fol. 

5609 1 Oci. ,;Gedenkstuk op de Prelimenaire Vieede tusschen de Fran- 
i,sche Republiek en Grootbrittanje. Getekent oinne Londen, den 1 Oot. 
«1801." — Zinneprent, waarop de Britsche maagd en Fransche Repu- 
bliek elkaar in tegenwoordigheid van een Engel des vredes, voor een 
altaar, de haad der verzoening geven. Daarboven zweeft de Faam die 
het feit rondbazuint. Regts en links eenige zinneb. personen. In vierk, 
randw. kl. fol. Fraaije grav. zonder naam, (door ƒ. È. Prins.) Hg. 33 
br. 221/2 dm. Zeer zeldzaam. 

5610 Vredespreliminairen van Londen. In : Extraordinaire Rotterd. Cour. vau 
Vrijdag 9 Oct. fol. 

5611 1803. 3? Mrt. „Vreugde over de Vrede, gealooten tusschen de B»- 
a „taafsche Republiek en Engeland te Amiens 27 Maart." ^Wagenaar 

Verv. XLIV, 195.) — Zinneprent. In het midden een altaar, waarop de 
Britsche en Bataafsche maagden, ieder hare vlag en deu hoorn des 
overvloeds torschende; om het altaar heen een dansende menigte. Op 
den voorgrond regts' verwisselt een gewezen soldaat zyne wapenen eu 
uniform voor het landbouwerskleed en dorschvlege; links kooplieden, 
die naar varende schepen uitzien. Naar C. Meijer door J. E, Marcus 
1802. Hg. 66, br. 53 dm. gr. fol. Met gedr. verklaring. kK fe. fol. 
b Dez. pi. proe/dr, vóór de letter met geëtsten nm. v. grav. en teokenaar. 



180(8. Zinneprenten op den Vrede van Amiens. 49 

5612 V Gedenkteken op de Yreede van het vaate land/' — De Fransche Re- 
publiek, (Bonaparte) reikt de hand yan vrede aan den (Oostenr^kschen) 
Keizer voor een altaar, waarop eene grenskaart ligt. Regts achter dezeu 
staan de Mogendheden^ die het vi^edestractaat onderteokenden, links achter 
gene de fiataafsche en Zwitsersche Republieken, als bondgenooten van 
Frankr^k. Tnsschen hen staat de Overwinoing, met het tractaat v. 
Campo Formido (sic) en LuneviUe in de eene en de beeldtenis van Bo- 
naparte in de andere hand. Ellendige gravnre znd. nm. Hg. 47 '/2, br. 
53 dm. br. fol. — Met afzonderl^'ke gegrav. verklaring, br. 4®. 

5613 Zinneprent op den vrede. — Een engeltje blaast op een bazain, waaraan 
het opschrift: Vrede in Europa hangt. Op den voorgrond Bonaparte als 
Mars, die den hoorn des overvloeds in den schoot der Bataafsche maagd 
uitstort. Verderop links een verbond b^ een altaar gesloten, een Ro- 
meinsche trinmftogt, enz. Naar C. v. Cuylenburgt door W, v. Senut, 
Hg. 68, br. 73 dm. gr. br. fol. 

5614 «Op de voltrokkene algemeene Vrede." — Op den voorgrond de 
Fransche en Britsche maagden, wier wapenschilden worden zaamge- 
snoerd, elkaar de hand gevende ; daarboven Europa 2 geninssen in hare 
armen opnemende. In ov. Met 1 reg. HoU. onderschr. en Grieksche en 
Holl. sprenk Naar O. {JT.) Kok, dopi L. Fortman, Hg. Sli/g, br. 41 dm. 
gr. fol. — Pendant van N». 5594. 

5615 «Gedenkteken der algemeene Vrede." Zinneprent op hetz. — Op den 
voorgrond zit Europa, uitziende naar hare verlossing van de Schraapzuch 
en de Nyd, welke door een Engel met vlammend zwaard verjaagd wor- 
den ; achter haar de Nederl. maagd; in het midden een altaar waar- 
naast links en régts de Koning van Groot- Brittannië en Gener. Bonaparte 
staan, met hun gevolg en wapeifdragers, en waarbij ook de Bataafsche 
Gezant Schimmelpenninck. In het ve. ^hiet nadert de Vrede, op een 
wagen met 4 paarden en vergezeld van de Faam. Naar (en door?) 
2). Moens. Hg. 50, br. 57 dm. br. foL Met gegrav. verklaring, br. 4°. 
De plaat bij den Heer A. v. Stolk, de verklaring bij m^. 

5616 «Gedenkstuk op den algemeeuen vreede, tnsschen alle mogendheeden. 
«Geslooten te Amiens den 27 Maart 1802.'^ — Om het altaar des vredes, 
onder i^et Alziend Oog staan een Stal vorsten, waaronder Bonaparte, de 
Sultan V. Turkge e. a. die elka&r de hand geven. . Grav. in ov. znd. 
eenigen nm. met 3 reg. onderschr. Hg. 20, br. 15 dm. 4<^. Bij den Heer 
Mr. S. V. Gijn. 

5617 «Tempel des Vredes, opgericht in den jaare 1802." — Middenin een 
groote open tempel, rustende op 4 pilaren, waarvan het dak versierd is 
met afbeeldingen van Fransche overwinningen, enz. Bovenaan hangt het 
borstb. V. Nap. Bonaparte. Onderaan staat het altaar des vredes, waaraan 
een wierookoffer gebragt wordt. Regts een zuil met afbeeldingen van de 
gevechten bij Gastiicum en Bergen; links een grafmonument met de na- 
men van gesneuvelde Fr. officieren. Naar C v. Waarde door C. Brouwer, 
Hg. 66, br. 51 dm. gr. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

5618 Zinne- en Letterprent op dezen vrede. — „Algemeene Vrede, gesloten den 
a «27en Maart 1802". — Calligraphisch inachrift in het midden der plaat, 

m. 7 



50 Zinneprenten op dén Vrede van Amiens. 18Ó3. 

waarboven de Vrede en de Standvastiglieid, met de beeldtenis van 
Bonaparte. Links en regts de wapens der betrokken mogendheden en 
attribnten van voorspoed, welvaart, enz. Naar B. Ziesenis door J. E. Marcus. 
Hg, 581/2» ^'^' 48 dm. gr. f cl. — Met br. fol. gedrukte verklaring. 

b Dez. pi. fraaye proefdr. vóór alle letter. 

e Dez. voorstelling. Fraaije teeJcening in O. I. inkt door B. Ziesenis, 

5619 Calligraphische zinneprent als voren. — In het midden een 4 reg. Holl. 
'inschrift: „Koophandel, zeevaart hersteld door de Vrede," waarboven de 

Vrede op de wolken afdalende. Links en regts zinneb. van knnsten en* 
wetenschappen ; onderaan de opgewekte Landbouw, Handel eïi Zeevaart. 
Praaije teekening in O. I. inkt, door B. Ziesenis. Hg. 61, br. 48 dm. 
gr. fol. Pendant der vorige teekening. 

5620 Zinneprent op den Vrede. — Vrede. — De vredemapgd vliegt' met olijftak 
a in de hand door de lucht; onderaan links een groote triomf boog met een 

doortrekkend leger. Naar /. Knijper, door L. Portman. Met adres van 
E. Maaskamp, Junij 1802. Hg. 62, br. 47 dm. gr. fol. 

b Dez. plaat in Meuren, 

c Dez. plaat, met onderschr. : Peaee znd. Holl. opdragt. 

d Dez. plaat. Proefdruk voor alle letter, 

e Dez. plaat. Proefdr. voor alle Iptt. gekleurd. 

5621 Zinneprent op den Vrede. — Peaee. — De Engel des vredes vliegt met 
a palmtak door de lucht; lager een cherubijn met Mercuriusstaf en een 

andeir met den hoorn des overvloeds ; daaronder eene vesting en eene stad 

in brand. Naar en door C, Josi te Londen en Amsterdam, 1 Sept. 1802. 

Met 4 reg. Eng. vers en Eng. opdragt aan: Bestierders visn de Stichting 

vah Renswóude. Hg. 60, br. 42 dm. gr. fol. 
Hierbij een Prospectas en uitfegging in 8^ van 10 Mei 1802, meldende 

dat zg ƒ 10 zwart en / 20 proefdr. in kleuren kostte. 
h Dezelfde plaat. — Latere uitgave van 1 806 met 4 reg. Holl. en Fransch 

vers op een afzonderlek papier op de plaats van het vroegere Eug. 

onderschr. 
e Dez. plaat. — Proefdr. vóór alle lett., waaronder Josi zelf heeft geschrei 

ven: De eenigste proefdruk znd. letter, 
d Dez. plaat. — Onafgemaakte proefdruk, waaronder Jobi geschreven heeft : 

Unieke proefdruk znd. de vesting en met veranderingen. 
e Dez. plaat. — Onafgewerkte etsdruk, waaronder Josi geschreven heeft: 

Eerste en unieke etsdruk. — Deze exemplaren zijn uit de maga^jnen van 

Josi en Frans Bufifa en Zn. 

5622 Zinneprent op dfb'n oorlog. — Pendant der voorgaande Engelsche plaat. 
a De godin Mes vredes outvlugt met een palmtak in de hand de aarde. 

Daaronder eene grootsche ruiiie met een leger en moordtooneel. Met 
onderschrift: JFar, Naar J, Kuijper^ door L, Portman. Hg. en br. als voorg. 
b Dez. plaat, Proefdr, vóór allé lett. 

5623 „Tafereel van het Stadhouderschap in de Nederlanden van A'' 1565 tot 
„1802." — Zinneprent op het verdrag tusschen de Fransche republiek 
en Prins Willem V. (Wagenaar, Verv. XLIV, 200,1). — Een groote 
trap, waarop iu nederdalende reeks alle Holl. Stadhouders zijn afgebeeld. 



1802. Varia. 51 

bannende met Willem I tot Willem V, die door Pred. Wilhelm v. 
Proiss^a en Bonaparte naar Oranjestein (z\jn lustslot en woning bg 
Bmnswijk) uitgeleid wordt. 'Hier en daar op de treden afbeeld, van 
voorname gebeurtenissen, bv. de moord door Balth. Gerards. Naar en door 
^. jjTöA. Met adres v. J. de Jongh. Hg. 50l/c^, br. 36'^ 'g dm. gr. fol. — 
•Hierbij: J. fpkke. Korte schets van het Stadhouderschap in de Nederl., 
dienende tot opheldering van de kanstplaat : „Tafereel" enz. Arost. 
1803. 8°. 

5625 «Monument ter aandeuking aan Unie en Stadhouderschap". — Afbeelding 
van een groot monument, met een open poort in het midden. Bovenop 
staan de standbeelden der 6 Nederl. Stadhonders, waaronder 4 voorstel- 
lingen uit de Nederl. geschied. Onderaan hangen de med. van Prins 
Willem V, zijne gemalin, zoon en schoonzoon met hunne \ronwen. Door 
de poort ziet meo een grafzuil met de beeldtenis van Prins Willem 
George Frederik (overl. 1799 aan zijne wonden te Padna). Naar W, Kok^ 
door L, Fortman, Met adres van \. Maaskamp. Hg. 54, br. 44 dm. fol. 
By den Heer Mr. S. v. Gyn. 

5626 Visitekaartje van Mr. J. C. Hespe, Captn. Adjt , hetwelk deze atigaf als 
wdank voor de hem in de gevangenis gebragte bezoeken, 1802.** br. 32". 
Zie hier voren N® 463 1 , waar verwezen wordt naar Wagenaar, Verv. X. 
179, die een dergelijk kaartje in 1785 vermeldt. 

5627' 18 .^pril „De Christelyke godsdienst hereenigd met den staat". — 
Zinneprent op de Proclamatie van 1^8 April vao de Fransche Republiek, 
(Ned. Merc. 1802. bl. 177 enz.,) waarbij het herstel der Christelyl^e 
Godsdienst in de Frausche en Bataafsche llepubliek werd afgekondigd. — 
In het midden een groote kolom met een schild, en het bovenstaande 
4 reg. bovenschr., onderaan staan belyders van de verschill. gezindheden. 
Door L, Portman. Hg. 13, br. I21/2 dm. 8^ 

5628 3 Jany Hlaminatiën te Amsterdam voor het Stadhuis met opschrift: 
Salus Reipubl., en die voor het O. Indisch Huis op het Vredefeest. Znd. 
nm. d. grav. 2 platen, ieder hg. 19, br. 16 dm. 4^, Met beschrijving. 2 bladz. 
4®. Afzond, afdruk uit : Nederl. Mercurius. 1802. bl. 290, 375. — Hierbij: 
Beknopte beschrijving van de Vréugde-Bedrijven te Amsterdam by gelegen- 
heid v. d. definitieven Vrede van Amiens. Amst. (1802). 36 bl. kl. 8". 

5629 7 Jniy. Het afbranden der Zoutkeeten te Aruem ui den. 2 platen. (Nederl. 
Merc. bl. 350). — I. Afbeeld, v. het begin v. den brand ten 11 ure 's avonds. 
In het verschiet de brandende keeten^ op den voorgrond 3 boomen en de toe- 
snellende brandweer en schutterij. — II. Hetzelfde van eene andere zijde 
gezien. Links de brandende keeten, regts op den voorgrond de vlngtende en 
jammerende menigte. 2 platen. Naar en door G. Koekers. 1803. Ieder 
hg. 271/:, br. 37 dm. br. fol. 

5630 83 %nv. Vergaan van het schip de Vrede. — Drie kleine langwerpige 
a afbeeldingen op 1 bl. Voorstellende 1®. De schipbreuk; 2". Aanspoelen 

der lijken; 3". Lijkstatie van Capt. 6. Scheeler. Ieder met 1 reg. on- 
derschrift. Znd. nm. S*». Gekleurd, Uit? 
i Dez. pi. ongekleurd. Proef dr, voor de onderschr By den Heer Mr. S, 
V. Gjyp. 



52 Varia. 1808,04. 

5631 1803. Afbeelding der 6 nieuwe te Enkhuizen geslagen mnnten voor de 
Bataafscli-Tndische Koloniën. Op 1 bl. 8^. Uit: Nederl. Mercurina v. 1803. 
blz. 20Q. 

5632 Mei. i^Bij eenkomst van Generaal J. W. Janssens, Goayemeor v. 
«de Kaap de Goede Hoop, met het hoofd der Kaffers, Qdika, in het 
„Kafferland, aan de Katrivier." (Wagenaar, Verv. XLV. 340.) — In het 
midden op den voorgrond de Generaal met zijn staf, regts het Kaffer- 
hoofd met zijn gevolg; links meer naar achteren het Nederl. kamp, 
waarvoor de soldaten in orde geschaard staan. Naar J. Smies, volgens 
de origin. teekening van Éowen, en gegrav. door L. Fortman, Met adres 
v. E Maaskamp, br. fol. In klearen. 

5633 (30 ^ug) Oorlog van Engeland met Frankrijk, waarin ons land gewik- 
keld w«rd. (Wagenaar, XLV, 154, 268^.) — «Het beschieten van Zand- 
« voord door de Engelsehen." Naar en door R, Vinkeles. 8^. Uit: 
Wagenaar, Verv.. XLV. ^ 

5634 Jaiy ,;Het Kamp bg Overveen'*. — De tenten van het kamp links op 
den achtergrond; op den voorgrond eenige soldaten, regts eenige bnrgers. 
Teekening in O. I. inkt, door F. v, d. Vinne. Hg. 18, br. 26 dm. br. 4**. 

5635 (Sept.) Panorama van Far^s, geschilderd door Privost, volgens de uit- 
vinding in 1797 van den Eng. schilder Rob. Barker. Te zien geweest 
van Sept. 1803 tot April 1804 te Amst. op de Hontmarkt. (Nederl. 
Mercnrins, 1804. bl. 76 en 110.) — Hierbij een aanplakbillet van hetz. — 
Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

5636 (81 Sept.) «Gedenkzuil op de in hun ampt herstelde Predikanten te 
„Amsteldam". — Be portretten en silhouetten van 12 der 15 Her- 
vormde Predikanten, in 1796 gesuspendeerd wegens het weigeren van den 
eed, (Wagenaar, Verv. XXXV, 220) en den 21 Sept. 1808 hersteld. 
Met vele zinnebeelden, enz. en onderschrift: «Opgedragen aan de Gere- 
«formeerde Gemeente te Amsteldam". — Naar J, v, Meurs, door li, v, d. 
Meer Jr. kl. fol. — Hierbij een gedrukte Lyst van 13 (der 15) Predikanten 
in 1796 geremoveerd en den 21en Sept. 3803 door den Raad te Am- 
sterdam in hun ambt hersteld. Amst. J. de Vogel. 1 Bladz. kl. fol. 
De plaat by den Heer R. W. P. de Vries. 

5637 De werken aan de groote schutsluis in het Voornsche kanaal nab^' Helle- 
voetsluis, onder toezigt van den waterbouwkundige J. Blanken. 7- Gezigt 
op de sluisdeuren in wier nabijheid talrijke werklieden arbeiden; links 
vooraan een genie-officier met een bouwkundige, regts 2 officieren. Schets- 
teekening in O. I. inkt. znd. nm. Hg. 52, br. 74 dm. gr. br. fol. Bg 
den Heer J. A. Nijland. — Dit kanaal is eerst den 30 en Nov. 1830 geopend. 

5638 1804? Spotprent op den Utrechtschen hoogleeraar H. Royaards. — Ge- 
zigt binnen de Utrechtsche Akademie. Regts op een ezel, die door 
een pedel geleid wordt, r\jdt Prof. Royaards, een roede en plak in de 
hand houdende; aan den ezel ontvallen verschillende brochures, get. : 
Brief 1803; 2e Brief 1804; enz. In het midden komen 2 predikanten (?) 
hem begroeten. Links sluit een pedel op zijn bevel de deur der Aka- 
demie, terwijl 3 gepromoveerde studenten lagchende toezien. Met vele 
Fr. en Lat. inschriften en onderschr. «Sic obstitit firigentïbus magister 



1801 Kanaal te Katwijk. — Luchtreizen. 53 

Rodopodicus." Teekening in klenren. Hg. 22, br. 35 dm. br. fol. — 
B^ den Heer A. v. Stolk. 

— Betreft een t^del^'k en vergeten geschil over de Triniteitsleer. Zie 
Wildschat, Memoria H. Rooyaards. 1836. pag. 36. — De: Ie en 2e Brief 
doelen waarschgnl^k op de 2 brieven door Prof. 6. Bonnet te Utr. in 
1804 uitgegeven. 

5639 18(^. 3 Mrt. ,/Afbeelding van het gevegt der (4) Divisie Commissie- 
„vaarders (uitgerust [ter Kaapvaart] onder directie van Jdr, Teyler v. Hall 
«en Engel v. d, Stadf) onder Commando van St. FauH, met het Eng. 
«fregat Amethes, Capt. Campbell, in de Noordzee, 3 Maart 1804." 
(De Jonge, V, 592—595 en Nederl. Merc. 1804. bl. 181—8.) — In het 
midden het £ng. fregat, omgeven door 3 HoU. schepen. In ov. met 4 
reg. curs. HoU. vers. «Dus doet Bataafsche trouw", enz. In vlerk, randw. 
znd. nm. 4fi. Afzond, afdruk op beter papier uit: Nederl. Mercurius. bl. 180. 

5640 (5 Jaiy ) |,Het jaar 180411!" — I. Mislukte luchtreis van A. Hopman 
en L. S. Loude van Haarlem. (Nederl. Mercurius, 1804. 328.) — Spot- 
prent verbeeldende de dviraze toebereidselen bij het vullen der ballon, 
geheeten: Lust tot onderzoek; terwijl eene menigte werklieden met allerlei 
vaten vitriool en zink? komen aandragen. Znd. nm. (Naar J. Smies door 
D. Veelfoaard^ br. 4<^. Hierb^ een vers op de mislukte luchtreis van 
A. Hopman te 'sHage, 11 Sept. 1805. 8^ 

b Dez. pi. Gekleurd. 

5641 «Het jaar 1804111'* — II. Spotprent op hetz. — Hopman en z\jn 
medgezel Loude maken hun testament voor een' notaris, die op een 
vat zink is gezeten, terw^l hunne vrouwen zich wanhopig de haren 
uitrukken en een omroeper den t^d' van afreis: 5 uuren^ omklinkt. 
Aan den wand hangen verschifl. voorbeelden van mislukte luchtreizen. 
Met hetz. onderschr. als voorg. Znd. nm. (Naar /. Smieej door B. Veel- 
waard?) br. 4®. Pendant der voorg. plaat. 

h Dez. plaat Gekleurd. 

5642 Afbeelding van den gescheurden luchtballon, zooals deze teruggevonden 
is; waaronder in breed ov.: Lust tot onderzoek en de namen A. Hopman 
en L. S. Loude. Znd. nm. v. grav. 4<^. Uit : de Nederl. Mercurius. — 
By den Heer J. W, Wurfbain. 

5643 (Jnny) Werkzaamheden aan het Kanaal voor de uitwatering te- Katwgk. — 
(Nederl. Mercurius, 1804. bl. 215 enz.) Midden in het verschiet het 
kanaal, meer naar voren en links de werklieden die het zand wegkruijen. 
Teekening in kleuren zonder naam, met datum van 29 Jung 1805. Hg> 
18, br. 26 dm. br. 4». 

5644 ( Aag.) «Afbeelding der grondslagen van het Nieuwe Werk of de Binnensluis 
«tnsschen de beide Katwijken, zooals die zich vertoonden in Augustus 
«1805'*'. — Midden op den voorgrond het heijen van palen, enz. in 
het verschiet de duinen. Znd. nm. br. 4^. Onderaan een uitvoerig 
gedrukt bijschr. in 3 kol. met bovenst, opschrift, fol. 

564$ Betz. verkl., kopie van het voorg., met kleine veranderingen. Door R. 
a Ftnkeles, S^. Uit: Wagenaar, Verv. XLVJ. 
è Dez, plaat, proe/dr. v. a. l. 



54 Schaatsenrgdpariaj. — Fyramide te Zeist. Dsi05. 

5646 {9 Aog.) Het leggen van den eersten steen voor de groote sluis te Kat- 
a wijk. — In het midden de heitoestelleD, waarmede de eerste paal wordt 

geslagen; rondom op de doinen verschill. loodsen en tenten, waar- 
van de Nederl. vlag waait; op den voorgrond links en regts vele toe- 
schouwers. Naar </. A. Müatz door B. Veeltoaard. br; 4fi. In: Loosjes, 
Katwijk's zomertogtje. 1805. 8<*. 
b Dezelfde voorstelling. Fraage origiu. teekening door J, A, Müatz. 

5647 (-Nov.) «Gezigt v. h. prachtig woonhuis op Lommerlust in de Beverwijk, het 
i/verbügf" — en: j^Het Rieten Kluisje op Lommerlust, het Studeervertrek 
,/van de beroemde dichteresse w^Ie Mevrouw £lis. Wolf, geb. Bekker." 
O verled. 5 Nov. 1804, oud 66 jaar. — 2 pi. pendanten naar en door 
C. PkUijos Jbz. br. 4^. Op de Biblioth. te Arnhem. 

5648 1805. 1 eo 3 Febr. //Luisterrgke Vrouwen schaatschen rgdpartij, ge- 
il houden te Leeuwarden." (W. Eekhoff, Gatal. der Stedel. kunstverzam. 

te Leeuw. 1875.) — Links de ijsbaan op de Stadsgracht (Verlaats- 
baan), lang 88 Koningsroeden of 39 Rynl. roeden, aan welks .einde 2 
rijdende vrouwen aankomen. In het midden en regts, rgdende en stil- 
staande mannen en vrouwen; langs den oever links en regts eene groote 
schare toeschouwers. Met 3 reg^ onderschr. Aquatinta naar A. v, d, 
Poortf door J, E. Marcus. Met adres van F. H. Meijer en Co. te Amst. 
Hg. 44, br. 57 dm. gr. br. fol. Metgedr. beschrijving, 1 bladz.. br. fol. 

b Dez. plaat. Gekleurd. In: Stedel. kunstverzam. te Leeuw. 

c Dez. plaat, onafgemaakte eisdruk vóór de lucht, enz. — Niet te Leeuw. 

5649 Dez. voorstelling verkleind. Naauwk. kopie in aquatinta van het voorg. 
Proef dr. vóór alle lett. Hg. 30, br. 48 dm. br. fol. — Onder dit ex. staat, 
(doch ten onregte), in HS.: i, Wedloop der Vrouwen op Schaatsen buiten 
«Leeuwarden in Dec. 1808, ter èeré van Z. M. Lodew. Napoleon. Naar 
«en door J. A. Langendijk Dzn", welke naam welligt juist is. Niet 
in de verzameling te Leeuwarden. — Zie op Dec. 1808. 

5650 Dez. voorstelling, nog kleiner. Met hetz. onderschr. als N'*5648. Proef dr. vóór 
cUle lett. Hg. 25, br. 32 dm. br. foL In : Stedel. kunstverzam. te Leeuwarden. 

.5651 (39 Apr ) „Aankomst van R. J. Schimmelpenninck in den Haag." — 
a (Wagenaar, Verv. XL VII, 14.) Door R. Vinketes. 80. Üit-Wag., Verv. XL VII. 
b Dez. plaat, proefdr. v. a. l. 

5652 34 %iig. ,;Pyramide, élevée h. Tauguste Empereur des Fran9ai8 Napo- 
i/léon I par les troupes campées dans la Plaine de Zeyst, faisant part ie 
„de TArmée Franc, et Batave." (Nederl. Mercurius, 1805. 185*.) — 
Afbeelding der pyramide, hoog 36, br. 48 M., opgerigt door de troepen 
van het Fransch-Bataafsche leger „a la Gloire de l'Empereur N. k Tépoque 
„de sou aveuement au tróne, commencé Ie 24 Fructidor an 12 et terminé 
„en 32 jours.*' — De obelisk op de pyramide staande, is circa 13 M. hoog. 
Links en regts onder de afbeelding zijn de inschriften weergegeven. 
'Naar Baltard, door Rotiziés, Hg. 83, br. 43 dm. br. fol. 

5653 Dezelfde vuorstelliug zeer verkleind. Aquatinta door G. J. Michaêlü met 
adres van E. M^skamp. br, 8^ Uit: Reis door Holland, bij Maaskamp. 
— Eene kleine afbeelding in 4^ van deze Pyramide is ook in Nederl. 
Merc. 1805 en daar op bl. 186*^ de Holl. vertaling van alle opschriften. 



1806. Dood van J. Nienwenhugzen en Prins Willeirf V. 55 

5654 jyCarte da Camp d*Utrecht, commandé par Ie General en chef Marmont". 
— Goede topographische kaart, waarin bovenaan links de pyramide, en 
onderaan Zeist en Driebergen aangegeven zijn; ongeveer in het midden 
het kamp. De titel in eene afbeelding van dez. pyramide. Naar Ie Fevre 
de Montigny^ door C. v. Baarsel. Hg. 61, br, ' 73 dm. gr, br. fol. 
Gekleurd. B^ Mr. S. v. Gijn. — > In dit ex. ziju enkele namen met de 
pen bijgevoegd. 

5655 ('■ept.) |,The Continental Shaving Shop". — Eng. spotprent op Napo- 
leon's veroveringen. — Gezicht in een bai^bierswinkel, alwaar de Koning 
van 'Pmissen met ingezeept gezicht op een stoel zit te wachten; regts 
staat Napoleon met een groot scheermes en wil den baard van den Snltan 
afscheren, die door Talleyrand ingezeept wordt; links staan een Hollander 
mét gefheel kaal geschoren hoofd en een Oostenrijker, beide met veel 
schrammen op het gezigt, welke laatste een bnitenstaanden Engelschman 
noodigt ook in te komen. Met vele Eng. inschriften. Geestige teehening 
met de pen en in klenren. Hg. 24, br. 32 dm. br. fol. Bg den Heer 
A. van Stolk. 

5656 23 Oct Luchtverschijus*^]. — „Afbeelding van het InchtTerschijnsel, 
//zooals hetzelve is waargenomen des avonds van den 23 Oct. 1805 op 
i,de Boterroarkt te Amsterdam". (Ned. Mercur. bl. 542.) — Grav. znd. nm. 
met adres v. A. B, Saakes. 8*. Gekleurd. Hierbij eene gedrukte beschry v. 
4 bladz. 4<>. 

5657 (1806. 33 Febr.) Verzakking van een blok huizen, uitmakende den 
hoek, zuidz., van de Leidschestraat en Leidscheplein te Amst. (Nederl. 
Mercnrins, 1806. 128 en 267.) — Proefdr. met witten wrijfboord ien 8 
reg. onderschr. in HS. Hg. 14, br. 16 dm. kl. langw. 4<*. Uit; Nederl. 
Mercnrins v. 1806. 

5658 Hetz. anders. — Teekening in sepia door D. Kerkhoff. Hg. 35, br. 30 
dm. fol. — Bg den Heer J. W. Wurfbain. 

5659 Sft Tebr. >Gedenkteeken voor d. Eerw. J. Nieuwenhnijzen, Stichter der 
„Maatsch. tot Nut van 't Algemeen." (Nederl. Merc. bl. 99. 133.) — 
In het midden een voetstnk met Lat. inscriptie en de buste van 
Nienwenhngzen, door de Nederl. maagd met een eikenkrans bekroond. 
Regts de Genins der Maatschappij met het schild der Maatsch. in de 
hand, enz. Met 7 reg. ooderschr. Naar J. Kuyper door L. Portman. Hg 
46, br. 33 dm. gr. fol. — Hierbij gedrukte verklaring. 1 bladz. 4^. 

5660 Hëtz. anders. — Graftombe met toepasselijke zinnebeelden en 6 reg.^ 
HoIL inschr. Onderaan een gedenkpenning op zgn dood. Naar /. Kuyper 
Soor N. V. d. Meer. 4°. — Hierbg een 20 reg. vers van M. C, van 
Hall. 8». 

5661 9 .ipril. Lijkfeest van Jan Nienwenhuyzcn. (Mercnrins, 1806, bl. 180.) 
Eene zinnebeeldige tombe met 3 flambouwen aan iedere zijde, enz. (Door 
JD. Veelwaard.) S». In: de Koning, Tafereel van Haarlem, III, 530. 

5662 9 /IprII. Dood van Prins Willem V te Bmnswgk, aldaar begraven 18 
April. (Nederl. Mercnrins 1806, bl. 180.) — De Prins ligt op zgn sterf- 
bed, ondersteund door zijn kamerdienaar (Vleeshouwer), terwijl zgn genees- 
heer hem den pols voelt, en ziet omhoog naar een engel uit den Hoogen 



56 Begrafenis van, en Zinnepr. op den dood v. Willem V. 1806. 

neerdalende. Links zijne weenende echtgenoote, z\jne linkerhand hou- 
dende. Met onderschr. en 8 reg. Holl. vers van Je, Groeneveld. Door 
«/". Wi^'sman, met adres van J. Groenewoud en Zn. te Amst. Prinsegragt 
b^' Utr. str. N» 26. Hg. 56, br. 40 dm. gr. fol. — Hierbij een Berigt 
van inteek., gr. '1 bladz. 4fi, 

5663 Dezelfde voorstelling verkleind. Met hetz. 8 reg. vers. Naar /. 6, Visser 
door J, Human, Hg. 29, br. 22 dm. kl. fol. By Mr. S. van Gijn. 

5664 Doodsberigt van Prins Willem V. «Van Brunswgk word bekent ge- 
smaakt dat op den 8sten April A^ 1806 overleden is Willem de Vde 
t, " enz. Boekdr. br. 4®. Zeer zeldzaam. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

5665 18 April. ^Lijkstaatie van Z. D. H. Willem den V plegtig ter 

^rusten gebragt in de Hertogl^ke begraafplaats te Brunswijk den 18 
«April 1806 des avonds te 9 naren." — Gezigt op een plein, met eene 
kerk links op den achtergrond, waar de lijkstoet, in 4 r^'en boven elka&r 
afgebeeld, heen trekt. Met bovenst. 3 reg. onderschr. Slechte grav. znd. 
nm. b^' J. Kobell en J, Bogert te Rotterdam, br. 4°. Hoogst zeldzaam. 

B^' den Heer A. van Stolk. — Volgens de cijfers onder de groepen der 
l^kstatie behoort hierb^ eene verklaring. 

5666 Zinneprent op den dood van Willem V. — Z^'n borstbeeld op een voet- 
stuk met onderschr.: {Nti)nc vivet, waarbg de bedroefde Nederl. maagd 
staat, die op het beeld van een uit zijn asch herr^zendcn fenix wijst. 
Naar J, W, Fieneman door W, v. Senus, Met adres van J. de Vletter 
en C®. te Amsterdam. Hg. 60, br. 46 dm. gr. fol. Met afzonderlek 
berigt en uitlegging der plaat. 

5667 Zinneprent anders. — Een zeer groote toog met voorhangsel; in het 
midden een groot steenen voetstuk, waarin het Nederl. en Oranje 
wapen met geboorte- eu sterQaar van den Prins, voorts vele zinnebeel- 
dige figuren en het gekroonde portret van den Prins met 6 reg. Holl. 
inschr. Met 8 reg. Holl. vers. Door C. Forsel, Met adres van J. 
Groenewoud Jz. Hg. 54, br. 88 dm. gr. fol. — Met Berigt van in- 
teekening. 4^. 

5668 Zinneprent anders. — Een grafzerk met urn en opschrift en 8 reg. vers, 
waarnaast het portret in medaillon; op den achtergrond treurwilgen en 
links een kasteel (zijne laatste woning?). Naar W, £ok, door J, Wysman, 
Met adres van P. H. Meijer en Co., NiQuwendijk 178 te Amst. Hg. 57, 
br. 43 dm. gr. fol. Met afzonderlijke uitlegging in 20 reg. vers en 8 
reg. grafschrift van Bussingh. br. fol. 

5669 Zinneprent, anders. — Onder een treurwilg zit de weenende Nederlandsche 
maagd met het portret van den Prins b^ een grafmonument, >waarop 
gebeiteld: «H^ leeft eeuwig in de harten." Met 5 reg. Holl. onderschr. 
Naar W. Kok, door L. Fortman, Hg. 37, br. 28 dm. fol. 

5670 Zinneprent, anders. — Op eene monumentale zuil het portret van den Prins 
in med. links, waaronder een 4 reg. vers : «Hij stierf. ... de Vorst," 

' enz. Naar en met adres van Ch, v, Waardt, door C, Bogerts. Hg. 40, 
br. 82 dm. fol. 

5671 Zinneprent anders. — Vooraan links het portret van den Prins, waarbg 
a regts de Geschiedenis, met tafel en stift. Regts eén 7 reg. Holl. in- 



\ 



1806. Zinneprenien op den dood van Willem V, enz. 57 

sclirift. Onderaan een 8 reg. vers: »Hij rost" enz. Door J. G, Visser bij «/". 
Numan. Hg. 29, br. '2^ dm. 4^. Met beschr^'ving 1 bladz. 8^., waarop 
het adres van den uitgever: J. v. liedden Hulsebosch^ op de Cloveniers- 
borgwal en hoek v. d. Oude Manhuispoort, N^ 107 te Amst. 
b Dez. voorstelling. Teekening in O.I. inkt voor htt voorg. Bij Mr. S. v Gijn. 

5672 Dez. voorstelling. Verkl. kopie van het voorg. met hetz. vers. Znd. nm. 
a met adres van J. v. L{edden) HuUebosch. 1806. 8^. 

b Dez. plaat, met verandering in het portret, 't ^een hier half regts ge- 
wend is, op het voorgaande geheel regts. — Beide by Mr. S. v. Gijn. 

5673 Zinneprent, anders. — In het midden een groote grafzerk, met 8 reg. 
opschrift en waarop de bnste van den Prins, die door den T^d onthuld 
wordt. Op den voorgrond links, zit de Geschiedenis, die door de 
Waarheid op de zerk gewezen wordt. Door R. Vinkeles, 8**. Afdr. 
in 4». Uit : C. van der Aa, Geschied, v. Willem V ? ? 

b Dez. pi. proefdr. vó6r het inschr. op de zerk. Bij den lieer Mr. S. v. Gijn. 

5674 Zinneprent geheel anders. — Op den voorgrond regts wordt de Prins, 
in l^kgewaad door 2 engelen van de aarde weggevoerd, terwijl een uit den 
hemel neerdalende Engel hem een palmtak toereikt. Op den achtergrond 
eene graftombe met oranjeboom. Znd. nm. Afgesneden. Hg. 33, br. 24 dm. fol. 

5675 Zinneprent, anders. — Een grafzerk, met een silhouet van den Prins, op 
vierkant voetstuk met 14 reg. inschrift. Ter weerszoden 2 treurende 
vrouwen. Naar J, Bogert té Rotterdam, door J, KobelL Hg. 29, br. 21 dm. 
4°. B^ den Heer Mr. S. v. Gyn. 

5676 Zinneprent anders. — Een grafzuil met silhouet-portret van den Prins 
en 5 reg. inscr. Onderaan een 6 reg. vers: //Daar legt Vorst Willem", 
Znd. nm. Hg. 26, br. 15 dm. kl. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

5677 8 Jany. j, Eerzang by de plegtige aanstelling van Prins Louis Bona- 
„parte tot erfelyk Constitutioneel Koning van Holland."' — Uitvoerig 
vers van 28 coupletten in 4 kol. met 16 historische aanteekeningen. 
Amst. J. Wendel. gr. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

5678 18 Jaoy. Plattegrond van het legerkamp, op last van Gen. Michaud, 
opgeslagen in de Koekamp te 'sHage, bij gelegenheid van de ontvangst 
van Lodcwyk Napoleon. (Europ. Mercurius. 1806. bl. 299—804, 390.) 
Naar en door André, Hg. 80, br. 36 dm. br. fol. 

5679 Afbeelding van hetz. kamp. — In het midden een naald, links eenige 
gelederen vurende troepen. Op den achtergrond de koninkl. en andere 
tenten. Hg. 16, br. 22 dm. br. 4». Afgesneden plaat. 

5680 Zinneprent op de komst? van Lodewijk Napoleon of op zyne weldaden 
bij de ramp van Lcyden? — In het midden zyn portret in med., waarom- 
heen de Regtvaardigheid, Wijsheid en Waarheid gezeten zyn. Liuks stort 
de Overvloed hare gaven uit. In ov. met wapen en 6 reg. onderschr. 
Door P. L, Jonxis, Hg. 37, br. 80 dm. fol. 

5681 1 Aof^. «Overbrengen der zegetekenen op het Stadhuis te Amst. 1 Aug. 
a 1,1806." Gezigt op de Kal verstraat en Dam te Amsterdam, met deu 

stoet I in welks midden een vaandel met opschrift : Zouis Napoleon 
Koning. (Door Bogerts.) br. 12^. Proefdr. v, a, l. Uit: Vaderl. Historie 
in themate 6e^ druk. 1816. 12". 

m. 8 



58 Vana. — Kamp van Leiden. 1807. 

è Dezelfde voorstelling. Origin. {eeJeenivg. Bij den Heer J. W. Wnrfbain. 

5682 3 Nept. Zesde Inchtreis van den Heer Argusiin, v<.n het Brilveld bij 
de rtreclitsche poqrt te Amst. (Nedarl. Merc. bl. 447.) Afbeelding in 
klearen der opst^ging; zonder eenigen naam of jaar. 4^. Uit den Mercurins 
met beschrijving daaruit, en afzonderl. „Vreugdezang". 4 bl. b\i Wen- 
del. 4<^. — Een aanslagbiljet van deze tegen 27 Ang. aangekondigde 
luchtvaart bij den Heer J. W. Wurfbain. 

5683 1 €>ct. Afbeelding van het opgaan v. den luchtballon te Amst. 1 Oct. 1806, 
(aangekondigd in Ned. Merc: bl. 448.) met vers van A, F{okke) Sz, bij 
Moolen^'zer. kl. 8®. In Atlas van den Heer A. v. Stolk. 

5684 Drie verschill. HoU. zegels op voorwerpen van handel en weelde, name- 
lijk van 3 Stuivers, van 1 1/2 G^ld. en een zegel met het Amsterd. wapen, 
waarboven de Fransche adelaar. 32*^. 

5685 Zinneprenten op den voor- en tegenspoed. — I. Een ryk versierd en door 
geniussen en najaden omgeven vaartuig, spoedt zich voort over de baren, 
in de verte een groote, rijke en bedrijvige havenstad. — II. Hetzelfde 
vaartuig, waarvan het tuig en de mast, na door den storm vernield te 
zQn, dreigt te midden der baren en neerschietende bliksemstralen 
op een nabijzijnde kust te grond« te gaan. In het verschiet regts gaat 
de op de voorg. plaat zoo prachtige stad in vlammen op. — ledere plaat 
met 4 reg. Holl. en Fr. vers, en opgedragen aan de Maatsch. Kunst zif 
ons doell Naar W, Kok, door J, JS. Marctis. 1806. 2 bl. ieder hg. 84, br. 39 
dm. br. fol. Deze platen zijn blijkens de Boekenl^st eerst in 1808 verschenen. 

— — — N® 5686 tot 5733 vormen eene opmerkelijke en waarschijnl^k geheel eom 
pleete verzameling platen over de Ramp van Leiden. De meeste behooren tot 
verschillende stellen of seriën, die wegens verschil van voorstelling, en meer- 
dere of mindere volledigheid van alle afdrukken, moegelijk b^eengebragt 
konden worden. Hier volge de opgave der seriën met de N°: 
• 4 platen naar H. Numan door R. Vinkeles. N» 5687; 92, 5712 en 5717. 
4 — — F. A, Müatz en C. L, Hansen door F. Diterich en L. 

Portman. N» 5688, 96, 5701 en 5704. 
4 — — R. Vinkeles en J. W, Pieneman dioot Vinkeles en Vrijdag, 
NO 6693, 5700,5711 en 5726. üit: Büderdyk,Leyden8 Ramp. 
3 — door J. Bemme, N» 5097, 5722 en 5726. 

2 — in aquatinta. Proe/dr, (door L. Portman?) N° 5691 en 6708. 

2 — — P, G. V, Os door L. Portman. N» 5695 en 6707. 
2 — — en door L. Overöeek, N® 5714 en 15. 
2 — — J, A. Langendijk door 6. Kitsen. No 5719 en 20. 
6686 1807. 18 Jan. Ramp van Leiden. (Europ. Mercurius. 1807, bL 14;) — 
a Afbeelding der huizen op het Rapenburg te Leiden, zooals deze waren 
vdór de ramp van 12 Jan. 1807. ^— nY&n de Nienwsteeg tot de Lange 
i>Brug. — Van de Lange- tot de Groene Brug. — Van de Koepoorts- tot 
i,de Jacobsgracht. — Van de Oroen (of Garen) markt tot de Jaoobsgracht.'*' 
— 4 Hoogst naauwkeurige afbeeldingen van de gevels der huizen tot in 
de kleinste bijzonderheden. Naar A, Polet en J. Timmermans door 
D» Vrijdag. ledere plaat hg. 47, br. 68 dm. br. fol. 
h Dcz. platen; proefdr. vóór alle lett. Deze bij den Heer A. ¥• Stolk« 



1807. Kamp van Leiden. 59 

5687 «Afbeelding van het Rapenburg te Le\j den Tan de Nienwsteeg-brog naar de 
a ;,Saaihar' (of Noordzifde) voor de ramp. — Op den voorgrond links 

op den hoek het fraaije hais van J. W. v. Noort, Schepen» en de 
Nienwsieegs-brog, waaronder een knecht van Koppeschaar doorvaart; 
regts de Koepoortsgracht, alwaar Maria Jac. Opstal heengaat; links 
in het verschiet de Saaihal. Naar ff. Numan ad viv. door R. Vinheles, 
Met adres van J. Groenewoud en Zoon, Prinsengracht b^ de Utr.str., 
NO 26. Hg. 44, br. 58 dm. gr. br. fol. 

b Dez. plaat, proefdr, vóór alle tett. 

e Dez. plaat. Onafgew. etsdruk, vóór de Incht. 

d Dez. voorstelling, teekening in O. I. inkt voor het voorg. 

5688 Dez. voorstelling verkleind, eenigzins anders gestoffeerd. — Aquatinta naar 
F. A. MiUUs door L. Portman Met adres v. £. Maaskamp. Hg. 29, br. 
38 dm. br. fol. 

b Dez. voorstelling. Oorspronk. teekening in O. I. inkt voor het voorg. 
Bij den Heer A. v. Stolk. 

5689 Dez. voorstell. zeer verkl. Znd. nm. br. 8^. Uit: (Ë. Maaskamp), Reis 
door Nederl. 1807—12?. 

6890 Dez. voorstelling. Grav. znd. eenigen nm. (doorZ. Overbeek??) Hg. 27» 

br. 34. br. fol. Op de Univers.'-Bibliotheek te Leiden. 
5691 Dezelfde voorstelling. Noordzijde tot aan de Saaihal voor de ramp. 
Fraa^ plaat ia aquatinta. Znd. nm. Proefdr, Mr alle lett. Hg. 52, 
br. 62 dm. gr. br. fol. 
6692 V Afbeelding van het Rapenburg van de Groenebrug naar de Koepoorts* 
a- jygracht" (of Zuidzijde) vóór de ramp. — Op den voorgrond regts de 
Saaihal) waarby iets verderop de vrouw van den schoolmeester Venker ; 
achterwaarts het schip met krnid, schuins tegenover ligt het jagt van den 
Heer P. Rietmnlder. Op den achtergrond middenin de Nienwsteegs^ 
brog. Naar B, Numan ad viv. door R. Finkeles, Met adres van J. 
Groenewoudt en Zoon. Hg. 44, br^ 53.5 dm. gr. ht, fol, 
b Dez. plaat, proefdr. vóór het onderschr. met geëtste namen. 
€ Dez. voorstelling. Originele teekening in O. I. inkt voor het voorg. 

5693 Bez. voorstelling verkl. en meer van de Saaihal-z^de genomen. Naar 
a R. Finkeles door Finkelee en f^fi/jÊgi. Hg. 24. br. 29 dm. br. 4fi, 

b Dez. plaat, proefdr. vóór het <maerschrift., op groot pap. 

5694 ly Platte Grond van het gedeelte der stad Leiden, hetwelk door het sprin- 
irgen van een vaartuig met buskruit, enz. is verwoest en beschadigd." 
Met aanwijzing in kleuren van het verwoeste gedeelte. Hg. 18, br. 21 
dm. br. 4®. Gekleurd. Uit : Bijzonderheden van Leidens ongeval in ge- 
meenzame brieven. Amst. 1807. 8^. 

6695 jfHet springen van het -schip met buskruid te Ledden.'* — Gezigtophet 
Rapenbarg, (Noordzij) gezien bij de Nienwsteegsbrug, met de Saaihal links 
in het verechiet. Ongeveer in het midden springt het schip, (van A. van 
Schie, geladen met 87000 pond kruit ^ waardoor op den voorgrond links 
de vrouw van Venker met haar kind en anderen ter aarde worden ge- 
worpen ; regts het zinkende jagt van Rietmulder. Fraaije aqnatinta naar 
P. G, V, Os door L. Portman. Met adres van J. AUart. Hg. 49, br. 6\ 
dm. gr. br. fol. Omberdr. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn, 



60 Eamp van Leiden. 1807. 

5696 Het springen van het schip. — AfbeeldiDg van het Rapenburg, genomen 
a van de Groenehrug; regts vooraan de Saaihal, in het verschiet het in 

de lucht springend schip. Aquatinta naar F. A. Mi(atz, door F. Dite- 
rich, Met adres van £. Maaskamp. Hg. 29, br. 38 dm. br. fol. 
b Dez. plaat, proefdr, vóór alle letL 

5697 Hetzelfde anders. — In het midden het springende schip, waardoor 
eeoige menschen, enz. weggeslingerd worden, en waarachter het zinkende 
Jagt; op den achtergrond de Saaihal. In breed ovaal, door J. Bemme. 
Hg. 26, br. 32 dm. br. fol. Zeldzaam. 

5698 Afbeelding van de Ruine dadelijk na de ramp. — Vooraan regts de inge- 
a storte gebouwen, waarachter de St. Pieterskerk, links twee bruggen, en 

, de minen aan de overzijde. Met Holl. en Fr. onderschr. en datum van 

13 Jan. Naar «7. W. Pieneman ad viv., aquatinta door A. LutZy 1809, 
en adres van J. de Vletter en C^ te Amsterdam. Hg. 65^ br. 80 dm. 
gr. br. fol. 

h Bez. plaat. Omberdruk. 

e Bez. plaat. Gekleurd. 

5699 Gezigt bij avond met Koning Lodewijk. -^ In het midden op den 
achtergrood de Saaihal ; links en regts de ruinen en brandende huizen ; 
op den voorgrond b^ de Nieuwsteegsbrag Koning Lodewijk, die de 
burgerij toespreekt. Het geheel verlicht door brandende pektoortsen. 
Aquatinta in kleuren naar en door J, W. Pieneman. Met Holl. en Fr. on- 
derschr. en opdragt aan Lodewijk Napoleon. Hg. 67> br. 80 dm.gr. br. fol. 

5700 ir Be Koning van Holland op de puinhopen van Le^jden, in den eersten 
a i,nacht na het springen van het buskruid." — Op den voorgrond de 

Nieuwsteegs-brug, alwaar de Koning staat te midden der van woning 
beroofde menschen. Links en regts de smeulende puinhoopen, alwaar 
men bezig is de gewonden ter hulp te komen. Naar J. W. Pieneman, 
door Vinheles en Vrijdag. Hg. 24, br. 29 dm. br. 4fi. 
b Bez. plaat, proefdr. vóór het onderschr. op groot pap. 

5701 Hetz. anders en big avond. — Regts op den voorgrond de Koning omgeven 
a door toortsdragers en een menigte menschen; ter weêrsz^'deu de ont- 
redderde huizen, in het verschiet de Nieuwsteegsbmg. Aquatinta naar 
F. A. Milatz door F. DiterM^ Met adres v. £. Maaskamp. Hg. 29, 
br. 38 dm. br. fol. - 

b Bez. plaat, proefdr. vóór aUe lett. 

c Bez. plaat, onafgew. etsdruk, vóór de lucht) enz. 

5702 Hetz. anders. — £ovenaan de voorstelling van deu Koning op de puin* 
hoepen hulp aanbrengende. Naar Martinet door Lejeune. Hg. 8^ br. 
13 dm. br. é**. — Baaronder een afz. Fr. onderschr. en 18 reg. beschrij- 
ving van zijne weldadigheid by de ramp. Het geheel omgeven door een 
allegorisch randw. Onderschr. en rand in lith. van Bemard en Dèlarue. 
Met adres van Becrouan te Pargs. fol. OpdeUnivers. Biblioth. teLeiden. 

5703 13 Jan. Gezigt van de ruinen en van het opruimen. — Links vooraan het 
Dog niet geschoorde huis van J. W. v. Noort {Noordzijde) b\j de Nieuw- 
steegsbrag, waarop regts, kleederen, meubels, boeken enZé opgehoopt 
Ji^^en. In het verschiet de Groenehrug, waarop èene zaamgedrongen 



19^. Ramp van Leiden. 61 

menigte. llVaa^e plaat in aqnatinta zud. urn. Proe/dr. vóór alle lett. 
Hg. 52, br. 63 dm. gr. br. fol. 

5704 Dez. ▼oorstelling. Naauwk. verkl. kopie vau het voorg. Aqnatinta naar 
C, L, ffansen door L. Portman. Met adres v. E. Maaskamp. Hg. 29, 
br. 38 dm. br. fol. 

5705 Bez. voorstell. zeer Terkl. br. 8^. Uit: (E. Maaskamp) Reis d. Nederl. 

5706 Dez. voorstelling, anders gestoffeerd» en gezien van het midden der 
Nieawsteegsbrug. Op den voorgrond onderaan het Leidsche wapen, met 
onderschr. „Leigdens rampspoed." Teekenitig in O. I. inkt, zod. nm. 
Hg, 20, br. 26 dm. br. 4". Niet in plaat? Bij den Heer Mr. S. v. 
Gijn. — Eene dergelijke teekening ook bij den Heer A. v. Stolk. 

5707 Afbeelding der rainen, op( de Noordzijde van de Nieuwsteegsbrug tot 
aan de Saaihal. Vooraan links het geschoorde huis van van Noort; in 
het midden de pninhoopen, door de werklieden opgeruimd en door eene 
afdeeling der borgergarde bewaakt. Op den achtergrond de Pieterskerk. 
Aqnatinta naar P. G. v, Os ad viv. door Z. Portman. Hg. 49» br. 61 
dm. gr. br. fol. Omberdruk. 

5708 Hetz. eenigzins anders. — Op den voorgrond: links het geschoorde huis 
a van J. Vf. v. Noort» in het midden de Nieuwsteegsbrug, regts een inge- 
vallen huis, over beiden worden lijken weggebragt, ter weerszijden 
verderop vele raenschen bezig het puin, enz. op te ruimen. Naar het 
leven door «/. Jelgerhuis Rzn., gegrav. door J. E. Marcus. Hg. 46, 
br. 58 dm. gr. br. fol. Hierbij eene Verklaring in 6 verzen ieder van 
6 reg. door Barbaz. 4**. 

b Dez. plaat, proefdr. vóór het onderschrift. 

c Dez. -^iMii proefdr. vóór h. wapen enz. mét geëtsten nm. v. teekenaar en grav. 

d Dez. plaat, onafgew. etsdruk vóór de lucht, het wapen, enz. 

5709 Dez. voorstelling verkleind en eenigzins anders gestoffeerd enz. Naar 
a J, JelfferAtth, JRz. door /. JS> Marcus. 1807. Hg. 23, br. 33 dm. br. fol. 
è Dez. plaat, proefdr. vóór het onderschr. metgeëtslen nm. v. teekenaar en grav. 
e Dez. plaat, onafgew. etsdruk, met de lucht geteekend. 

d Dez. plaat, als voren, zonder lucht. 

5710 Dez. voorstelling. Zeer verkl. naauwk. kopie v. h. voorg. Proefdr. vóór 
alle lett. br. 8®. — Uit: De Vaderl. historie in themata. 6e Druk. Amst 1816. 
Hierbij op een blad afgedrukt het portret van Lodewgk Nap. eu een 
wU veld met de Kroon. 

5711 Hetz. bijna als voren, doch anders gestoffeerd. Naar Finkeles, door 
a Vinkeles en Vrijdag. Hg. 24, br. 29 dm. br. 4®. 

b Dez. plaat, proefdr. vóór het onderschr. Op groot pap. 

5712 Hetzelfde, anders gestoffeerd, en zonder lijken. — Het Rapenburg met 
a het geschoorde huis van J. W. v. Noort op den voorgrond ; de Saaihal 
' in het verschiet, voorts de weggeruimde puinhoopen. Naar H. Numan^ 

ad viv. door R, Vinkeles. Hg. 44, br. 53/2 ^^' g^* ^^* ^^l* 
b l>ez. plaat, proefdr. vóór het onderschr. 
c Dez. voorstelling. Originele teekening in O. I. inkt, voor het voorg. 

5713 Hetz. anders. — Onder een grooten toog, waaraan het Leidsche .wapen, 
zit de Leidsche maagd. Links 2 burgers bij hunne omgekomen kinderen. 



62 Eamp van Leiden. 1807. 

waarbij een 8reg. vers: „Ziedaar het droef Tooneel," enz. ;'iii het ver- 
schiet het Rapenburg, gezien van de Nieawsteegsbrug tot aan de 
Saaihal en Oroenebrug. Ter weerszijden worden de painhoopen verwijderd. 
Met 3 reg. onderschr. Naar C. v. Waardty door /. Z. v. Beek. Met 
adres van H. A. Banse te Amst. Hg. 42, br. 56 dm. gr. br. fol. 

5714 Andere voordtelling, genomen bij de Langebrog, (Noordzijde) langs de 
a -Saaihal. Regts het opruimen der puinhoopen, die links aan de grachtzijde 

opgehoopt worden. Naar en door L, Overbeek ad viv. Hg. 39, br. 47 dm. 

gr. br. fol. Pendant der volgende plaat. 
h Dez. plaat, proef dr. vóór het onderschr. met geëtsteu nm. d. grav. 
c Bez. plaat, onafgew. bruine etsdruk, vóór de lucht, enz. 

5715 Andere voorstell., genomen- van de 9ieuwsteegs-brug (Zuidzijde) bg de 
a Koepoortsgracht. Regts op den voorgrond het ontredderde huis van den 

kaarsemaker S. Meerburg, verderop de ruïnen, waarvan het puin verwijderd 
- wordt. Naar en door Z. Overbeek ad viv. Hg. 89, br. 47 dm. gr. br. fol. 
b Dez. plaat, proe/dr, vóór het onderschr. met geëtsten nm. d. grav. 
c Dez. plaat, onafgew. bruine etsdruk, vóór de lucht enz. 

5716 Verwoesting op het Rapenburg, i,te zien van de Groenebrog naar de 
a „Nieuwsteeg." — Op den voorgrond de Groenebrug, regts de Saaihal, 

waarbij opgetaste goederen liggen ; links eene menigte toeschouwers ; ter 
Weerszijden de weggeruimde puinhoopen. Met 6 reg. HoU. en Fr. on* 

. derschr. Naar J. P. Vüser Bender, door en met adres v. Is. de WitJz. 
en J. F. Visser Bender. Hg. 50, br. 41 dm. fol. 

b Dez. plaat, proe/dr, vóór het onderschr. 

5717 „Het Rapenburg van de Groenebrug naar de Koepoortsgracht.*' — Mid> 
a denin de gracht, waarlangs het .puin van de ruinen ter weerszijden, in 

schuiten vervoerd wordt. Regts vooraan de Saaihal, in het verschiet de 
Nieuwsteegsbrug. Naar H. Numan, door E, Vinkeles. Met adres van 
J. Groenewoud Jz. ^g. 44, br. 53.5 dm. gr. br. fol. — Hierbij eene 
verklaring der platen N» 5687, 92, 5712 en 5717, die pendanten zyn. 
br. fol. en 2 Berigten v. inteek. 8^. 

b Dez. plaat, proe/dr, vóór het onderschr. met^eëf sten um. v. teeken. en grav. 

c Dez. voorstelling. Origineele teekeniug voor het vóorg. 

5718 Afbeelding der ruinen aan de Noordz^'de van het Rapenburg. — 
a 1 . Gezien van de^Groenebrng. — 2. Hetz. van de Nieuwsteegsbrug. Onafgew. 

etsdrukken vóór de lucht, het onderschr. enz. Naar Z). W{ellé), door 

J. B(emme), Hg. 29, br. 32 dm. 2 Sts. br. fol. 
b Dez. pi. proe/dr, met de lucht, doch vóór het onderschr. Met naam v. 

teekenaar en 'grav. voluit in HS. By den Heer Mr. S. v. Gyn. 
c Dez. voorstelling. Oorspronkelijke teekeningen in O. I. inkt door B. Welle, 

By den Heer A. v. Stolk. 

5719 14 J»n. „Afbeelding van de Ruïne op 14 Jan. van de Gareumarkt- 
„brug te zien.'* (Zuidzijde.) — Op den voorgrond regts de Groene 
of Garenmarkt-brug, links éenige met hunne have vlugtende burgers en 
toeschouwers, aan de overzijde de Saaihal. Naar J. A, Langendijk door 
Q. Kitien, Met adres van N. Cornel. Hg. 83, br. 40 dm. br. fol^ 



1807. Bamp van Leiden. 63 

5720 Hetz. gezien van de z^de der Saaihal. — Links vooraan de Groene Bmg, 
waarover een wagen met huisraad r^'dt; regis eenige vrouwen enz. met 
■hnn goed onder den arm; aan de overz^ de ruinen. Naar J, A. Langen- 
dijh door (?. Kitsen^ met adres van N. Cornel. br. fel. Pendant van 
NO 5719. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

5721 Hete. gezien van de zuidz^de van het Rapenburg tegenover de Saaihal. 
Regts de Groene Brug;. aan de overzijde links de puinhoopen waarboven de / 
Hooglandsche kerk uitsteekt. Geëtst znd. nm. Met adres v. J. Bogert en 
J. Kobell te Rotterd. Met 1 reg. Holl onderschr. Hg. 23, br. 29 dm. br. fol. 

5722 Dezelfde voorstell. genomen van de Saaihal tot het huis van v. Noorten 
de Nieowsteegs-brug. Op den voorgrond worden de gekwetsten, enz. 
vervoerd. Aan de overzijde de puinhoopen. In br. ov. znd. nm. (door 
J. Bemme?) Hg. 27, br. 32 dm. br. fol. 

5723 sRoïnen op het Rapenburg, benevens het uitwinden van het Jacht bg 
»de ramp van 12 Jan. 1807 gezonken." — Gezigt op de zuidz^de van 
het Rapenburg b^ de St. Jacobsbrug. Links wordt het jagt geligt, regts 
de St. Pieterskerk, in het verschiet, middenin het geschoorde huis van 
J. W. y. Noort, waarachter de Eng. kerk en toren der Aeademie uit- 
steekt. Met 3 reg. Holl. en Fr. onderschr. Aquatinta naar L, Overbeek 
ad viv. door X. Fortman. Met adres van P. H. Meyer en C° te Amst. 
Hg. 48, br. 64 dm. gr. br. fol. 

" b Dez. plaat. Prö^fi^r. vóór alle lelt. Bij den Heer S. v. Gyn. 
e Dez. voorstelling. Origineele teehening in O. I. inkt voor het voorg. 

5724 Afbeelding van bet half verbrijzelde jagt van den Heer P. Rietmnlder, 
hetwelk op het t^dstip der uitbarsting schuins tegenover het schip met 
boiskruit lag. Met 4 reg. vers: ;,Dit Jagt in Leidens ramp," enz. door 
B(erkhey?) Znd. nm. br. 4fi. Gekleurd, 

5725 Afbeelding van het Rapenburg, na het slechten der huizen, tusschen de 
Nieuwsteegsbrng links en de St. Jacobsbrug regts. Op den voorgrond zijn 
arbeiders bezig met het slechten der fondamenten, enz. Aan de over- 
z^de links de St. Pieterskerk, midden op den achtergrond de toren der 
Saaihal. In br. ov. znd. nm. (door «/, Bemmef) br. fol. Nos. 5697, 
5722 en 5725 zijn pendanten. — Van alle 3 platen, benevens van een 
4e, die ik niet bezit, berusten de oorspronkelijke teekeningen door 
C, Groeneveld bij den Heer A. v. Stott:. 

5726 Gezigt van het plein der ruïnes, na de opruiming. — Op den voorgrond 
a het Rapenburg, beplant met jong plantsoen; links in het verschiet de 

herstelde Saaihal. Naar B. v. d, Broeky door Vinkeles en Vrijdag. Hg. 24, 
br. 29 dm. br. fol. Uit: Bilderd^k en Siegenbeek, Leydens ramp. — Bij 
de Nos. 5693, 5700, 5711 en 5726, welke pendanten zijn, behoort een ge- 
drukte omslag met adres van J. Allatt en J. Ruys te Amst. 
h Dez. plaat, proefdr. vóór het onderschr. op groot pap. 

5727 Zinneprent op Leidens ramp. — Regts op den voorgrond zit de bedroefde 
Leidsche maagd, bij eene ruine. Achter haar 2 mannen die elkaar de 
hand reiken. Met 4 reg. Holl. vers. Naar «7. Ie Francq v. Berkhey 
door li. r. d. Meer. 8». Uit : ? 



64 Eamp van Leiden. 1807. 

5728 13 .Hrt. „Kaart van de omgestorte en onherstelbare gebouwen te Lei- 
dden bij het springen van een met bnskmid geladen schip." — 
Afbeelding van het terrein tnsschen de Breestraat en Levendaal bovenaan, 
en de Heerenstraat met de Vliet onderaan. Naar P. v, Campen, land- 
meter, zud. nm. v. grav. Hg. 78, br, 44 dm. gr. fol. 

5729 ivConcept van een Gedachtenisnaald, waarvan plan is geweest om op te 
„rigten op de plaats der Raine" enz. (Apist. Mercarins. 1808, bl. 6, 
waar het leggen van den eersten steen van dit toch niet voltooide mo- 
nument beschreven wordt.) — Afbeelding van een naald, hoog 15 H., 
waarop het wapen v. Leiden met onderschr. : Gratut animtt». Gekleurde. 
teehening door C. JpostooL Hg. 54, br. 87 dm. fol. 

5730 ^Leydse Couranten" van 21, 26 en 80 Jan. en2Febr. waarin de meeste 
namen der verongelukten en geredden, doodadvertenties, enz. voorkomen. 
4 Sts. plano. — Hierbij: Gedenkw. Treni^ang. by J. Wendel. Amst. 
1 Bl. plano; benevens 2 gedichten op 2 platen (pendanten) van de ramp, 
bij de Erven de Ridder te Rotterdam, die ik niet bezit. 4^. 

5731 Zinneprent op de weldadigheid van Koning Lodew. bij de ramp betoond. — 
Bovenaan zijn borstbeeld met onderschr. „Clementiae ecce imago," waar- 
onder het wapen v. Leiden en een 14 reg. Lat. opdragt yt^M J, Le Francq 
V, Berkhey. Naar denz. door J. Q, Visser. 8®. 

5732 Grafzuil opgerigt in de Pieterskerk voor Prof. J. Luzac, omgekomen bij 
de ramp ran Leiden. Grav. znd. nm. fol. — Bij den Heer A. v. Stolk. 

5733 ,;Platte Grond-Teekening van het terrein hetwelk binnen Leijden door 
„den ramp van 12 Jan. 1807.... is verwoest en ter herbouwing zal open- 
„vallen." Door J). Veelwaard. Hg. 34, br. 37 dm. br. fol. — Hierbq: 
„Nota tot de Aftekening van de Platte Grond van *t verwoeste van Leijden." 
fol. waarin wordt gevraagd : een plan voor een Academiegebouw met audi- 
torium, theatra, observatorium en bibliotheek, voorts eene overdekte 
Korenbeurs, eene Kazerne voor 1000 nian en 1000 paarden, 20 of 30 
groote huizen, waarvan 10 èl 12 met stal en koetshuis, fol. 

Dit plan is blijkens de woorden op de kaart : „ter herbouwing zai 
„openvallen", gemaakt in 1807, voordat de mine geheel opgeruimd was. 
Het plan, in 1875 ontworpen, om eene nieuwe academie op de Rnine te 
stichten, is dus slechts de .verlevendiging van een vroeger denkbeeld. 

Volgens den Amst. Merc. I. 196 is een plan van bebouwing door 
Westenhout c. s. ingeleverd in Nov. 1807 door den Koning met ƒ1000 
bekroond. Welk plan was dit en wèkr is het? 

Daar er bij deze platen herhaaldelijk sprake is geweest van de Saaihal, 
acht ik het niet overbodig te vermelden, dat men er destjjds aan 
dacht, dien fraa^en toren te verkoopen en te sloopen, hetgeen bl^kens 
de hierbij gevoegde stukjes eerst besloten doch later niet geschied is. 

1) J. Le Francq v. Berkhey, De toren van de Leydsche Saai- of Festgn- 
alle sprekende ingevoerd, b^ gelegenheid van zijne slooping, veroor- 
zaakt door de ramp v. Leyden, enz. Aid. 1807. IV en 8 blz. 8®. — 

2) Dez., De toren van de Saaihalle andermaal sprekende ingevoerd b^ 

gelegenheid, dat na de verkooping van denzelven tot afbraak, deszelfs 
slooping is opgeschorst. Met eenige hist. aanteek. Leyd. 1807. VIII en 16 



1897. Orde van Holland of der Unie. 65 

blz. 8*. — Voorts : 3) Dez., Gedenksteen der dankbaarheid voor het liyerbouwd 
huis op de Koepoortgraft, enz. 'sGrav. 1808. 12 blz. 8®. Het be- 
doelde hals is dat van Le Franeq ff fierkhey, die het na de ramp had 
laten opbouwen en een gedenksteen in den gevel plaatste. Het is thani 
bewoond door den Heer A. W. Sijthoff. 

5734 14 Febr. Instelling van de Ridderorde van Hollatid, later genoemd 
a Orde der Unie. (Nederl. Mercurios. 1807. bl. 59, enz.) — Afbeelding 

van den grooten keten v. de Orde op natnnrlijke grootte. Met 2 
reg. Fr. onderschr. Naar en door A. F. Giraud. Hg. 50/2* l»** ^^ 
dm. gr. fol. 
b Dez. plaat, fraai gekleurd, met bg voeging der afbeeldingen van de Groot- 
en Commandenrs-Kruizeu. Op perkament, gr. fol. Zeer zeldzaam. 

5735 Hetz. naanwk. kopie van het voorg. met bijvoeging van 3 andere kruizen 
van dez. orde. Fraaije kleurendruk van Emrik en Binder, gr. fol. Boven- 
aan get.: pi. IV. Uit: Nahn^'s, Hist. Numismat. du Roy de HoU. soui 
le règne de Louis Nap. Amst. 1858. 4fi. 

5736 Dei. ordeketen met het grootkruis, zeer verkl. 8^. Uit: Gedenkschriften 
enz. der Kon. Orde der Unie in 1807 — 09. (door J. H. v. d. Palm.) 
Amst. 1810. gr. 8». 

5737 Afbeelding ten voeten uit van Koning Lodewgk als Grootmeester derz. 
Orde. Gekleurd, — Afbeeld, van het ridderkruis derz. Oide. Zwarl 8 
pi. kL 8*. Uit een almanak van dien tijd. 

5738 Officieel diploma voor F. Reuthery bij zijne benoeming tot Ridder van de 
« Orde der Unie. Met het zegel der Orde en de onderteekening des Konings, 

des Kanseliers, enz. op 31 Ju lij 1809. Op perkament, br. fol. 
b Een dergelijk diploma, oningevnld, voor benoeming tot een hoogerenP 
graad. Op perkament, br. fol. 

Deze orde, ingesteld bij Wet van 14 Febr. 1807, onder den naam van 
Kon. Orde v. Holland, werd biy Besluit van 23 Nov. 1807, veranderd 
in dien van Kon. Orde der Unie; en het beeld des Konings op dekeer- 
zijde vervangen door den gesnoerden pijjlbundel on het omsehrift: 
vEendragt maakt magt". 

5739 19 F«br. ^^Zwaare storm te Amsterdam. 19 Febr.*^ (Nederl. Mereurius 
a 1807« bl. 64.) — Gezigt bij het Blaauwhoofd, waar een groot schip door 

den wind tegen de wal is opgekruld. Znd. nm. br. 8*. Uit: De 
Vaderl. historie in themata. 6e druk. Amst 1816. 12^. bl. 190. 
b Dez. pi. proef dr, tóór de letl. 

5740 (S Jooy.) «DeAgste Lucht Reis van de heer Aogustin, op Woensdag den 
«8 Juni) 1807 te Amsterdam." — Gezigt op het IJ, waarboven de 
ballon zweeft. Met 3 HoU. onderschr. Znd. nm. 8®. 

5741 9 Jaiy Opst^'ging van eeu luchtballon, waarin Blanehard met zi^jne 
vrouw, in den Koekamp te 's Uage. Met 12 reg. Holl. vers. in boekdr. 
znd. nm. S®. — Hierbij eene gekleurde afbeelding van de opstiüging 
van Blanehard en diens vrouw, die beiden uit het schuitje vallen, met 
spotvers: Op de 62e ongelukkige reis v. Blanehard en vrouw. Amst. 
Moolenijzer. zud. jaar, (waarschijnlijk 1807). kl. fol. 

5711 (aet.) Afbeelding van de riddermatigc Hofstede Ameliswaard bq Utrecht 

UI. 9 



/ 



66 Overstromingen. — Komst van Kon. Lodew. te Amst. 1808. 

waarvaa Koning Lodewijk, t^'dens hij te Utrecht resideerde, korten tijd 
eigenaar was. br. 12°. Uit: Utr. Volksalm. Jg. 1841. 

5743 1808. 15 Jan. OverstroomJBgen in Zeeland. (Amsterd. Mercnrios, 1808. 
a BI. 101, 150.) Verzameling fan 8 ongen^. platen. Naar J, H, Koekkoek 

(doch n® 7 naar J). Koning Bz.) door de Wit en Visser Bender, Ieder 
hg. 18, br. 27 dm. br. 4**. Uit : S, v. Hoek, BeschriJTing van den 
watervloed tusschen 14 en 15 v. Louwmaand 1808. Haarl. 1808. 8^ 

Tiielplaat. Een vrouw bij maanlicht op een overstroomd land liggende. 
Naar en door JR. Vinheles, 

(1) 15/1 De Nieuwe Haven, Wijnbergsche Kaai en Werf te Vlissingen. 

BI. 160. 

(2) 15/1 De Kerkstraat, Steenen Beer en Dok te Vlissingen. BI. 162. 
(8) 15/1 Doorbraak der Wijnbergsche Kaai te Vlissingen. BI. 164. 

(4) 15 J Palingstraat te Vlissingen. PI. 166. 

(5) 15/1 Het Molen water en de Haven te Veere. BI. 186. 

(6) 15/1 Inbraak der Zeedijk te Kruiningen. BI. 206. 

(7) 16/1 Overstrooming van Kruiningen. . BI. 268. 

(8) ? Het digtmaken der d^k te Krniningen. BI. 218. 

Kaart v.. h. Departement Zeeland met aanwijzing v. h. overstroomd ge- 
deelte. Naar Verkuyl door B. Veelwaard. gr. fol. 
h Dez. platen. Titel, N^. 1 — 5, 7 en 8, proefdr, vóór alle leU, 

5744 tO /IprII. Komst van Koning Lodenrijk Napoleon te Amsterdam. (Amst. 
Mercurius, 1808. bl. 149.) jyHet aanbieden der sleutels van Amst. voor 
«het Regthuis in de Diemermeer 20 April." — Het Koninklgk rqtuig 
in het midden, regts het Regthuis, enz. Naar en door Mr, Vinketes, 
br. 8^. Uit: De Vaderlandsehe historie in themata. 6e Drak. Amat. 
1816. 12«. bl. 192. Afdruk op zwaar papier 

5745 Afbeelding der aankomst aan de Mniderpoort, en aan het Paleis, bene- 
vens de 4 eerepoorten, enz. in de Plantage, op de Hooge Sluis, Kaas- 
markt en de Sluis bij de Spiegelstraat. In 6 ovalen op 1 bl. znd. nm. 
8^. Deze plaat, in de: Boekenlijst van 1809, I. het Monumentje ge- 
naamd behoort in: i,De verheugde Hoofdstad Amsterdam." 

5746 «De plegtige inkomst van Z. M. Lodewijk Napoleon in Amsterdam op 
a ;,20 April 1808.'' — Afbeelding van den intogt, rijdende uit de Mui- 
der- naar de Amstelstraat langs de Portngeesche naar de Hoogdoitache 
Synagoge. — Op den voorgrond het rijtuig des Konings, bespannen met 
8 paarden; links en regts een groote volksmenigte, die door een gelid 
soldaten in bedwang gehouden wordt; links de Portug. Synagoge en op 
den voorgrond regts de Dnitsche Synagoge. Aquatinta naar J, A, LtM' 
gendijk door J, A. LoiHz. Met adres van J. Groenewoud en Zn. Hg. 
43, br. 61 dm. br. fol. 

b Dez. plaat, proefdr. vóór alle lett. 

c Dez. voorstelling. Zeer fraa\je origineele teekening in kleuren door 

J, A, Langend^k, 

5747 Aankomst des Konings op den Dam. -^ In het midden het Koninklijk 

Paleis, waarvoor de rijtuigen stilhouden; op den voorgrond eenè menigte 

toeschouwers, regts de Nicüwe Kerk. Aquatinta znd. nm. Met adr«s v. 

J. Graenewoad en Zn. Hg. 25, br. 32 dm. br, fol. 



1806,09. Varia. — Dijkbreuken en Óverstroomingen. 67 

5748 Beeontie (een geknotte snil met het wapen ▼. Amst. op het iroetstnk) 
geplaatst op de Heeremarkt bg de intrede van Koning Lodewgk en niet 
op N* 5745 afgebeeld. FenUêhening ind. nm. gr. 4*. — Bg den Heer 
J. W. Wnrfbain. 

5749 19 Mei. (a) ,T fregat Gelderland met 't (Engelsch) fregat Virginia in 
«gevegt den 19 Mey 1808." — {b) «'T fregat Gelderland in de brand 
naa 't ge?^ van ' 19 Mey 1808." — Links het Bataafsche schip, 
r^ts het wgkende Eng. schip met een ander op sleepionw. Teekeningen 
met zwart krijt en O. I. inkt. Znd. nm. Hg. S8^ br. 41 dm. br. fol. 
Beide bg den Heer J. A. Nijland. 

5750 9 8e|pt. j^Harddraverij te Leeuwarden." — Aquatinta naar en door 
«/*. A, Idmgend^h Dgn. Met adres van P. U. Meger te Amsterd. Hg. 
48, br. 55 dm. gr. br. fol. Pendant v. 5648. — « Zie over deze hard- 
draverg in het breede : Eekhoff : Catal. d. Kunstverzam. te Leenw. blz. 89. ^ 

b Det. plaat. Gekleurd. Beide in: Stedel. Knnstverz. te Leeuw. 

5751 (Hepl.) Het afbreken van de Waag op den Dam te Amsterdam. (Amst. 
Merc. IJL 107.) — Afbeelding van het gedeeltelgk ontmantelde gebouw 
met het Damrak en de Nieuwendgk in het verschiet. Teekening in kien» 
ren door O. Lamberts. Hg. 19, br. 24 dm. br. 4^. — Bg den Heer J» 
W. Wnrfbain. 

5752 (98 Dec.) j^Praaltombe, waarop, in het koor van de Nieuwe kerk te 
iiAilksterdam vernacht heeft het Igk van den Ridder en Staatsraad J. Hin- 
jvlopen." Door Abr, Vinkeles. 8^. Uit:? Hinlopen is vooral bekend 
door sijne weinige doch voortreffelgke Godsdienstige liedéren en den 
Igkzang door BLlderdgk. 

5f58 1809, 9 Jan. Brand op de Rozengracht te Amst., in den nacht van 
2 Jan4 — In het midden het brandende huis en de spuiten Waarvoor de 
bijten in het gs geslagen worden. Teekening in O. I. inkt znd. nm. 
Hg. 121/3, br. 14 dm. br. 4». 

5754 (Jan. eo Pebr.) Dijkbreuken en overstroomingen in Zuid-Holland en 
a Gelderliuid in Jan. 1809. (Amsterd. Merc. IV^ 10, 56.) — Verzameling 
van 10 ongenomm. platen, 1 groote kaart, 6 kleinere kaarten en 1 pro- 
fielteekening. — Van deze 10 platen zgn er 8 gegrav. naar C. f». Har» 
dmberg door R. Vinkeles, ieder hg. 25, br. 34 dm. br. fol. De 2 
afbeeld, der gevonden beenderen zgn gegraveerd door H, Hoogere en on- 
gelgk Van grootte, evenals de 6 kleine kaarten, welke alle br. fol. doch 
znd. nm. lijn. De groote kaart, gegrav. door A. Zurcher, is hg. 48, 
br. 92 dm. gr. br. fol. Uit: (H. Ewijk), Geschiedk. Verslag der 
Dgkbrenken en Overstroomingen in Holland in Jan. 1809. (Amst. 1810.) 
2 dln. 8». 

(1) I. blz. 86. Beenderen bg het doorbreken van den dijk bij Loenen, 

door het water opgeworpen. 

(2) - — ^ -^ Hersenpan van een zeer grooten os. 

(3) -. ^^ 158. Het gevaar van Kon. Lodewgk op den Dalemschen dgk. 
(4^ « . — 180. Bezweken der kisting op den Kortendgk te Gorinchem. 

(5) »> ^— 194. Doorbraak van den Lingedijk bij Kedichem. 

(6) - — — Profielteek. eener bekisting v. d. doorbr. te Rgswfjk. 4fi 



68 Dykbreuken en Overstroomingen. 18W. 

(7) II. — 130. Instorten v. halzen en amkomea t. mensefaen, ens. te 

Erichem. 

(8) - — 184. Verwoesting te Bensichem. 

(9) - — 170. Opeenstapeling v. het ijs tuss. Arnhem en Westervoort. 

(10) - — 254. Kapel té Babiloniënbroek, schuilplaats der ongelukkigeii. 
Kaarten. 

(11) I. — 75. 18/1. Doorbraak te Loo in 't Ambt L^mers. 

(12) ^ — 82. 15/1. Doorgebroken d^k onder Loenen. 
(18) - — — — Doorgebroken dijk onder Oosterholt. 

(14) - — 194. 30/1. Doorbraak te Kedichem. 

(15) I. blz. 209. Doorbraak te R^swyk. 

(16) ~ — 214. 30/1. Doorbraak in den Meidgk en Bommelerwaard. 

(17) Groote algemeene kaart. 

b De 'platen N® 3 — 10 in proef dr, vóór alle lelt, 

Hierby: ^yGeschiedkand. beschrijying eener zeer groote Kaart der 
«Overstrooming in 1809." 18 blz. kl. 8^.; die met deze beschryving af* 
zonderlek verkrygbaar was. 

5755 Plant 5 der bovenstaande serie, verkleind met onderschrift: «IJigang te 
«Kediehem." Aqnatinta bij Maaskamp, br. 12®.. 

5756 Twee platen van de doorbraak van den Waald^k. Beidein aqnatinta naar 
a P. ir. Jomtis door «71 de Vletter, Ieder hg. 49, br. 62 dm. gr. br. fol. 

(1) i;Doorbraak van de Waaldijk b\j het Loendersche bosch.'* — * Op den 
voorgrond de hoog opgekrnide ijsschotsen, waaro[;( een gezin van 8 per* 
sonen zich redt; op den achtergrond de afgebroken d^k, eene vlogtende 
menigte, en het Loendersche bosch. 

(2) l/Doorbraak van de Waaldijk (te Oosterhont) bij Nijmegen.*' — Op 
den voorgrond de hoog opgestapelde ^sschotsen, hoornen en hnizen om- 
verwerpende. In het verschiet vlngteliugen en Nijmegen. 

h Dezelfde platen, proefdr. vóór het onderschr. 

5757 Seri« van 4 ongen'' platen over de doorbraken b^j Gorkum, Kedichem, 
Erichem en Woudrichem. Allen in aqnatinta naar O* Groeneveld door^. 
LutZf ieder hg. 52, br. 67 dm. br. fol. Opgedragen aan Koning Lodewijk. 

(1) Met bezwjjkeu der kisting oj^den Korfendijk te Gorinchem. Lonwm. 1809. 

(2) Doorbraak van den Arkelenschen dijk bij Kedichem ,in Louwmaand 1809. 

(3) — — het land van Altona buiten Woudrichem — — 

(4) Het instorten van huizen en het omkomen van menschen en beesten 

te Erichem, door den watervloed. 
N*» 2, 3 en 4 by den Heer Mr. S. v. Gyn. 

5758 Doorbraken en overstroomingen by Kedichem en Erichem? Twee platen 
beide in aqnatinta, (door A. Lutz ??) Vroefdrukhen vóór aUe letter^ Eonder 
eenigen naam, ieder hg. 43, br. 55 dm. br. fol. 

(1) In het midden de kerk van Kedichem? met het opgetaste ^s er 
voor; regts eene hooischelf en 2 huizen; links een huis en ichnur. 

(2) Regts de kerk van Erichem? waarb^ eenige vlugtende menschen; in 
het verschiet links Kedichem en de kerk; verderop regts Gorkum? 

5759 «Hogen Watervloed te Kuilenburg, van 't Stadhuis naar de Binnepoort." 
Pegts op den voorgrond het Stadhuis, in het verschiet de Binnenpoort^ 



1869. Dykbreuken en Overstroomingen. 69 

in het midden het water, waarin Sommigen te voet en te paard, anderen 
per schnit hnn vee, enz. vervoeren. Naar en door «/*. G, Vister,, Met* 
adres van J. Numau. Hg. 29. br. 35 dm. br. fol. 
57G0 30 Jab ^'t Doorbreeken van de Liogendgk bij Kedichem." — Gezigt 
a op den djjk, die in het midden door de aandringende ^sschotsen wordt 
doorgebroken; links in het verschiet de kerktoren v. Kedichem. Aqna- 
tinta naar en door J. A. Langeudijk. ad viv. Met adres van N. v. 
Kamphoff, Noorderstr. te Amst. Hg. 41, br. 47 «dm. gr. br. fol. Omberdr. 
b Dez. plaat, zwart. Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. Pendant der volgende 
plaat. 

5761 g^i Bezwijken der kisting op de Kortendgk te Gorinchem op 30 Jftn* 
a «1809.** — Gezigt in de stad, tegenover cene steeg, waar mannen» 

vrouwen en gardes het doorbrekende water met zakken zand pogen te 
keeren. Regts het logement: »De dubbele arend." Aqnatinta naar en 
door J. A. LangenéUjk ad viv. Hg. en br. als de voorg. plaat; pendant. 
h Dez. voorstelling. Oprspronkel^ke teekening in O. I. inkt voor het 
voorg. Bij den Heer A. v. Stolk. 

5762 Dez. voorstelling, eenigiins anders gestoffeerd en kleiner. Met 2 reg. 
onderschr. „Overstroming te Gorinchem," enz. Door C, Bogerts. Hg. 28, 
br. 28 dm. 4^ — Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

6763 »G^gt der ^sgaog en djjkbrenk te Vnuren by Gorcum. 1 Febr." — Op 
den voorgrond een chaos van \jsschotsen; links in het verschiet de kerk 
en het dorp v. Vnuren. Met HoU. en Fr. onderschr. Fraa^'e grav. naar 
/. CaU door en met adres van C. Jan, Hg. 48, br. 56 dm. gr. br. 
fol. Deze plaat is dezelfde als n^ 5520 (2) met kennel^'ke verandering 
van dag en jaar. 

5764 «Glaeons sar la Mense en Janvier 1809.'* -^ Afbeelding van bet opeen- 
stapelen en werken der schotsen b^ den ijsgang in de Maas. Zeer fraaije 
teekening in O. I. inkt door G, Humèert {de SupertiUe) naar de natuur. 
Hg. 44, br. 32 dm. gr. fol. 

5765 Afbeelding van een door den watervloed omvergeworpen hois, waarvan 
de bewoners zich nog juist in een sphuitje hebben weten te redden 
Proef dr, vóór aUe leU. Hg. 18, br. 241/2 dm. br. 4». Uit? 

Hierbq gevoegd de titelpL, door R. Vinkeles van Vr. Bilderdyk, D 
overstrooming. Amst. 1809. 8"., waarop eene bijna dergel^ke gebeurte- 
nis afgebeeld is. 

5766 ifGedenktfken van de schrikkelyke overstrooming in Gelderland voorge-- 
a «vallen in 1809." — Afbeelding van een gezin, staande op eendoorden 

vloed omringd stuk land, aan wie Kon. Lodew^k levensbehoeften la&t 
nitdeelen. Op den voorgrond 2 kazen met het Leidsche wapen. Naar 
H, Fock, door A, L. Zeelander, Hg. 37» br. 49 dm. br. foL 
h Des. plaat, proefdr. vóór alle leil. 

e Dez. plaat, onafgew. etsdruk. Bij den Heer A. v. Stolk. 
5767 IS Ajpril. fiegrafenisbriefje van J. H. Greve, echtgenoote van G. Lam* 
berts, opzigter van 's Rijks Museum, (overleden 16 April 1850, ond 78 
jaar) ter begraving in de Westerkerk. 4". — Deze briefjes z^n lat«i; 
in onbrnik geraakt. — : Bg den Heer J. W. Wurfbain. 



70 Landing der Engelsclien op Walcheren. 1809. 

5768 91 Mei. Afbeelding eener medaille, verleend aan J. W. Sn^'der, sergeant 
der Infanterie, wegens betoonde dapperheid bg het gevecht van Straal- 
snnd. Idth. van Z. Muller te N^'negen. br. 8°. Bg den Heer Mr. S. v. Gijn. 

5769 Jttiy— .%o«r Landing der Sngelschen in Zeeland. (Amsterd. Mercurins, 
a V. bL 56, 110, 216.) — Serie van 4 ongen® afbeeldingen. Alle in aqnatinta 

door jP. IHetrieh. Met adres v. J. Groenewond en Zoon te Amst. ledere 

plaat hg. 28, br. 88 dm. br. fol. 

(1 31/Vn) Aankomst der Engelsche te Veere. 

(2 l/VIII) Intreede der Engelsche in Middelbnrg. 

(8 IS/VIII) Bombardement van Vlissingen. 

(4) Herovering van fort Bath door de Holl. troepen onder Gen. K(ort) 
Heyligers. 
b Dez. pi. proefdr. v. aUe lett. 
9 Dez. platen latei*e drukken, met adres van A. Poneia en Co., Warmoesstr. 

N^ 78, te Amsterdam. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

5770 (30 Juiy.) De landing der Engelsthen op het eiland Walcheren?? — 
Uitvoerige afbeelding van een hevig gevecht aan een der Holl. kusten tus- 
schen Fransche troepen en een Engelsch laadingsleger. — In het midden 
en links de Eng. schepen, waarvan het krggsvolk in booten aan land 
geroeid wordt; regts het strand met eene afdeeling Fransch voetvolk onder 
het bevel van een officier te paard. Zeer fraage en uitvoerige teekening 
in kleuren door /. C. Schotel, Hg. 52, br. 78 dm. gr. br. fol. Bg den 
Heer Mr. S. van Ggn. 

5771 Ang. „Landen der Engelschen op Walcheren in Aug." en: «Bombar- 
a ifdement van Vlissingen." — Twee platen, waarvan de eene de beschieting 

en het landen der Eng. troepen, aan de zeezijde, de andere hetzelfde van 
de landcijde voorstelt. Aquatinta naar J. Jelgerkuif door A. Lutz. Met 
adres V. N. v. Kamphoff te Amst. Iedere pi. hg. 31, br. 37 dm. br. fol* 

b Dez. platen. Gekleurd, Bg den Heer Mr. S. van Ggn. 

e Dez. platen, proefdr, v, alle lett, 

d Origineele teekening in O. I. inkt der 2e plaat. 

5772 (13 Aug.) Bombardement v. Vlissingen. — Twee platen voorstellende: 
a 1. Het beschieten van de zeezgde, en 2. Het Stadhuis na het bombar- 
dement. Naar J, H. Koekkoek ad viv. door R. Finkeles, ledere pi. hg. 
21, br. 28 dm. br. 4fi, Uit: S. v. Hoek, Landing der Engebchen^ 

b Dez. pi. proefdr, v66r het ouderschr. met geëttten nm. 

5773 14 Aag. j,Het afbranden van 'sLands Magazijn en ruïne der Oostkerk 
jyte Vlissingen." — Op den achtergrond het in brand geseboten magazgn, 
regts de ruïne der Oostkerk. Aquatinta door J^ JHetrich. Hg. 42, br. 
51 dm. gr. br. fol. 

5774 lO Dec. (!1) ^Het afbranden van het Stadhui» te Vlissingen op 10 Dee." 
{sic), — In het midden het Stadhuis, uit welks middelste en bovenver- 
dieping de vlammen slaan. Daarvoor het marktplein? waarop een bom is 
neergekomen. Aquatinta door jP. IHetrieh, Hg. 42, br. 51 dm. gr. br. fol. — - 
Pendant van 5773. — - Hoe kan deze datum juist zgn?? 

5775 Togt der Nederlanders onder bevel van Kol. Gort Heyligers door het 
water naar Bath. Lith. naar C, Rochussen door Emrik en Binger, br. 8^. 



1809. Landing d^ Eng. in Zeeland. 71 

Uit: J. V. Lennep, De TQorn. Noord-Nederl. geschiedenissen, enz. 

5776 Aas* «Pietoral Plan of the grand Expedition in the West-Scheldt. 
«Ang. 1809. Shewing the difficulty of approach to Antwerp." — Plan 
der Sehelde, links het door de Engelsehen hezette fort Bath, waarlangs 
de Engelsche vloot, onder hevel van Adm. Strachan, de Sehelde naar 
Antwerpen opzeilt. Verderop, ongeveer in het midden der plaat, de Frau* 
sche schepen, in 2^1i»iën geschaard achter een ketting, welke van het 
Fort Lillo tot het fort Lief kenskoek gespannen is. In het verschiet Ant- 
werpen waarvbor een achttal Fransche schepen geankerd liggen. Met 
2 reg. Eng. onderschr. Duideliljke voorstelling naar Coeib^m door 
Clari, Met adres van Edw. Orme te Londen. Hg. 85, br. 25 dm. fol. 
Gekleurd. 

STTf Bes. voorstelling, iets verkleind met nnmmering der plaatsen en 

< schepen, en 2 reg. HolL onderschr. Naar Coekbum, aquatinta door A, Luie, 

Hg. 83, hr. 24 fol. Met afzonderl^ke UUlegging in 2 kol., bevatt. de 

namen der Fr. en Eng. schepen, die aan de verdediging of aan den togt 

hebben deelgenomen, fol. Gekleurd, 

i Bez. plaat, zwart. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

5778 Afbeelding Van een Engelschen (Congrevischen?) vnnrpilj], op natnnrl^ke 
a grootte^ gehezigd b^ het bombardement van Vlissingen. Teekening in 

kleuren znd. nm. Hg. 86, br. 30 dm. fol. — Met verklaring in H. S. 
van dien tijd. 4^. 
b Dez. voorstèlL verkl. met 1 reg. onderschr., 'door 2V. Veelioaard, smal 
foL Uit: S, V. Hoek, Landing der Engelschen, enz. 

5779 «Les funenz CSonqnérants." — Fransche spotprent op de virnchtelooze 
pogbgeo der Eogelschen, om na de landing in Zeeland tot Antwerpen 
door te dringen. -«- Een dikke Eagelschman^ gen*: 1 (Sir Richard 
Straehan), wiens hoed met een vnurpijlmachine voorzien is, en die een 
groeten vnnrpjjl in de hand hoadt, vraagt aan een Engelsch Generaal, 
gen® 2 (Lord Chattam) nAllons-nons brAler Anvers?" waarop deze ant- 
woordt: vJe ne sais, nos artifices ne réussissent pas toojonrs" enz. Znd. 
nm. V. grav. met adres van Martinet te Parijs, br. fol. Gekleurd, Bij 
den Heer A. v. Stolk. 

5780 Hetz. anders. — In het midden Lord Chattam hnilende zijn d^en over- 
gevende aan Koning George, die regts op si^ troonzetel geseten is. 
Links achter den generaal een dikke Hollander (?) met een potlepel in 
de hand; verderop de Prins v. Oranje (later Willem I) in verbolgen 
hondiDg. Met onderschr. jyThe grand dnke of Middleburg or the late 
Ld. C — ^m" enz. Eng. grav. met vele inschriften znd. nm. met adres; 
London Sept. 1809, br. fol. Gekleurd. Bij den Heer A. v. Stolk. 

5781 CMc|P*«ti Kermiswenseh van den Aschkarman te Amst AÜBehnwelijke 
houtsnede met vers en adres van J. Brand en Zoon. plano. 

5782 16 %oyr. Zinneprent op het 25 jarig bestaan der Maatsch. tot Nnt van 
Algemeen. — In het midden een standbeeld met 2 r^. Lat. inschr., 
waarop een jonge maagd, leunende op het zinnebeeld der Maatsch., welk 
beeld omringd is door eene feestvierende en offerende menigte. Op den 
voorgrond ünks eene zittende vrouw, (het Onderwas) en twee knaapjes 



72 25.jarig gestaan v. h. Nut. — Varia. 1810,11. 

met den hoorn deti overvloeds. Naar W. Hendriks door L.Fortman, met 
adres van A. Loosjes Pz. Hg. 45, br. 33 dm. fol. — Met gedr. Ver- 
klaring. 1 blz. 4fi. 

5783 Hetz. anders. — Zinneprent op liet onderwas, uitgeg. bg het 25-jarig 
bestaan der Maatschappij iot Nut va» 't Jlg, — Op den voorgrond een 
landschap waar de Wisheid en Godsdienst een naderenden knaap een 
lauwerkrans aanbieden. Voorts 8 medailles, met Nieawenhnyzen, enz. 
en 2 reg. vers : Het monster legt geveld I enz. Aquatinta naar G. J. Mi- 
ehaelU door L. Portman. Hg. 88, br. 51 dm. foL Peileurd, — Hierbg 
eene verklaring, 1 blz. 4^. 

^84 1810. t J lil ij. Officieele Acte van afstand van den troon door Koning 
Lodewijk Napoleon, geteekend (in het Pavilloen) te Haarlem, gr. l 
blz. Plano. — Hierbij : Memorie v. Toelichting bg bovenst. Acte, 
gezonden aan het Wetgevend Lichaam. 8 blz. 8°. 

5785 Pablicatie aan het volk, van den afstand der Regering door Koning 
Lodewijk en van het Regentschap der koningin Hortense. 1 Blz. Plano. 

5787 3 Jaiy. Publicatie van den Provisioneelen Raad van Regentschap, be- 
noemd in afwachting van de komst der Koningin-Regentesse. 1 Blz. riano. 

5788 It Joiy. Proclamatie wegens de inlijving van Holland bg het Fransche 
Keizerrijk. Kon. Drukk. (1810). 8 Blz. 8». 

5789 Obscoene prent op de Koningin Hortense. -^ Afbeelding éener naakte 
vrouw, van voren eenigzios bedekt, die bg een brandend haardvaor 
staat, (waarop de buste van Napoleon,) het beruchte boek «Thérèse phi- 
losophe" in de hand houdende ; op eene tafel regts en op den grond 
liggen: «La pucelle d* Orléans" en „Le Cabinet des Dames.'* Aan den 
wand achter haar hangt een label waarop : i^Ftvorite van Mad. Hortense 
tfEugène Beauharnois, geweze Koningin vaa Holland." Links op den 
grond eene kat, die zich in allerlei verliefde bogten wringt. Goede tee- 
kening in kleuren, znd. nm. Hg. 82, br. 2}^ dm. fol. 

5790 (^ept ) Afbeelding van de Amsterdamsche kermis op de Botermarkt 
aldaar. — Teekening in kleuren naar het leven door /. A, Langendijt, 
Hg. 28. br. 39 dm. br. fol. — Bg den Heer J. W. Wurfbain. 

5791 ;iHet vermaarde Nachthuis van TV^om^Vte Amsteldam,"inde Nes, oostzgde 
bij de Pieter Jaeobsstr., van biuneu. Grav. znd. nm. br. 4^. Gekleurd» 
Bestaat nog, doch in anderen vorm. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

5792 (IV l%oT.) Leggen van den eersten steen voor de kazerne St. Charles, 
later Orauje>Nassau, te Amsterdam, geschikt om 1 regiment van 3com- 
pleet« bataillons en de officieren te herbergen. — Afdruk van het op- 
schrift der gegrav. plaat bij den eersten steen ingemetseld, br. 4®. — 
Voorts 2 teekeningen in kleuren van de opstanden en verdeeliug van het 
gebouw. Hg. 60, br. 95 dm. gr. br. fol. — Bg den Heer J. W. Wurfbain. 

5793 Afbeelding van het Raadhuis van Groningen, in dit jaar voltooid, br. ^. 
Uit: (£. Maaskamp), Reis door Holland in 1807—12. 

5794 1811. Loting voor de Conscriptie in de Amstelkerk te Amst. Op den 
voorgrond de tafel, waaraan 6 Fr. magistraatspersonen en een jongeling 
een lot uit de glazen bus trekt. In ov. Naar H, P. Oosterkuit door 
Sahmetterlittg, Hg. 8, br. 10 dm. br. 12°. Bij den Heer J. W. Wurfbain. 



1811. Bezoek van Napoleon aan Atnst. -— Gardes d^honneur. 73 

5795 S9 Jaiy. Afbeelding au trait der gaillotine, voor de eerste maal ge- 
bruikt binneu Utrecht op Zatnrdag 27 Jnlij 1811, voor Ajit. v. Bentam. 
Deze afbeelding komt voor op de Ie blz. van diens vonnis. 6 blz. 4fi,^ 
Teekening met de pen, volgens het gedrakte stak vermeld in; Catal. 
Bibl. Mts. Nederl. Letterk. (1847.) II. 31. 

5796 (5 Oet.) Afbeelding van den overtogt van Keizerin Maria Louisa, in 
eene aloep van Sleeawijk naar Gorinohem, op hare reis .van Antwerpen 
naar Amsterdam, 5 Oet. 1811. — Gezigt op de Maas; in het midden 
de Keizerl. sloep, waarin de Keizerin met eene hofdame onder eene tent 
gezeten zijn, en die door 14 Gardes d'honneor wordt voortgeroeid. Links 
ziet men tosschen eenige schepen de tribune, vanwaar de sloep afgevaren 
\a, Fraaije teekening in O. I. inkt door /. C Schotelt die zelf tot het 
corps roeijers behoorde. Hg. 42, br. 65 dm. gr. br. fol. B\j den Heer 
Mr. S. V. Gijn. 

5797 Bezoek van Keizer Napoleon en Gemalin aan Amsterdam. — Aanbie- 
ding der sleutels van Amsterdam op den Oetewalerweg voor Napo- 
leon's intrede in Amsterdam. -* Napoleon te paard zittende; links de 
leden van den Amsterdamschen raad, aan wier hoofd de Maire, Baron v 
Brienen, de sleutels aanbiedt, regts de Fr. dignitarissen. Schets van de 
schilderij van M, J. v, Bree door JR. Vinkeïes, Hg. 45, br. 62 dm. 
br. fol. — By den Heer J. W. Wurf bain. 

De schilderg zelve ligt thans opgerold op het Archief der stad. 

5798 Hetzelfde. Schets in potlood van de schilderg door M. J. v. Bree. ~- 
Bg den Heer J. W. Wurf bain. 

5799 Hetzelfde; regts eene eereboog waarvoor de Keizer stilhoudt en de sleutels 
aangeboden worden. (Door R, Vinkeïes.) Proef dr, v. a, /. br. 4*. Uit? 

5800 Aankomst der Keizerl. rijtuigen voor het Paleis (met Hollandsche vlag- 
gen) op den Dam, die door cavalerie en voetvolk is afgezet. Met 2 reg, 
Holl. en Fr. onderschr. j,Het Keizerlgk Paleis — Le Palais Imperial" 
enz. Hierbij een volksdeun : „Vreugdezang by de intrede van Keizer en 
Kei^érinné binnen Amst." 4°. 

Van deze plaat is hierbij het pendant, nl. : 

«Het Keizerlgk Paleis in de 3e hoofdstad Amsteldam, aan de zijde van 
jyden Voorburgwal te zien, benevens den nieuwen ingang naar de Wissel- 
jybank." — Gezigt op het Paleis (zonder vlaggen) genomen van de brug 
bg de tegenw. Paleisstr. Links de hoek der Stilsteeg en Nieuwezijds 
Voorburgwal. Beide platen in aquatinta naar A, F. MÜcUz door L, 
Tartman, met bovenst. 3 reg. onderschr. in het Holl. en Fr. Met adres 
V. E. Maaskamp, ieder hg. 26, br. 37 dm. br. fol. Deze 2 platen zgn 
zeer zeldzaam. 

5801 «Liste des personnes qui accompagnent leurs Majestés". — Ljjst in 
2 kol. van het gevolg van Keizer Napoleon en zijne Gemalin met de 
namen en adressen, waar deze te Amsterdam gelogeerd zgn. gr. br. fol. 
Bg den Heer J. W. Wurf bain. 

5802 jpTTniformes des gardes d'honneur, etc. — Uniformen van de Gardes 
a «d'honneur van de onderscheiden corpsen in de 7 Départementen van 

«Holland; opgericht tot de ontfangst van Z. M. den Keizer en Koning. 

ni. 10 



74 Bezoek van Napoleon aan Amsterdam. 1811,12. 

„Bij E, Matukamp te Amsterdam-" — Gedrakte titel vaa een werk, in- 
hoadeDde212 platen, gen**. 1 — 12, ieder met 1 of 2 bl. HoU. en Fr. tekst, 
Maarin de namen van hen die deel nitmaakten van de gardes d'honnenr 
in de yerschillende steden vermeld en hunne kle eding beschreven wordt. 
Alle platen gegrav. znd. nm. In kleuren met adres van £. Maaskamp. foL 
1. Amsterdam. Eerewaclit ter zee. 2. Amsterdam. Kavallerie en Infante* 
rie. 3. Rotterdam. 4. 's Hage. 5. Dordrecht. 6. Legden. 7. Haarlem. 
8. Utrecht. 9. Groningen. 10. Arnhem. 11. Drenthe. 12. Delft. 
b Des. platen, N*' 8, 4, 6, 12, proef dr. vóór a. l. Ongekleurd. 
# Dez. voorstelling van pi. 10 met veranderingen, b. v. de garde te voet 
heeft hier de pluim links, op de gekleurde plaat regts op den hoed. 
Pr oef dr. vóór a, l. Hoogst zeldzaam. 

5803 7 Decoratiön en illuminatiën te Amsterdam b^ het bezoek van Keizer 
Napoleon te Amsterdam: 

Op de Hoogesluis. — 8 Kolommen; in het midden eene als de ColoiUM 
Yendöme te Parijs, ter weerszijde een gemerkt : M. 
Keizersgracht b\j den Amstel. — Eene fontciu gemerkt: N. 
— — tusschen Ree- en Hartenstraat. — Twee kanonnen, kruise- 
lings opstaande, waarboven: Qloire en de Adelaar; geïllumineerd met 
550 lampions. 

Keizersgracht bij Brouwersgracht. — Een fontein en eene portiek, waar- 
boven : N. 

Heerengracht bij de Kaasmarkt. — Eene zuil, gemerkt : M L. 
— — tusschen O. Spiegel- en Wolvenstr. — Kolom waarnaast 2 

lansen met eikenloof. 
Kerklaan Plantage. 

7 Schetstaekeningen j enkelen door f. J. Pfeifftr, — Bq den Heer J, W. 
Wurfbain. 

5801 1819. jvNienwe kaart der 7 HoU. Departementen, verdeeld volgens 
«het decreet van 21 Oct. 1811, met den jare 1812 ingevoerd." Met 
aanwijzing der milit. divisiën, hoofdplaatsen der departementen, arron- 
dissementen, cantons enz. HoU. en Fr. titel. Door J. O, Vister met 
adres van E. Maaskamp, Place Napoleon te Amst 2 Bladen aaneen, te 
zamen hg. 64, br. 94 dm. gr. dubbel fol. Gekleurd. 

5805 Twee Congés van Jan. 1812 en Julij 1813 voor twee verschillande koop- 
vaardijvaartuigen, toebehooreude aan Jan Schouten, later Scheepsbouwmeester 
tn Reeder te Dordr. Met alle origin. ouderteekeningen. Twee bL fol. 

5806 15 Jaoy. De guillotine voor het eerst te Amsterdam gebruikt voor 
Hester Nepping, (giftmengster) Adriaoa v. R^'swgk en Gerrit Verkerk. 
Gezigt van de St. Anthoniswaag met het daarvoor opgeslagen schavot, 
met de teregtstelling en veel bijwerk. Teekening in klenren door (r. Xom- 
berts. Hg. 28, br. 89 dm. br. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

5807 Afbeelding van de St. Anthoniswaag op de Nieuwmarkt, waarvoor een 
schavot met guillotine opgerigt is, waarnaar vele burgers staan te l^jkaa. 
Aquatiataplaat in kleuren zonder eenigen naam of uitlegging. Hg. 15, 
br. 19 dm. br. 4fi, Zeer zeldzaam. 



1912,13. Val van Napoleon. Vertrek d. Gardes d*honn. 75 

5808 14 Aepf. ,yHet Terbranden en het intrekken der Franschen in Moseon 
«den 14 Sept. 1812."— 'Op den voorgrond links de vlogtende bevolking ; 
regte intrekkende kavallerie ; op den acbtergrond de brandende stad. 
Slechte grav. znd. nin. bij Hartogs te Rotterdam, br. 4^. — Eoogtt zeld» 
mum. — Bg den Heer A. v. Stolk. 

6809 Afbeelding van eene kolossale kolom te Moskou opgerigt nit 1195 
stukken gesehut, op de Franschen in den Rusaischen veldtogt van 1812 
veroverd. Met 4 reg. Holl. en Fr. ondersehr. en 1 reg. Eng. boven-- 
sehr. Door C. Zotter met adres van F, J. Weffgand au Pamasse & la 
Haje. Hg. 26, br. 20 dm. v- 4\ — Volgens de t BoekenlQtt, nitgtg. 
in Sept 1814. — B^ den Heer Mr. S. v. G^n. 

5810 (Oet) ^Be vlugt uit Moskouw". — Links cit lifapoleon met de kous op 
aankop in eene slede, door 2 honden getrokken, en iit^ tot zyn zwager 
Murat: jylk gaa naar huis Jochem, Pas jy wat op de troepen". Links 
zit een welvarende Hollander op een stapel groote kazen. Eng. spotprent 
met Holl. bijschriften. Znd. nm. Hg. 24, br. 87 dm. br. fol. Gekleurd, 
B|] den He«r Mr. S. v. G^n. — Hiervan bezit ik eene alkonderliljke 
HolL verklaring in r^m. 4o. 

5811 Spotprent op hetzelfde. — Napoleon met een bok op den xng. Met 
ondersehr. »Deze bok heb ik geschoten te Moscouw". Door en met 
adres van W. Esser. 4fi, Gekleurd. Bg den Heer A. v. Stolk. — Vol- 
gens de: Boekenlgst nitgeg. in Sept. 1814. 

5812 Spotprent op hetzelide. Napoleon zit op eene stoel ; regts biedt een ko- 
zak hem Russisch gs, links een Spaigaard Spaanschen wijn aan. Met 8 
reg. ondersehr. Grav. znd. nm. Hg. 24, br. 19 dm. 4**. Oeileurd, Bg 
den Heer J. A. Ngland. 

5818 (18 li^ 80 A|pr.?) j, Vertrek van de gardes d'honneur v. Amsterdam,^^ 
« iibuiten de Weeaperpoort". — Naar J, Vinheles door B, VtuJesUa, br. 4^. 

Uit: D. H. ten Kate v. Loo, De gardes d'honnenr. 's Grav. 1815. 8<». 
h Dez. plaat, proefdr, yóót h. ondersehr. 

Het Keizerlgk decreet omtrent de Gardes d*honnenr werd den 6 April 
uitgevaardigd. ~» Hierbg 8 vignetten uit hetzelfde werk, voorstellende: 

(1) Titelvignet: Bezoek van een Gavde d'honneur bg den Prefect de 
Celles. Ovaal 12^ 

(2) Eene kazerne der Gardes d'honneur. 12*. 

(8) Een bivouak der Gardes d'honneur. — Alle naar J. Vinèelêê door 
£. rinket. 12<». Allen: proef dr, vóór alle letter. 8<^. 

5814 jyGardes d'honneur Francais recevant lenrs Rations". -— Regts eene 
hooisehuur, waarbg een ruiter met 2 paarden. Middenin een officier» 
onder wiens toezigt eenige soldaten het hooi verwerken. Teekening in 
kleuren door Ahr. Vinkeles. 1815. Hg. 84, br. 81 dm. br. fol.. 

5816 Aug. Werkzaamheden bg de sluizen te Katwgk? op 28 en 81 Aug» 
ISIS*. — 'twee Teekeningen, waarvan de eene, in O. I. inkt, da andere 
in kleuren. Beide znd. nm. Ieder hg. 20, br. 82 dm« br. fol. Bg den 
heer J. A. Ngland. 

5816 18 Aug. Eerste zamenkomst der 8 geallieerde Monarehen «iet huniié 
Ministers bg Praag, namelgk Fred. Wilhelm Hl v. Pruissen en dea 



76 Omwenteling té Amsterdam. 1S13. 

Hertog y. York, Keizer Frans I en Graaf Bülow, Keizer Alexander I en 
Graaf Schwartzenberg. Fraaie afbeelding met zeer gelijkende portretten 
van alle personen. Zeer fraaye teekening in O. I. inkt door Wolf. 
Hg. 84, br. 40 dm. br. fol. 

5817 (Oet.) Zinneprent op den veldslag biy Leipzig. — Een zuil met de por- 
tretten in medaillon der 4 groote mogendheden, die den slag wonnen 
Met 6 reg. vers : j» Vraagt g^, bescliouwer", enz. van V, O, Naar «7. v. 
Diepenhmsen ■ door C, Bogers, 8*^. Uit : Ondersclieidene nnttige en 
wetensw. onderrigtingen. Midd. (1820??) 8^ 

5818 Serie van 6 (ongen.) spotprentjes op de ellende der Fransehe troe- 
pen b^ den togt nit Moskon en den slag b^ Leipzig^ enz. Alle met 
toespelingen en inschriften. Geëtst znd. nm. (door H, Foek), E[g. 10» br. 
11 dm. br. 12^. Geestige en aVert^ldzaamste voorstellingen. Uit een 
Almanak?? 

(1) Frans lot, getrokken in de Mossekouwse loterye, — Napoleon met de 
kons op de kop, enz. 

(2) Een landkaart van Noords Europdi waarop een zeshoekig blok, waar- 
onder Napoleon verpletterd ligt. 

(3) Een Fransch soldaat zijn tong ontdooiende aan een kenkenlamp en 
een stnk ^s voor stoof gebruikende. 

(4) Een huis met uithangbord : Hollands sehooly alwaar een vronw 
waarschuwt voor kinderdieven (conscriptie-ambtenaren). 

(5) In 8 afdeelingen; doelt op de verdrijving der Franschen uit Spanje, 
den terugtogt uit Busland en den slag bij : Lgpzieg» 

(6) Een wapenschild, waarin gebroken kroonen, het verscheurde i Bi^n-- 
verbond, enz. 

5819 IS Kov. i^Deventer berend door de kozakken en de Kapit^ der genie. 
,,(Morlet) gewond." Naai J, W, Fieneman door J, FinkeS^. 8°. Uit: 
J. Kon^'nenburg, Gedenkboek v. 1813. 

5820 15 hor. Het verbranden der , douanenhuiijjes bij de Nieuwebrug te 
Amsterdam. (Konijnenburg, Gedenkb. blz. 72.) -^ Links de Nieuwebrug, 
waarop een donanenhuisje in brand, waaromheen eene joelende menigte ; in 
het verschiet de Oude Kerkstoren ; regts de eerste huizen van het Damrak. 
Fraaye teekening in O. I inkt door G, Lamberts. Hg. 17» br. 20 dm. br. 4^. 

8251 Hetzelfde anders. — Gezigt op den Buitenkant bij deu Schreijjerstoren, 
alwaar het volk bezig is de Fransehe wapenborden af te rukken, enz. 
Chromolith. naar J. C. d* Amaud Gerkens door C. W. Mieling, br. 8*. 
Uit : J. V. Lennep, De Geschiedenis v. Noord Nederl. Amst. 1857.4 dln. 8*. 

5822 Portret van den (in 1868) 80 -jarigen Barend Ponstijjn, die den 15 Nov. 
1818 op de Nieuwe Brug te Amsterdam het eerst de Oraigevlag plantte 
en dit op denzelfden dag in 1868 herhaalde. — Kniest, v. voren en 
links, zittende in een armstoel, met eene vlag in de regterhand. Met 
facsim. Lith. door J, P. Berghaus, 4^. Uit: P.H. Witkamp, Gedenkboek 
tan Neerlands SO-garig grondwettig volksbestaan. Dordtr. 1865. 8o. 

6823 Spotprent op de Douanen te Amsterdam. •— Een Hollandsche veekooper 
a met Oranje versierdi w^st naar 9 naast elkander aan een lange l^n 
gebonden Douanen, di« dbor een jongen bespot worden. Met 1 reg 



I 

1813. Omwenteling te 'sHagë. 77 

ondersehr.: «Zoek maar uit, zoek maar uit, zes Douanen voor een 
»dnit/' Znd. nm. (door «71 Smies f) br. S*'. 
è Dez. plaat, gisHeurd, 

5824 Spotprent als voren. — «Hom en knijt, hom en kuijt, zes Douanen, voor 
«een dn^t." — Een kruijer en een Scheveningsche vischboer ieder met 
een vracht douanen op den wagen of in den mand, terw^l jongens hen 
met steenen werpen; met bovenstaand onderschrift. Znd. nm. br. 4*. 
Gekleurd. Op de Universiteitsbibl. te Amst. 

5825 16 Nor. «Het verbranden der woningen en tuinhuizen over den IJssel 
a «bg Deventer door dé Franschen en bet aanvallen der Kozakken." (Ko<* 

ngnenborg, Oedenkboek 368.) — Gevecht tusschen de ko,zakken op den 
voorgrond en de Franschen verderop. In het verschiet eenige brandende 
woningen, waarachter de torens van Deventer. Naar A^. Sonnenberg iooi 
J. E. Uareui, Hg. 39 br. 48 dm. br. fol. 

è Dez. plaat, proef dr, y66t het ondersehr. met geëtsten nm, d. grav. 

e Dez. plaat, onafgew. eiêdruk voor de lucht, enz. 

5826 Hetz. geheel anders en kleiner. Naar J. W. Pieneman door J, Vtnielee 
8^ Uit: J. Koniiinenburg, Gedenkboek v. 1818. 

5827 (19 No¥.) Proclamatie van L. Graaf v. Limburg Stirum, Gouverneur 
van 's Hage, uit naam van den Prins v. Oranje, waarby h\j kennis geeft 
van 'fjtfit aanstaand optreden der Provisioneele Regering, beginnende t 
«Alzoo de gezegende herstell. v. zaken'\ enz. Bovenaan het wapen v. den 
Prins in hontsn. 1 Blz. plano. Hoogst zeldz. Bg d. Hr. Mr. S. v. Gijn. 
Deze proclamatie is een belangrijk gedenkstuk van den stand van 
zaken te 's Hage, als zQnde het eerste stuk, dat te dien tgde uit naam 
van den Prins en met diens wapen voorzien, hier te lande is afgekon- 
digd en aangeplakt. Zie.: Th. Jorissen. De omwenteling van 1813« 
CXXXIV en GCLXXXIV. 

5828 19 Kor. ^Dordrecht door de Franschen ontruimd." Naar J. W, Piene- 
man door A, Vinieles* 8^. Uit: Kon^nenburg, Gedenkboek, bl. 174. 

5829 ZO itV) Kot. Proclamatie van F. v. d. Dnyn v. Maasdam en G. K. van 
Hogendorp, waarbg zg verklaren het Algemeen Bestuur tot de komst van 
den Prins op te vatten. 1 Blz. Plano. Zie Jorissen> Omwent. 185. 

5830 SI IVoT. «Het besluit tot de vaststelling van een voorloopig Bestuur, 
a «bestaande uit de HH. v. d. Dnyn v. Maasdam en v. Hogendorp." (Jo- 
rissen, ibid.) — Komst van v. Oldenbarneveldt, genaamd Witte Tul*^ 
lingh. Kolonel der Haagsohe schutter^, ten huize van v. Hogendorp, die 
hem met v. Limburg Stirum, v. d. Dnyn v. Maasdam en den heer 
Canneman in het bijzgn z^ner familie ontvangt, en waar toen tot de 
afkondiging van Neerlands onafhankelgkheid besloten werd. Naar J, W» 
Fieneman door D. /. Slugter. Hg. 49, br. 6 U/g dm. br. fol. — Hierbg 
Berigt v. Inteekening. Uitgegeven ül 1863 big het Ie halve Eeuwfeest. 

i Dez. plaat) proe/dr. v. alle hit, -S' 
5881 «Een Nederlandsch bestnur aan Nederland hergeven." — Afbeelding 
eener zamenkomst ten huize van v. Hogendorp^ van Limb. Stimm^ 
Kemper, v. d. Duyn v. Maasdam, Scholten en Changuion. Odromo-lith. 
naar M» J. v, Bree door v, d, KeUen bg JEmrik en Binger, br. 8^ Uit; 
v: Lennep, Geschiedenis. 



78 Omwenteling te 's Hage en Dordrecht. 181^ 

5832 Proclamatie der Onafhankelijkheid, Tan wege het Algemeen Bestnnr, 
beginnende: jyNederlanders t Het oogenblik is gebooren/' enz. 1 Blz. Plano. 

5833 (tl f !%ov.) Verkoop van Oranjelint op straat in 1818. — Eene vrouw 
met een kruiwagen vol Oraigelint dit bij de el aan omstanders verkoo- 
pende. Met 2 reg. vers: n Oprecht voor 't Vaderland,'* enz. Aquatinta 
znd. nm. 4°. Gekleurd. Zeer zeldzaam. Bij den Heer M. A. J. Bakhnijzen. 

5834 jyDen Erfprins wordt te Londen de omwenteling in het Vaderland aan- 
iygekondigd." — Naar M. Mourot door J. P, Lange. br. 8®. Uit: 
Engelberts Gerrits, Leven en de regering van Willem I. Amst. 1845. 

5835 Gehoor der heeren Jac. Fagel en Hndr. de Perponcher b^' den Prins 
»v. Oranje te Londen." Naar J, W, Pienema» door J. Finkeles, 8®. 
Uit ?P (Geheel als de 12 platen in Konijnenburg, Gedenkboek, doch niet daaruit. 

5836 (t3f IV ov) Deventer door de Kozakken enz. belegerd en gebombardeerd. — 
Afbeelding van het neervallen van een bom op den Brink b\j een sol- 
daat die de alarmtrom roert. Met 4 reg. vers: j^Temg, verschrikte held." 
Naar N. Sonnenberg door P. v. d. Beek. gr. 4**. Zeer zeldzaam. 

5837 9Z \ov, Overtogt van den Commandant der Dordtsehe Nationale Garde, 
Mr. M.Beelaerts, van Dordrecht naar Papendrecht, in den vroegen mor- 
gen van 22 Nov. 1813. — Gezigt b^ nacht op de Merwe, met de 
boot, waarin de Heer Beelaerts overgezet wordt. Begts b^ Papendrecht 
eene boot met Fr. douanen; op den Veerdam een stuk geselmt, waaruit 
op Dordt gevuurd wordt, wat na de overkomst van den Commandant 
gestaakt werd. Fraaie teekening in kleuren door J. Butten naar de 
schilder^ van M. Sckouman en /. C. Schotel in het bezit van den Heer 
J. H. Beelaerts, zoon van bovengen. Hg. 42, br. 57 dm. gr. br. fol. 
Bij den Heer Mr. S. v. G|jn. 

5838 S4 IVoT. jyHet beschieten der stad Dordrecht door de Franseben." (Ko-- 
n^nenburg, Gedenkb. blz. 175, 76.) — Gezigt buiten het Rietd^ksche 
Hoofd, waaruit de Dordsche vlag waait, door de Fransehen voor de 
Pruisische vlag aangezien. Op den voorgrond de haven, waarin links een 
boeijer en eenige bootjes, met gewapende burgers bemand; om den hoek 
eene kanonneerboot die op de Fransche batter^ aan de overz^, bij een 
molen vuurt. Lith. nnar Schotel en Schouman door J. ff, p. d. Heijden 
bg F. Böger. 1864. Hg 50, br. 66 dm. br. fol. Bg den Heer Mr. S. 
V. Ggn. — De oorspronkelgke schilderg berust op het Stadh. te Dordr. 

5839 Dez. voorstelling. Naauwkeurig verkleinde kopie v. h. voorg. Lith. naar 
Schotel en Schouman door J. B. v, d. Heiden bij F» Böger. br. 8®. 
Uit: J. Sels, Beschrgving van Dordrecht. 

5840 Het afvuren van het laatste schot (van Dordrecht naar Papendrecht) nl. van 
een koevoet in een kanon gestoken die door de laatste kardoes op den 
vijand wordt geslingerd door den zeeofficier Merkus of volgens anderen 
door Frits Freudenberg, en |raardoor de Franschen aftrekken. SchêtS" 
teehening met zwart krijt op bliüuw papier door J, C. Schotel voor zgne later 
voltooide en thans in Dordr. aanwezige schilderg. Hg. 28 br. 60 dm. br. fol. 

6841 De Tlugt der Franschen van Papendrecht bij Dordrecht. Sthetêieekening 
van den overhaasten aftogt, in sepia door J. C. Schotel voor een later 
uitgevoerde? schilderg. Hg, 82, br. 45 dm. br. fol. 



WM. De Kozakken te Amsterdam. . 79 

5842 Hetzelfde, anders. — Gezigt op de overzijde tegenover Dordrecht. Regts 
eene boerenhoeve, waar langs de IVanschen in allerigl voorbq trekken. 
Teekening in O. L inkt (door /. C. Schotel). Hg. 19, br. 28 dm. br. 
4*. Bijj den Heer Mr. S. v. Gijn. 

5843 (34 ftov.) Plattegrond van Gorinchem, met lijst in HS. van de 60 hnizen 
en molens die op last van den bevelvoereuden Gen. Bampon vdór het aan- 
staande beleg, boiten de stad in brand z^'n gestoken. (Kon^nenburg, 
Gedenkb. bl. 533, 34.) Teekening znd. nm. Hg. 86, br. 87 dm. fol. 

5844 Bivouak der Bussische' kozakken buiten de Mniderpoort te Amsterdam. Op 
den voorgrond eenige kozakken bij een wachtvuur; op den achtergrond 
regts de Mniderpoort; regts en links de bladerlooze boomen. Zeer fraaie 
en karakteristieke teekening in kleuren naar de mXxaa ^qot F, J, Pfeiffer, 
Jun, Hg. 5^, br. 83 dm. gr. br. fol. Niet in plaat gebragt. 

5845 De kozakken binnen de Mniderpoort te Amsterdam. — De Mniderpoort 
van de Plantaadje af gezien; op den toren de Nederl. vlag; bg de 
poort links een wachtvuur met eenige kozakken en gewapende burgers; 
regts de Plantaadje, enz. Fraaije teekening in sepia. znd. nm. Hg. 28, 
br. 36 dm. br. fol. 

5846 Hetzelfde, kleiner en anders. Naar «/. W, Fieneman door A, Vinkeles. 8°. 
Uit: J. Konijnenburg, Nation. gedenkboek. 

6846* Hetzelfde anders. Naar J. Siegn door J. B, Tetar v. Elven. 8\ Uit: 
Engelberts Gerrits, Leven v. Willem I. 

5847 Bivouak van kozakken. Fraai geêtst iu omtrek zonder eenigen naam. 
Hg. 19, br. 24 dm. br. é\ 

5848 «Het bivouakkere der cosakke." — Afbeelding van een kozakkenbivonak, 
welligt te Rotterdam of elders. Slechte grav. znd. nm. met adres van 
S. J. Versnel te Botterdam. br. 4^. -^ Bij den Heer A. v. Stolk. 

5849 Portret van Graaf Platoff, Hetman der Kozakken. Kniestuk in volle 
uniform te paard. Met 4 reg. Eng. onderschr. Naar Orlofski door 
J, Oodbg, fol. — Hierbij een ander portr. van denz., borstb. in ov. naar 
Bambauer door O. S. Fadue, Met 2 reg. Fr. onderschr. gr. 4^. 

5850 Afbeelding van een Donschen kozak Alex. Zemlenutin. Met 2 reg. Eng. 
onderschr. Geëtst door Fretchi, (24 April 1813) Hg. 45, br. 30 dm. fol. Gekl. 

5851 Kozakkenprent. — Kinderprent met 16 afb. op 4 pi. Met adres van 
H, Moêlenyser te Amsterdam. 

5852 Kr^'gstooneelen in de Nederlanden. Vier Sch&i^'teekeningen in O. I. inkt 
door P. O, V. Os, Ieder hg. 19, br. 26 dm. br. 4°. 

(1) 1813. 9/XII. Bivouak v. Kozakken. Links een boerenwoning. 

(2) 1814. ll/I. Aankomst eener jaagschuit met kr^gsbehoeften? 

(3) 1814. 19/1. Kampement van verschillend gewapende burgers, met 
wachtvuren enz. in de duinen (Noord-Holland). 

(4) ? Een rondgaande patrouille. In het verschiet eene schans. 

5853 (94 eo 35 Nov.) Overrompeling der Franschen van Woerden. (Konijnen- 
burg, Gedenkb. 150.) Door B, Finkeles, S^, Titelpl. van J. Meulman, 
Woerden in Slagtmaaud 1813. 

5854 Moord en plundering der Franschen binnen Woerden. (Konijnenburg, 
Ge4enkb. 150 — 158.) — Acht platen in omttek, alle gegrav. naair 



80 Woerden geplund., enz. — Komst v. d. Souv. Koning. 1813. 

J. W. Fieneman door W. v, Senua, 8°. Uit: J. Mqulman, Woerden iu 
Slagtm'. 1813. 's Hage. 1815. 8». 

(1) Blz. 50. Moord gepleegd aan den Heer Herm. y. Loon. 

(2) — 70. Moord gepleegd aan den Heer Mr. Will. Schuil v. d. Does, 
(8)' — 84. Moord gepleegd aan Dk. J. Groos. 

(4) — 93. Moord gepleegd aan Petronella v. Veen, huisvrouw v. Hendr. 

Tibbe. 

(5) — 128. Moord gepleegd aan Sara Levi, huisvrouw van Jac. Pinas. 

(6) — 142. Mishandeling v. den R. K. Priester voor het altaar, enz. 

(7) — 150. Bedreiging van Mr. J. Meulmau door een Franschman, die 

het geweer met overgehaalden haan op hem aanlegt. 

(8) — 162. Afbeelding van een der bivouakken. 

Zie de Commissie tot leniging van Woerdens ramp, bij Stuart, Jaarb. 
1814, bl. 192. 

5855 Hetz. anders. Gezigt in eene straat, waar eenige mannen en vrouwen 
door soldaten mishandeld worden. Naar H. P. Oosterhuis door 2). Sluiter, 
br. 8». Uit een kinderboek ? ? 

5856 ,;Snode mishandeling in het huis van den predikant Faauw in den Briel." 
Naar en door A. Vinkeles. 8<^. Uit: J. Konijnenburg, Gedenkb. bl. 190. 

5857 Proclamatie van wege J. M. Kemper en F. Schol ten, Commissarissen- 
Generaal V. het Algem. Bestuur te Amsterdam, waarbij alle militairen 
tot de landsverdediging worden opgeroepen. 1 Blz. plano. 

5858 95 l^ov. Proclamatie vanwege de Commissarissen te Amsterdam, waarbij 
aangespoord wordt tot het geven van gelden, kleedingstukken, enz . 
1 Blz. gr. plano. 

5859 «Zegepralende intogt van den generaal Bulow in Arnhem, gevolgd door 
«den gevangenen Fr. generaal Amey, 30 Nov." — Gezigt op de Groote 
Markt en de Sabelspoort. Naar J. ff, v. Amerom door A, Vinkeles. 8^. 
Uit: J. Kongnenburg, Gedenkboek v. 1813, bl. 424. 

5860 30 Nov. «Het nederlaten van de Vischbrug te Kampen en het binnen- 
tf rukken der Kozakken." Naar J, W. Fieneman door A, Vinkeles, 8®. 
Uit: J. Konijnenburg, Gedenkboek v. 1813, bl. 390. 

5861 «Hoofdwagt der Nationale Garden te Muyderbergh 'voor het Blocade der 
«Vesting Naarden, van November 1813 tot Mey 1814." (Konijnenburg, 
Gedenkboek, 475.) — Wintergezigt op de kom der gemeente ; op den 
voorgrond een met boomen beplant plein; links een huis en een kanon 
op affait, regts op den achtergrond huizen. — Aquatinta in kleu^n 
door {Hoogkamer of fftUk)y br. fol. Hg. 34, br. 52 dm. In den atlas 
van Amsterdam van den Heer B. C. Meyer Jr. 

Het origineele schilderij is in bezit van den Heer J. F. Tack te 
Amsterdam. 

5862 «Aankomst van Z. M. Willem I, Koning der Nederlanden, te Scheve- 
a «ningcn 30 Slagtmaand 1813." (Kon^nenburg, Gedenkboek bl. 254.) — 

Op den voorgrcmd links de sloep met de roeijers, waarin de koning en 
andere heeren staan; regts het toestroomende en in zee loopende volk; 
bovenaan de kerk van Scheveningen. Naar J. Kamphwjsen door W. r. 
Senw. Hg. 57. br. 74 dm. gr. br. fol. 



1813. De Soavereine Vorst te SGheveningen. 81 

h Dez. plaat, fraai gekleurd» 

e Bes. voorstelling. Oorspronkeliljke sehetêteekening, B^ den Heer A. 
▼. Stolk. 
5868 Hetzelfde, anders. — Regts de sloep waarait de Koning treedt terw^l 
de roeiers de riemen omhoog honden, links de yissoherssohepen em 
het toestroomende volk. Bg de aankomst geteekend door C, v, CuuÜmk' 
hurghy gegrav. door W, v, Senuê. Met HoU. en Eng. ondersehr. Hg 59, 
br. 75 dm. gr. br. fol. Hierbq eene br. 4^ uitlegging en verklaring 
over de waarheid der voorstell. 

5864 jyAankomst van Z. Kon. Hoogheid, thans Sonvereinen Vorst te Sishev;, 
. jr80 Nov. 1813." — Links staat de Prins in een door twee paarden ge- 
trokken wagen, gemend jjiooT zekeren Dirk v. Dn^ne en door het in 
zee wadende volk met gejnieh omringd. Begts het strand, en eene 
menigte volks dat hem verwelkomt; in het verschiet de toren t. Seheve- 
ningen. Naar J. W. Fieneman ad viv. door R, Fmielei, Met adres 
V. J. Allart. Hg. 84, br. 40 dm. br. fol. 4^/ 

i Dez. plaat, proe/dr, voor het ondersehr. met geëtsten nm. d. grav. 

5865 Dez. voorstelling verkleind in photographie nitgeg. bg het 50-jarig feest 
V. NederL onafhankelgkheid. Met 1 reg. boven- en ondersehr. en 
adres van W. H. Zeelt te Amst. br. fol. 

5868 Dez. voorstelling, verkleind naar J, W. Fieneman door A, Finiefee» S^, 
Uit: Kon^nenburg, Gedenkboek van 1813. 

5867 Dez. voorstell. Zeer verkl. kopie in omtrek. Met 2 reg. ondersehr. 
xnd. nm. br. 8<». Uit? 

5868 Dez. voorstelling iets anders gestoffeerd. Fraage teekening in klenren 
door N. L. Femiing ad viv. Dec. 1818. Hg. 17, br. 21 dm. br. 4^ 

5869 Hetzelfde anders. — Middenin de wagen, met 8 paarden bespannen, 
waarin de Prins met andere heeren staat; regts de sloep, met de roegers, 
die de riemen omhoog honden ; op den voorgrond het juichende volk. 
Aqnatinta naar E, F. OosterAme door W, Jff. Soogkamer, Met adres v. 
H. J. Zimmerman. Hg. 88, br. 48 dm. gr. br. fol. 

5870 Hetz. anders. — Links de sloep, middenin de wagen waarop de Prins, enz. 
Naar E. F, Ooeterhuie door ^. Slwjter, br. 8<^. Uit een kinderboek? 

5871 Hetz. anders. In het midden de Prins die met 2 heeren, gevolgd door 
eene juichende menigte, op eene ter regterzgde gereedstaande chais toe- 
treedt. Achter hem de Eng. schepen, de pinken en de toren v. Schevenin- 
gen. Naar C, Oraeneveld door L, Sekweieihardt, Hg. 26, br.83dm.br. fol* 

5872 Hetz. geheel anders. In het midden de met 8 paarden bespannen wagen, 
waarop de Prins met zgn gevolg; links de sloep met de roeijers, in het 
vwsohiet de Eng. schepen ; regts Scheveningen, op den voorgrond de in 
rgen geschaarde menigte. Naar en door C, Bogers, Hg. 28, br. 21 dm. 
br. fol. — Weinig historische voorstelling. 

Eene vrq naauwk. kopie van deze plaat, teehening in O. I. inkt, znd. 
nm., in den atlas van den Heer Mr. S. v. Gijn. 
5878 Dezelfde voorstelling, doch eenigzins grooter en afwgkende wat den 
Prins enz. aangaat Teehening in O. I. inkt znd. nm. Hg. 88, br. 44 
dm. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Ggn. 

m. 11 



82 Komst van den Souvereinen Vorst. 1813. 

5B74 Proclamatie van den Prins v. Oranje, bq z^ne aankomst te ScheTo- 
ningen verspreid. Van boven met het Prinsel. wapen in kopergravure. 
Zonder datnm. 1 Blz. Plano. — Deze Proclamatie, kenbaar aan den on- 
gel^ken drnk, enz. is in Engeland gedmkt; de volgende in Holland. 
b Dez. proclamatie^ zonder wapen, en andere letter. 1 Blz* Plano. 

5875 «Prins Willem van Oranje ten haize van den Graaf van Limbnig-Stirum 
i,te 's Hage.'* Chromolith. naar L, Moritz door v. d. Keilen, bij Emrik en 
Binger, br. 8». Uit P. H. Witkamp, Gedenkboek van Neerl. 50-jarig 
grondwettig bestaan. Dordr. 1865. 8^ 

5876 Ontvangst van den Prins te 'sHage. — Regts staat de Prins op een 
bordes van het hnis van v. Limbnrg-Stirum ; links de juichende menigte 
Naar Smiet door Velijn. Froefdr. v. «. l. 8». DitP 

5877 Verhaal van 's Prinsen intogt in den Haag, en de eerste Pablicatie alt 
Sonverein Vorst aldaar uitgevaardigd. In: Amsterdamsche Conrt. van 

9 Dec. foL 

■I 

5878 1 Oee. Profehmatie van wege Commissarissen^Generaal van het Algem. 
Bestnnr te Amst., beginnende: i,Landgenootenl Eindelijk is dan het 
jyoogenblik daar," enz. (Konijnenburg, Gedenkb. 263.) 1 Blz. fol. 

5879 9 Oee. Proclamatie van wege den Prins b^ zijne intrede te Amst. 
beginnende : «Onnitsprekel^k waren m^ne aandoeningen," enz. 1 Blz. Plano. 

5880 Komst van den Sonvereinen Vorst te Amsterdam. — > Gezigt op het Ko- 
ningsplein, waar de stoet nit de Leidschestraat aankomt. Met 3 reg. 
onderschr. Door T. Koning, Met adres v. B. J. Crigenschot in de Korte 
Kerkstr. N«. 219. Hg. 171/2. ï>r. 251/3 dm. br. 4fi, Afdr. in br. fol. 

5881 Hetz. gezien van de Haarlemmerpoort. — Links de oade Haarlemmer- 
poort, enz. waarait de stoet over het Haarlemmerplein naar de Haar- 
lemmerd^k r^dt. Met 3 rtg, onderschr. znd. nm. br. 8®. 

5882 jyEerste gehoorgeving van den Sonvereinen Vorst der Nederlanden te 
«Amsterdam." Naar J. W, Fieneman door A, Vinhelet. 8*. Uit: J. 
Kon^nenbnrg, Gedenkboek. BI. 268. 

5883 18 Oee. Heldenmoed van twee Zeenwen, J. Mulder en M. J. deNoyer, 
die, ieder slechts gewapend met een hooivork, een Fransch oflScier ge- 
vangen namen (te Col^nsplaat ?) Znd. nm. 8^. Titelpl. v. C. Zwigtman, 
Staal V. Zeeuwschen heldenmoed. Midd. 1820. 8®. 

5884 14 Oee. «Patriotische maaltijd. Afbeelding van de b^' eenkomst gehouden 
«in het hotel genaamd de Stad London, op Dingsdag, den 14 Dec. 1813, 
i,ter viering van de heugelijjke gebeurtenis der bevrijding van Holland 
«van onder de dwingelandij van den Franschen Tyran." — Gezigt inde 
feestzaal te Londen, alwaar de gasten aan 6 lange tafels, onder voorzit- 
terschap van den Hertog v. Clarence en den Erfprins v. Oranje aanzitten. 
De plaat stelt het oogenblik voor dat de gezondheid van den Souvereinen 
Vorst gedronken wordt. Naar T, Mowlandeon en J. SAepherd in aquatinta 
door R, Beeves, Met adres v. R. Ackermann te Londen. Met Eng. en 
Holl. beschrgving onder de plaat. Hg. 40, br. 47 dm. br. fol. OêUeurd. 

5885 15 Oee. Proclamatie van wege den Souvereinen Vorst betreff. de Depart. 
der Monden van de Schelde en van den Rhijn, benevens het Arrondisse- 
ment Breda^ als bchoorende tot den Staat der Vereen. Nederl. 1 Blz. Plano. 



1813. Zinneprenten op Nederl. verlossing. 83 

5886 Drie sinneprenten op Neerlanda bevnjding, allen naar en door R, Fin- 
heleê. Uit: Gom. Loots, Nederl. Verlossing generd op 29 Maart 1814. 
'sHage, 1814. 40 bl. 8». 

Titelplaat : De Oeregtigheid omstraald van bemellicht, vergezeld van 

Hercules en gevolgd door Vrede staat op een berg; op den voorgrond 

veijaagt de Dwinglandg de Vr^heid en den Koophandel. Proef dr, v. a.l. 

Vignet: £en Kozak ontneemt den Nederl. Leeuw z^'ae kluisters. Pr0^/<!^r. 

p, o. l, van bl. 5. 

Vignet: De Nederl. Leeuw met zwaard en Vrgheidsboed in >ie poot 

staat l^i een Onu[geboom. Troeffdr, v. a, l, van bl. 40. 

Het gedicht, 84 bl. groot, waarbij] deze platen behooren, is uitgesproken b^ 

eene feestviering der Verlossing in de Walen kerk te Amsterdam 29 Maart. 

5887 Zinneprent op hetz. — Een hooge zuil, gekroond door een bal en rus* 
tende op een vierkant voetstuk met opschrift t ^God redde Nederland?* 
en waarboven de Eaam en het jaar 1813, — staat op het zeestraad; 
r^gts Scheveningen. Naar JB. A, de Jonge door «7. Bemme, Titelplaat voor 
ket diehtstuk v. A. J. Zubli^ Nederl. verlost. 1818. Rott. 1817. 8^ 
Het denkbeeld in deze plaftt en op bL 51 van dit gedicht aang^even 
om bg Scheveningen eene zuil met dit opschrift te plaatsen is eerst den 
24 Aug. 1865 verwezenmkt bijj de onthulling der Gedenkzuil bi|j Sche* 
vfeningen, en Zubli^s hier uitgesproken gedachte toen door Pdns Fre-^ 
derik in herinnering gebragt. 

5888 j&nneprent op den val van het Fransche bewind. — Regts wordt de 
Fransche arend door den Russischen? duchtig gehavend; links vallen de 
Fransche wapenen en alle door Napoleon in het leven geroepen betrekkin- 
gen, enz. wapens, vlaggen, enz. in den afrond. In het verschiet ligt een 
Fransclunan, op een besneeuwd veld (Moskau) door 2 arenden bewaakt op 
den grond. Znd. nm. (door M t>. d. Meer?) Hg. 21, br. 27 dm. br.4^ 

5889 Zinneprent op hetz. — Op den voorgrond aan een zeestrand een mo* 
numentale zerk, waarop de wapens der 17 Prov. en allerlei attributen 
van handel, zeevaart en oorlogswesen. Op de zerk een 81edig inschriftt 
«Hfntelt door onzon geliefden Souvrein Willem \\ — Wij allen juichen" — 
en «W^ aUen hoopen^'. Met 4 reg. Holl. ver& : «Isrels God is Neer- 
«lands God". Kaar en door jV. v, d. Meer, Hg. 21, br. 28 dm* br. 4®. 

(»890 Zinneprent op hetz. •— «Hollands Bef^eijjung". — * Duitsche zinneprent. 
Be Nederl. leeuw met pijjlbnndel vertreedt een juk en boeijjen enz. ; 
links vlugt de gepinkte Fr. adelaar. Grav. ZQd. nm. br. 4\ Onderaan 
een Doitseh vers van 8 coupletten: jyDas Erwachen des Löwen'\ fol. 

S89i Spotprent op hetz. — «Vlucht der geplukte haan**. — Een zeer mager 
paard waarop een gepinkte haan zit, door den duivel nagezet, vlugt uit 
den Hollandschen tnin, die door Eng. en Nederl. vlaggen en eenig ge* 
schnt l>eschermd is. Met 4 reg. vers binnen den rand : «Gel^kheidspreeker 
vlucht, gepinkten onrnstkraaijer," enz. Grav. znd. nm. (door P. G. v. Os.) 
Hg. 17» ht. 25 dm. br. 4fi. Bg den Heer Mr. S. y. Giijn. 

^iHtt Spotprent op de Fransche Douanen. — «De b^eenkomst van de kelder* 
«rotten met die van de regie." — In het midden een tabaksplant, waarop 
staat: B/cgiê, in een karaf, gem.: Vereennigde Rechten, Links een rat 



84 Spotprenten op de Douanen, Lebrun, enz. 1813 

tabak, gem.: NK; regis eene zak koffij, gem.: Commercie Bedervers, Op 
den achtergrond vlngten eenige Douanen te voet en één te paard, met 
eene Holl. vl^g, waarop: *t is met ons gedaan. Op den grond en aan 
weerszoden talrijke ratten. Met bovenstaand 1 reg. Holl. onderscbr. Naar 
en door W, Ssser, Met zijn adres in de Spuistraat, S. 81 te 'sGrav. 
Hg. 24, br. 30 dm. br. foL Gekleurd, Eoogst zeldzaam. 

Deze prent is onder den titel ^De bijeenkomst van Fransche Ambtenaren 
(Kelderrotten) vermeld in de: Boekenlijst van Sept. 1814. 

5895 Zinneprent als voren. Regts staan eenige burgers, zicli verheugende over 
de nit Amerika aangevoerde tabak, terwi^jl vele Holl. schepen het strand 
naderen. Middenin twee kozakken te paard, welke met een bende voetvolk 
op de iyiings in een schip ontvlugtende Fr. douanen, toesnellen. Aqnatinta 
Het onderschr. «Weg met de regie — Amerikaansche waar." Znd. nm. 
Hg. 41, br. 52 dm. br. fol. Bg den Heer Mr. S. v. G^n. 
h Dez. plaat. !E!raai gekleurd. 
e Dez. plaat, proef ir, met dó eerste omtrekken, zonder onderschr. 

B894^ Spotprent als voren. — irTbe sea is open. Trade revives." — Middenin 
een Eng. matroos, die een Holl. zeeman omarmt, achter hen een Eng. 
en Nederl. vlag met Orange hoven, Regts eene stad, get. : Amsterdam, 
waaruit de Franschen verdreven worden. Op een label de sprenk: 
t,F{fi)endragt maakt magf* in het Holl. en Eng. Met 1 reg. Eng. eü 
Holl. onderschr. znd. nm. met adres van R. Ackermann. Hg. 85, br. 27 
dm. fol. Gekleurd, — By den Heer Mr. S. v. G^n. 

68Ö5 //Oraige boven." -«- Portret van eene lagchende vroiLw, borstb. regts» met 
met neepmntsje op, en op de borst een portret van Prins Willem V aan 
een oranjelint. (Naar overlevering eene dienstbode van de familie Simon 
Thomas te Ledden), ^aaye teekening in kleuren, znd. nm., geheel in deü 
geest der volgenden van W, JSsser (zie n<^ 5907)» met bovenst, onderschr. 
en nik lag alle vrienden van Napoleon n\jt." ^. 49, br. 57 dm. 
gr. fol. Niet in prent gebrdgt. 

i^Buonaparte's Oorlogs-tooneelspel." — Gezelschapsspel. — Bovenaan een 
gezigt op LeipzigP gen^ 17* daaronder 16 reeksen ieder in é afdeelingen. 
Met adreè v. Mindeimann en Co. te Amst. foL Gekleurd. Zonder uit-^ 

l^gi&g. 
6897 Spotprent op ïjebruni Éertog vèn Flaisance, Gouvei^eur-GeneraiÜ van 
Holland. — Links staat Lebrun naast een kinderstoel^ tennnijl een kozak regts 
dè ledige kamerpot beziet, zeggende: irfiijj heeft niets gedaan." Grav. znd* 
nm. 8*. Ditelpl. v&n ^De insolvente boedel of de Aftogt van de kindfireA 

van Kea. Treurspel, enz. door Amst. fi. v. Kesteren. 1818. kl. 8^. 

In de: Boekenl^st van Juny 1814 vindt men nog: Vorst Honigbij en 
de Wassebeelden of de Tentoonstelling van de kinderen van Kea. Komisch 
en ironisch Tooneelspel met zang. Amst. J. Radink. 8^. 

— NO. 5898 tot 5917 syn HoUandsche, N». 5918 tot 6935 
Engelsohe spotprenten op Napoleon, waaryan eidrele met 
Holl. uitleggingen. 



^ r 

1W3. Spotprenten op Napoléon. 85 

5898 Portret van Napoleon, buste links; het gelaat is uit lyken gevormd, de 

a steekhoed een adelaar, de epanlet eene gr^pende hand, de borst eene spin in 

een web waaromheen de plaatsen zjner nederlagen. HoU. gekleurde 

gravure zonder eenig woord. 8^. Hierb^ 2 verschillende Holl. verzen, 

beiden l^j lifaaskamp teAmst., en met opschrift: i, Eigenaardige afbeelding 

des geweidenaars"; het eene 34 regels lang, begint: «Ja, staar 't met 

hoiyering aan"; het andere, 28 regels, geteekend M. 6. E., begint: 

«Het is gemakkelgk^ enz." 

è Dezelfde voorstelling, doch zonder namen op epaulet en met 18 reg. vers 

in boekdruk: «De Russische Ad'laar," enz. De plaat is kl.8^ met vers 4^ 

Hierb^' nog afzond, hetzelfde vers, doch beginnende: «De Fruissische 

Ad'laar," en met opschrift: «Echte beeldtenis des Veroveraars.*' 

ó Dezelfde voorstelling, evengroot als d doch Duitsche plaat met onder-' 

schrift: ffTriumph des Jahres 1818". 8". 
d Dezelfde voorstelling, grooter. Met Holl., Duitsch, Eugelsch en Fransch 

onderschrift in boekdruk, fol. 
e Dez. voorstell. Engelsche kopie in lithogr. fol. — d en e b^ den 
Heer Mr. S. v. GQn. Allen in kleuren, a, b, e en e z^'u waarschijnlijk 
kopieën van d. 

&899 «De nieuwe wereldbeheerscher op zQu troon" ent. — Napoleon zittende op 
een troon van kanonnen en geweren, bekleed met menstihenschedels, ontvangt 
een beker menschentranen vttn een 2ijner hovelingen, terw^l anderen 
naar ordeteekenen grijpen. Mét 4 reg. verst «Verlaat den troon, roept 
«Neufchatel" en bovenstaand onderschrift. 4®. Gekierd, 

iidOO Begts stort Népoleon van z^n troon^ gesteund op kauohnen, geweren, 
en met doodskoppen omkleed, met den uitroep: Op genade, in de kaken 
yan den Britschen luipaard. Met 4 reg. Holl. vers: «Daar stort h^" 
enz. Znd. nm. Hg. 21, br. 24 dm. br. 4^ Gekleurd, 

SdOl »De Corsicaansche duivel of Buonaparte in de costumes van zgne ondcr- 
«scheide rangen, als: Luitenant, Generaal^ Konsul, Keizer, Veldheer enz. 
z^nde 1 duivel v. carton met 5 verschill. kleederdragten en 6 hoofddek- 
sels. In 8^* bedrukt omslag. GeUéurd, 

k902 «De nagtmerrie berijd Napoleon of Papa Violet." — Napoleon te 
bed liggende, roept tot dèn Britschen dog, die op hem zit: «Genade, 
«geniide, ik ben te tmk om u afteweeren." Door en met Adres van W, 
JEkMi^, Spn^'str. te 's Hage. Hg. 88, br. 25 dm. fol. 

6908 Napoleon zit in een groote, regtopstaande laars, waar z^'n hoofd 
nasaweiyks uitkomt. Met 4 reg. Holl. vers: «O wee! nu zit ik hier," 
enz. Znd. nm. Hg. 15, br. 10 dm. 8**. 

5904 «Buonaparte op 't schabel." — Napoleon tusschen een Commissaris v. 
politie en een gendarme, ieder aan een schandpaal, gebonden, wordt 
door het met orai^è versiierde gemeen uitgejouwd. Gray. znd. nm. met 
opgeplakt 2 r^. vers onderaan: «Vervloekte Gorsicaan," enz. Gekleurd. 
hr. 4P. — Hierby een afieond. ^ reg. HoU. vers met bovenst, opschrift. 
kL fol. — Bijf den Heer A. y. Stolk. 

5é05 Hétz. anders, met deze namen boven de 3 personen: De CeÜee, Napoieon 
en IHderttge, Znd, eenigen xun* of ondendtft br* 4®, ^^l^imriK «• fiierby 



86 Spotprenten op Napoleon. 1818. 

een afzond, gedrukt 14 reg. Holl. ven: «Loon naar verdiensten." 4®. Bg 
den Heer M. A. J. Bakhoysen te 'sHage. 

5906 Portret van Napoleon I, met spotfiguren, en 4 reg. onderschrift «H^» 
«door des Doivels magt, gekroond," ene. Onderaan een lOr^. vers Tan 
D. V. SUufiren, Uitg^. b^ p. Moolenqser Jr. Oeüewd. Aldns yermeld 
in de: Boekenl^st van April 1814. 

5907 Napoleon als prentjeskoopman. — Afbeelding Tan Napoleon, staande met 
een groote portefeuille onder den arm en 2 stokken voor de borst gebon- 
den, waaraan allerlei spotprenten op hem selTen hangen, die door enbg 
W, Ester te 'sHage ontworpen en uitgegeven ign. Met onderschrift in 
gefigur. letters: N, Bonaparte, Geestige en fraaie teehening in kleuren 
znd. nm. (door W, JStser). Hg. 45, br. 86 dm. fol. Bg den Heer A. v. Stolk. 

Daar welligt niemand al de hierop afgebeelde prenten bezit, sommige 
inisschien ook niet in plaat gebragt zgn, Tolgt hieronder de beschrgTing. 
(.1) Portret t. Napoleon, borstb. links, met bekenden hoed. 
(2) Napoleon rgdende op een (Franschen) haan. 
. (3) — zich voor het hoofd schietende. 

(4) — * met een bok op den rug. — Als N* 5811. 

(5) — met een koord om het lijf^ waaraan een trompet en 2 flesschen» 

(6) — zich voor het voorhoofd slaande. 

(7) — als koopman in ugen en wortelen. 

(8) — door den duivel gevankdgk weggevoerd. 

(d) — door een verrèkgker (naar GorsikaP) ziende. Vergelijk N^ 5957» 

(10) — op de vlindeijagt. 

(11) — touwljc springende. — Als N^ 6918. 

(12) — op een ezel door den duivel voortgetrokken. 
(18) — in het dolhuis op Elba. — Als N<> 5958. 

(14) — op Elba met een adelaar. 

(15) — in een wagen getrokken door een haan en een ecel. 

(16) — aan den lans eens kozaks. Als N^ 5908. 

(17) — zgne vlag een weigerenden Hollander aanbiedende» 

5908 Een kozak te paard steekt den vlngtenden Napoleon met zgne lans door 
hals en mond. Met onderschr. i,Om het gedane aan het mensehdom te 
«wreeken," enz. Boor en met adres van ^. Etser te 'sHage. br. fol. 
Geiieurd. Bg den Heer A. v. Stolk. 

5909 i,Napoleon de zotskap.'" — Portret van Napoleon met eselsooren, borstb. 
links met narrenkap, waarop: Èertte deterteur. Op zgn hoofd lit een 
kozak, zeggende: «Ik zal hem vernietigen". Met bovenstaand ondersehr. 
Teehening in kleuren znd. nm. (waarschgnlgk door W, Etter,) fol. Bg 
den Heer A. v. Stolk. 

5910 De Fransche adelaar wordt door bliksemstralen uit den hemel gesmeteü 
en verliest kroon, xgksappel en zwaard. Teeiemng in kleuren ind. nm. 
Hg. 21, br. 16 dm. 4«. Niet in plaat P Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

5911 Napoleon als zuigeling in handen van den duiveL Met 2r^. vera: 
«0 1 Mgn veelbelovend wichtje", enz. Orav. znd. nm. Hg. 12, br. 11 dm. 
kl. 4°. OeUeurd. — Kopie van eene dergelgke Duitsche voorstelling. 
3eidi bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 



1813. Spotprenten op Napoleon. 87 

5912 lyDe Sot is in de Val." — Napoleon zittende in een gesloten rottenval, 
waarin een oraxge-appel hangt, zeggende: vOp hem was ik verlekkerd." 
Boor en met adres yan W, Bner te 'sGrav. kl. fol. — Bj den Heer 
Mr. S. y. G^n. 

5913 Napoleon toawtje springende, terwijl 2 honden het toaw draagen. Met 
oudersohr.: jyBit is om te lachen." Teekening in kleuren door W,E88er, 
1814. br. 4fi. Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

5914 In het midden een griote pers, door een Rus, Pruis, Brit en Oosten- 
rgker digtgedraaid en waarin Napoleon, die de veroverde landen: 
Holland, Brahand, Saxen, Spaige, enz. uitbraakt. In de verte vlugten Fr. 
douanen. Met 4 reg. vers in eurt, i^Wat wordt hg thans geperst,'* enz. 
Grav. znd. nm. Hg. 17, br. 26 dm. br. 4^ Bg den Heer J. A. Ngland. 

b ïieii. plaat. Gekleurd, Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

5915 Dez. voorstelling. Slechte kopie zonder de vlugtende douanen. Met hetz. 
4 reg. vers in romein, Znd. nm. Hg. 17, br, 21 dm. br. 4<^. Gekleurd. 
Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

5916 «Napoleon in den kakstoeL" — Napoleon, eenige looden soldaaljes in de 
hand, zit in een kinderstoel, terw^l boven hem de Fransche adelaar door 
den Bussischen gehavend wordt. Kegts de aanrennende kozakken voor 
wie de koningen van Spaige, Napels en Westphalen en zgne generaals 
met lange neuzen de vlugt nemen. Grav. znd. nm. br. 4fi, Gekleurd, 
Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. — Hiervan bezit ik eene atzond. gedrukte 
Holl. verklaring in rgm. 4 blz. 12®. 

5917 Spotprent op DevUliers-Duterrage, Direct.-Gen. v. Politie of de Romer, 
Inspecteur der drukkergen? — Bovenop eene drukpers zit een man 
met een paardenkop, die door een Kozak met de lans er af wordt ge- 
stooteu ; regts twee bevrgdde drukkersgezellen. Houtsu. met 4 reg. vers 
als bovenschr. en 16 reg. vers in 2 kol. als onderschr. Met adres van 
H, MóoletUfzer Jr. te Amst. 4fi, Zeldz. Bg.den Heer Mr. S. v. Ggn. 

5918 «The arms of Nap. Bonaparte alias the Corsican." — Een wapenschild 
a met 8 gen® kwartieren, ieder een misdaad voorstellende, zooals : de moord 

van den Hertog d'Enghien, enz. Twee duivels zijn de tenants en een 
aardbol door zgn barbaarsehheid, enz. in vlammen ontstoken, dient als 
helm. Onderaan een Bgbelsprenk. w. — Met afzond. Holl. uitlegging 
in rgm, gr. 1 blz. ful. 
b Dez. plaat. Gekleurd, 

5919 «Butch night-mare or the [fratemal Hug returned with a Dutch 
jisqneeze." — Een zware Hollander met oranjelint versierd, en een pgp 
in de mond, zit rookende en: Oranje hoven i roepende op Napoleon, die 
op zgn met adelaars» versierd ledikant ligt. fol. Geheel verschillend van 
de plaat: Nagtmerrie. N® 5902. 

5920 «The two kings of terror.'* — De Dood op een kanon eu Napoleon op 
een trommel zitten t^nover elkaftr^ het hoofd op de hand geleund, enz. 
br. 4®. Met afz. Holl. verklaring in rgm, gr. 1 blz. 4®. — Een gekleurd 
(BZ. bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

5921 «Mock auction or Boney selling stolen goods." — Links staat Napoleon 
a zelf te veikoopen en vraagt of er geen bod op de kroon v. Spanje gedaan 



88 Spotprenten op Napoleon. 1813. 

wordt, die door Gen. Berthier omho(^ gehoaden wordt. Op den grond 
liggen verscheidene koopen kroonen. Met adres van R. Ackermann. br. 
foL *— Met alzoud. Holl. nitlegging, gr. 1 blz. fol. 
è Dez. plaat. Gekleurd. 

5922 ifNap and his friends in their glory." — Aan eene tafel zitten Napoleon, 
« zgn broeder Joseph, de dood en de dnivel, drinkende, terw^l Nap. zegt: 

jyCome Gentlemen — here is snccess to plunder and massacre*' (doelende 
op de ySpan^utrden, wien bij Josepb, t^en wil en dank tot koning wil 
geven). Met 4 Eng. verzen en adres van R. Ackermann, 1 Oct. 1813. 
br. fol. — Met afzond, gedr. verklaring in Holl. ri^jm der Eng. woorden 
en verzen. 4*. 
b Dez. pi. Gekleurd. Bq den Heer Mr. S. v. 6^'n. 

5923 „k Spanisb passport to Franoe!** — Een Spanjaard geeft aan Koning 
Jozef een schop voor het gat, zeggende: i/Va-Ircn coqnini" waarop deze 
deemoedig antwoordt: „^ètre très-humble Servitenr." Met adres v. R. 
Ackermann. br. fol. 

5924 lyFaneking the Corsican."' — Op een ton met Hollandsche genever staat 
Napoldoo dansende, terwijl i^sn Hollander, Brit, Pmis, Rns, enz. hem 
van alle kanten tabaksrook in het gelaat blazen. Naar T. Rovlandion met 
adres van R. Ackermann, 6 Dec. 1813. br. fol. Gekleurd, B^ den Heer 
Mr. S. V. G^n. 

.5925 Dez. voorstelling. Naanwkenrige kopie, kenbaar aan de font, op de ge- 
a neverkan naast den Hollander, get. «Snccess to Hes Serene Highness." 

Znd. eenigen nm. Hg. 27, br» 36 dm. br. fol. 
h Dez. pi. Gekleurd. Deze b^ den Heer v. Gijn. 

5926 jyBirth of Bonaparte." — Spotprent, voorstellende den dnivel en zijne 
vronw, ieder broedende op een nest vuile eijeren, terw^l de eerste een 
paar Jacobgnen en de andere Napoleon te voorschijn haalt. Met 7 reg. 
Eng. onderschr. znd. nm. Met adres van R. Ackermann, 10 Oet. 1813. 
fol. Gekleurd. Met ajfzond. Holl. verklaring, kl. br. 4fi. Bij den Heer Mr. 
S. V. G^n. — Hiervan bezit ik nog eene andere gedrukte Holl. verkla- 
ring, fol. — Deze plaat is eene kopie van eene vroegere Eng. voor- 
stelling van 1793 in aqnatinta, waar de dnivel een priester en aristo- 
craat, en de duivelin een Ja^lb^n vertoonen. 

5927 jyThe Corsican toad under a harrow.*' — Onder een egge, waarop een 
rookende Hollander, ligt Napoleon, uitroepende: nOh, this heavy Dutch- 
man," enz. Een kozak steekt hem met de lans, terw^l een Spanjaard, 
Pmis, Oostennjker, enz. de egge voorttrekken. Met adres van R. Acker- 
mann. br. fol. Gekleurd, Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

5928 „The Daw stript of his Borrowd Flumes." — Napoleon als kraai wordt 
door 4 gekroonde arenden : Rusland, Zweden. Oostenrqk en Fruiasen van 
z^ne geleende vederen beroofd. Grav. znd. nm., met adres van S. Knifhi. 
10 Nov. 1813. br. 4^ Gekleurd. — Met afzond. 10 reg. Holl. vera. 
B^* den Heer Mr. S. v. G^n. 

5929 Caterer's Boney dish'd — a bonne bouche for Eurc^." In het midden 
eene tafel met een groote schotel, waarop Napoleon en z\jne generaals, 
wier handen op den rug gebonden zijn ; rondom de tafel zitten of ataan 



1^3,14. Spotprenten op Napoleon. 89 

een Oostenr^ker, Hollander, Pruis, Brit, Rus, enz. Znd. nm. br. fol. 
Qeleleurd. Bg den Heer A. v. Stolk. 

5930 jiThe Mock Phoenix ! ! ! or a yain attempt to rise again." — Napoleon staat 
in een brandenden oven door een kozak gestookt en door eeo Hollander 
aangeblazen. Met adres van R. Ackermann te Lond. 10 Dee. 1818. br. 
fol. Gekleurd, Bg den Heer A. v. Stolk. 

5931 ifPlump to the Devil." — Een dikke Hollander schopt Napoleon naar 
den duivel, die hem i|||Rracht. Op den achtergrond een ander, die den 
Koning v, Westphalen (f) met een hooivork achterna zit. (Door Bowlattdton.) 
Met adres v. Tegg te Londen, br. fol. Gekleurd, Get. N» 234. Bg den 
Heer A. v. Stolk. 

5932 irA long pull, a strong poll and a pull alltogether." — Links trekken 
eea Pruis, Spanjaard, Rus, enz. eene vloot, met verschill. vlaggen, waarbg 
eene: Texeü Jleet, en bemand met Hollanders (?) over een water naar zich 
toe; en worden door Hollanders geholpen. In het verschiet Napoleon en zgn 
broeder Josef jammerende. Znd. nm. Met adres van Tegg. 25 Nov. 181B. 
Gheapside. br. fol. Get. 283. Uit? Gekleurd, Bij den Heer A. v. Stolk. 

Nagenoeg al deze Eng. spotprenten zgn met eene afzonderlgk gedrukte 
HoU. verklaring in ons land verkocht geworden. 

In den atlas van den Heer A. v. Stolk is een gegrav. titelpl. «The 
ipOaricature Magazine, or Mirror of mirth, etc. designed and engraved bg^ 
«Thom. Rowlandson." — In het midden dit opschrift, omgeven dooreen 
rand van verschillende gezigten ea portretten, waarbg Napoleon, een 
Hollander enz. Met adres van Th. Tegg te Londen, fol. GeU. — Welligt 
behooren vele dezer Eng. spotprenten op Napoleon enz. tot deze ver- 
zameling. - . 

5933 lyOeslachtboom van Buonaparte." — Begint met Maria Laetitia Ramioglin 
tot den koning van Rome. Grav. znd. nm. 4fi, Gekleurd. — Bg den 
Heer Mr. S. v. Gijn. 

5934 1814. Jao. Begrafenis te Amsterdam buiten de Weteringpoort, welke' 
om de gladheid op schaatsen geschiedde. Fraage teekening in sepia znd. 
nm. Hg. 86, br. 46 dm. br. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

5935 Afbeelding van het huis der W. I. Compagnie te Amsterdam op de Buiteü- 
kant over de Kalkmarkt toen er in 1814 weder evenals vroeger runderen 
geslagt werden, vanwaar het huis Slagthuis genaamd is. — Het huis met 
de NederL vlag in top; op den voorgrond het slagtvee. Teekening ■A:fi 
kleuren door H, Greeven ad viv. Hg. 31, br. 85 dm. br. fol. — Bg 
den Heer J. W. Wurfbain. 

5936 (9 Jan.) Intrede der beide Prinsessen Douairièrea (Weduwe van Willem V 
eo hare dochter, Weduwe v. Brunswgk) te 's Gravenhage. — Gezigt op het 
Spui, waar het rgtuig door de juichende menigte over de thans gedempte 
Turfdragersbmg getrokken wordt Sleeht, afgesneden plaatje, br. 8^. Uit ? 

5937 Hetz. anders. Gezigt voor het Paleis in het Noordeinde. Naar J, W, 
Fieneman door J, Finkeles. B^. Uit: J. Kongnenbnrg, Gedenkboek. 

5988 13 Jan. XJitschrgving van eenen algemeenen Dank-, Vast- en Bededag. 
8 Bk. fol. 

ni. 12 



90 Beëediging der Constitutie. 1814. 

6939 30 Jao. «Oezig^ der mine van den pelmolen te Gorinchem, kort na 
jyhet springen der kraidkisten óp den 80en Jan. 1814; yan bniten de 
«stad te rien." — Links de decrlqk ontredderde molen, met stadswal en 
poort. Naar C. de Jonker ad yIt. door J, v. EiUrop, met adres van 
T. Horneer. Hg. 27, br. 30 dm. br.' fol. 

5940 Hetzelfde anders. Grav. in ot. naar A. Lamme door J, C, Bmdorp, 
br. 120. Uit? B|j den Heer Mr. S. t. Gijjn. 

5941 (9—9 Mn.) Schets van de vesting Befpb op Zoom. Door C, v. Baareel 
^ Zoon, Hg. 26, br. 88 dm. br, fol. Uit. Verhaal van de verrassing 
van Bergen op Zoom 8 en 9 Maart, 1814. Naar het Franseh van Le 
Grand. Breda. 1817. 8". — By den Heer Mr. S. v. Gyn. 

594S 39 Maart. Komst van den Sonvereinen Vorst te Amsterdam vd^ de 
inhuldiging. — Gezigt op den Dam voor bet Paleis alwaar de stoet 
aankomt. Üezelfde plaat als vroeger b^ den intogt van Keizer Napoleon, 
doch hier is het nog bestaande balkon in den voorgevel aangebragt wat 
vroeger niet bestond. Met onderschrift: «Het Kon. Paleis te Amst. — > 
«Le Palais*^ enz. Aqnatinta naar A, f, Milatg door L. Portman, br. fol. 

5943 irLgst der personen welke Z. K. H. Sonverein Vorst znllen vergezellen" 
by het 'beëedigen der Grondwet. Lqst met aanw^zing waar de fersonen 
op het Paleis of by particnlieren gelogeerd z\jn. fol. — B|j den Heer 
J. W. Wurfbain. 

5944 Programma van het ceremonieel, de aanspraken en pnblicatiën, enz. b^ 
de Vergadering der Aanzienlijken en voor de Inhuldiging van Willem 1. 
In : Departement. Dagblad v. d. Zuiderzee. Extra ordin. Amsterdamsche 
Courant, v. 28, 29 en 80 Mrt. 8 BI. plano. 

5945 ivNaamteekeningen der Leden van de Vergadering der Aanzienleken ter 
«goed- of afkeuring der Grondwet voor de Vereen. Nederl. Gegrav. nalur 
«de oorspronkelgke Handteekeningen.*' 's Grav. J. Allart. 1814. Gedr. 
titel en 9 bl. gegrav. door C v, Baarsel. langw. fol. Ook in: R. 
Metelerkamp, Regeringsvorm der Vereen. Nederl. 's Grav. 1814. Dl. L 

5946 «De Souvereine Vorst gaande naar de Vergadering der Aanzienleken." — 
a Links het Paleis vanwaar de stoet naar den ingang der Nieuwe Kerk 

. trekt. Naar A, Vinkelet ad viv. door R, Vinkele», br. 4**. Pendant van 

N®. 6948. Uit: Metelerkamp, Regeringsvorm, le Dl. 
b Dez. pi. proef dr. v. a, l, 

5947 30 .Mrt. „Het beëedigen der Constitutie door Z. K. H. Willem Frede- 

«rik Sonrerein Vorst v. Nederland." — Gezigt in de Nieuwe 

Kerk, genomen tegenover den zetel des Kouings; links de fraaqe preek- 
stoel, waarin Ds. P. Haack, daarnaast de zitplaatsen voor de Koningin 
en Prinsessen, in het midden de Koning staande den eed afl^tgende. 
Naar C, v. Waardt door N, p, d. Meer, Met adres van J. Numan, 
Leidsche Kmisstr. N'. 7 te Amst. Hg. 38, br. 48 dm. br. fol. 

5948 «Inhuldiging van den Sonvereinen Vorst" in de Nieuwe Kerk te Am- 
a sterdam. — In het midden staat de Vorst, tussohen z\jne beide zonen* 

links de predikstoel en de zetels der Prinsessen. Naar J, ff, Pienpman 
ad viv. door JK. Finkeles. br. 4'. Uit: Metelerkamp, Regeringsvorm. Dl. I. 
è Dei. plaat proef dr, v, a, l. 



1814* Inhuldiging drs Konings. — Napoleon van Elba. 91 

5949 Dez. yoöxstelliog verkl. Door J, FUieles. 8^ Uit J. KoQ^aeiibarg, Ge- 
denkboek T. 1813. 

5950«Heti. weet rerkl. Naar en door N, v. d. Meer, br. 12®. UitP 

è Dez. plaat^ latere drnk, zonder naam met l reg. onrs. onderschr. «Beëedi- 
«ging der Grondwet 22 Maart.'' br. 12®. Uit: Vaderl. hist. in tbemata, 
7e druk. Amst. 4825. 

5951 Afbeelding der Gedenkpenning na de huldiging op straat oitgeitrooid. 
8®. Uit: Metelerkamp, Begeringsvorm I. 226. 

5952 (%^ril.) Afbeelding van den tempel voor bet fie^eshnis op denAmstel, 
toen de Sonvereine Vorst door de Stedel^ke regering onthaald vierd. 
(Kon^nenbfirg, Gedenkboek, bl. 337). Scheteteekening door F, J,F/eiffer, 
Hg. 22, br. 80 dm. br. fol. 

5953 Decoratie der zaal yan het Be^'eshuis b^ het bal, uoor de Stad aldaar 
aan den Sonyereinen Vorst gegeven, welke zaal eenige dagen later voor 
een sehelling (Sl/j st.) te zien is geweekt, 't geen na aftrek der kosten 

1658 gl. U/s st. heeft opgebragt.' Ttekêning (door P. «7. Pfeiffer.) 
Hg. 85, br. 60 dm. br. fol. — Hierby eene kleinere teekening van de 
trophee in het Be^es-hnis aan den tuin. — N® 5952 en 5958 bg den 
Heer J. W. Wnrf bain. 
5864 S6 April. «Het inhaalen der Nederlandsehe bezetting door het corps 
«borger maeikanten binnen Deventer." (Kon^nenbnrg, Gedenkb. bl. 876.) — 
In het midden de Buiten Brinkpoort, nit welks toren de Nederl. vlag waait ; 
links de infanterie, «aet een officier te paard (Sweerts de Landas) aan het 
hoofd, voorafgegaan door de mnziek, die de poort intrekt. Naar iV. Sonnenberg 
door r. Somug, Hg. 89, br. 46 dm. br. fol. By den Heer Mr. S. v. Gqn. 

5955 (4 Mei.) Komst van Napoleon te Elba. (Stoart, Jaarboeken 1814. 101.) 
jvBflis naar het eiland Elba of Bonaparte met z^jn aanhang door eene 
«waterhoos naar de maan." — Spotprent: Napoleon met ezelsooren en 
verwrongen gelaat enz. met eenige evenzoo misvormde generaals en 
gevolgd door den dnivel; in het versol^et vlugten Franschen voor ko- 
zakken, regts een waterhoos waarin Pransche soldaten omkomen. Met 
2 reg. onderschr. znd. nm. Hg. 23, br. 29 dm. br. fol. Gekleurd. — 
Hierbij] een stnk eener eourant, waarin zqne aankomst op Elba. 

5956 Spotprent op denz. — Napoleon weeklagende laat den wereldbol vallen; 
links biedt een kozak hem Elba op een bord aan ; regts loopt de Koning 
vnn Rome weg met scepter, kroon, degen en krooningsmantel. Met 8 
reg. vers : «'t Hedal ii m\) te groot," enz. Grav. znd. nm. Hg. 28, br. 
17 dm. 4". B^ den Heer Mr. S. ^. Gijn. 

5957 Spotprent op deaz. •— Napoleon met een kinderzweep onder den arm en 
een verrekijiker in de hand. Met 2 reg. vers. «Van Moseou tot Elba 
«moest ik w^ke — en ita nn als Klaas naar Corsika te kgke." Teehening 
in kleuren (door W, Suer), 4fi, B^' den Heer A. v. Stolk. 

6958 «Het Dolhuys". — Spotprent op denz. Regts een gebouw met tralie venster, 
gen^ n^ 11, en opsehrift: «Hier zit Napoleon" enz. waarboven eene vlag •. 
„Sonverein van het Dolhnye te Elba". Met vele Holl. inschriften en 
bovenstaand ondersehrift. Door m met adres van W. Ener, br. fol. 
Gekleurd. Bg den Heer A. van Stolk. 



98 Zinnepr. op den Vrede en op Neêrlands verlossing. 1814. 

5959 Bonaparte naar het eiland Elba in consult met vreemde Doctoren. Spot- 
preat ia kleuren, vermeld in de Boekenl^st van Sept. 1814. 

In de Boekenlgst van 1814 vindt men nog de volgende pamphletten 

met vignetten tegen Napoleon: 

Jnlq. — Gesprek tusschen Nap. en de Echo eens doodsgewelf. B^j A, 

Vink, 8 bl. Met gekl, vignet. 

De weenende Napoleon. A. Vink. 8 bl. Met gekL vignet. 

De braakende Napoleon. Vink, 8 bl. Met gekl, vignet. 

Napoleon op Elba een kweekschool oprigtende. Vink, 8 bl. Met gekl, vignet. 

5960 jyBlokkade-spel." Zeer slechte lith., voorstellende Napoleon te Elba door de 
schepen geblokkeerd. Zod. nm. Plano. Met afzond, uitlegging, waarop adres 
v. J. Kra^jenbrink, op den Nienwendijk b^ de St. Nicolaasstr. te Amst. 

5961 (1 Jany.) Zinneprent op den algemeenen vrede van 1814. — In het 
midden het woord Vrede in calligraphie waarin versjes ter eere v. Rus- 
land, Engeland, Pruissen en OostenrJLJk. Onderaan een tnin, waarin het 
Paleis, de Beurs, de Waag te Amst. enz. Bovenaan de Vrede, omringd 
door verschillende geninssen. Naar en door A, Zürcher, Hg. 39, br. 47 
dm. br. fol. Met afzond, gedr. verklaring 1 blz. 4*. 

5962 Twee zinneprenten op den vrede van Parys. (I) In het midden een al- 
taar waarop de Europ. mogendheden onder het Alziend Oog de wapens 
nederleggen. Met ondersehr. „Ut vreede is op het gansche land onder 
i^Gods zeegen door ons gepland." (II) Een zuil met de med. van de vor- 
sten V. Oostenrijk, Rusland, Engeland, Pruissen en Zweden, waarbg 
eene vronw (Europa) staat, enz. Met 2 rq;, vers. «Hier ziet gg I3itge- 
jybeeld," enz. Beide slechte grav. znd. nm. br. 4**. — Bg den Heer A. 
V. Stolk. 

5963 Zinneprent op Neêrlands verlossing. — In het midden een pedestal 
met de buste van Willem I ; waarboven een genios den hoorn des over- 
vloed9 ledigt, en een ander den vrede op aarde uitbazuint. Onderaan de 
Nederl. leeuw, en de TQA, die de bedrukte Nederl. Maagd op Willem I 
wgst. Teekening in O. I. inkt, lig. 40, br. 27 dm. fol. Naar de schil- 
derij van J, V. Meurt, op de Tentoonstelling van 1814. 

5964 Zinneprent op hetz. — De Nederl. maagd, de vrgheidsspeer en : Je Main-' 
tiendrai in de hand, rust onder een oranjeboom op een baal koopwa- 
ren; aan hare voeten de Nederl. leeuw. Aquatinta znd. nm. 8®. UitP 

5965 Zinneprent op hetz. — In het midden een spitse zuil met het borstb. 
van Willem I; regts vlugten de Franschen. Met ondersehr. jyDeze zugl 
Instaat hier geplant als koning van ons Neederlandt." Slechte grav. van 
J, de Hartog te Rotterd. br. 4«. Bq den Heer A. v. Stolk. 

5966 IV Het verheugd Nederland." — Dezelfde zinneprent als N* 5611 over den 
Vrede van Amiens, doch met bgvoeging der buste van i, Willem den 
jyEersten, Sonverein Vorst der Nederlanden'* op een pedestal, waarom- 
heen de dansende sehare. Met 8 reg. vers in 2 kol. : jyZie 't Fransch ge- 
„weld" enz. Naar C, Meger door J, W, Catpari, Bg den Heer A. v. Stolk. 
'Hierbij eene in 1865 ui tgeg. zeer verld. photographie der veranderde plaat. 

5967 ^Vreugde over de Vreede en bevestiging van Oraige." — Bgna dez. 
voorstelling als voorg. plaat. — Op de pedestal met borstb. van Willem I 



1814. Zinneprenten op hei herstel van Oranje. 93 

ataan 8 krggslieden met de vlaggen Tan ^^roissen, Oostenrijk en Rusland. 
waarb\j eene dansende menigte. Teekenin in O. I. inkt znd. nm. Hg. 32, 
br. 28 dm. fol. Niet aldns in plaat? B^ den Heer Mr. S. v. Gqn. 
59G8 «Nederland hersteld door heldenmoed." — Links de Nederl. Maagd met 
Yiqheidshoed én speer, enz. ; in het midden de Geschiedenis, een openge- 
slagen boek op haren schoot; regts een genius met buste van Koning 
Willem I; de Faam verkondigt den vrede. Naar C, Overman door D. 
Shtyter, met adres van J. C. Hagedoom te Amst. fol. B^ den Heer Mr. 
S, V. Gqn. 

5969 ■ I, Verheffing van Z. M. Willem I als Koning der Nederlanden/' enz. enz. 
De Koning wordt door eéne vrouw (?) naar een troonzetel geleid, waarnaast 
de Nedérl. maagd, achter haar eenige krijgslieden met de vaandels van 
Engeland, Prnissen, Oostenr^'k en Rusland. Slechte aquatinta znd. nm. 
Hg. 27, br. 88 dm. br. fol. Gekleurd, — By den Heer Mr. S. v. Gyn. 

5970 Dez. voorstelling, doch met onderschrift: i,De verheffing van Prins Willem 
»den Zegden tot Sonverein der Vereen. Nederl." en 8 reg. Holl vers 
«Bataven ziet cUt knnstgewrocht" enz. Grav. naar JelgerkuM door «. Beek, 
Hg. 30, br. 23 dm. gr. 4fi, B^' den Heer M. A. J. Bakhu^jzen te 's Hage. 

5971 0e portretten van Willem I, zijne gemalin, den Prins v. Oranje, Prins 
Frederik en Prinses Marianne, omringd door een krans van Oranjetakken 
in den vorm van een hart, waartegen 2 vrouwel. personen leunen. Met 
2 reg. vers «Hier ziet g^ afgebeeld," enz. Slechte grav. znd. nm.* Bg. 25, 
br. 33 dm. br. fol. — Bg den Heer Mr. S. v. Gijn. 

5972 «Geslachtboom der Heeren Stadhouders, Princen van Oraige-Nassau van 
«Prins Willem I tot aan Willem l, Koning der Nederi." — Afbeelding 
van eene rozenstruik, welks bladeren de mannelgke en welks knoppen de 
vronweliyke nakomelingen voorstellen. Lith. naar H, «/. AbbHng met 
adres van J. Oomkens te Gron. fol. Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

5973 Lofdicht op het herstel v. Oraige. — Bovenaan een vignet met Mercu- 
rins énz. onderaan een 6 reg. vers : «B'Oraigezon verschgnt op nieuw", 
enz. Het geheel omgeven door een rand v. Oranjetakken. Grav. znd. nm. 
Hg. %2; br. 17 dm. 4P, Gekleurd. Bg den* Heer J. A. Ngland. 

5974 Wapen van den Souvereinen Vorst der Vereen. Nederl. Op een pedestal 
omgeven door vlaggen, kanonnen^ enz. Teekening in goud en kleuren. 
Znd. nm. Hg. 27, br. 41 dm. br. fol. ^ 

5975 Jniy. «A Bntch toyll or k pretty plaything for a young Princess ! ! !" — 
Spbtprent op het voorgenomen huwelgk tusschen den toenmali^en Prins 
V. Oraig'e en de Prinses Charlotte v. Engeland (later gehuwd met Leo- 
pold Hertog van Saksen Coburg, daarna Koning van België. Stuart, 
Jaarb. 1814, bl. 466. i — De Prins^ spelende met een draadpop met 
vlagge^'e: Orange boven. Karikatuur door Q. Cruikehank. Met adres van 
Ths. Tegg teLond. fol. Gekleurd. Bovenaan get.: 332. Uit? 

5976 Spotprent als voren. — Prinses Charlotte een zweep in de hand, wgst 
op een 3 kleurige tol, waarop een Hollander met pijp en geneverflesch, 
zeggende ; «Tljere, I have kept it up a long while; you may send it away 
now," enz. Regts Koning George, zeggende «What are you tired already?" 
enz. Met ondersehr. «Miss eodeavouring to excite a glow witbherDutch 



94 Varia. 18144&. 

i/pluythiag." Eng. grav. md. nm. br. fol. OeMeurd, — B^ den Heer 
A. V. Stolk. 

5977 (^ept.) «Balans van Europa." — Zinneprent, met beschr^ving in dicht- 
maat. Door 2). A. V. d. Wart, Uitgeg. b^ H. v. Kesteren en de Erve 
Hontgraaf te Amst. br. 4®. Gekleurd, — Vermeld in de Boekenlijst van 
Sept. 1814. 

5978 5 en • Oei. Verhaal der ontvangst van Koning Willem I te Apeldoorn, 
op 't Loo, te Lent en Nijmegen. In Amhemsche Conrant van 11 Oct. 
1814. plano. 

5979 (18 !Vo¥.) Zinneprent b^* de 40e veijaring, in 1814 van de Souvereine 
Vorstin ViTilhelmina, geb. 18 Nov. 1774. (Staart, Jaarb. 1814, 580.) 

— Eene Orieksohe portiek, waaraan bovenaan haar borstbeeld in med.; 
in het midden een oJMMshr. «Het verbengd Nederland.'* ens. Ter weers- 
zoden en van onderen een med. 4. calligraphische verzen en 2 opschrif- 
ten. Penneknnst. Hg. 68, br. 98 dm. gr. br. fol. 

5980 1815. 11 Jan. Twee plateh van den bründ in den toren der groote 
R. K. kerk te Zwolle. — I. «Gezigt vau den brand ia den toren te 
//Zwolle." — Oezigt op de Groote Markt, links de Groote Gereformeerde 
Kerk, in het midden de oude Waag, regts de (thans gedempte) Melk- 
markt. Boven de Waag steekt de brandende toren nit. — II. Heti. 
«gezien van den Drakentoren aan de Kamperpoort." — In het midden 
de toren, waarvan de spits reeds afgebrand is, regts achter den toren de 
Sassenpoort met hare 5 torens, linkn de Groote kerk. — Beide platei^ 
in aqnatinla naar A, Bergman door 2). Slwfier, Met adres van J. Groe- 
newond te Amst. en J. L. Zeehnisen te Zwolle, br. fol. De Ie plaat 
bö mö, de 2e b^ den Heer Mr. S. v. G^n. 

5981 (19 Maarl ; Verhaal der proclamatie te Amsterdam van Willem I als 
Koning der Nederlanden en berigten over de Innding van Napoleon in 
Frankr^k. In: Nederl. Staatscourant v. 20 Mrt. ful. 

5982 (30 Maart.) Besohrqving der Intrede van Z. M. Willem I te Brussel. 

— In Nederl. Staatseonrant v. 3 April. fol. 

5983 30 IHaarl en 31 9>»ept. Plegtage intogt van Koning Willem I op 
a 30 Maart, Instelling der Staten-Generoal te Brussel en Inhuldiging 

des Konings aldaar op 21 Sept. (Stnart, Jaarb. 1815, I, 111, II, 95.) 
Serie van 10 ongen. platen alle met 4 Tt%. Holl. en Fr. onderschriften. 
Fraaie platen in aqnatinta naar Lerdy door Oibele met adres van J. L. 
V. Bever te Bruss. Allen hg. 58 êk 60 dm. br. 77 ^ 80 dm. gr. br. fol. 

(1) SO/iii. Inkomst van Willem I te Brussel. 

(2) 2l/ix. Plegtige intrede voor de inhuldiging. 4 platen. 

a Begin van den stoet. Een muziekkorps te paard. 

h Twee hofkoetsen, ieder met 6 paarden. 

c Wapenherauten en het rijtuig des Konings met 8 paarden. 

d Einde van den stoet. Een afdeeling kavallerie. 

(3) Instelling der Staten-Generaal te Brussel. 

(4) Inhuldiging op de Place Royale. 

(5) Vertrek des Konings van het Paleis nair de Place Royale. 

(6) Optogt van da Place Royale naar de kerk St. Gudule. 



1815. Inlogt en Inhuldiging te Brussel. — Bidderorden. 95 

(7) Inzegening des Konings in de kerk St. Gndole. 
No. 3, 6 en 7 bij den Heer A. v. Stolk. 

ó Dez. platen in finta^en kleurendruk. N^ 2 3 en «. — (2 i bq den Heer 
A. T. Stolk.) 

c Dez. platen, proefdr, vóór het onderschr. No. 1, 2, a, è en d en 8 — 6 
waarvan N^ 8 en 6 by den Heer Mr. S. v. O^n. 

d Dez. platen, gekleurde proefdr, vóór het onderschr. N® 1, 2 a, c en d, 
en 4, 5, 6 (N<^ 2 <; en 0?, 5 en 6 bg den Heer v. Stolk.) 

e Dez. platen, allereerste proefdr. vóór alle lett. N^ 8 en 7. Gekleurd, B\j 
den Heer A. v. Stolk. 

Volgens het hierbQ gevoegde Fransche prospectus, 4 blz. 8^., behooren 
b^ deze serie nog 2 platen, nl. van de slagen bq Quatre-Bras enWater- 
loo, welke bq die gebeurtenissen zullen beschreven worden. (N^ 5998 
en 6012.) — De 12 platen werden uitgegeven l Jan. 1826, enz. in 8 aflev., 
ieder van 4 pi., voor ƒ 86 per aflev., met de letter ƒ 60, vóór de letter 
en ƒ 72 gekleurd, dus te zamen voor ƒ 144, ƒ 240 en / 288. 

5984 «Vne de la porte Guillaume (later genaamd Porte d'Anvers) k Bruxel- 
ivles". — Deze poort ontving deien naam omdat ze door den Koning 
vóór of b^' z^ne inhuldiging ingewQdis. Aquatinta naar /. B, DeNoter 
door Qibele, Met adres van J. L. v. Bever. Hg. 64, br. 88 dm. gr. br. 
fol. Plaat in de manier der voorgaande serie. 

5985 Hulde van het hersteld en hereenigd Nederland aan Koning Wiliem I. 
a Op den achtergrond links de buste van Kon. Willem I op eene zuil 

met opschr. ; achter hem de portretten in medaillon zijner voorvaderen, 
op den voorgrond de HoUandsche leeuw die den Fransehen adelaar in 
z\jn klaauwen heeft en de Nederl. maagd met hoed en vrqheidsspeer. 
Naar «/. W, Pieneman door W. v. Senus, Hg. 60, br. 48 dm. gr. fol. 
b Dez. plaat, fraai geUewrd, Zeer zeldMom, Bg den Heer A. v. Stolk. 

5986 (ao .4 pril mn 39 ^cpt ) Instelling van de Militaire Willems-orde, 
en der Orde van den Nederl. Leeuw. (Stuart, Jaarb. (1815, 1, 134, il, 106). 
— ^beelding van de verschillende ordeteekenen en linten der beide orden, 
lath. znd. nm. fol. QeUewrd, Uit: de Rochemont enBischoff, Geschiedk. 
beschrijviag der oudere tn nieuwe thans bestaande Ridderorden. Amst. 1841. 

5987 Geborduurde zilveren ster, zooals door de Grootkruizen der Milit. Wil- 
lema-orde gedragen wordt, decoratie voor Bidders der 8e klasse, benevcDs 
(ïcu ordelint voor elke klasse derzelfde orde. — Hierbij gevoegd een 
brief van 24 Aug. 1819 v. d. Secretaris der orde J. Dedel aan C. 
Apostool, verzoekende opgave der versierselen aan de ordeteekens aan te 
brengen. 

5988 (84 <%Ms.) Het wapen van het Koninkrijk der Nederl., den 24 Aug. bepaald. 
(Stuart, Jaarh 1815. 11.51.) Met onderschrift : Je Maintaindrai, Door B, 
VinkeUe, 'Hg. 10, br. 12 dm. 12*. 

5989 Hetzelfde^ kleiner en zonder leeuwen en spreuk, doch omgeven door 
een hermelijnen mantel en lichtstralen. (Door T, Koning f) br. 4^. 
Hoofdvignet voor een boek of gedicht. 

5990 Hetzelfde, grooter. Lith. in kleuren, dóór Ldbergé, 



96 Veldslagen bij Quatre-Bras en Waterloo. 1815* 

5991 Id-'ld Jany |,Plan der veldslagen, geleverd bg Waterloo/' (Staart, 
Jaarboeken 1815. I. 207, 214 -21, 830—262.) — uitvoerige kaart van het 
land tassehen Namen (onderaan regts), Charleroi, (in het midden links) en 
Brnssel, (bovenaan). Met aanwijzingen van alle troepenbewegingen der 
veldslagen van 15 tot 18 Jnn^, en aan de 4 hoeken de afbeeldingen 
der hoeven van St. Jean, Belle •Alliance, Hongoamont en het Oedenk- 
teeken van Waterloo. Door P. J Qoetghehzter, Hg. 75, br. 66 dm. fol. 

5992 Dergel^k plan. — „Monnment historiqne da 19e siècle. Jainl815." — 
Uitvoerige kaart van het land tnsschen het vlek Hal, en het kwartier 
van Wellington (bovenaan,) en Namen en Charleroi (onderaan.) Metaan- 
daiding der positiën der legers. Door P. J. KcaUari te Vilvoorden» 
Hg. 60, br. 64 dm. br. fol. 

5993 jvPlan der veldslagen van Ligny en La Belle-AUiance". — Vrij uitvoerige 
kaart van het land tnsschen Brnssel en Leuven, bovenaan, en Mons, 
Charleroi en Namen onderaan. Naar (7. Oovens door J, F, Lange, Met 
adres v. Mortier Covens en Zn. te Amst. Hg. 44, br. 46 dm. gr. br. fol. 

5994 Hetz. anders. Onderaan Brnssel, bovenaan links Namen. Houtsnede met 
a Fransche verklaring in boekdruk. Znd. nm. kl. fol. 

b Dez. kaart, met gedr. Eng. verklaring. B^ den Heer Mr. S. v. G^'n. 

5995 Dez. vporstelling. Naauwkeurige gegraveerde kopie der kaart, zonder de 
voorgaande verklaring. Met adres v. E. Maaskamp, kl. fol. 

5996 Verzameling platen betreffende de veldslagen v. Quatre-Bras en Water- 
a loo, alle ongen^ en naar M. J, v. Bree gegrav. door R. Vinkeles\ 1 door 

Abr» Finkeles en 1 door P. Felifn, 8® en br. 4'^. Uit: J. Scharp, Ge- 
denkzuil van den Nederl. krijgsroem in 1815. 8^. 

(1) BIz. 1. Pallas, de Nederl. maagd tegen den Fr. adelaar beschermende. 

(2) — 52. De Prins v. Oranje de troepen (b\j Qaatre- Bras) aanvoerende . 

(3) — 58. Sneuvelen v. d. Hert. v. Brnnsw^k-Oels hg Waterloo. 

(4) — 60. De Hertog v. Branswijk-Oels gesneuveld; bg een boom. 
(6) — 70. Een corps Schotten brengt de Fr. adelaars aan Wellington. 

(6) — 90. Eerste verband v. d. Prins v. Oraige. 

(7) — 94. De Koningin bezoekt den Prins v. Oranje te Brussel. 
(8). — 100. Ontmoeting v. Wellington en Blücher. 

(9) — Blz. (Zegezang.) De Prins v. O. den arm in een verband. 

Kaart der veldslagen v. Ligny, Quatre-Bras en La Belle AUianoe, door 

(7. F. Lange, Plano. 
è Dez. pi., N^. 1 — 9. prae/dr, vóór alle lett, op groot pap. 
e Dez. voorstelling N^. 2, 3 en 6, originele teekeningen in O. I. inkt. 

B^ den Heer A. v. Stolk. 

5997 15 e» 16 Jany. Slag b\j Quatre-Bras. — In het midden, eenigzins links 
de Prins v. Oranje te paard, aan het hoofd van een Nederl. bataillon in- 
fanterie. Regts in. het verschiet doen de Fr. kurassiers eene hevige charge 
op eeu' regiment voetvolk. Op den voorgrond een gesneuveld soldaat op 
een limietsteen van Quatre-Bras. Met HoU. en Fr« onderschr. Naar 
M. e/. V, Bree door P. Velijn» Hg. 63, br. 81 dm. gr. br. fol. Pendant 
der plaat van Waterloo, N^ 6035. 



1815. Slag bij Quatre-Bras. 97 

b Dez. plaat. Allereerste, onafgemaakte eiêdruk, waarin vele afdeelingen 
nog niet begonnen zijn. Uniei ex. 

5998 Hetz. geheel anders. — Op den voorgrond links de Prins v. Oranje te 
paard op een heuvel; in het midden een wagen met vlagtende landlieden 
en gewonden; regts meer naar achteren een gevecht tnsschen Bergschot- 
ten en Fransche knrassiers. Met 2 reg. Holl. en Fr. onderschr. Naai 
Madou aqnatinta door Surlimann. Met adres van J. L. v. Bever te Bmss. 
Hg. 55, br. 72 dm. gr. br. fol. Behoort bij de serie platen ovet de 
inhnldiging in Maart 1815. (Zie N» 5983) Pendant van N» 6012. Bq 
den Heer A. v. Stolk. 

i Dez. plaat, proe/dr. v. a. l. 

5999 Hetz. anders. De Prins v. Oranje in het midden op den voorgrond, opeen 
wit paard, omringd door zijn staf. Voor hem op den straatweg vnurt 
een bataillon infanterie tegen de aanrennende Fransche kurassiers ; links 
in den 2en grond wordt de Hertog v. Brnnswijk-Oels doodelijk gewond 
van het slagveld gedragen. Met 4 reg. Holl. en Fr. onderschr. Naar 
«7*. Odevaere, 1815 door W, v. Senus, met adres van E, Maashamp, Hg. 
61, br. 77 dm. gr. br. fol. Pendant van N° 6015, Hierbij afzonderlijke : 
Explicatie der beide schilderijen. 23 bl. kl. 8^ 

6000 Hetz. anders. — In het midden voert de Prins v. Oranje te paard met 
zijn pluimhoed wuivende, de Nederl. troepen tegen den v^'and aan ; links 
op den voorgrond ligt de doodelijk gewonde kapt. der artillerie Stieve- 
naar; regts een hevig gevecht tnsschen infanterie en kavallerie. Fraaie 
voorstelling in lith. naar «7. W, Fieneman door F. Waanden bij C, W, 
Mieling, In 1865 b^ de Gedachtenisfeesten nitgeg. Hg. 49, br. 54 dm. 
gr. br. fol. — Hierby : J. Scheltema, Beschryving v. h. groote schilderstuk 
van J. W. Pieneman. Amst. 1818. 24 bl. 8^ In de voorrede wordt eene 
plaat van de schilderij eenigzins beloofd, die is echter toen niet verschenen. 

6001 Hetz. anders. — In het midden, meer links, de Prins v. Oranje te paard 
aan het hoofd zijner troepen optrekkende, wien hij met zijn hoed den 
weg wfjst. Regts in het verschiet het krijgsgewoel. Met 2 reg. onder- 
schrift. Aqnatinta door W, H, Hoogkamer, met adres v. J. Nnman. 
Hg. 37, br. 45 dm. br. fol. Pendant van N*» 6020, 26 en 29. 

6002 Hetz. als voren, doch anders gestoffeerd. — Regts op den voorgrond 3 
mstende en drinkende soldaten. Met 2 reg. curs. onderschr. Slechte 
aqnatinta znd. eenigen nm. Hg. 28, br. 36.5 dm. br. fol. Pendant van 
NO 6021. 

6003 Hetz. anders. *— Op den voorgrond in het midden de Prins te paard 
met zijn staf, verderop links de Holl. infanterie en de Fransche troepen, 

; regts de ter holp komende Engelschen. Aqnatinta door F. Dieferick. 
Hg. 87, br. 47 dm. br. fol. 

6004 Hetz. anders. — Links de Prins v. Oranje te paard, die, door het 7e 
a Bataillon Belgen ontzet zijnde uit eene omsingeling door de Franschen, 

aan die afdeeling zijn ordeteeken schenkt. Naar J. Kamphuijzen door 
B. Sluyter. Met 3 reg. onderschr. en adres van J. Groenewoud te Amst. 
Hg. 35, br. 45 dm. br. fol. — Hierbij een afzonderlijke gedrukte ver- 
klaring. 1 blz. kl. laogw. fol. Pendant van W 6017, 28 en 30. 

UI. 13 



98 Slagen bij Quatre-Bras en Waterloo. 1815. 

b Dez, plaatj latere druk, waarop de Prins geen ordeteeken in de hand 
hoadt, zooals op de voorg. Ook z\jn in het onderschr. de woorden: 
ffSchenkt dezen zijn ordeteeken" veranderd in «zegt dezen een ordeteeken 
wtoe." — Bij den Heer Mr. S.'v. Gijn. 

6005 Hetz. anders. — In het midden de Prins v. Oranje te paard zijn ridder- 
de orde zwasijende; regts eene aanrukkende Belgische of HoUandsche divisie, 

links het slaggewoel. Met 3 reg. onderschr. Aquatinta naar OosterhuU 
. door Hooghamer, Hg. 87, br. 55 dm. br. fol. Pendant van N** 6018. 

By den Heer Mr. S. v. Gijn. 
b Dez. voorstelling. Originele teehening in O. I, inkt voor het voorg. By 
den Heer A. v. Stolk. 

6006 Hetz. nagenoeg als voren. — De Prins te paard een afdeeling Bruns- 
wijksche huasaren aanvoerende tegen Fransche kurassiers; op den voor- 
grond optrekkende Holl. infanterie. Gelijktijdige '^^^^^«z«^ in kleuren. 
Znd. nm. Hg. 43, br. 56 dm. br. fol. 

6007 De Prins v. Oranje te paard, gevolgd door een of&cier met een vaandel, 
a gem.: V. B, X. M. Naar J. W. Fieneman door /. E, Marctu, Proefdr. 

in 4fi, Titelpl. van J. Scheltema: De laatste veldtogt v. Nap.Buonaparte. 8**. 
b Dez. plaat, proefdr, vóór het inschr. op het vaandel. 

6008 Gezigt v. Quatre-Bras. Lith. naar Lauterê door /. Goubaud, br. 4^. 

6009 18 JuD(|. |,Plan du Champ de bataille de Waterloo, dit de la Belle- 
jyAlliance. Victoire mémorable rcmportée Ie 18 Juin 1813 parlesarmées 
«alliées", etc. — Zeer naauwkeurige militaire kaart, met opgave van al 
de marschen en manoeuvres door de verschillende legerkorpsen tijdens 
den slag verrigt. Lith. naar W. B, Cr aan door G. Jacowick. Hg. 56, 
br. 73 dm. br. fol. — Hierbij een afzond, gedrukte: Notice historiqne 
sur la bataille de Waterloo, pour servir è Tintelligence du plan de W. 

B. Graan. I bl. gr. fol. 

6010 «Plan and view of the battle of Waterloo.*' — Panorama van het slag- 
veld met aandnidiug van de positien der troepen op het oogenblik der 
overwinning. Getcekend door een Engelsch stafofficier. Door Neele, Hg. 
60, br. 48 dm. Plano. Gekleurd. 

6011 Slag bij Waterloo. — In het midden de Hertog v. Wellington te paard, 
gevolgd door Lord Uxbridge, Lord Hill eu andere Eng. stafofficieren; 
regts de gewonde Sir de Lancey, wiens wonde een geneesheer onderzoekt, 
regts wordt de Prins v. Oranje door 4 soldaten op een deur weggedra- 
gen; in het verschiet ter weerszoden het slaggewoel. Lith. (naar de 
schilderij, thans in het Pavillioen te Haarlem, v. J. W. Fieneman) door 

C. Bos, by Emrik en Binger. Uitgeg. door H. A. M. Koelants te 
Schiedam, 1865. CMn, pap. gr. br. fol. 

Hierbij eene afzonderlijke beschrijving en uitvoerige gegrav. schets van 
de hoofJpeisouen der schilderij; de beschrijving 8 bl. kl. 8<^. is gedrukt 
bij C. A. Spin te Amst. (1825 ?), de plaat hg. 37, br. 50 dm. — 
De bcschrljviug is later woordelijk herdrukt, 8 bl. gr. 8^ zonder naam, 
plaats ol" jaar, eu daarbij gevuegd een lithographische schets der schil dery, 
hg. 19, br. 27 dm. br. 4*^. Deze beschrijviugcn en platcu zyn hierbij ge- 



181». Slag bij Waterloo. 99 

voegd, alsmede nog eene schets der geheele schilderij, in 1818 of 20, 
gelithogr. door iV. Pieneman. Hg. 15, hr. 23 dm. hr. 4". 

6012 Hetz. anders. — Op den voorgrond in het midden de Hertog v. Wel- 
lington te paard, omgeyen door z^n staf; achter hem en in het ver- 
schiet het slaggewoel. Met 2 reg. Holl en Fr. onderschr Aqnatinta naar 
Madou door Gibele met adres van J. L. v. Bever te Brnssel. H^. 65, 
br. 77 dm. gr. br. fol. Behoort bij de serie platen over de inbuldiging 
in Maart 1815. (Zie n<> 5983). Pendant van den Slag bij Qnatre-Bras 
(no 5998) By den Heer A. v. Stolk. 

b Dez. plaat, proeft^r. vóór het onderscbr. 

6013 Hetz. anders. — Uitvoerige afbeelding van byna het geheele slag- 
veld. In het midden en op den voorgrond de Prins v. Oraige, ge- 
wond van zijn paard stijgende; regts eene afdeeling ruitery, die op een 
regiment Fransche knrassiers inrent. Links een aanrukkend bataillon 
Brunswyksche infanterie, op den 2en grond een carré Brnnswijkers; 
links het brandende kasteel Hougonmont en een carré Eng. voetvolk. In 
het verschiet regts Wellington te paard met zijn staf, links de straatweg 
naar Charleroi en de hoeve La Belle Alliance. Rondom het slaggewoel. 
Onderaan het wapen van Oranje en Fr. en Holl. onderschr. Fraaye 
aqnatinta naar en door /. J. Langendijk, Dzn. Hg. 61, br. 86 dm. gr. 
br. fol. Hierbij een afzond, schetsplaat en verklaring der booï'dper- 
sonen. br. 4fi. 

b Dez. plaat, proefdr, vóór het onderscbr. By den Heer Mr. S. y. Gyn. 
e Dez. plaat, proefdr. vóór alle lett. zwart. 

d Dez. voorstelling. Zeer fraaije oorspronkelijke teehening voor h. voorg. 
Bij den Heer A. v. Stolk. 

6014 Hetz. door denzelfde, doch anders. — In bet midden op den voor- 
grond de Prins v. Oranje te paard, gewond wordende, terwyl hy 
eene divisie tegen den vijand aanvoert. Met 3 reg. onderschr. /^Hetbles* 
i;seeren van Z. K. H." enz. Aquatinta in kleuren naar en door J. A, 
Langendijk Dzn. Met adres van J. M. v. Os en C*. br. fol. Zeer zeld^ 
xaam. — Bij den Heer A. v. Stolk. 

6015 Hetz. anders. — ^ In het midden de Prins v. Oranje, te paard op het 
a oogenblik dat bij gekwetst wordt en zijn gevolg toeschiet om hem hulp 

te bewijzen. Vooraan links een ruiter met veroverden standaard v. Auster* 
litz, Jena, Wagram. Naar J, Odevaere^ 1816, door W, v,8emu, Hg. 62, 
br. 78 dm. gr. br. fol. Pendant van N^ 5999 (Quatre-Bras). 

b Dez. plaat, fraai gekleurd. Deze bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

e Dez. plaat, proef dr* vóór alle lett. Hoogst teldzaam, 

6016 Dezelfde voorstelling verkleind. Slechte 11 th. naar J, Odevaere door JHez 
by Jobard, Hg. 8é, br. 42 dm. br. fol. By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6017 Hetz. anders. — In het midden de Prins v. Oranje te paard, op het 
a oogenblik, dat hij gewond wordt, links Fransche kurassiers en Holl. 

voetvolk in gevecht, regts 3 Holl. officieren te paard op den Prins toe^ 
snellende. iTaar J, Kamphajzen door 2). Slugter, Met adres v. i. Groene^ 
woud. br. fol. Pendant van N» 6004. 
b Dez. voorstelling. Originele teekening in O. I. inkt v. h. voorg. 



400 Slag bij Waterloo. 1815 

6018 Hetz. aaders. — lu het midden de Prins te paard, wiens arm met een 
zakdoek verbonden is, terwijl een huzaren-oÜicier het paard bij den 
teugel houdt. Links brengt een kavallerist een veroverden Fr. standaard. 
Met 2 reg. Holl. onderschr. Aquatinta naar Oosterhuis door Boogkamer, 
br. fol. Pendant van N^ 6006. By den Heer Mr. S. v. G^n. 

6019 Hetselfde, eenigzins anders. — De Prins y. Oranje, gekwetst, wordt door 
eenige hoofdofficieren ondersteund, terwyl een Eng. dragonder links een 
veroverden Franschen standaard aanbrengt. Teekening in O. T. inkt, door 
E. P. Oosterhuis, Hg. 51, br. 72 dm. gr. br. fol. 

6020 Hetz. anders. — In het midden regts, de Prins te paard, op het oogen- 
blik dat hy gewond en door eenige officieren ondersteund wordt; links 
een gevecht tusschen Fransche en Holl. ruitery; regts in het verschiet 
op een heurel de Hertog v. Wellington. Aquatinta door W, E, Eoog- 
hamer^ met adres van J. Numan, Leidsche Kruisstraat N^ 7 te Amst. 
br. fol. — Pendant v. N» 6001. 

6021 Dez. voorstelling eenigzins anders. Met 2 reg. cnrs. onderschr. Aquatinta 
znd. eenigen nm. br. fol. Pendant v. N^ 6002. 

6021 Hetz. geheel anders. Middenin op den voorgrond zit de Prins, omi^ingd 

a van eenige staande officieren, op een gebroken affuit, terwijl de wonde 

door een chirurgen onderzocht wordt. Met 2 reg. Hoogd. onderschr. //Die 

i,Verwundnng," enz. Geëtst naar X. Moritz door J, E. Matcus, Hg. 23, 

br. 82 4m. br. fol. 

b Dez. plaat, proefdr. vóór het onderschr. 

6023 i,Beslissende slag bij Waterloo of Belle-AUiance, en het kwetsen van den 
j^Kroonprins den 18 Juny 1815." — Znd. nm. br. 8^ Uit: De Vaderl. 
historie in themata. 6e Druk. Amst. 1816. 12°. 

6024 Hetz. anders. Op den voorgrond ongeveer in het midden Wellington te 
paard, met den hoed wuivende; meer regts ligt een zwaar gewond Eng. 
officier, (de Lancey?) die door een wondarts en tamboer ondersteund 
wordt; links bij een boom ligt Sir Thomas Pieten. Op den achtergrond 
de aankomst der Pruissen, — regts de vlugt der Franschen. Eng. voor- 
stelling naar J, A, Atkinson en A. W, JDevis door J, Bumet. Hg, 51, 
br. 63 dm. br. fol. — Met uitvoerige Eng« uitlegging en schets dér plaat. 

6025 Hetz. doch met de veroverde standaarden. — In het midden regts do 
a Hertog v. Wellington met zijn staf, wien 8 Schotten twee Fransche ade- 
laars aanbieden; links het gewoel van den veldslag. Met Fr. en Holl. 
onderschr. Naar 3f. J, v. Bree door P. Velijn, Hg. 64, br. 81 dm. gr. 
br. fol. Pendant van de plaat van Quatre-Bras door v. Bree. N^ 5997. 

h Dez. plaat. Etsdruk, geteekend P. Mottet aquaforti 1818. 

6026 Hetzelfde. — „De Schotten brengen de overwonnen Fr. adelaars aan de 
^veldmaarschalk Wellington." — In het midden op een heuvel ontvangt 
de Hertog, te paard zittende, van 2 Bergschotten 2 veroverde adelaan, 
regts nadert een reg. Schotten, links rydt eene afdeeling ruitery voorby. 
In het verschiet het slaggewoel. Met 2 reg. Holl. onderschr. Aqua- 
tinta door W, E, Eoogkamer met adres v. J. ^Numan. br. fol. — 
Pendant v. N» 6001 en 6020. 



1815. Slag bij Waterloo. — De Prins gewond. 101 

6027 Hetzelfde, eenigzins anders. — De Hertog v. Wellington staat te paard 
a op eene kleine hoogte met z^n staf, waar 2 Bergschotten hem 2 ver- 
overde adelaars aanbrengen. Naar H. 1\ Oosterhuii in aqaatinta door 
D. Sluyter en H, W, Eoogkamer, Hg. 61, br. 77 dm. gr. br. fol. 
b Dezelfde voorstelling. Origineele teehening in O. I. voor het voorg. 
G028 lyDe vlagt van Napoleon Bonaparte met z^ne adjudanten van het slag- 
«veld van Waterloo". — Links vlagt de Keizer, door 2 adjudanten ver- 
gezeld, regts in het verschiet de vlugtende en achtervolgd wordende 
' Fransche soldaten. Naar /. Kamphuyzen door 2). Sluijter, Met adres van 
J. Groenewoud. br. fol. Pendant v. 6004 en 6017. 

6029 Ontmoeting van Blücher en Wellington bij La Belle- Al liance. — Mid- 
a denin de beide veldoversten te paard, elkaar de hand drukkende; links 

de hoeve La Belle Alliance, waarvoor een gewond soldaat zit, en het 
aanrijdende korps jagers v. Xjiitzow. Aqaatinta door W, H. Hooghmer, 
met adres v. J. Numan. br. foL Pendant v. 6001, 6020 en 6026. 
b Dez. plaat. Gekleurd. Bij den Heer Mr. S. v. 6gn. 

6030 Hetz. anders. Regts La Belle Alliance en de beide veldheeren met han 
staf, links het krijgsgewoel. Naar J, Kamjphuijzefi door B, Sluyter», Met 
adres v. J. Groenewoud. br. fol. Pendant v. 6014, 6017 en 6028. 

6031 Beschrijving van het Panorama, opgerigt door E. Maaskamp op het 
Leidsche Plein tegenover den Stads-Schouwburg te Amsterdam en voor- 
stellende den slag van Waterloo in al z^ne b^zonderheden. Amst. E. 
Maaskamp, 1815. gr. 16 biz. 8'. Hierin tevens een gegrav. plattegrond 
van dit Panorama met gedr. verklaring, gr. fol. 

Dit Panorama, waarvan de beelden en figuren door de beroemdste 
Hollandsche meesters en het landschap naar de natuur geschilderd wa8> 
vertoonde van binnen den Tempel des roems. Op den top stond het 
beeld der Overwinning, vertredende het monster der Dwingelandij. 

6032 Dood van den kolonel der Nederl. Carabiniers, Coènegracht te Waterloo. 
Lith. naar T. Schaepkens door? br. fol. Vermeld in : Kramm, Y. 1453. 

6033 Afbeelding van de eerste toegebragte hulp aan den Prins v. Oranje. In 
het midden staat de Prins, blootshoofds, terwijl de wonde met een zak- 
doek verbonden wordt. Naar R. Fock door D. Sluijter, Hg. 47, br. 59 
dm. br. fol. 

6034 Het uithalen van den kogel en leggen van een verband op 's Prinsen 
a wonde. (Stuart, Jaarb. 1815, I, 257). — Gezigt in de kamer van het 

Eng. hoofdkwartier, alwaar de Prins, op een stoel zittende, door een 
geneesheer, in tegenwoordigheid van eenige militairen verpleegd wordt. 
Op den voorgrond links en regts liggen gewonden. Met 4 rag. Holl. vers 
jyZiet Nederlauderl" enz. Aquatinta znd. nm. Hg. 28, br. 87 dm. br. fol. 
b Dez. plaat. Gekleurd, 

6035 (31 JanfJ ) Bezoek van H. M. de Koningin aan den Prins te Brussel. 
a (Stuart, Jaarb. 1815, I, 257.) — Op eene sofa in het midden der kamer 

zit de Koningin met den Prins, die den linkerarm in een doek draagt. 
Ter weerszoden eenige hofdames en officieren. Met 4 reg. Holl. vers 
«Gekwetst door 't Fransche moordgeweer,'* enz. Aquatinta znd. nm. br, 
foL Pendant v. h. yoorg. 



102 Gezigteü van Waterloo. 18tó. 

è Dez, plaat. Gekleurd, 

6036 ;;Albnia contenant un plan de la bataille de Waterloo, drasse par Ie 
jygénéral baron de Jomini, et 12 voes des environs da dit champ de 
„bataille." Brnx. Gérard. (1846?) kl. langw. fol. — Bevattende 12 
litbogr., geno 1 — 12, met Fr. of Eng. onderscbr. en 1 uitslaande kaart. 

1. Church of Waterloo. 

2. Establishment inclnding souvenirs of tbe battle of Waterloo. 

3. Tombeaa da Major Ed. Stables. 

4. Monument du Major Arthur Rowley Heyland. 

5. Ferme de Mont St. Jean. 

6. Vue générale du Cliamp de Bataille. 

7. Ferme de la Haye Sainte. 

8. La montagne du Lion. 

9. Lion de Waterloo, 

10. Monument des Frussiens k Flanchenoit. 

11. Ferme de La Belle AUiance. 

12. Restes de la ferme et dn chateau d*HougouiïLont. 
(18) Plan de la bataille de Waterloo. 

6037 Vier gezigten van Waterloo, gegrav. in omtrek. Alle znd. eenigen nm. 
Hg. 22, br. 27 dm. br. 40. Uit? 

(1) lÈ Belle Alliance. (2) De kerk te Waterloo. — (3) Kasteel Hougou- 
montP — (4) Hayc Sainte? Gekleurd, 

6038 Drie gezigten van Waterloo. Alle lith. met Fr. onderscbr. naar Pinffret 
door Sturm, (bij Jobard). br. 4». Get.: N» 19, 23 en 24. Uit: deCloet, 
Album pittoresque des Pays-Bas. Brux. s. d. Bij Jen Heer J. A. Nyland. 

6039 De monumenten in de vlakte van Waterloo. — Op den voorgrond een 
vlakke, breede zuil met opschrift (Monoment v. d. Hanoveranen) ; in het 
midden meer naar achteren de Leeuw v. Waterloo, links een hooge kolom 
met vierkant voetstuk, omgeven door een ijzeren hek, waaronder de in- 
gang tot een grafkelder. (Monument V. Kei. Gordon.) Fraaije teekening 
in kleuren (door G. Lamherts ad viv.) Hg. 36, br. 50 dm. gr. br. fol. 

6040 Afbeelding van het monument: de Leeuw v. Waterloo. — Regts de 
heuvel met den leeuw, in het verschiet middenin de 2 andere monumen- 
ten. Lith. door Jobard, br. 4°. Get: 118. Uit: de Cloet? 

6041 ;;Vue générale du champ de bataille de la Belle^ Alliance, prise prés de 
j>la Haie-Sainte." — In het midden het monument voor Kol. Gordon; 
links op den voorgrond dat der Hanoveranen ; regts in het verschiet de 
Leeuw v. W. Lith. door W. Stroobant met adres v. 8. Avanzo en Co, te 
Brussel, br. 4^^. Gekleurd. Bij den Heer J. A. Nijland. 

6042 Gezigt van de hoeve La Belle Alliance, te Flanchenoit, op den weg naar 
Charleroi. Grav. znd. nm. Met 2 reg. Fr. onderscbr. en adres v. Ie 
Journal de la Belgique, rue de la Fourche te Rrussel. br. 4°. Gem. : W 
25 des Pièces officielles et nouvelles des armées. Uit? 

6043 Hetz. — Lith. haar Lauters door «T. Goubaud, br. 4^^. 

6044 Hetz, in de verte gezien, van den weg naar Namen. Lith. door Moyford, 
br, 4*. 



tSlSk Gezigten van Waterloo en Zinneprenten op dien slag. 103 

6045 Afbeelding der Hoeve: La Belle AlUance te Waterloo. Teehening in pot- 
lood (genomen na den slag in 1815 ?) Znd. nm. Hg. 12^ br. 19 dm. 
br. 80. 

6046 Afbeelding der hoeve La Haye Sainte, Regts in de verte de monumenten 
V. Waterloo. Lith. door Mogford, br. 4°. 

6047 Afbeelding van dè boeve Mont St. Jean b^' Waterloo. Begts de boeve, 
links de cbanssée. Lith. znd. nm. br. 4°. 

6048 Afbeelding van het dorp Fleuras. Op den voorgrond regts de molen, die 
aan Napoleon? tot observatorium diende. Lith. naar V, Zignian^ doox 
F. Wüliaume. br. 4». Get.: N» 7. Uit ? 

6049 Afbeelding van den boom, waarbij Luit.-Gen. Ficton sneuvelde. Links 
een bladerlopze boom, op den achtergrond de Leeuw en 2 andere monu- 
menten V. Waterloo. Lith. door Johardfrères, br. 4°. 

6050 Graf van den Eng. majoor Ed. Stables, gesneuveld bij Waterloo. Lith. 
naar T. Lignian door F. Williaume, br. 4fi, Get. N» 10. Uit? 

6051 Zinneprent op den slag van Waterloo. — In het midden een altaar met 
a opschr. : Fax waaromheen een Pruis, Engelschman, Hannoveraan en Hol- 
lander staan; de laatste wijst op eene zuil regts, waarop boven hunne 
wapens hangen en beneden het veroveren v. Napoleon's reiskoets afge- 
beeld is. In de lucht zweeft de Vrede met den hoorn des overvloeds 
Met 4 reg. HoU. vers van N. JD. v, S. Naar A, G. v. Sckoone door 
N, V. d. Meer, Met adres van W. Brave. Pendant v. N^ 6054. 

b Dez. voorstelling. Origineele teekening in O. I. inkt voor h. voorg. 

6052 Hetz. anders. In het midden een groote zuil met opschrift: Gedenkzuil 
a voor Nederland, waaraan boven de portretten hangen v. Wellington, 

Blücher en den Prins v. Oranje, terwijl de zwevende Faam links hun 
roem uitbazuint. Onderaan is de slag v. Waterloo afgebeeld. Links de 
veroverde reiskoets v. Napoleon. Met 3 reg. Holl. onderschr. Aquatinta 
naar H. F. OosterhuU door W, H. Eoogkamer. Hg. 49, br. 38 dm. gr. fol. 
b Dez. voorstelling. Origineele teekening in O. I. inkt. Bij den Heer A. 
v. Stolk. 
60^3 Zinneprenten op de veldslagen bij Quatre-Bras en Waterloo. Fraaije 
teekeningen (waarschijnlyk voor bas- reliëfs?) in O. I. en bruine inkt en 
wit krijt, znd. eenigen nm. 8 stuks. 

(1) De Prins V. Oranje te paarde omringd door het slaggewoel, wordt 
door de Overwinning bekroond. Hg. 26, br. 33 dm. br. fol. 

(2) In het midden een Oranjeboom met het Ncderl. wapen, waaraan de 
Overwinning de zegekrans hecht, terwijl de Geschiedenis de helden- 
daden optcekent. Hg. 26, br, 33 dm. br. fol. 

(3) De Nederl. maagd ontvangt op haren zetel de hulde van 3 vrouwel. 
figui'en. Links staat een gewapende genius, regts de godiu des over- 
vloeds. Hg. 26, br. 21 'dm. 4<». 

6054 Zinneprent op de dapperheid van den Prins v. Oranje. — De Nedex*!, 
a maagd, met speer, enz. het monster der dwingelandij vertredende, be- 
kroont eene buste van den Prins waarboven de Faam zweeft. Met 4 reg. 
Holl. vers van N, B, v. S. Naar A. G. v. Schoone door N. v. d. Meer . 
Met adres v. W. Bn/k. Hg. 25, br. 35. dra. fol. Pend. van N^ 6051. 



104 Zinne- en Spotprenten over Waterloo. 1815. 

è Dez. voorstelliiig. Origineel e teekening in O. inkt voor het voorg. 

6055 jyOedenkstnk ter eere van Z. K. H Kroonprins der Nederl. etc. 

Mals overwinnaar en bevr^der des vaderlands," enz. — Een standbeeld, 
waarop de Prins te paard en op het voetstuk een 4 reg. inschr.: «De 
«held van 't Vaderland," enz. Aquatinta door A. Lutz. Hg. 64, br. 47 dm. 
gr. fol. Omberdruk. By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

Deze plaat is bijna dez. voorstelling als eene teekening yoor Prins 
Frederik in 1799, in het Supplement te vermelden. 

6056 Afbeelding van den Kroonprins ten voeten uit, staande naast z^n paard. 
Met 2 reg. HoU. en Fr. onderschr. Lith. door A. VinkeleSt met adres 
van F. J. Weygand en A: Vinkeles. br. fol. Gekleurd. Get. PI. 1. Uit? 
Bijna als de uniformen op N^ 6081 vermeld. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

6057 Een dubbel vel postpapier, met den Leeuw v. Waterloo als watermerk in 
de eene, en een Lauwerkrans, waarin : Aux vainqueurs immortels dans 
„la bataille de Waaterloo" in de andere helft. 4^. 

6058 Een zuil met de portretten van Blücher, Wellington en den Kroonprins. 
Met 6 reg. vers van M. v. L. Naar J, v, Diepenhuizen door C. Bogers. 8®. 
Uit: Onderscheidene nuttige en wctensw. Onderrigtingen. Midd. z. j. 8®. 

6059 Hetz. anders. — Onder een oranjeboom staat het portr. van den Prins 
v. Oranje; regts de Britsche maagd met dat van Welligton; links een 
Pruis met dat van Blücher. Teekening in O. I. inkt, znd. nm. Hg. 32, 
br. 23 dm. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6060 „De vlugt van Napoleon." Spotprent. — In het midden de Nederl. 
a maagd, met den hoed van N. op de speer, die op een Fr. adelaar steunt. 

Links 2 sterrekijkers, die Napoleon op den Dood en Duivel naar de maan 
zien rijden, en een ander die de door hem veroorzaakte rampen uit- 
rekent, onder anderen wat de 100 dagen gekost hebben. Kegts eenige 
Joden, die de veroverde kostbaarheden, enz. taxeeren. Op den achtergrond 
eene zitting van het verwarde Fransche parlement. Met velerlei HoU. 
bijschriften, een 12 reg. vei's, enz. Zeer uitvoerige, in omtrek gegrav. 
spotprent. Door C, Bock. Hg. 23, br. 44 dm. br. fol. 
Hierbij een straatdeun over Nap.'s vlugt, enz. 2 blz. 4°. 
b Dez. plaat. Gekleurd. 

6061 „De nacht voor den dag van den slag. (Droom)". — Spotprent op Na- 
poleon, uitgeg. bij de Gedenkfeesten in 1865. — In het midden Na- 
poleon slapende, terwijl eenige duivels een kanon op hem rigten ; rondom 
8 kleinere caricaturen. Lith. v. Mörrien en Amand te Amst. br. fol. 
By den Heer A. v. Stolk. 

6062 Spotprent op Napoleon, na Waterloo; hem voorstellende staande in een 
groote snuifpot met Rappé-bon. Met 6 reg. vers „Ach! ware ik maar 
gebleven," enz. Grav. znd. nm. Hg. 14, br. 11 dm. kl. 4^ Bij den Heer 
Mr. S. V. Gijn. 

6063 „Azijnmakerij, of Recept om van Ney, Davoust, Bertrand en Savary, 
„vinaigre aux quatre voleurs, of deu waren Azijn der vier dieven te maken." 
— ■ Spotprent, door en met adres van W. Esser te *s Hage. l)r. 4^. Ver- 
meld in de Boekenlijst v. Mei 1815. 



^ 



1815. 2e Vrede van Pargs. 105 

6064 /iMonnment, ter gedachtenis der Coalitie voor de vrijheid en onaf hanke- 
jyl^kheid der Natiën." ' — Gedmkt en nitgeg. ten voordeele van het 
Fonds, voor de verminkte Verdedigers en der nageblevenen van de 6e- 
snenvelden. Zwolle. Clement, de Vri en v. Stegeren. Plano. — Vermeld in 
de: Boekenlijst van A.ug. 1815. — Zie de aanteek. betreffende het Fonds 
ter aanmoediging van 'slands Zeedienst op N^ 5496. 

6065 (1 J%ov) i,Der Wiener Congress." — Zeer gelqkende voorstelling der 
- 28 Afgevaardigden, vertegenwoordigende de 8 voornaamste Mogendheden, 

die den vrede van Para's teekenden. Met 2reg. Duitsch onderschr. Lith. 
naar J, ladbey door B, JDondorf te Frf. a. M. br. fol. — Hierb^ een 
afz. blad als slentel der voorgestelde personen, br. fol. 

6066 (3 O l^ov.) Zinneprent op den 2n Par^'schen vrede. — //Vreede gesloten 
jvdoor de Verbondene Mogendheden v. Enropa in 1816.'* (Stuart, Jaarb. 
1816, I. 60.) — De Nederlandsche maagd, hare kinderen beschermende, 
ziet om hnlp uit naar den van den Hemel afdalenden vrede en overvloed. 
Naar J, Kamphti^'zen, aqnatinta door F, C, Bierweüer, Hg. 71, br. 49 
dm. zeer gr. fol. — Hierbij eene afsonderl^ke Terklaring in br. 4°. 

6067 Zinneprent op de weldaden door den vrede verkregen. — In het midden 
zit Enropa op den hoorn des overvloeds, waaraan eene naast haar staande 
vrouw (de Vrede) haar verbindt. In de lucht zweeft een engel met een 
label: «Erken de hand Grods." Met onderschr: i^Door de Vrede wordt.de 
«Overvloed aan Europa verbonden." Teehening in O. I. inkt zud. um. 
Hg. 23, br. 31 dm. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6068 «Zegepraal der wapenen of de plegtige terugkomst der ontvoerde voor* 
a «werpen van kunst en wetenschap." (Stuart, Ned. Jaarboeken, 1815. II. 

321 — 25.) — In het midden eene der Antwerpsche poorten, waardoor 
een wagen met groote schilderijkisten binnenrijdt. Liny op den voor- 
grond brengt de Antw. stedemaagd hiervan berigt aan de Kunst, die 
treurende in eene tent is gezeten. Regts de teekenaar Verellen, die de 
gebeurtenis afbeeldt, terwijl de uitgever J. Groene woud over z\jn schouder 
ziet. In de wolken de Prins v. Oranje tusschen Blüchér en We^ington. 
Met 6 reg. ^11. en Fr. onderschr. Naar J, J. VereUen door A, O, v, 
Uooijen met adres van J. Groenewoud. Hg. 56, br. 67 dm. br. fol. 

b Dei. plaat, onafgemaakte etsdruh, 

c Dez. voorstelling. Teekening in O. I. inkt voor het voorg. Allen hoogst 
zeldzaam. 

In Reis door België in 1814 en 15, ook wel genoemd Dl. 4 van de Reis 
door Holland in 3 dln., beide b\j Maaskamp, vindt men eene L^st der 
ontroofde voorwerpen uit de Belgische plaatsen. 

6069 «Historiesch spel van Waterloo". — Gezelschapspel over de gebeurtenissen 
van den togt naar Rusland tot het huwelijk van den Prins van Oranje 
met Anna Paulowna v. Rusland. Aqnatinta naar en door J. B, D. Wib- 
mer. Met adres v. H. Moolenijzer. gr. fol. 

6070 «Nieuw Historiespel van Nederland." — Voorstelling der Nederl. Ge- 
schiedenis van de komst der Batavieren tot den vrede van Parijs vau 
1815, in 70 Afbeeldingen. Aquatinta znd. nm. Met adres van H. Moo-. 
lenijzer te Amst. gr. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

UI. 14 



106 Varia. — Uniformen. 1816. 

6071 Mnemotechnisclie methode om de Nederl. gesokiedenis door middel der 
10 vingen en 28 tijdYakken in het geheugen te honden. Met verklaring 
door E. Somerhaiuen. 1 BI. Plano. 

6072 «La Joyeuse Sortie." — Spotprent voorstellende een optogt van R. K. 
priesters en hnn aanhang. Links een Franoiskaner monnik op een ezel> 
voorafgegaan door een oaden man met vlaggetjes op den hoed, die de 
trein opent. Middenin een kalkoen, die Ae: Spectatew Beige N^ 14 in 
zqn poot hondt, waarnaast eenige priesters met een vaandel waarop koren> 
schoven afgeheeld, mei opschrift : Decimae, sub hoc tiffno, Begts eenige 
nonnen, jagers, een man te paard met dnbbelz., vaandel, een groot-inqnisitenr 
en 2 Jezuieten. Alle personen z\jn genummerd volgens de onder de plaat 
gevoegde Fr. bgschriften. Znd. nm. (door «/. E. Mareus) met (gefingeerd) 
adres van M|urtinet, me du Coq St. Honoré te Para's. Hg. 37, br. 52 
dm. br. fol. Met uitvoerige beschriijving in het HoU. en Fransch. br. fol. 
*- Volgens de: Boekenl^'st van Dec. 1815 nitgeg. b\j W. Esser te 's Hage. 

6073 Zeden. — Portret van Abr. Arbon, 50 jaren koffijhuisknecht b^J den 
kastelein Hoogstraten^ in de Studentensociëteit te Leiden. Staande, ten 
voeten nit, een glas water op een blad in eene, een spel kaarten in 
de andere hand. Aqnatinta door E. Bamdêon. 1815. Omberdrnk. fol. 

6074 1816. Nieuwjaars^ en Kermiswenschen v. 1816. Houtsneden met de verzen 
van gelakwensching er onder. 4 Sta. fol. 

a Lantaarnopstekers N. J. wensch. — Gracht met lantaamea. Bg J. Wendel. 

b Waldiepers N. J. wensch. — Gracht met baggerschuit. Bij J. Wendel. 

c Torenwachters N. J. wensch. — Westerkerksplein. Bq J. Wendel. 

d Torenwaehters kermiswensch. — Ondekerksplein. Bij Erfgen. van de Wed. 
G. Stichter, Warmoesstr. over de Oudekerksteeg in de Oude Berg Gal- 
varie, N». 1«9. 
6075 Verzameling van 89 verschillende zegels op papier- en drukwerken, 
waarbij 1 van 1762, 85 en 86, 1804, 5 differente van 1806, 4 id. van 
1810—12, de overige van 1818totl6. Op 1 bl. 4». — Hierby gevoegd 
verschill. afbeeld, van het Nederl. wapen en dat van Koning Lodew^k. 
6076 Uniformen ea kleederdragten. — Serie van 12 iraa^ afbeeldingen. gen<*. 
1 — 12, van volks- en militaire kleederdragten. Alle met 8 reg. HoU. 
en Fr. onderschr. Naar J, A, Langendijk door W, Nieuwhoff, Met adres 
van 1F. Esser te 's Hage. fol. Gekleurd, N*» 1 en 2 bij mq, de overigen 
bij den Heer A. v. Stolk. 

1. Een van de Kon. Nederl. Landmilitie en een koopvrouw. — 2. Een 
van de Kon. Nederl. Landmilitie en een koopvrouw met knplradys. — 
3. Een soldaat v. d. Infanterie van iiinie en een zoetelaarster. — 4. Kapt. 
d. Infanterie met ayne vrouw, — 5. Luitenant van de Artillerie met 
eene dame. — 6. Luit. Kol. v. d. Nation. Militie met een galant meisje (!). 
— 7. Nederl. Landmilitie. Sappeur met eene koopvrouw in bietwortelen. — 
8. Nederl. Dragonder met eene citroen verkoopster. — 9. Nederl. Huzaar 
met eene koopvrouw in appelen. — 10. Belg. Landmilitie Infanterist 
met eene koopvrouw in bokkings. — 11. Nederl. Jager met eene visch- 
draagster. — 12. Belg. Landmilitie Grenadier -Corporaal en eene mar- 
ketenster. — (18?) Een Carabiuier en eene Kadijsverkoopster. Naar/..^. 



181«. Ünifotmen. 107 

Langendijk, met adres van W. Esser. 4t^, N® 13 is eene ougenommnde 
plaat, die bl^kens onderschrift en volgens de : Boekenlijst van 1816, blz. 
444, bepaald in bovenst, serie behoort. 

6077 Uniformen en KJeederdragten. — Platen, alle met 4 reg. Holl. en I^. 
onderschr. naar J. A. Langendifi door /. Bemme Az. met adres van 
F. J. Weygand te 'sHage. kl. fol. Get. N<> ^, 5, 7 en de laatste in 
proefdr, voor N*^ en ondersehr. Uit? B^ den Heer A. v. Stolk. 

2. Korporaal v. d. Nederl. Nation. Militie en een Brabandsche meid. — 
6. Eng. Soldaat en eene e^erverkoopster. — 7. Kon. Nederl. Onide en 
een dgerverkoopster. — 11. Kon. Nederl. Jager van de Koloniale tooe- 
pen en een neger. — (?) Belg. Landmilitie (P) en eene vischvronw. 

6078 ^Militaire Costnmen van het Koningr^k der Nederlanden. Opgedragen 
«aan Z.Es. W. Grave v. Byhindt." — Titelpl. en 13 platen, gen '. 3-^14. 
met afbeeldingen van militairen en onderschrift in staande (romein) letter, 
lithogr. naar Courtois door Schouten en Carpentier te BriOè. (1815 — 16?) 
Ieder hg. 27, br. 22 dm. kl. fol. Gekleurd, 

1. Titelplaat, met wapentrophee. 

2. Nederl. infanterie. Vaandeldrager in groote tenue. 
8. Nederl. kavalerie. Standaarddrager in groote tenue. 

4. Nederl. infanterie. Tamboermigoor in groote tenae. 

5. — — Sapemr in groote tenne. 

6. — — Korporaal der flankeurs in groote tenne. 

7. — — Flankeur ia groote tenne. 

8. — — Tamboer in groote tenne. 

9. NederL Kavallerie. Trompetter der ligte dragonders in groote tenue. 

10. ?9 Ontbreekt in dit ex. 

11. Nederl. Infanterie. Mnsikant in groote tenue. 

12. — — Soldaat in gamizoenstenue. 

13. — — Soldaat in kazernetenue. 

14. Generaal-'Aligoor. Ontbreekt in dit ex. 

6079 Dezelfde afbeeldingen*, naauwkenrige kopiën van de voorgaande, even 
a groot, met curtief onderschrift. Lithogr. kl. fol. Gekleurd, — Hiervan 

slechts aanwezig: 

N® 5. Nederl. Infanterie. Sapeur. Naar Courtois door Delfosse Jr, teBruss. 
N^ 14. Nederl. Armee. Generaal-M^joor. Naar Madou door Schouten en 
Carpentier te Brnss. 

6080 Uniformen. — Met 2 reg. Holl. en Fr. onderschr. Naar J, Hari aqna- 
tinta door X. Sckweickhardt, met adres van F. J. Weygand te 'sHage. 
kl. fbl. Hiervan slechts aanwezig: 

2. Kon. Nederl. Jagers. Gekleurd. 

3. — — Kanonnier. Zwart. Bg den Heer A. v. Stolk. 

6081 Uniformen. — j^Koninkl. Nederl. Huzaren van het Regt. N" 6." — 6 
Figuren, waarvan 2 met paarden, 4 by een wachtvuur. Met Holl. en 
Fr. onderschr. Door A, Vinkeles met adres van F. J. Weijgand te 's Hage 
en A. Vinkeles te Amst. br. fol. Gekleurd. Get.: PI. 2. Uit? 

6082 Uniformen. — «Onder-Officier der Jagers in groote tenue." litii. de la 
Cour, Rae des Paroissiens li Bruz. 8^. Gekleurd. 



408 Uniformen. — HuWelgk van den Prins v. Oranje. 1816. 

6083 Uniformen. — vHossard. Tronpe Beige en 1815.** — Lith. door V, 
E{emelnjeh^) by Jobard. kl. fol. OeUeurd. Get. : 70e PI. des Ck>8t. 
Belges. Uit? 

6084 Uniformen. — Nederl. dragonder te paard, een pistool in de band. 
Naar Ji en V, H, door J, Bemme Az. kl. fol. Gekleurd, Bovenaan links 
get. PI. 44. UitPP Bü den Heer A. v. Stolk. 

6085 Uniformen. — Twee ongen^ en gekleurde afbeeldingen. (1) Ofêcier der 
Knrassiers. — (2) Offioier der Lanciers. — Beide lith. met 1 reg. Holl . 
onderscbr. znd. nm. 4'. Bg den Heer Mr. S. v. G^n. 

6086 Uniformen. — Trompetter in groote montering, v. b. regiment Kuras- 
siers NO 9. Litb. door Snoech, gr. 8\ Gekleurd. Uit? By den Heer Mr. 
S. V. Gyn. 

6087 Uniformen. — Onderofficier en Vaandrig der Compagnie vrijwillige 
Friescbe jagers, te Leeuwarden* opgerigt b\j Kon. Beslnit van 1 Mei 1815. 
Litb. naar W, B, v. d. Kooi, 1815 door J. Canelle bQ S. Lankbont te 
'sHage. gr. 8*. Uit: Herinneringen nit 1815 door een Friescbe vr^'w. 
Jager. (R. Baron v. Breugel Douglas) Leeuw. 1866. 8^. BQ den Heer 
Mr. S. V. Gyn. 

6088 (31 Febr.) Huwelijk van den Prins van Oraige met Anna Paulowna v. 
Rusland. (Stuart, Jaarb. 1816, I. 1 — 6). — a. Voorstelling van bet hu- 
wel^k. — b. Aankomst 'op bet buis ten Boscb te 'sHage. — Beide 
slecbte, gekleurde litbogr. met 2 è 8 reg. Holl. onderscbr. br. 4®. Uit 
Tollens, Feestzang?? 

6089 Berigt der inzegening van bet buweligk van den Prins van Oranje met 
Anna Paulowna v. Rusland in de Grieksebe Kerk te St. Petersburg en 
der bevestiging door Ds. de la Sausais in de Waalsebe Kerk aldaar. In 
Nederl. Staatscourant v. 9 Mrt. fol.. 

Hierbjj in MS. de Fr. vertaling der beide kerkelijke, in bet Russiscb 
opgestelde buwelijksakten. 

6090 Zinneprent op betz. — Een ruiker van rozen, waarin men de silbouetten 
ziet van de gebeele Kouinkl. Nederl. familie. Met 8 reg. Holl. vers van 
M, Westerman en 4 reg. Fr. onderscbr. Door en met adres v. E. Maas- 
kamp, fol. Gekleurd. — Hierb^ betz. vers en Holl. verklaring op 1 afz. 
bl. kl. fol. 

6091 Hetz. anders. — Een bouqnet van rozen, waarin men de silhouetten ziet 
van 9 leden van het Vorstel, buis. Met opschrift ir De Koninkl^ke 
«roos" eü 4 reg. vers onderaan: i^Een boom waaraan men vrucht, noch 
ifblad, noch wortel vond/' enz. Grav. znd. nm. met adres van W, Eseer 
en F. J. Weijgand te 's Hage. fol. Gekleurd. — Hierbij een afz. gedr. 
uitlegging in Fr. en Holl. 4". — B^ den Heer A. v. Stolk. 

6092 lO Mei. Afbeelding der eerste (?) Stoompaketboot the Defianee, die te 
Rotterdam aankwam. Naar en door /. Bemme. Met adres van A. 
Loo^es, br. 8°. 

6093 26 en 29 /%u{|. Bombardement vau Algiers door de Engelscbe en Ne- 
a derlandsche Zeemagt. (Stuart, Jaarb. 1816. 1. 84 — 126.) — 2 platen, gen^ 

I en II. ieder met 3 reg. Holl. onderscbr. Aquatinta naar T, IFhite' 



1816. Bombard, v. Algiers. — Sotust der Eroonprinses. 109 

ecfmbe door D. Shyter met adres van Groenewond. Ieder hg. 68, br. 78 
dm. br. fol. 
L Het bombarderen der Stad AJgien. ... in den nacht van 26 Ang 1816. 

II. De Stad Algiers geheel in brand geschoten en overwonnen in 

den morgen van den 87 Ang. 1816. 
6 Des. platen, in klenrendmk. B^ den Heer A. v. Stolk. 

6094 Hetz. anders. Middenin en regts de Eng. vloot met hai« sloepen, enz., 
tegenover de brandende Algergnsehe schepen; links de stad Algiers en 
de HoU. schepen. Aqnatinta naar en door J, A, Langend^k met adres v. 
M. ▼. Os en Co. Hg. 46, br. 56 dm. br. ibl. 

6095 Hetielfde. — Links de tfederl. schepen, in het midden de stad Algiers, 
a regts twee groote Eng. schepen en een brandende batterg. Met 8 reg. 

HolL onderschr. Naar Fiemmam door EMdojf, Met adres v. F. J. Wey- 
gand en A. Feteris. Hg. 88, br. 84 dm. br. fol. Qehlewrd. 
h Dez. plaat, proêfdr, vóór Me lett. Zwart 

6096 Hetzelfde. — Afbeelding der positie van de Holl. en Sngelsche sohepen 
voor Algiers. Met naaml^st der schepen, en der bevelvoerders en opgave 
V. het getal stokken op ieder schip. I{|pideli(jke grav. in omtrek naai 
de Fit t? door G, Keymane, Hg. 88, br.% dm. br. fol. 

6097 iiHet beschieten der stad Algiers" -^ links de Holl. schepen, middenin 
de brandende stad, regts de Eng. vloot. Lith. naar en door P. •/. Schotel, 
br. fol. — Hierb^' e^ne gedmkte verklaring van eenige Nederlanders 
die den togt bewoonden, dat deze voorstelling de meeste historische 
waarheid bevat. foL Uit: Schotel, Neerl. Heldendaden ter zee. 

6098 Hetz. anders. — In het midden de stad met hare batterijen, die van 
alle z^den door de Holl. en Eng. sohepen omringd s\jn. Regts de schepen : 
Minden en Qneen Gharlotte. Met 8r^. Holl. ondersohr. Slechte aquatinta 
znd. nm. Met adies van A. Pednzzi en Co. te Amst. Hg. 26, br. 85 dm. 
br. fol. Gekleurd, By den Heer J. A. Nyland. 

6099 jvKaarten van de omstreken der stad en kusten van Algiers met Be- 
«schr^'ving". l'tr. J. P. Houtman. 129, — B^ den Heer J. A. N^land. 

6100 16 Siept. Volksfeest te 'sHage b^' de komst van den Prins en Prinses 
a V. Grapje. (Volgens Stuart, Jaarb. 1816, I, 86 op 12 Sept.) — Afbeel- 
ding van het Malieveld, waarop een digte menigte zich vermaakt met 
het zien naar goochdtoeren, koorddansen enz.; links komt het r^tnig 
met den Prins en Prinses aanraden. Aqnatinta naar E. F, Oosterhuis 
door L, Shofter, Met adres van J. C. Hagedoom. Hg. 39, br. 53 dm. 
br. fol. — Zeer goede grav. — Hierb^ een 'sOravenh. Courant v. 4 
Sept. met de li^jst der vermaakl^kheden. fol. 

b. Dez. plaat. Gekleurd. 

6101 lUnminatiën, b\j gelegenheid van de komst van Kroonprins en Gemalin 
te 's Hage. — o, In de Wagenstraat. — b. Op den V^ verberg. Beide 
grav. znd. nm. 8^ en br. 4". Uit? B^ den Heer Mr. S. v. G^n. 

6102 Acht (ongeno) houtsnedplaten, alle gekleurd, elk onafgesueden hoog 60, 
br. 52 dm., ieder eeue vr\j groote houteneefiguur, hoog 40, breed 
30 dm., bevattende, die waarschijinl^k gediend hebben als transparanten 

of chassinetten bij het huwel^k van den Kroonprins (later Koning 



110 De Prins en Prinses van Oranje te Amsterdam. 1816. 

Willem II) en Anna Fmlowna in 1816. Zonder eenig adrei, naam van 
maker of jaar. De Toorstellingen en opschriften zgn de volgende: 

(1) De HolL Leeuw met uitgetogen zwaard; in de linkerklaaaif een me- 
daillon met insehrilt : Vreede (van Par^e P) Met boveuschrift : Je 
maifUiendrai, en ondersehiift: H zal verde^digen, 

(2) Merenrins vliegende (naar regts); in de linkerhand een zak, met 
opeehrift: Vivai Oranfe, en bovensckrift : JuxiUum venit, en onder- 
schrift : De msUtMd komt, 

(8) Twee vlammende harten door twee ineaagetlagen handen verbonden. 

Bovenschrift: Hoe nodo indiêsohtèÜee ; onderaehrift: Boor deze knoop 

g^ se omeheidbaar, * 

(4) De Godsdienst P (eene dikke vronw) voor em brandend vat Naast 

haar em ooievaar (op het wapen van 's Gravenhage P P). Bovenschrift : 

A Jeh99ah hoe faeium est enz., twee regels ; onderschrift : DU is 

van den Heere geschied, enz. twee reg^ 
(6) De HoU. Maagd ^n dik w^f), met vr^heidsitandaard in de hand, 

rustende op een b^bel, op voetstuk met de zeven p^lcn* Bovenschrift: 
Tutda Belgii; ondfi||chrill: De besehermster- vim Nederland. 

(6) Eene hand uit déftirdlken, diede zeven p^len Ujjeenhoudt. Boven- 
schrift: Ertif^ foedere juneti; onderschrift: Onseheidèaar f zomen 
nden,geho 

(7) Eene vliegende engel (naar links) des vredes, twee oranje-appelen in 
de hand. Bovenschrift: Dat vreede groeid, de weloaard bloeide (twee 
regels); onderaehrift: l^og langen tifd, Wy anbeneifd, 

(8) Een ruiter te paard (naar regts), zeer overeenkonuüg met dat van 
den Veldmaaraohalk Lodeiwigk van Bmnsw^k, waarsch^nl^k Prins 
Willem na Waterloo vo<intellende. Bovenschrift: Ést presidium et 
dtdce de^Mi (sic, in plaats van: deons) nostrtm; onderaehrift: Onze 
bescherming en eere. 

Ik heb deze platen eens ergens gezien (ik herinner m\j niet meer waar) 
en toen beschreven. 

6103 (19 Sept.) Aankomst van den Kroonprins en Gemalin 'voor het Paleis 
te Amsterdam. (Stuart, Jaarb. 1816, I. 81 — 86.) — Gezigt van het 
Stadhuis regts en daartegenover eene groote opgerigte tempel, in het 
verschiet de huizen vandeKalverstraat. Zeer fraaie teekening iu kleuren 
ad viv. door J. A. Zangendffk, 1816. Hg. 84, br. 49 dm. br. fol. Bij 
den Heer J. W. Wurf bain. 

6104 Intogt van den Prina en Prinses v. Oranje te Amst. — 4 Afbeeldingen 
der feestel^kheden enz. Ongenummerd en znd. nm. v. grav. br. 12^. 
Uiti Nederl. Oranje almanak v. 1817. 82^ 

(1) Togt V. den stoet over de Eeohoomsluis, en eereboog aldaar. 

(2) Verlichting van Feliz Meritis. 
(8) Bal op het Paleis. 

(4) Hardzeilpart^ op het IJ. 

6105 Afbeelding der eerepoorten en decoratiën te Amsterdam, opgerigt b\j de 
a komst van het Vorstelijk Echtpaar aldaar. — 14 Sehetsteekeningen in 



1817. Oeboorte van Kontng Willem m. 111 

kleuren zaL nm. in 4fi en gr. 8*. Met potlood gemimmerd Tolgem eene 
hierby gevoegde l^st, gedrukt b|j J. de Vogei te ^fist foL 

(1) Aan de Haarlemmer poort. 

(2) Aan de Eenhoom-alais. 
(8) Op het Mniderplein. 

(4) Op de Keizersgrachtslnis b^ de Spi^elstr. 

(5) — — Leidschestr. 

(6) Weesperstr. 

(7) Hartestr. 

(8) Op de Heerengraeht b^ de Warmoeagraeht. 

(9) — — -* Leidaebestr. 

(10) — den Amstel. 

(11) Hoogealnia (ontbreekt.) 

(12) Onder 't Z^l op den Dam. 
(18) Voor de Benra. 

(14) Yoor bet Stadbnia. 

(15) T^ de Portngeeache kerL 

(16) Op bet S^gnlieraplein (ontbreekt) 

Van de Eerepoorten enz. N* 8 en 14 zQn b^ den Heer J. W. Wnrf bain 
nityoerige acbetaen door F. J. Fieitfer. 
i Dezelfde voorstelling, nl. van N^ 1, 11, 14, 16, 16 en eene, zeker bierb^ 
bebooreode van eene groote verlichte decoratie op eene brug (Hooge* 
aluia?) met inscbrift: Victori pacifero, 6 pi. an trait» één (waarscb^nl^k 
allen) door A, Züreher, 8<^. Uit: 6. Bmining, Het Verheugde Nederland 
b^ de komst v. h. gehuwde Vorstenpaar. Ledden, Herdingh. 8®. 
6106. 49 I%oT. Zonsverduistering, waargenomen te Haarlem. Begin 8 nnr 87 
min. 6 sec., einde 10 uur 67 min. 57 sec. Grav. znd. nm. br. 4^ 

6107 (1817. 19 Febr.) Zinneprent op de geboorte van den ^Irijprina v. Oraige 
(later Koning Willem IH.) (Stuart, Jaarb. 1817 I. 4.) — In bet midden 
ligt in een r^k versierde schaal die op een hermel^nen kleed rqat» een 
opengebarsten Oranjeappel waaruit de jonggeboren Prins te voorschijn 
komt. Met 4 reg. Holl. onderschr. naar J, D^antjois door J, J, Woiff, 
Hg. 52, br. 87 dm. fol. — Hierb^' een 28 reg. gedicht van M. Wetter- 
man. 1 blz. kl. fol. 

6108 23—33 Mei. ^^Stoutmoedig gedrag van den Adelborst 2e klasse F. X. R. [t 
«Hooft, by den opstand en mislukte expeditie tegen het eiland Honimoe of 
«Saparoea, in de Molukken." (Stuart, Jaarb. 1817, J. 898 enz.) — Op den 
voorgrond de adelborst, tot aan de knieën in het water ataande, de Nederl. 
vlag om het l^f gewikkeld, en den sabel in den mond geklemd, vurende 
op een inboorling^ terwijjl een ander hem ter sgde met een klewang be- 
dreigt. Achter hem en op deo achtergrond NederL matrozen met inboor- 
liugen in gevecht. Teehening in kleuren naar eene teekening van den 
Kapt.^ ter zee Q. M. R. Ver HueU door J. UuUen. Hg. 28, br. 29 dm. 
br. 40. Bij den Heer Mr. S. v. Gqu. 

Zie hierover ook: Q. M. R. Ver Huell, Herinneringen van eene reis 
uaar de Oost-Indiën. Haarl. 1885. Dl. 1, bl. 138—147. 



112 3e Eeuwfeest der Eerkhervorming. 1817. 

6109 (19 Jany ) Oraftombe van H. W. Daendels, Oouv.-Gen. op de Kust 
van Oninea, oterl. 17 Jnnij 1817, in het 'fort St. Antoine te Axim? 
Teehening in O.-I. inkt. Znd. nm. ld. 4^ B^ den Heer Mr. S. vanO^n. 

6110 (9 An^.) Penning op het openen van den nieuwen haven te Middelburg 
1817. (Stuart, Ned. Jaarb. 1817, I. 35—41.) Naar J. P. Bourjé door 
J. E. Ueijgers, br. 12*^. Uit: J. P. Bonijé, De opening v. Middelburgs 
nieuwe haven. Midd. 1817. 8<'. 

6111 Niet uitgevoerd ontwerp van eene Gedenknaald ter gedachtenis van de 
opening der nieuw gebouwde haven. — Afbeelding van eene Z kantige zuil 
van onderen met het wapen der stad Middelburg en afbeeld, der andere 
z^'den. Fraaie teehening in kleuren, znd. nm. (Boor G. Lamèertsff) 
Hg. 46, br. 83 dm. fol. 

6112 Aag. Afbeelding van 4 zilveren muntjes, gevonden op het strand, oost- 
waarts van Domburg. Door J. H. Eeggers. br. 12^. Met gedr. verklaring. 

6113 4—5 Oot. „Enlèvement de Manneke-pis k Bmxelles dans la nuit du 
„4 au 5 Oct. 1817."' (Stuart, Jaarb. 1817, ü. 84, 85.) — Spotprent 
over de ontsteltenis der Brusselaars wegens den diefstal van het bekende 
beeldje. — Gezigt ophet.plein vóór de fontein; regts de Nienwstraat, op 
welks hoek een huis met het jaar 1696 in den gevel. Op den voorgrond 
vele bedroefde en wanhopige vrouwen, waarvan enkele in ligt nachtgewaad. 
Met 6 reg. Fr. en Holl. vers. Aquatinta znd. nm. Hg. 87, br. 44 dm. 
br. fol. — Hierbij eene plaat met 3 afbeeldingen van Manneken pis* 
nl. in grande tenue, in petUe tenue en als Belgisch jager. Lithogr. bg 
Tietta. br. fol. Uit? 

6114 (3 fVoT.) Zinneprent op het 3e Eeuwfeest der Kerkhervorming* (Stuart, 
Jaarb. 1817. II. 230, enz.) — In het midden eene groote piramidale 
zuil, met buste van Luther, waarboven de Faam zweeft en 5 reg. boven- 
schrift en 4 reg. onderschr. Vooits 3|geniu8sen methet beeld v. Melanchton, 
de Godsdienst, enz. Naar H. P. Oosterhuis door W. Nieuwhof. Met adres 
van H. P. Oosterhuis en D. A. Sluiter en Co. Hg. 51, br. 41 dm. fol. 

6115 Hetz. eenigzins anders. — In het midden eene groote zuil, met het beeld 
V. Luther in med. door de Faam gedragen; links de T^d, het jaar 1817 
in de zuil graverende; onderaan Luther zjjne stellingen verdedigende. 
Naar JET. P. Oosterhuis door W. E. Eooghamer. Hg. 41, br. 30 dm. fol. 

6116 Hetz. anders. — Een door kolommen geschraagd monument, tegen welks 
achtergrond boven elkaftr de aanplakking der 95 Theses tegen Tetzel en 
de verbranding van den Pauselij ken bul door Luther. Bovenop het por- 
tret V. Luther in med., waarboven de Faam zweeft. "Smt J. Jelgerhuis Rz. 
door Eooghamer. Met adres van A. Loosjes Pz. Hg. 41, br. 28 dm. fol. 

6117 Hetz. anders. — Links een tempel, behangen met 10 portr. v. Hervor- 
a mers; binnenin staat de Godsdienst, omringd door Standvastigheid en 

Hoop, en vertreedt den Laster, regts vele zinneb. personen. Met 2 reg. 
onderschr. Proef dr. znd. eenigen nm. Hg. 39, br. 28 dm, fol. — Hierbij 
een afzond, gegrav. Verklaring in rijm. 8^. 
h Dez. plaat. Gekleurd. 

6118 |,Luther*8 verklaring voor Karel V op den landdag te Worms in 1521.', 
Naar E. P, Oosterhuis door D. Sluiter, fol. Uitgcg. te Amst. 1810 als 
zinnepient bü het 3e Eeuwfeest. 



1818 Stichting der Maatschappij van Weldadigheid. 113 

6119 Zinneprent als «oor^. — Op den voorgrond eene zuil met de buste van 
Lnther, die door eene ter regterzijde staande vrouw, een portr. van 
Calvin in de hand houdende, gekroond wordt. Voorts de Godsdienst, de. 
Waarheid, de Tyd, 3 voorstellingen uit Luther's leven. Naar H. P* 
Ooaterhids door D. Siuijter. Met adres van J. C, Hagedoorn. Nieuwe 
Lelystr. N« 78 te Amst. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6120 Hetz. anders. •— Jn het midden een groote zerk, met de beeldtenissen 
vau 6 Hervormers; op de zerk staan de busten van Lnther en Calvijn. 
Met bovenst. Ho 11. en Dnitsch ooderschr. Aquatinta naar «7. Fragonard 
door W, H, Eooghamer. Hg. 52, br. 35 dm, fol. Gekleurd, By den 
Heer Mr. S. v. Gijn. 

6121 (33 Jony.) Stichting en Ie Vergadering der Maatschapp^ van Wel- 
dadigheid (Stnart Jaarb. 1818, I. 234~-24i8.) Ben 18 Ang. 1818 werd 
het eerste landgoed Westerbeeksloot in de Prov. Drenthe hiervoor aan- 
gekocht. (Stnart, Jaarb. 1818. I, 245.) 

«Kaart, voorstellende de ligging der eigendommen van de Maatschapp^ 
ijvan Weldadigheid." — Uitvoerige topogr. kaart met de Kolonie Veen- 
huizen bovenaan regts, en Zwolle en Ommen onderaan. Lith. znd. nm. 
gr. fol. B\j den Heer Mr. S. v. Gyn. 

6122 Y^f ongen*^. afbeeldingen van de gestichten der maatschapp^ in de ko- 
lonie Veenhuizen (Prov. Drenthe.) — Alle lith. naar H. V, Geeltn 
1826 door A, Boëns b^ Burggraaff te Bruss. br. fol. 

a, d, e. Afbeelding van het Ie, 2e en 3e gesticht, d .vkvl een gesticht 
voor kinderen, van binnen te zien. — e Gezigt van de Protest, en 
R. Kath. Kerken. De platen a^ e en e b\j den Heer van G^n. 

6123 jrDe kolonie Frederiks-oord, te zien van het dorp Vledder." (Stnart, 
Jaarb. I. 248.) — In het verschiet links de achter elka&r gebouwde 
huizen der kolonie, op den voorgrond regts een zandweg. ..Aquatinta 
naar JET. P. Oosterhuis door J9. Siuijter. Hg. 46, br. 56 dm. br. fol. 

6124 j»Vae d'nne portie de la Colonie de Frederiks-oord." Lith. met bovenst 
1 reg. bovenschr. br. 8®. üit : De Keverberg, la Colonie, uitgeg. te Brussel. 

6125 jrLogement te Frederiksoord en woning van den Direkteur der Koloniën." 
— Lith. naar H. V, Geelen. door Burggraaff te Bruss. br. fol. 

6126 Twee ongen^^ afbeeldingen van het gesticht voor bedelaars binnen de 
Ommersehans in Overijssel, a. Het gesticht van de voorz^de. — l. Van 
de achterz^de. Lith. van Burggraaff te Bruss. br. fol. 

6127 «Gezigt op het instituut van Wateren'* (in Drenthe). — Lith. naar 5. 
V, Geelen door JTmTU^.bij Burggraaff te Brnss. br. fol. 

6128 34 SvL% „Plegtige doopsbediening aan Z. D. H^ Willem Alexander 
lyFredjerik Constantijn Nicolaas Michaël, 2en zoon van den Prinse van 
«Oranje in de Groote Kerk te 's Hage." (Stuart, Jaajrb. I, 2 — 5.) — Jn 
het midden staan de Koning, Prins Frcderik, de Kroonprinses en Konin- 
gin, terwigl de Kroonprins, het kind ten doop hondt. Achter hen de 
zitplaatsen der kon. familie; daartegenover de preekstoeL Aquatinta znd. 
nm. met opdragt van de Wed. J. Allart en. Co. flg. 89, br. 47 dm. br. 
fol. Gekleurd, Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 



fU Varia. 1818,1». 

6129 (31 Oct.) Zinnepreot op het 200rjarig bestaan der Dordtsche Synode. -- 
Een groote gevel met 2 z^'vlengels, bevatt. 7 kleine afbeeld; op gods- 
dienstige instellingen en de Synode betrekkelijk. Borenop het portret v. 
Calvijn, omgeven door 4 geniüssen. Met onderschr. : «Gedenkstok voor 
„de Nederl. Herv. Gemeeotens." Naar W, Kok door P. ff. Jonxii, Met 
adres van JF, ffontgraaff. Hg. 59, br, 46 dm. gr. fol. 

6130 Zinneprent op hetz. — Een ronde zuil met 8 historische voorstellingen 
betrekk. de Synode, daarvoor de Godsdienst, de Nederl. maagd, en & 
andere personen. Regts een altaar, en de Nederl. leenw. Naar R, F. 
Oosterhuis door D. Sluiter. Met adres van J. G. Hagedoom, Nieuwe 
Lelystraat N^ 73 te Amst. Hg. 55, br. 42 dm. fol. 

6131 IS 19. 3 Mèl. Medaille, den 3 Mei 1819 uitgereikt aan 51 Dordtsche 
bnrgers, ter belooning der bewezen diensten bij het verdedigen van de 
etad tegen de Franschen, 24r Nov. 1813. (Stuart, Jaarb. 1819, II. 18.) 
Met 1 reg. Holl. onderschr. Lithogr. znd. nm. 12^. üit : de Rochemont 
en Bischofl^ Ridderorden, bl. 141. fiij den Heer Mr. S van Gijn. 

6132 lO Mei. «,Plegtige overbrenging van het borstbeeld van den Admiraal 
a ffde Ru^'ter, door Z.E. den Lt. Adm. v. Kinsbergen aan het Kweekschool 

„voor de Zeevaart vereerd, naar dat Gesticht.*' (Stuart, Jaarb. 1819, II. 
40.) — Gezigt op de Keizersgracht b|] de Regnliersgracht, waar het beeld 
in een versierde boot, voorafgegaan door 2 andere met roe^'ers en muziek 
voorbijvaart. Met 3 reg. Holl. onderschr. Aqnatinta naar P. O. v. 
Sókoone Aqox A. Lutz, Hg. 80, br. 83 dm. br. fol. Gekleurd, 
b Bez. plaat, zwart. Froefdf. v. a. l. Zeldzaam, Bij den Heer A. v. Stolk. 

6133 Prospectus van de vcrkooping, door middel van eene geautoriseerde loterij, 
van het landgoed Oude Biesen {Vieux Jonet)^ gelegen onder de gemeente 
Bilsen, Arrondissement Maastricht; geschat op f 251.284.52. Deze 
loterQ zou bestaan uit 80,000 loten è / 3 en bevatten 162 prezen, de 
hoogste, zijnde het slot en nevengebonweo, van / 235,684.52 en de 
laagste van f 25. — Bovenaan een afbeelding in lithogr. van het slot, 
de ne vengebouwen, tuinen, enz., met een afzond, plattegrond der gebou- 
wen. Onderaan het plan en voorwaarden der loterij in 't Ho]l. in 3 kol. 
gedrukt. Hg. 45, br. 58 dm. br. fol. 

Ouden-Biesen, ook genaamd: Alden-Biesen, was in vorige t^'deneene 
Commkndery van de Buitsche Orde in Limburg. Er bestaat eene zeer 
firaa\je, hoogst zeldzame, afbeelding van dit slot door Bom, de Hooghe, in 
l4 of 16 bl. folio en 4P, die te zamen één geheel vormen en door de 
bijvoegde wapens «n zinnebeelden tevens eene ziuneprent is op Hendrik 
Baron van Wassenaar, tevens Commandeur der Orde. Deze plaat kwam 
'gedeeltel^k voor in auctie Bodel, 8 Nov. 1873, N* 2161. 

6134 felepf. Afbreken der Neckerpoort te Purmerend en uitdiepen voor eene 
sluis voor het N.-HoUandsche Kanaal. Teehening in kleuren doOr O, Lam- 
berU» br. fo). — Hierb^ nog vele teekeningen van de werken te Buik- 
sloot in 1819 voor het Kanaal^ alle door Lamberts, B^ den Heer J. W. 
Wurfbain. 

6135 (19 Oet«) Zinneprent op den dood van Frederika Louisa Wilhelmina 
a Hertogin van Bruusw^jk-Luneburg (Stuart, Jaarb. 1819. I. 35.) sast 



1819y30. Overstroomingeü* 115 

van Koning Willem I, gehuwd lé Oct. 1790. Zie N'' 5138. -^ In het 
midden een graftombe met het portret der Hertogin in med., Toorts ej* 
pressen, enx. Aqnatintfi naar en door W.Johnston, met adres van J. Groe* 
newoud. Met 3 reg. HoU. onderschr. Hg. 57> br. 33 dm. fol. Omberdrok. 
i Dez. plaat. Gewone dmk. B^ den Heer Mr. S. y. Oyn. 

6136 (26 Oet.) Doodsberigt en programma van de l^kstaatsie der Hertogin 
V. Brunswijk-Lnaeburg (Staart, Jaarb. 1819,1.37). In: 'sGrarenh. Cour* 
van 18 0ct.enNederl. Staatseour. v. 23 Oct. Plano. -^ Hierbü 2Pabli- 
catiën dienaangaande door den Burgem. v. 'sGravenh. Plano. 

6137 1830. Jad. Overstroomingen in Gelderl. en Znid-Holland, in Jan.1820. 
(Stuart, Jaarb. 1820, L 4 — 8.) — 4 Ongen® platen, naar C. p, Hardenberg 
door P. Velijn en iF, v. Sentu; ieder hg. 21, Int. 32 dm. br. fol.; en folio- 
kaart. Uit : Besehrij v. v. d. Nederl. Watersnood in Jan. 1820. Amst. 1820. 8^. 

(1) Blz. 23 Jan. Gevaarl^ke toestand van het Kasteel van den Ooy. 

(2) Blz. 23,24 — Vernieling' van het huis te Oosterhont. 

(3) Blz. 26 — Overstrooming der kanaabluis te Gorinchem. 

(4) Blz. 26 — Behoud vaè het vee van Verdugt te Qosterwyk. 
«Kaart der doorbraken en overstroomingen in 1820." ~« Bovenaan 
Alphen en Loenen (Veluwe); onderaan Geertruidenberg en 's Bosch. Lith, 
Tan D. Vgêlwaard Jr, Hg. 20, br. 33 dm. br. fol. 

6138 36 Jao. Doorbraken en overstroomingen enz. bij Gorinchem. 3 platen 
ongen^. in aquatinta naar C, de Jonker door «. d. MetUen* Met adres y. 
J. V. d. Wal. Jeder hg. 32, br. 44 dm. br. fol. 

(1) Doorbraak naast de Sprokkelenboigsche Sluis in den Znider-Linge-dyk» 

(2) Het overloopen v. h. water over de sluis en de doorbraak fiaast 
dezelve aan den Arkelschen dam. 

(3) Overstorting v. h. water over de Kanaalsluis en doorbraak luutst 
dezelve en het wegspoelen van den Kanaald^jk buiten Gorinchem. 

6139 «Doorbraak bij de Sluis aan den Arkelschen dam.*' — In het midden de 
doorbraak van den d^k, regts een huis, waaruit een noodvlag waait; 
links het in gevaar verkeerende sluiswachtershuisje. Aquatinta znd. nm. 
Hg. 44, br. 61 dm. br. fol. Omberdrok. 

6140 Afbeelding van het hulpgat in den d^k b^ Papendrecht ter ontlasting 
▼an den overstroomden Alblasserwaard. In het midden de d^k met het 
gat op den voorgrond; links het binnenwater, regts de Merwede met 
eenige schepen. Teehening in sepia door J. C, Schotel, Hg. 34, br. 45 
dm. br. fol. Bij den Heer MK S. van G^n. 

6141 «Gebeente te Henkelom gevonden op 24 Maart 1820," na de overstroo- 
ming. Naar Ö. v. M{ardenberg). Aquatinta door Roogfumer, br. 4^. 
Welligt uit : J. Blanken» Kort Overzigt v. d. Watersnood v. 1820. 2fi, Met pi. 

6142 «Afbeelding van eene overstrooming. Slechte houtsnede door J. Jkmker* 
br. 4<^. Hieronder: «Treurzang op de watervloed v. 1820," in 24 couplet- 
ten, met opnoeming der dorpen in N.-Hölland, welke door deze ramp 
gdeden hebben. Amst. b^ J. Wendel en Zn. 1 blz. plano. 

6143 9 Feb. Jnwgding der B Kath. Kerk: Geloof, Hoop en liefde^ te 
Amsterdam op den .^iogel. by de Heilige W%, op de plaats van het 
vroegere Weat-Jndische . binnenhuis ^Stuart, j^aarh. 1B20. II, 190.) -^ 

■ ♦ 



il6 Belgische spotprenten. I8!i0 

Gezigt der versierde kerk vaa binnen. Teekening iu kleuren door G. 
Lamberts. Hg. 36, br. 26 dm. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

6144 9 Jony. «Het trearig afsterven van H. K. H. ï^ederika Sophia Wil- 
a ifkelmina, Prinsesse Douairière van Oranje-Nassau op het Loc." 

(Staart, Jaarb. 1S20, I. 15.) — In het midden het ledikant, waarop de 
Prinses; links de Koning, regts de Kroonprinses. Met 2 reg. onderschr. 
Slechte aquatinta znd. nm. Hg. 24, br. 35 dm. br. fol. 
' è Bez. plaat. OeMeurd. Beide b^ den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6145 Zinneprent op haren dood. — In het midden van een landschap een 
a groote spitse znil, met het borstb. der overledene. Onderaan het monu- 
ment waarvoor de treurende koniukl. familie staat. Met 3 reg. HoU. 
onderschr. Aqnatinta naar //^. Johnston door J. A. IJutz, met adres van 
J. Groenewond. Hg. 56, br. 42 dm. fol. 

b Dez. plaat. Omberdrnk. — a, b. c bij den Heer Mr. S. y. Gijn. 

e Dez. plaat, met verschillende tinten gedrukt en gekleurd. 
Doodsberigt en programma der lijkstaatsie. (Stuart, Jaarb. 1820, 1. 16 — 21.) 
In 'sGravenh. Cour. v. 12 Junij en Staatscour. v. 15 Junij. Plano. 

6146 (16— 30 JuliJ.) ,/Jubilé de Bruzelles.'* — Beschrijving in eenFransch 
gedicht van 20 coupletten van de feestelijkheden b^ de viering van het 
50-jarig Jubilé van het^H. Sacrament v. Mirakel, die van 16 — 30 Julij 
duurden. (Stuart, Jaarb. 1820, II, 187—89.) 4 Blz. 8". 

6147 (19 Juiy.) ;;Cavalcade qui a eu Üeu & Toccation dn Jubilé demi— 
^séculaire Ie 19 Juillet 1820 è Brnxelles". — Afbeelding in omtrek 
van den optogt in 3 rijen boven elkaar, iedere groep gen'*. Met Fransche 

' verklaring onderaan. Lith. van G. F, van den Burggraaf te Brussel. 
Hg. 28, br. 51 dm. br. fol. 

6148 Twee spotprenten op de mislukte feesten, bij dit jnbilaeum gegeven. — 
Beide grav. znd- nm. met 1 en 2 reg. Fr. onderschr. 4^ en br. 4^ 

(1) jyLa danse sémi-circuiaire des barbières Brnxelloises, dediée è Mrs. 
i^les Etraugers qui out payé les violons." Vooraan wordt een vreem- 
deling geschoren (gevild) door de Brusselsche stedemaagd, enz.; op 
den achtergrond een rondedans van Brusselsche vrouwen. — Op de 
afzetterij der vreemdelingen voor de feesten naar Brussel overgekomen. 

(2) ifEspièglerie du plus ancien bourgeois de Bruxelles.'" — Een groote 
staak, waarop een brandende vogel als vuurwerk, wordt ten aan- 
schouwe van velen door het Manneken-pis uitgedoofd; regts een 
ezel met ecu andere vogel. — Boeit op het mislukken van het 
vuurwerk wegens het natte weder. De andere vogel, op een ezel 
gepakt, was door den Prins v. Oranje ten geschenke gegeven^ doch 
mislukte eveneens een paar dagen daarna. 

6149 Vier ongen® spotprenten als voorg. — Zeer slechte lithographiën znd. 
eenigen nm. gr. 4^ en br. 4^. . i 

(1) „Un nou vel artitice." — Een hooge staak, waarop ^ez. vogel als op 
N" 6148, pi. 2; omringd door vele toeschouwers. Met allerlei Fr. inschr. 

(2) Hetz. anders. — Hier is de vogel brandende voorgesteld, terwijl 
onderaan regts de leverancier van het vuurwerk zich met een geld- 
zak verw^dert. Met 2 reg. onderschr. nNous sommes la dupe de 
;^ces fameuses fêtes.** e||^ 



1836. Belgische Spotprenten en Varia. il'? 

(3) vDépart des Etraagers de la ville de Broxelles après Ie jabilé db 
1,1820." — Doelt op de algemeene ontevredenheid over de feesten. 

(4) Bovenaan een gezigt op het plein met Manneken pid, van wien 
Esopus, op een ladder staande, afscheid neemt. Onderaan een 10 
reg. Fransch onderschr. ,;£sope avant de s'en retoumer*' euz. 

6150 (1—34 %ag) Vijfjaarlijksche tentoonstelling té Gend. (Staart, Jaarb. 
1820, I. 38, 40-^1 ; II. 5V— 71.) — Afbeelding van eene (gefingeerde) 
tentoonstelling van spotprenten over de mislukte feesten in Julij 1820 
te Brussel, welke door honden bezigtigd worden. Met 2 reg. Franóóh 
onderschr. : „Le Masée Chinois," enz. Grav. znd. nm. br. 4^. 

6151 3 ^ng. ifGraode ascensiou d'an ballon de 3373 pieds cubes, dans la 

jy ville de Gand a Toccasion de TExpositiou pablique des produits de 

,/1'ifldustrie nationale." (Stnart, Jaai'b. 1820, II. 58.) — 'Spotprent op 
een mislukte opstijging met een ballon, op de Lindeleije, door den 
Engelschman Bonbers. Grav. znd. nm. 4®. 

6152 Spotprent op de ruime uitdeellng van prijzen bij gelegenheid van deze 
Gendsche (?) Tentoonstelling. — „La fameuse decharge a mitraille et k 
utriple bordée du Canon monstrueux dit JDulle Griet en commemoration 
;ide la fête nationale." — Het bekende groote Gendsche kanon braakt 
eene menigte medailles : S. P. Q. B., horologiën, vazen en ook het woord 
Fa^ta-pon (?) uit ; op den voorgrond zit Esopus aan een tafeltje met 
houden (leden der Jury?) te dineereu. Goede grav^ br. 4*. 

Te Gend is deze plaat onbekend en betwijfelt men of die op Gend 
doelt; om het kanon en Esopus, die op plaat 6149 N® 4 zegt dat hij 
naar Gend gaat, is z^' hier geplaatst. De medailles met S. P. Q. B. schijnen 
(spottenderwijze) belooniugen der Brnsselaars, voor hunne Jnlij-feesten. 

6153 9 Sept. Afbeelding der groote zon-eclips, waargenomen te Amsterdam, 
a 7 Sept. 1820. (Stuart, Jaarb. 1820. II, 265—270.) — Lith. znd. nm. 

met adres v. Gebr. v. Arum. kl. fol. 
b Dez. plaat. Gekleurd. 
615^*i;Schema ^der ringvormige zonsverduistering op 7 Sept. 1820 voor den 
I, meridiaan en horizon van Amsterdam berekend en ontworpen door (wijlen) 
„L. Nieuwenhuis, 1806." — Door Dl, Veelwaard. br. fol. 

6154 89 Dec. ,;Vue des palais de son A. R. Ie Prince d'Orange et des 
«Etats Généraux k Bruxelles, incendie's Ie 29 Dec. 1820." (Staart. 
Jaarb. 1820. I, 51.)'— Slechte lith. door CD, F", geëntrelaceerd. 
br. 40. 

6155 j,Den automaattrompetter van G. v. Vliet van Amsterdam." — Afbeelding 
van een ataanden m ichinalen trompetter, op de trompet blazende. Grav, znd. 
nm. met 3 reg. ouderschr. Aan de keerzijde bedrukt met eene kleine 
hoatsneeafbeeld. van een trompetter en beschrijving, waarin gewaagd 
wordt van den schaakspeler van Maelzel uit Weenen van het vorig jaar 
(1819?) kl. fol. — »Zie 's Gravenh. Nieuws- en Advertentieblad N« 92 
van 15 Nov. 1.1." Bij dé* Heer J. W. Wurfbain. 

6156 De danszaal in het bordeel de ^Fontein op de Nienwmarkt te Amster- 
dam. Aquatinta met adres van E, M{aafkamp). Hg. 16, br. 26 dm, 
br. 40. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 



118 Oyerwinning op Palembang. 1830>31. 

6157 il De Mannik". — Afbeelding van binnen, van een alzoo geheeteu dans- 
hnis of ouderwetsch Café-Chantant, waarschijnlijk in de Mannikkestraat 
b^ de Nieawmarkt te Amsterdam. Met ondersclir. gEen ktungelst" 
waarscl^jniyk : irEen kan Engelsch bier." Naar /. Smies door D. Veehoaard. 
br. 8^ üitP — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

6158 De Ooijevaar. Nachthuis op de St. Anthonisbreestraat te Amsterdam. 
Met ondersehr. «Wat zal het wezen ?" Naar J, Smies door D. Feeltaaard. 
br. 80. Uit? — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

6159 Kermisapelen. — Vier afbeeldingen van kermisvertooningen» met onder- 
sehr.': De vier kroonen. — De groote menagerie. -^ Het kleine vrouw- 
tjen. — Het herbergjen. — Alle naar Smiea door Veeltoaard. 8<^. — 
Deze 4 n** 6156,7,8,9 zijn waarsch^'nl^jk uit een of ander boek van Bruno 
Daalberg of van Fokke Simonss. — Bq den Heer J. W. Wurfbain. 

6160 1831. 94 Jany. «De roemri^jke overwinning deic Palembangsche expe- 
a «ditie op de Rivier de Sounsang in de Oost-Indiën door de Nederl. 

«land- en zeemagt op den 24 Jun^ 1821". (Stuart, Jaarb. 1821. I. 268 
^^289.) — Afbeelding van het beschieten der batterijen i links en in 
het midden de Holl. oorlogsschepen, regts de landingsbooten, alle sterk 
vurende. Aquatiuta znd. eenigen nm. Met 8 rég. Holl. ondersehr. 
Hg. 84, br. 46 dm. br. fol. — Met afzond, gedrukte verklaring met 
adres v. J. Oroenewoud te Amst. br. fol. Pendant van n^. 6163. 
h Dez. voorstelling. Originele teekening in O. ]. inkt voor het voorg. znd. 
nm. (door Overste v, d. Hart F) — Bg den Heer J. A. Nyland. 

6161 «Oevegt tegen Palembang op den 24 Jun^ 1821." — Op den voorgrond 
de Nederl. schepen; op den achtergrond middenin de Palembangsche 
landbatterijen, regts de vlotbatterijeu. Teekening in kleuren znd. nm. 
(Waarsct4jnli|jk door J. v, Hoorik), Hg. 24, br. 35 dm. br. foll Bij deu 
Heer J. A. Nyland. 

6162 Hetz. anders. ^- Links de oorlogsschepen ; in het verschiet de vlotbatte- 
r^en ; regts de landingsbooten. Lith. naar P. Lecomte door Desguerroia 
en Co, Met adres v. Wed, 6, Hulst v, Keulen, Hg. 33, br. 43 dm. br. fol. 

6162*Hetz. verkl. en anders. Op den voorgrond en links de Holl. schepen, 
in het verschiet de Palemb. batterijen. Naar H, P. Oosterhuit door 
/F. Niemohoff, br. S». Uit? 

6163 Z7 Juny. «Het naar boord brengen van den Sultan Machmóed Bada- 
«roedin naar Z. M. schooner de Johanna op den 27 Jong 1821." — Regts 
op den voorgrond de Johanna, waarbij de sloep van den Sultan aankomt, 
verderop de Dageraad, de Hulk en ^e Nassau, links de Calypso. Aquatinta 
znd. nm. Naar H. P. Oosterhuis door <7. A. Lütz, Hg. en br. als N^. 
6160, waarvan deze een pendant is. 

6164 «Plan van de batterijen en ligging der (Holl.) schepen op den 24 en 
a «27 Junij 1821." — Twee kaarten van de rivier Sounsang door de Holl. 

schepen, onder bevel van Geul. H. M. de Koek opgevaren, ter tuchtiging 
van den Sultan v. Palembang. Met ^ namen der schepen. Lith. v. 
C, A, Spin. 2 bl. smal hoog folio. 
b Dez. kaarten. Gekleurd, 



188& Varia. 11 9 

6165 Hets. — Plan der Palembangsche batterijen en positiën der Nederl. 
schepen 'smorgens 9 nnr, den 24 Jun^. Lith. naar P. Leeomie door 
Detguerrois en Co, br. fol. 

6166 «Plan van attaque tegens de batterijen van Palembang op den 84 Junq 
jvl821, gecommaodeert door den Gen.-M^j. de Kook." — Kaart met 
de woning van den Adepati bovenaan ; onderaan de Nederl. schepen op de 
rivier Sonnsang. Teekening in kleuren door J, v, Eoorii» Hg. 37, br. 
29 dm. fol. Bij den Heer J. A. N^Iand. 

6167 (1833. 13 Jan.) Decoratie en chassinet bij de viering van het 50*jarig 
bestaan van het Luthersche Wees-, Oude Mannen- en Vrouwenhuis 
te Amsterdam. Twee teekeningen in kleuren naar A, de Wü. 4fi en br. 
4». — h^ den Heer J. W. Wurf bain. 

6168 Febr. Afbeelding van een schip, opgegraven in de gemeente Capelle, 
Prov. N. Braband. (Stuart, Jaarb. 1822. b1. 561 enz.) — TeekeniMg in 
kleuren door Tromp, en medeonderteekend door den Onder-constructeur 
der Marine C. J. Glavimans., Hg. 49, br. 62 dm. gr. br. fol. B^' den 
Heer Mr. S. v. Gijn. — Allerwaarsch^nl^kst een der vaartuigen in 1598 
door Prins Maurits gebruikt bij het beleg van Geertrnidenberg. ■ 

6169 Bez. voorstelling, veel verkleind. 1 blad grav. br. fol. — Hierb^ 2 
afbeeld, van in het schip gevonden tegels met ingebrande figuren. Zamen 
1 bl. lithogr. br. fol. — Beide uit: Verhandel. Kon. Ned. Instituut, 2e 
Klasse, 3e dl. 1824. 4». 

6170 Afbeelding van het aij||cer, windas en een ^zeren haak, in hetz. schip 
gevonden. Teekening in kleuren door W, Mears, Medeonderteekend als 
door C. J. Glavimans. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G^'n. 

6171 30 Mrt. Zinnepreut op den dood van £w. Kist, Predikant der Herv. 
gemeente te Dordrecht. — In het midden een zuil met het portr. van 
Kist in med., waarbij de treurende Godsdienst, het Geloof enz. Met 4 
reg. Holl. ondersehr. Znd. nm. Hg. 35, br. 26 dm. fol. — Met afzon- 
derl^ke verklaring en grafschrift door JD. A, M, Sluyter, kl. br. fol. 

6172 13 Apr. |,Het voormalig O. I. Comp. Magaz^n van de O. I. Maat- 
i,8chappiij te Amsterdam, van voren te zien, zooals het zich op Zaterdag 
wden 13 April 1822 vóör de instorting vertoonde.'* (Stuart, Jaarb. 1822, 
bl. 435, waar dit het jyO. I. Buitenhuis" genoemd wordt.) Naar en door 
J. Wijtman met adres v. H. Moolen^zer. br. fol. Pendant van 6177. 

6173 Hetz. verkl. — • Met 2 reg. Hol), en Fr. ondersehr. Grav. Znd. nm. 
br. 4^. Uit eene Verzameling Stadsgezigten bij J. Greve. (1790 ?) 

6174 14 April. Instorten van het O. Ind. Comp. Magazijn te Amst. — » 
Gezigt van de ingestorte huizen, waarnaast het overgebleven pakhuis. 
Lith. in kleuren door C. Overman, — Afbeelding van het ontlasten van 
het niet ingestorte gedeelte. Pendant der voorg. lith. znd. nm. br. 4*. 
— Hierbij 1 bl. Beschrijving, kl. fol. — Bij den Heer J. W. Wurf bain. 

6175 «Afbeelding der mine van het voormalig O. I. Comp. Magazijn teAm- 
a jysterdam, zooals deze zich van de West- (en Oost)z^de vertoonde op 

«Zondag morgen, 14 Apr. 1822." — 2 Lithographiën znd. nm. met 
adres van Gebr. v. Arum. 2 bl. br. fol. Pendanten. — Hierbij eene korte 
gedrukte Aanteekening. fol. 
b Des. platen. Qekkur*^ 



120 Varia. 1S82. 

■ 

6176 Hctz. verkleind en gezien van de regter Oostzijde. — Regts de ruine, links 
de brug. Mei 2 reg. Holl. ea Fr. onderschr. Aqaatinta naar deFontenay 
door A, Lutz. Met adres van F. Buffa et fils. Hg. 20, br. 23 dm.'br.4^ 
Gei. N" 18. Uit: eene verzameling Stadsgezigten. 

6177 Dez. voorstelling, verkleind en op 15 April afgebeeld. — Links en 
middenin de ruine, regts de brug. Kaar en door J, Wijsman met adres 
van J7. M ooienijzer. br. foL — Pendant v. 6172. 

6178 16 April. Hetz. gezien van de Oost- (en West)zijde, op het oogenblik, 
dat de Koning zich aldaar bevond. — (1) Regts de ruine, gezien van 
hét Snikerhuis, in het midden de brug, waarop de Koning met eenige 
heeren. — (2) De ruïne gezien van Wittenburg ; in het midden de inge- 
storte gebouwen ; links de sloep waarin de Koning. — 2 platen. Pendan- 
ten. Aqnatinta naar C de Kruyff ^ooi J. Lutz, Met adres v. J. Jacobs Jr. 
en C®. ieder hg. 47, br. 55 dm', br. fol. 

6179 Hetzelfde. — Twee gezigten op de ruinen van het O. I. magazijn. 
Twee teeheningen door H. O. ten Kate en G. Lamberts, br. fol. — Bij 
den Heer J. W. Wnrfbain. 

6160 1 51 el. ,,Algorische (tic) voorstelling ter eere der leden van het College 
„Zeemanshoop, opgerigt te Amsterdam 1822." — Oezigt (door eene poort 
met het wapen v. Amst. enz.) op het gebouw Zeemanshoop op de Bui- 
tenkant te Amst. Aquatinta naar B, P. Oosterhuis door C. Overman, gr. 
fol. — Bij den Heer J. W. Wnrfbain. 

6161 18 Jooy. Doopplegtigheid te Amsterdai|| van Willem Alexauder Fre- 
drik Ernst Casirair, vierden zoon van defi Prins van Oranje. (Stuart, 
Jaarb. 1822, 7 — 10.) — Gezigt in de Nieuwe Kerk, alwaar middenin 
voor den preekstoel links, de doop verrigt wordt door Ds. Dermout, ter- 
wijl de Prins het kind ten doop houdt. Regts de zitplaatsen der Kon. 
familie; op den achtergrond eene tribune met aanzienl^ke personen. 
Fraaije teeJcening in O. I. inkt door H, P. Oosterhuis, Hg. 38, br. 50 
dm. br. fol. — Niet in plaat gebragt. De Prius is 22 Oct. overleden. 
(Stuart, bl. 18.) 

6162 Zinneprent op hét voorg. — In het midden een doopbekken op een 
pedestal met het wapen v. Amsterdam, waarvoor, links, de Prinses knielt, 
haar kind op den arm houdende, terwijl de Godsdienst het doopwater 
wil toedienen. Aquatinta door v. d. Menlen. Hg. 15, br. 21 dm .fol. 
Onderaan een 24 reg. vers, door P. G. Witsen Geysbeek. Bij den Heer 
J. W. Wurfbain. 

6183 IS ;lLag ;,Jubelfee8t vau het 500e jaar der instelliuge van het lofbaer 
f^Broederschap van Onze Lieve Vrouwe, op den Blandinus-berg, gezeyd 
„ter Riven; Onderhouden in de Parochiekerk vau' Onze Lieve Vrouwe, 
„op St. Pieters, te Gend, ge?iert op den 18 Aug. 1822." Op den voor- 
grond de .}>roce8sie, die naar de kerk, regts op den achtergrond, voort- 
gaat. Lith. naar v. d, Moele door Kierdorff te Gend. br. fol. 

6184 (11 .Sept.) Brand in de St. Bavokerk te Gend. (Stuart, Jaaib. 1822, 
510,11.) — In het midden de kerk, waaruit de vlam slaat, terwijl men 
bezig is te blusschen. Op den voorgrond een digte menigte toeschouwers 
en waterdragers. Lith. door Kierdorff te Gend, Hg. 19, br. 25 dm.br. 4^. 



18SS6. Brand der Nieuwe Luthersche kerk te Amsterdam. 181 

6185 18 Nept. De (Nieawe) Latkereche (Koepel)kerk te Amsterdam op dta 
SiDgel l^j de Haarlemmerdijk afgebrand. (Staart, Jaarb. 1822, bl. 511 — lt)« 
Serie van 4 ongen^ platen in aqaatinta door A. Imtz, allen bQ 
Maaskamp uitgegeven met datum hunner verseb^'ning. Be 2 eenten 
njn kop^'en uit den Nieuwen Atlas van Ami||rdam. N* 1 en 8 1^11 
br. fol., 2 en 4 hg. fol. Allen hg. of br. 28 en 86 dm. 

(1) De kerk van buiten vódr den brand van 18 Sept. Naar J,deB^0r» 
Uitgeg. 1 Jan. 1828. 

(2) De kerk van binnen vóór den brand, naar J*. Sohtmiem, Uitgag. 
15 Febr. 1823. 

(8) Gesigt van den brand op het hevigste te 2 ure. Naar H, Onttm* 
Vitgeg. 1 Dee. 1822. 

(4) Ruïne der Kerk van binnen. Naar deMz, Uitgeg. 8 Jan. 1828. 

6186 Hetzelfde, kleiner en anders. — Vier afbeeldingen in omtrek, vódr aa 
na den brand op den 18 Sept. 1822. ~* Alle ongen® en znd. nm.» doek 
ééne met adres v. H. Mooleni/ger. hr.4fi. Dit: Beschouwende fieaohryviag 
van den brand eter Luth. Nieuwe Kerk te Amst., door J. A. L. L. C. 
Amst 1823. 8^ 

(1) Bagin van den brand. 

(2) De ruïne van voren gezien. 

(5) — — — de Stroomarkt naar het Kattegat gezien. 
(4) — — — binnen. 

6187 Hetzelfde, anders, 4 afbeeldingen. 1 : De Luth. Nieuwe Kerk geitieht 
1668. -- 2: De kerk in brand op 18 Sept. 1822. — - 8: De ruïne. — 
4: De nieuw gebouwde kerk op 18 Sept. 1826. — Volksprent, uitgeg. 
te Amst. by de Wed. C. Kok geb. van Kolm. Tuinatr. NN 466. Rawo 
houtsnede. 

6188 De kerk van buiten vóór den brand. — Buïne van buiten gezien. — 8 
pL door J, Plugger, Ieder br. 12®. Beide uit een Almanalge voor 1888. 

6188 ffCMgt van den brand der Luthersche Nieuwe Kerk te Amsterdam op 
«18 Sept. 1822". — Regts de Luth. Kerk, waarvan de koepel in brand 
staat, dien men van de omliggende daken tracht te bluéschen; linkade 
Singel met de toeschouwers. Aquatinta door 0^ Overnum, br. foL 

6190 Hetz. geheel anders en kleiner. — Oezigt van den brand «'s namiddags 
«tusschen 2 en half drie uur". — Aquatinta naar J, v. Meun door 1F, Hf 
Hooghamer, Uitg. v. ten Brink en de Vriea te Amst. 4*. Hierbg e«M 
a&ond. beschr^ving, gr. 4 blz. 4^. B^ den Heer A. v. Stolk. 

6191 Gkzigt van den brand in de Nieuwe Luthersche Kerk, gedurende dea 
brand geteekend en 's avonds in Felix ter bezigtiging oveigelegd. SekiU* 
teekening in kleuren op blaauw papier door G, LamberU. br. 4*. — Bq 
den Heer J. W. Wurfbain. 

6192 «Ruïne van de op den 18 Sept. 1822 verbrande Nieuwe Lntheneha 
«Kerk to Amst., van binnen te zien". — Twee fraaie en uitvoerige 
ieeiemngen in zwart kr^t door G. LamberU, (I. Van binnen naar dm 
Singel te zien. — II. Van de buitendeur naar binnen te zien.) ladar 
kg. 47, br. 57 dm. gr. br. fol. 

m. 16 



122 Varia. — Ijsberg voor Harlingen. 1922, 33. 

^98 Hetzelfde, anders. — 1. Gezigt naar de Consistoriekamer te zien. — 
8. Van de Singeldeur te zien. Twee' teekeningen zonder naam in zwart 
kryt. br. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

6194 Ruïne van de Lnthcrsche Kerk, eenige dagen na den brand gezien. TVtf- 
keninff in klenreu door G, Lamberts. br. fol. — Bg den Heer J. W. 
Wurfbain. ^ 

6195 Kermisprenten van 1822 ? ? — £ene voorstelling van H. van Aken met 
z\jne leeuwen spelende, — en een leeuw uit hetz. spel. — Houtsnede. — 
Afbeelding van sterke toeren door eun als aap verkleedden gymnast. 
Gravure. Zonder nm. eu jaar. 2 bl. fol. 

6196 (Hept.) Afbeelding der oude Nederlandsche munt, in 1822 buiten om- 
loop gesteld. (Stuart, Jaarb. 1822, bl. 808). Grav. znd. nm. Met adres 
van £. Maaskamp, fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6197 Afbeelding der nieuwe gouden, zilveren en koperen munt voor het 
Koningrgk der Nederlanden. Hierop komt nog het 3-gu)den8tuk voor, 
doch geen rgksd aalder. Grav. znd. nm. met Holl. en Fr. bgschr. en 
adrea v. E, Maaakamp. fol. Pendant der voorg. plaat. By den Heer 
Mr. S. V. Ggn. — Bg mij is: «Grappige zamenspraak tusschen een oude 
duit en een nieuwe ceut. 12 cuupletteu. Amst. J. de Vogel. kl. fol. 

6198 1833. 36 Jan. «Gezicht op een ijsberg, drie kwartiers uuren van Har- 
a jylingeu gelegen, zijnde hoog 70 voeten en breed 80 voeten, zooals dezelve 

«zich vertoonde op den 26 Jan. 1823." — In het midden de ijsberg, die 
door verschillende personen beklommen wordt en van boven met 3 
vlaggen versierd is. Rondom eene ijsvlakte. Aquatinta naar W, Etser 
door W, H, Iloogkamer. Hg. 30, br. 38 dm. br. fol. 
yh Bez. plaat, in kleurendruk. 

Zie over dezen ijsberg een verhaal van W. P. Wolters in den Volks- 
Almanak v. h. Nut, 1879. 

6199 «IJageiicht voor de haven van Harlingen". — Op den voorgrond de 
« gevlakte, met schaatsenrgders. Aquatinta naar W. Ester door W. E, 

Hoogkamer. br. fol. Pendant der voorg. plaat. 
h Bez. plaat, in klenrendruk. 

6200 iO, li Juiy. Zinneprent op het 4e Eeuwfeest van de uitvinding der 
a drukkunst. (Lastdrager, Geschied. II. 819 — 22.) — In het midden eene 

zuil met Haarlems wapen, waarop eene drukkerg is afgebeeld Op den 
voorgrond Laurens Koster ten voeten uit, eene A in de hand, die hg 
aan de Nederl. maagd regts vertoont. Hierbij eenige door Koster gedrukte 
werken (11) enz. Naar H. P. Oosterhuis door J), Slidjter, Met adres van 
J. C. Hagedoorn. Hg. 59, br. 43 dm. gr. fol. — Hierbij eene afzonderl. 
Verklaring, br. 4fi. 
b Bez. voorstelling. Origin. teekening in O. I. inkt voor de voorg. plaat. 

6201 Zinneprent op hetzelfde, anders. — Eene graftombe met bet borstb. van 
.. -L. J. Koster, waarop eene vrouw eene krans neerlegt. Met 2 reg. vers: 

. ifZijn vinding is zijn roem, ' enz. Ruwe lith. znd. nm. gr. 4^. Bij den 
' Heer Mr. S. v. Gijn. 

6202 Gedenksteen vuor L. J. Kostur up deu achthoek in den Haarlemmer 
a Hout. Naar J. lieeJcers door J. E. Mrtrcus. 8''. Uit: Loosjes, Gedenkschr. 
i Bez. plaat, proef dr. vóo'r het onderschr. o]) groot pap. 



1833^^. Peest üitv. Boekdrukkunst. — Uniformen. 123 

6203 Hetz. grooter in omtrek. Lith. znd. nm. 4*^ 

6204 Afbeelding van 1 : Feestpenning van Regeringswege geslagen en nitge* 
deeld big het 4e Eeuwfeest der uitvinding d. Boekdrukkunst. 2: Twee 
vroedscliapspenningen en 3: Gedenkpenning bij de oprigting Tan den 
gedenksteen. Op 1 blad. Naar J. Reekers^ door Dl. Veelwaard, ^. Üit: 
Loosjes, Gedenkschr. 

6205 «Beschr^ving hoedanig de Kon. Nederl. troepen en alle in milit. betrek- 
ffking staande personen gekleed, geëquipeerd en gewapend z^n .... Door 
»J. F. Tenpken. Met vervolg, 's Grav. en Amst. Gebr. v. Cleef. 1828 — 186/' 
Gedrukte titel voor den tekst, 110 en 22 blz. groot; waarachter een 
gegrav. (zwarte) titelpl. voorstellende eene wapentrophee, — ge- 
drukte aanwijzing der platen, — en 5X gekl. platen, (gen°. 1 — 51) met 
afbeeldingen van officieren eif manschappen in volle uitrusting. — Hei 
vervolg heeft eveneens een gedrukten titel, tekst, 54 en 8 blz., denz. 
gegrav. titelpl. als boven en 18 gekleurde platen, gen®. 52 — 68, (de 
laatste pi. ongeu®.) De platen meestal gegrav. naar B, v. Hove door 
D. Sluif Ier of andei'en met adres van J. F. Teupken. fol. 

6206 (18!^?) Spotprent op den (kleinen) Joodschen effectenhandelaar Edaard 
Kann, zoon van een voornaam bankier uit Frankfort a/d Main, die om- 
streeks dezen tijd de Oostenrijksche fondsen in menigte aan de Amster- 
damsche Beurs verhandelde. — Gezigt op de Heurs me^ vele kooplieden. 
In het midden een pilaar met opschr. : j^De kleine wetgever derfMetal- 

f, lieken," waaromheen eene menigte Joodsche handelaars en 12 gezegden 
gen®. 1 — 12 in 3 kol., in het Ie en 12e staat het woord Kan als toe* 
speling op zijn naam groot gedrukt. Lithogr. in kleuren, znd. nm. br. 4**. 

6207 I Jan. „Concert vocaal 1 Jan. 1824." — Spotprent. — Een lantaarn- 
opsteker, nachtwacht, vischkooper, stovenzetster, aschkarman, enz., allen 

fmmerende o^ver de geringe op hunne handen liwende nieuwjaarsfoo^en P P 
echte lith. bij J. JBardes door D. W. Stopenaaal. br. 4®. Gekleurd, 

6208 Z9 Mrt. Gecostumeerde optogt der ütrechtsche studenten op den diet 
naialis dei Hoogeschool, waarbij de tegenstelling van den ouden en den 
nieuwen tijd op velerlei wijze voorgesteld werd ; voorts tafereelen nit 
Don Qnichot, Walter Scott, Solitaire, Siegfried van Liodenberg, Momus, 
eene harlequinade, ena. Uitvoerig beschreven in: Amsterdamsche Courkn^ 
van 80 Maart, en volgens die beschrijving veel overeenkomende met den 

«optogt den 26 Maart 1829 gehouden en op dien datum vermeld. — Be- 
staat van den optogt van J1824 geene afbeelding?? 

6209 (29 Maart ) Oprigting der Nederl. Handelmaatschappij te 's Hage (Last- 
drager, Geschied. II, 296 — 801), waardoor, naar men voorspelde, alle 
particuliere ondernemingen en reederyen zouden gefnuikt worden. — 
Spotprent hierop met onderschrift: „De Groothandelaar*' Gezigt op 
eene groote baai, waarin een monster met grooten muil en twee kl aan- 
wen schepen inslikt en opgrijpt, en welks hoofd met allerlei attributen 
Tan scheepvaart bedekt is. Goede lithogr. znd. nm. Hg. 26, br. 22 dm. 
gr. 4^, Zeldzaam, 

6210 36 Jany. j^Treurzang wegens de verschrikkelijke en felle brand, voor- 
«gevallen op den 26 Junij 1824, waardoor de westzijde van het dorp 



124 Varia. 18S4. 

«Wtalwyk geheel in den asch is gelegd, 54 huizen, stallea en scharen, 
«bane?en8 het Raadhuis, de Fransche sehooi, enz., z^jn alle een prooi 
yder vlammen geworden," enz. (Lastdrager, Geschied. H, 324.) — Bo- 
▼anaan een mwe houtsnede, den brand voorstellende, door Coldew^. 
Met ondersch. en groot vers. Met adres van J. Wendel en Zoon* gr. plano. 

6111 19 Juiy. «Arrivée de la barqne d'Anvers." — Aankomst der Antwer- 
penaars op de ' Qnai anx barqnes te fimssel, bg gelegenheid der kermis 
in 1824 met de eerste P? barge. Lith. door Burggraaff. br. fol. Uit: 
Journal de la SentineUe, 17. Jnillet, p. 464. 

SMS 14 Oei. Afbeelding der opoffering van 7 matrozen nit Hnisdninen, die 
na met hnn bootje 11 schipbreokelingen gered te hebben, bg de tweede 
poging ter redding der overigen in de golven omkwamen. Met 3 reg. 
ï'ranseh onderschr. Lith. naar de Howen door Rous8''aux. br. 4*. 

0U8 91 %Qr, Spotprent opP — Oezigt in een ge vangen vertrek. In het 
midden een honten brits, waarop een bleek uitziend persoon, get. tr. B,, 
met bril op, op den mg uitgestrekt ligt, wiens hoofd rust op den schoot 
Tan een ander, get. B. Bï^ hen zit een doctor, get. iJ., met een clisteer 
in de hand, zeggende: lyTournez-vons." Links zit een persoon met 
ttrooyen hoed op, get. ff, , , .t, zeggende tot 3 andere staande mannen, 
get. iV., NL en //....«: ^Et que tout Ie monde se taise." Voor den 
ingang regts een schildwacht. Teekening in kleuren znd. eenigen nm 
br. fol. Bg den Heer A. v. Stolk. 

Onder de voorstelling staat met potlood : HeUberUma. Naam des tee- 
kenaars of van een der voorgestelde personen? 

0114 Uniformen. — Zes platen, ieder met 3 reg. Holl. en Fr. onderschr. en 
datnm Nov. en Dee. 1824. Lith. naar B» J. v, ffove door Abraham*, 
gr. 4fi. Gekleurd, Get. Cahier 1, pi. 3 ; Cah. 2, pi. 6, 7, 8, 9, 10. Uit P 
BQ den Heer A. v. Stolk. 

Cdi. 1, pi. 3. Nflbn. infanterie. Fnsilier in kleine tenue. — (kh. 2, 
pL 6. Luit. Reg. N» 30. — PI. 7. Flankeur Reg. N». 30. — PI. 8. 
Kapt der flankeurs Reg. N^ 31. — PI. 9. Flankeur Reg. N^ 31. — 
PI. 10. Luit. en Sergeant Majoor Reg. N^. 30. De 5 laatsten allen v. 
d* Zwitsersche infanterie. (Zie over de regimenten der Zwitsers : Last- 
drager. Geschied. II, 106.) 

6S15 Be Amsterdamsche Suikerraffinadeurs J. H. Rupe en Zo. (in het ZvfoHe 
Füord) te Amsterdam, verkoopen, tot groot misnoegen hunner concurrenteny 
in *t klein of en detail suiker en stroop, doch worden gedwonge\i dit 
na te laten. — Twee gekleurde, zeer slecht gelithogr. spotprenten hierop. 
a BSmker- en riroejAatalje, 1824." — Gezigt op een huis, gem. : „Suiker 
«en siroop te koop," waaruit een vlag hangt: gDe gonde Schraper." De 
deur is get. «32450 Pneri." Voor het huis vechten eenige mannen om 
stroop en suikerbrooden. Slechte lith. znd. nm. br. 4fi, In kleuren. — 
In de venam. van den Heer J. W. Wurfbain is hiervan eene andere 
nitgave (waarschgnlgk de origineele) beter geteekend en in het zwart, 
alleen herkenbaar aan de h in : Schraper, die daar omgekeerd staat, 
•n de denr get. : 3245 Pueri." 



. « 

1881 Spotprenten. -^ Kleederdragten. 125 

d vDe overgaaf raa de goad<) schraaper bg capitalatie, 1-824." — % Bovenop 
eea stapel saikerbrooden. onderaan een gordijn, get.: Fueri suni pueri*'* 
enz. staat een man met een genden schraper in de hand. Voor hem 
verbrandt een knecht in een pot met vunr een mand met papier ; ter 
weêrsz^'den staan eenige jnichende burgers en soldaten met snike^brooden. 
Lith. als voorg. in kleuren, br. 4^. — De later gebouwde fabriek dezer 
firma is den 19 Oct. 1845 verbrand en de zaak toen teniet gegaan. 
6210 «Tableau des prineipales Vues des palais et édifices ; représentations et 
«des coutumes et nsages, dans les Provinces Septentrionales da Royaume 
„des Pays-Bas." Chez E, Maaskamp k Amst. (1824) gr. br. 4^^. 
Opschrift van eene Fransche lijst gedrukt op een kl. fol. blad en gen® 
1 — 64, van 74 geklenrde (en ongeo^) platen, gedeeltel^k gezigten in 
verschillende steden van Holland en Friesland omstreeks 1780 door 
JT. F, Bendorp gegraveerd — en ook aquatintaplsten over Amsterdam^ 
Haarlem, van gebruiken, enz., door Maatkamp op verschillende tyden 
tnsschen 1810 en 1826 uitgegeven. De platen over de zeden en gewoon- 
ten in Amsterdam, langs de Zaan, enz. zijn .wel de belangrijkste hiervan. — 
Alle z^n herdrukken van vroegere nitgaven. Deze verzameling bevat over : 
Amsterdam 13 platen van Maaskamp (vroeger tnsschen 1811 en 13 uit- 
geg.) met 2 reg. Fransch onderschrift. Hierb^ : de Hooge Sluis, «ancien- 
j^nement nommée Pont des Jmoureux'* ; Concert in Felix; Voorstelling 
van Ogsbrecht ; Musico de Fiji ; eene toeslede en glasraam in Oude Kerk, 
en 8 platen van Bendotp, waarvan 4 met 1 bijgevoegde reg. Fransch 
onderschrift. 
*sHage en Sckepeningen, 2 aquatintapl. door p. d. Meulen, 1 dito van 

ZtUz en 1 van Bendorp, 
Leiden, 1 Aquatintapl. en 2 v. Bendorp» 
Delft, 2 van Bendorp, 

Haarlem, 1 Aquatintapl. van het Pavilloea in den Hout en 1 v. Bendorp. 
Botterdam, 7 van Bendorp, waarvan 5 met één reg. Fransch onderschrift. 

Ben gezigt door Bendorp van : 
Schiedam — Utrecht — Dordrecht — Middelburg — Barlingen — 
Leeuwarden — Alkmaar — Hoorn — voorts 2 over Lemmer en 3 

over Zaandam, 
Niettwendam en Broek, Twee pi. (kleiner dan die van Bendorp, waar* 

schgnl\jk van Maaskamp . 
Dne van het hniq'e van Czaar Peter te Zaandam (1 door v, Senus, 2 v. 

Maaskamp). 
Acht platen uit: G. Johnson, Karakterschetsen, zeden en gewoonten van 
Nederlandsche, enz. in 1816, (door W. Kist). Amst. (1817). Ie (eenig) 
dl. kl. 8^. nl. 5 van vrouwel. kleederdragten aan de Zaan en te Assen- 
delft en 3 van: Noord-Holl. woning — Tentjagt — Speelwagen. 
Negen aquatintapl. van gebruiken, enz. ; als : Beurs te Amst (door tr. d, 
Meulen) ; Begrafenis te Amst. ; Brommertje ; Chais ; Trekschuit ; Nieuwe 
diep ; Friesch meisje ; NoordhoU. kinderen ; NoordhoU. kanaal met aait* 
w^zing der doorvaart van 2 schepen op: 16 Deo. 1824, 



126 N. HoU. Kanaal. — Ovei*stroomingen. 1836. 

6217 1835. /y Kaart van het groot Amsterdam sch Canaal door N. Holland, 
«ondemomen in 1819, voleindigt ia 1825, volgens eene kaart van den 
jylnspectenr J. Blanken. IJitgeg. en gegrav. onder directie van E. Maas- 
ukamp." (Lastdrager, I, 228.) Met dezen HolL, een Eng. en Fr. titelen 
aanteek. in Handschrift (door E, Maaskamp?). Hg. 27, br. 75 dm. 
br. fol. 

6218 lyDe WiUemslnia in het Nienwe Kanaal door N. Holland," (tegenover 
Amsterdam tot 1876, toen die verlegd is.) Door J.Flugger. br. 8<^. Uit? 

6219 (8-5 Febr.) Watersnood in N. Holland, Gelderland, Overijssel, Drenthe 
en Friesland. (Lastdrager, Geschied. II, 325 — 28.) — Verzameling van 
5 ongen** platen br. 4^ en 1 kaart gr. fol. De platen naar E, P. Oosterhuis 
door D. Veelwaardi W^ v. Senus en W. Niettwhof» Uit: Historisch 
tafereel van den watersnood op 3, 4 en 5 Febr. enz. Amst. Schalekamp. 
1826. 80. 

(1) Blz. 37. 4/11. Bezweken van den steenen beer b^ Dargerdam. 

(2) — 61. 6/ii. Doorbreken des dyks van de Wyde "Wormer. 
(8) — 133. 4/ii. Tooneel van nood en jammer te Doornspijk. 

(4) — 170. 5/ii. Rnnderkop van verwonderlyke grootte, onder Gene- 

mniden gevonden. 

(5) — 184. 4/II. Groote doorbraak bniten Hasselt. 

uKaart der landen rondom de Zuiderzee tot opheldering van het : Histo- 
j»risch tafereel van den zwaren watersnood in 1825." Door D. Veelwaard. 
ceer gr. fol. 

6220 Dezelfde overstrooming. — 5 gelithogr. platen in^r. 4^. en 2 gr. fol. 
kaarten. Uit: J. C. Beyer, Gedenkboek van Neerlands watersnood in 
Febr. 1825. *sGrav. Immerzeel. 1826. 2 st. S^. 

Blz. 274. (1) 5 Febr. Aankomst der Noord-Holl. vlugtelingen te 

a Amsterdam. Naar (/. C.) Schotel door A.Boens, lith. 

b^ BarggraafT te Brussel. 
h De2. pL proef dr, voor h. onderschrift. 

— 440)444. (2,3) Scheveningen in en na den storm van 4 Febr. Naar 

a A. Schelf hout door A. Boens, Bij BnrggraaflT. 
é Dez. pi. proefdr. voor h. onderschrift. 
-^ 656. (4) 4 Febr. Overstrooming van den Kamperd^k en ver-> 

a woestingen te Oosterwolde en Doornspijk. Lith. naar 

en door A, Finkeles. 
b Dez. pi. gemaakte proefdr, met eene eache. 

— 672. (5) Gezigt der overstroomde landen b^ Wolvega. Lith. 

a naar en door A. Finkeles. 

6 Dez. pi. gemaakte proefdr. 
Kaart der overstroomingen in het Koningrijk der Nederl. op 3 — 6 Febr. 
Noordelijk gedeelte. Hg. 41, br. 50 dm. br. fol. 
>- Hetzelfde. Zuidemk gedeelte. Hg. 30, br. 38 dm. br. 4<». 

6221 Vier tooneelen uit den watersnood. — 4 platen in omtrek, allen ongen^ 
en gegrav. door C. C. Fuehs. br. 12°. — Uit: Tafereelen uit dealgem. 
watersnood. Amst. J. Meeuwissen. 1825; kl. 8°. 



1835. Overstroomingen. 127 

(1) Titelprent. — (2) Doorbraak te Dnrgerdam. — (3) Aankomat der 
geredde Tlagtelingen aan de N. Stadsherberg te Amat. — (4) Ver- 
plegingszaal. 

6222 Vijf kaarten dezer overstrooming met aanwijzing in kleuren der door- 
braken. — Alle b^ E. Maaskamp te Amst. ieder met afzonderlek opschrift, 
kl. br. 4fi. Gekleurd. 

(1) De Noordelijke Proyinciën. — (2) Noord-Holland. — (8) Over- 
ijssel. — (4) Friesland. — (5) Groningen. 

6223 «Kaart van bet gedeelte v. Overijssel, hetwelk b\j den jongsten waten.- 
«nood geheel overstroomd is geweest, en waarop alle voorname d^k- 
«breuken, gespoelde kolken, enz. in Overijssel en Drenthe aangedoid 
;,z\jn." Naar J. J, Sorg door C, v. Baarsel en Zn. 1826. zr. gr. plano. 
Gekleurd, Uit: J. ter Pelkwijk, Beschrijving van Overijssels watersnood, 
op 3—5 Febr. 1825. Zwolle 1826. 80. 

HierbQ behoort een afzond, gegrav. «Gredenkstok" met de opgaven der 
veroorzaakte Schade, d^kbrenken, enz. Door J, C, Zurcher. zeer gr. fol. 

6224 «Figurative kaarten van de d^kbrenken en daardoor veroorzaakte innnda* 
fftiën in de provincie Noord -Holland, Overijssel en Friesland ten gevolge 
«van den watervloed van 4 Febr. 1825." — 3 kaarten in verschillend 
formaat; alle lith. door Jobard te Bmssel. gr. br. 8^. en kl. fol. Bg 
den Heer Mr. S. v. Gijn. ■ 

6225 Zinneprent op de overstrooming in Friesland. — De weenende Friesche 
maagd staat met een genius, die de Friesche stedenkroon draagt, op den 
puinhoop van een tempel te midden der baren waarover Neptunns T\jdt. 
Naar Ottho de Boer te Rome door Raff Perichini aldaar. 1826. Titel- 
prent voor: J. V. Leeuwen, Tafereel v. d. watervloed in Vriested. 
Leeuw. 1826. 8". 

6226 Kaart van de provincie Vriesland met aanw^ziug der doorbraken en 
overstroomde gedeelten door den watervloed van 1825. Lithogr. zonder 
naam of jaar. gr. fol. Uit: J. v. Leeuwen, Tafereel v. d. watervl. in 
Vr. 1826. 8». 

6227 Kaartje van de doorbraken van den zeedijk in Friesland. Door B. Veel^ 
waard. kl. 8 '. Onderaan get : blz. 273. Uit ? Bij den Heer Mr. S. 
V. Gijn. 

6228 Kaarte van de doorbraak van den zeedijk te Wintham, in den omtrek 
van Meohelen (?) Lith. met HoU. en Fr. bijschr. znd. nm. br. 4^. 

6229 ;, Aandoenlijk tafereel wegens de .... overstroom ing en watervloe- 

«den in N. Holland, Over^ssel, Gelderland, enz.'' — Eene kleine hout- 
snede van een schipbreuk bij een zeer bergachtig land, met onderschrift : 
ifDe inundatie in Noordholland." Regts eene houtsnede van eene over- 
strooming? «Het inbreken der zeedijk te Durgerdam." Daaronder een 
Holl. beschrijving in 24 verzen, in 4 kol. Znd. nm. (bij J. Wendel?i& 
Amst.) Plano. 

6230 4 Febr. ^Den doorbraak achter Durgerdam, in den avond van den 4nFebr. 
1825." — Op den voorgrond twee doorgebroken gedeelten van dend^jk; 
links *in het verschiet het dorp Durgerdam? Aquatinta naar J, Claus Jr. 



12S Overstroomingen. 18^. 

met adres v. J. Naman, Leidsche Kruisstr. N^. 7 te Amst. Ug. 40, br. 
52 dm. br. fol. 

6231 Gezicht over de geïnandeerde landen achter Baiksloot, veroorzaakt door 
irde doorbraak achter Durgerdam, den 4 Febr. 1825." — Links de kerk 
en haizen te Baiksloot; regts een molen en villa, euz. Aqnatinta naar 
J, Claut Jr, met adres v. J. Numan. br. fol. — Pendant der voorg. 
plaat. 

6232 5 Febr. „Gezicht der overstrooming agter Baiksloot zooals 't zig ver-» 
«toonde op den 5en Febr. 1825." — Op den voorgrond regts een woning, 
waarb^ eenige menschen hun vee pogen te redden, enz. D )or JF. SckuUt, 
Hg. 24, br. 80 dm. br. fol. 

6233 «Gezigt van de doorbraak in de Wijde Wormer in Noordholland in 
Febr. 1825." — • lith. met 2 reg. onderschr. znd. nm. Met adres van 
J. Beinis te Zaand^k. br. 4^ (8 Staiv.) 

6234 Twee platen van de overstrooming in het dorp Koog a. d. Zaan. Beide 
lith. met 2 reg. onderschr. naar A, Kramer, met adres van A. J. May 
te Koog a. d. Zaan. br. 4^. Ieder k 20 cents. 

(1) Gezigt op de Herv. kerk bij de overstrooming. 

(2) Gezigt van het wegspoelen der Lagendijk. 

6235 «Kaine eener boerenplaats in het Workammer Nieawland; met de door- 
ifbraak in dea oaden of binnen zee-dijk." — Naar L. de Hoop door 
Frères IFilliawne te Bruss. Lith. met 2 reg. onderschr. — 2 pi. met 

-hetz. onderschrift, hetzelfde huis van 2 zijden vertoonende. br. fol. 

6236 9 Febr. Sluiting van den Stadsschouwburg te Amsterdam gedorende de 
.^ week van 7 — 14 Febr. wegens den watervloed in N. Holland. — Aan- 

slagbillet. fol. — B\j den Heer J. W. Wurfbain. 

6237 11 Febr. «Gezigt van de doorbraak bij Dui^erdam, op den 4 Febr. 
ui 825, zooals het zich vertoonde bg derzelver herstelling op den 11 
«Febr. 1825." — Lith. znd. nm. met adres van J. Heinis te Zaandgk. 
br. 4^. In den Atlas van den Heer Mr. S. v. Ggn. 

6238 „Het stoppen der doorbraak in den dgk te Burgerdam door 4 a 500 
«man in Febr. 1825." — Op den voorgi'ond links de dijk met de door- 
braak; regts een gedeeltelijk overstroomd land, waar vele arbeiders met 
het laden van zand in karren, enz. bezig zijn. lu het verschiet Burger- 
dam. Slechte grav. znd. nm. met adres van Arpel en Gabriels en Co. /te 
Amst. Hg. 29, br. 36 dm. br. fol. Bg den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6239 (8 Febr.) 250jarig Akadeiuiefeest te Leiden. (Lastdrager, Geschied. II. 
349.) — Gecostumeerde optogt gegeven door de Leidsche studenten in 
1825, zgnde eene getrouwe navolging van den optogt bg de inwgding 
der Hoogeschool in 1575. — Afbeelding van den optogt in 4 rgen op 
1 bl. Naar L, Springer ad viv., door D. Veelwaard. Hg. 31, br. 51 dm. 
gr. br. fol. Uit : J. Roemer, de 250jarige feestviering van Leiden's Hooge- 
sch. 1825. Met pi. 8'. 

6240 Afbeelding van het chassinet op de Ruine bg de Lange Brug te Leiden, 
ter gelegenheid van het 250jarige Akademiefeest. Naar X. Springer door 
A, L. Zeelander, kl. 4^ Uit: J. Roemer, de 250jarige, enz. 



1835. Oprigting v, h. Collegium Philosophicum te Leuven. 129 

6241 Hetzelfde, nl. Willem I leidt Minerva voor den zetel dei Lei dacbe Stede- 
maagd, enz. Gnv. znd. eenigen nm. (Naalr en door J.v. Varelen, toen te 
Leiden, later te Haarlem.) Hg. 24, br. 16.5 dm. gr. 4fi. Hoogst zeldzaam, 

6242 (31 Mei.) Huwelijk van Prins Frederik der Nederlanden met Prinses 
Louisa Angosta Wilhelmina Amalia v. Pruisen, te Berl^'n. (Lastdrager, 
Geschied. II. 830.) ~ Staatsblad van 1824, N^. 01, waarin *8 Konings 
toestemming tot het huwelijk, en : Programma voor de ontvangst van 
het Vorstel, echtpaar te Brussel. 2 Blz. fol. 

6243 (14 Juuy.) i^Le College Philosophiqne." — Spotprent met dit opschrift 
over de oprigting bij Kon. Besluit van 14 Junij 1825 van het CoXUgimim. 
PMihtopMeum te Leuven ter opleiding van R. Kath. geestel^ken, en waarb^ 
de kleinere seminaria werden opgeheven. (Lastdrager, II. 892, enz.) — 
Eeo geestelijke (Prins de Méan, Aartsbisschop v. Mechelen), zittende aan 
een tafel, wordt door eenige devote mannen en vrouwen geraadpleegd, wat 
te doen aan het Collegium Philosophicum. Onderaan een Fr. lied in 
6 eoupletten. Lith. znd. nm. fol. 

6244 ^Le College, ou la Caseme. — De deux choses 1'une." ^- Spotprent als 
voren. — * (jrezigt op het binnenplein eener kaserne tegenover het Cólle' 
gvum pMlosopkteum, alwaar eenige Priesters hun gewaad moeten verwisselen 
voor dat van een soldaat. Lith. znd. nm. gr. 4fi. Onderaan gem. : Journal 
de la Sentineüe. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6245 (36 Jony— -13 Joiy.) Optogt b^ de 50jarige viering van het jubilé 
V. d. H. Rumoldns, Patroon v. Mechelen. — Serie van 14 ongen" gelith. 
platen naar Vervloei door Burggraaf te Brussel, alle van verschill. 
grootte en 1 gravure, zijnde eene plattegr. v. Mechelen, door Berlin^ met 
adres van JT. F. v. d. Eist. 4^ Dit: //Prael-treyn .... van het 50jarig 
jvjubilé der martelie van den H. Rumoldus .... patroon der stad Me« 
jichelen, 1825. Mechelen. v. Velsen-v. d. Eist.*'' zud. jr. gr. 4. 

(1) Plattegrond v. Mechelen. 

(2) Beliqnienkast van den H. Rumoldus. 
(8) Bekkeneel w u n » 

(4), Span van den eersten praelwagen. 
(5 — 9) Eerste tot vijfde praelwagen. 

(10) Het schip genaamd 'sLands Welvaren. 

(11) Het ros-Bayard ofte vier gebroeders-peerd. 

(12) De rensenfjfimilie. 

(18) De reus, genaamd Grootvader. 

(14) De kemels en het rad van avantuur. 

(16) Signorken. 

6246 (Ja lij.) Eerediploma 'van de tentoonstelling van Nation. Ny verheid te 
Haarlem, 1825. Gedr. op perkament, br. fol. Bij den Heer J. A. Nijland. 

6247 35 Juiy. ^Volksfeest gevierd te Haarlem" b^ gelegeuheid van de 
Tentoonstelling van N^verheid aldaar. (Lastdrager, II. 829.) — Onder- 
schrift van dezelfde plaat,, die vroeger gediend heeft bij de komst van 
den Prins en Prinses v. Oranje te 'sHage (zie N^ 6100) doch nu veel 
veranderd en opgegraveerd is. Naar H, P, Oosterhuis in aquatinta door 
2>. Slugter, Hg. 86, br. 58 dm. br. fol. Gekleurd. 

m. 17 



130 R. Kathol. kerk. — Varia. 1835. 

6248 (14 Aug.) «Le départ de St. Achenl on adieax des R. R. P. P. Jésuitei 
j»aaz jeaiies Belges, rappelés dans leur patrie k dater du 5 Oct. par 
ySaite de i'arrêté de S. M.*' — Spotprent ten gunste van bet Kon. Besluit 
▼aa 14 Ang., dat aan jongelieden, die buitenslands voorbereidend onderwijs 
genoten, den toegang tot de Nederl. boogescholen en het Coll^um Pbilo- 
sophicum ontzeide ; en hen. die akademische of theol. studiën buitenslands 
rolbragten, tot het bekleeden van ambten of geestelijke bedieningen on- 
bevoegd verklaarde, daar vele Belgische Katholieken, om de maatregelen 
der regering te ontduiken, hunne kinderen naar Jezuitenscholen in Frank- 
rijk, vooral naar St. Acheul zonden, wat men door dit Besluit wilde te 
keer gaan. (Lastdrager, Geschied. II. 409.) Regts het college met de paters, 
die de jongelieden uitgeleide doen; links eenige afscheidnemende leerlin- 
gen; in het verschiet eene gereedstaande diligence. Onderaan een Fr. lied 
in 5 coupletten. Lith. gem. : F. L. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

6249 (£9 .%iitf. en 1836. 13 Jan.) „Lea BuUet de saven.*' — Spotprent 
met dit onderschrift over de beide Pauselijke Bullen, op genoemde data 
geslingerd tegen de (zoogenaamde) Jansenisten Bisschoppen : W. Vet, 
Bisschop te Deventer, en J. v. Santen, Aartsbisschop te Utrecht, beiden 
in 1825 verkozen en met toestenuning der Nederlandsche Regering ge- 
installeerd. (Lastdrager, II. SSd — 90.) — Een man in kameijapon waar- 
aan een sleutel hangt (de Paus of zijn kamerheer) staat op het balkon 
van een huis a la triple Couronne (het Vatikaan ?) in welks nabijheid de 
dom der St. Pieterskerk, en blaast zeepbellen tegen eene 'kaAvii Bot/auwie 
det Pajfs^BaSt waarop alleen de namen Utrecht tn Deventer. Met onder- 
schrift: «Autant en emporte Ie vent." Slechte Belgische lithogr. zonder 
naam of jaar. gr. 4^. Zeer zeldzaam» 

6250 (lO ^ept.) iiHarddraverij in het bosch van Alkmaar." — Gezigt van 
de renbaan in den Hout, op den voorgrond regts komt de winner aan- 
rijden, aan wien de voorzitter op eene tribune vooraan gereed staat den 
prijs uit te reiken. Voorts ter weerszijden vele toeschouwers. Lith. naar 
Clermans door Besguerrois en Co, te Amst. Hg. 30, br. 40 dm. br. fol. 

6251 Spotprent op den schrgver en uitgever Anton Cramer te Amsterdam, die 
in 1825 schreef en bij Gebr. Diederichs uitgaf: De geschenken van 
Pandora, 2 dln. 12^ met gekl. pi. ; eu later van 1827 tot 88 het zeer 
beruchte maandwerk : Be Arhe Noaehs, redigeerde, in welke beide boeken 
vele kleine Amsterdamsche schandalen onder verdichte namen verteld 
worden. — Een kermis-boekenkraam, waarin Cramer achter de toonbank 
staat, doch door deu Duivel wordt weggehaald ; met opschrift van de 
kraam : Veelweter — Kramer in boekwerken, en op een vlag : Fruüaria; 
van de toonbank hangen labellen af met de titels der door hem ge- 
schreven werken, beginneude met Papegaai^ 1811, tot Pandora. Voor 
de tooübank staat de kunstbond Mango, (zie volg. plaat.) Lith. in kleu- 
ren, znd. nm. br. 4®. Bij deu Heer J. W. Wurfbain. 

6252 183G. Spotprent op den wansmaak des tijds, daar er in den Amtterdam- 
scheu Stads Schouwburg op het Leidsche Plein voorstellingen van sterke 
mannen, acrobaten, geleerde honden, enz. werden gegeven. — Uit een 
raam der bovenverdieping van don Schouwburg hangt eene vlag, 'met 



1886. Belgische spotprenten. 131 

afbeelding der voorstellingen van Herculessen en opschrift: Non plus 
ultra van goede smaak, waarnaar beneden eenige burgers staan te kijken. 
Links een weegschaal, waarop aan de eene zijde : 1815 Melodrame, aao 
de andere z^de : 1S26, en zware gewigten staan ; regts het kunsthondje 
Mango, Voor de poort zit de Daivel, die door een sprekende papegaai 
op het dak bevnild wordt. Met 2 reg. onderschr. : «O wonder boven 
«wonder 1 1" enz. Orav. in omtrek znd. om. Hg. 21. br. 24 dm. br. 4*. 

6253 iyMuziekaal tafereel." — Spotprent op de slechte mnziekale uitvoeringen 
in den Hoogd. schouwburg in de Amstelstraat te Amsterdam. Regts de 
schouwburg, waaruit eene vlag steekt : ,/Noch wenige Abonnementen sind 
ffZn haben." — Voorts eene wip, waarop de namen der opera^s Zemire 
en Axor en Jeaonda, enz. ; benevens 2 Joden bij een weegschaal» waar 
Handel en Mozart gewogen worden, br. 4^. Bij den Heer J. W. Wurf bain. 

6154 15 Jan. i,Intérienr d'une sacristie." — Spotprent ten gqnste van den 
R. K. Priester Feliz, welke in z^ne preek, op 15 Jan. in de St. Gndule 
te Brussel, de zeden zijner medebroeders kritiseerde en een lofspraak 
hield op het College Philosophique. — Een jong Priester, eene label 
in de hand, wordt in de sakristie van St. Gndnle door 5 andere geeste- 
l^ken met smaadredenen bejegend. Met vele Fr. inschriften en dit on* 
derschrift. Lith. znd. nm. br. ^. 6et. : Sentinelle du Roy. d. Pays-Bas. 
B^ den Heer A. v. Stolk. 

6255 (3 Febr) Du Bus de Gisigaies wordt Commissaris-Gen. v. O. Indië. 
(Lastdrager, Geschied. II. 193.) — Zinneprent op zyn? bestuur — > Een 
wapenschild (waarop 3 Javanen en eene groote koffie(?)plant) wordt vast- 
gehouden door een Belg en Hollander, terwijl een Javaan, achter het 
schild staande, vol vertrouwen beider handen ineenlegt. Lith. znd. nm. 

(Naar Madou?) br. 4fi. 

6256 9 .Hei. Afbeelding van het weldadigheidsgesticht Molenbeek Saint-Jean 
b^ Brussel, voor zieke armen ; vroeger een Leprozenhospitaal. Met 2S 
reg. gegrav. Fr. b^schrift, eene dankbetuiging b^ de opening behelzende. 
Lith. door Ph. Callens bij Burggraaff te Brnss. fol. 

6257 19 Juny lyAntwerpensche maanspoker\j." — Afbeelding der opschud'» 
ding voor de Protestantsche kerk te Antw. veroorzaakt door het schijnsel 
van de maan op de pas geschuurde kandelaars. -^ In het midden de 
kerk, waarvoor eeue menigte menschen, die door de politie uiteen wordt 
gedreven. 'Lith. met 3 reg. onderschr. v. Burggraaff \a Brussel. Hg. 21, 
br. 28 dm. br. 4«. 

6258 (4 «Ittiy.) ly Première campagne dn General Fërule." — Spotprent op de 
dapperheid van den plaatsel. commandant, Generaal Vauthier te Brussel, 
betoond b^ gelegenheid van ongeregeldheden in den schouwbnrg, 
waarb^«hij 18 huissleutels (?) vermeesterde. — In het midden staat de 
generaal, den degen trekkende; regts worden eenige burgers gevankel^k 
weggevoerd ; links doen de soldaten eene charge op het volk. Met 
bovenschr. : Galérie historique en 2 reg. onderschr. Lith. znd. nm. br. 
4fi, Uit? 

6259 «Le départ d'nn nouveau Don Quiohotte." — Spotprent. Een gehar- 
nast ruiter, eene vlag zwaagende: Exegi monumenium, wordt door eeniga 



432 Belgische spotprenten. 1836,37. 

bargers de poorten vaa Brossel aitgeleid. Onderaaa een Fr. vers van 4 
coupletten ieder van 8 reg. waarin over de pas volbragte heldenfeiten 
in Brassel door den 60jarigen Don Qaichot gesproken wordt en tevens 
over liet altfluiten door schooljongens of studenten {npedagogtte et guer" 
rier**), Lith. znd, nm. gr. ^i**. 

Volgens sommigen doelt deze spotprent op \het vertrek van den zeer 
geliaten plaatscommandant v. Brussel, Generaal Vauthier; volgens anderen 
op het uittrekken in 1831 van den bejaarden hoogleeraar P. Lesbrouasart, 
die bg Xenvun op de vlugt ging en vele plager^en deswegens te verdnien 
had van Ch. Froment, redacteur van La Sentinelle. 

6260 i^La chochiété de littrature." {sic) —* Spotprent op de in dezen t\jd in 
België opgerigte vereenigingen tot beoefening der HoUandsche taal- en 
letterkunde. — Gezigt in een societeitskamer» alwaar om eene tafel vele 
sterk rookende en dommelende mannen zitten ; links de waardin met 
bare kinderen; regts een hond en kat, allen rookende. Lith. met 2 reg. 
onderschr.: ^yFumez donc, mes amis, fumez," enz. Door v. ff{emelrifck), 
br. 4<^. Uit : L' Industriële N'' 40 ; een t^'dschrift, door Jobard te firussel 
uitgegeven. 

6261 Naamlijst der leden van het Kon. Genootschap ter bevordering en voort- 
planting der Vaderl. Taal en Letterkunde ^yConcordia'' te Brussel, in 
1826 en 28. 2 bl. zr. gr. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Ggn. 

6262 (Dec.) Spotprent op het voortdurend aannemen door de Staten^OeneraAl 
van de begrooting. — Links bg den ingang van het Paleis der Stiit^n-Gen. 
te Brassel staat de portier, zeggende : jyOn ne passé pas/^ tot een man met 
een dikke portefeuille onder den arm, die antwoordt: jyC'est Ie bn^et — 
iff^jBk passé toigoars." Lith. door v» E(entelrijch), br. 4fi, In 1827 is het 
Budget verworpen. 

6263 1629. i;IJsvreugd op de Kralingsche plas." — Afbeelding van een i[jft- 
veld, bezet met kramen en vele schaatsenrgders. Sleehte lith. van 2). 
Welle. br. fol. — Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

6264 16 Jad. ,/ Droevige gebeurtenis of ongelukkig voorval wegens het 
n stranden van Neerlands linieschip dé WasseTUtar (by EgmoiLd)." 
(Lastdrager, Geschied, II. 342, 843.) -^ Bovenaan eene slechte houtsn. 
van een schipbreuk; onderaan een gedrukt vers van 15 coupletten. Met 
adres van J. Wendel en Zoon. Plano. Bg den Heer Mr. S. v. G^n. 

6265 ifPlan of a proposed Canal from Hel voet to Rotterdam." — (Lastdrager, 
Geschied. II. 357.) Opschrift boven eene gelith. schets -van den aanlog 
van het Yoomsche kanaal, in 1827 aangevangen en in 1829 voltooid. 
Znd. nm. br. fol. Zie ook N» 5637. Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

6266 (il '%pril,) Organisatie der Belgische schuttergen, ingevoerd bg de wet 
van 11 April 1827. (de B. Kemper, 638 ; Lastdrager, Geschied. II. 271, 
272.) — Serie van 10 ongen' spotprenten. Onder iedere voorstelling 
staat: Ie — 6e, 9e — 11e Tribulation, benevens 1 of meer reg. Fr. onder* 
schr. De laatstopgenoemde is znd. het woord TribtUation, doch behoort 
zekerlgk ook in deze serie. Alle zijn gekleurde lith., enkelen get. : 
V, H(emelryek), 1828. Hg. en br. 40. 



lSt7. Spotprenten op de Belgische Schutterg. — Concordaat. 133 

(1) Gorporal, il pleat dans ma gaérite, venez donc vite ine changer. 

(2) Jeffl si ta ne viens pas prendre ma place, demaln je te chasse, etc. 

(5) Sergent, faites donc finlr Mr. yaa der Snuyf qai me marche sar les talons. 
(4) Sauve-toi, Polite, c'est Tan der Snuyf. 

(6) En arrière ! pas acceléré 1 1 etc. 

(6) Op schoader 't geweer. — Que diable a-t-il dit? — J'i n'comprens rien. 

(7) Corporal, venez me relever, je n'ai plus de tabac. 

(8) Les agrémens dn Gorps-de-garde. 

(9) Retour du Corps^de-garde. — Yan der Snuyf enrhnmé. 
(10) Mr. van der Snuif .... ponr la 8e et dernière fois, etc. 
^^ 1, 8 — 9 in den Atlas van den Heer* Mr. S. v. 6\jn. 

62$7 ,Van der Snuif è la Réforme." ^-* Een schoenmaker, als schutter half 
aangekleed, voor z\jn schoenenkraam op straat staande. Met bovenst, 
onderschr. en 4 reg. vers: „O mes amis, qnelle injure cruelle!" eni. 
Lith. snd. eenigen nm. 4fi, G$kleurd. Oet. : L'Industriel. B^ den Heer 
A. V. Stolk. 

6268 «Exercice militaire, k 1'imitation de véritables soldats.'* — Spotprent 
op de schutteryen. — Gezigt op een exercitieplein, alwaar eenige schut* 
ters gedrild worden. Met 2 reg. Fr. onderschr. : jyA. On me nomma 
ysergent, et je ne connais rien du service!" ent. Lith. doorF. WUUaume 
te Bruss. br. 4'. 

6269 Spotprent op de belastingen in dien tjjd (?) — Aan een tafeltje voor 
een herberg zitten een Holl. grenadier en een Belgisch schutter. Mét 2 
reg. onderschr. : «Si j' te disais, qn' j'ai vu en HoUande Le Fisc, animal 
jyredontable, qui vous avalait un citoyen,*' etc Lith. znd. nm., wat uitvoe-* 
ring betreft behoorende tot de serie N^ 6266. 4®. Gekleurd, By den 
Heer Mr. S. v. Gijn. 

6270 (18 Juny.) «Het Concordaat tusschen de Hoven van Rome en de 
iiNederlanden^ (de B. Kemper» 629; Lastdrager, Geschied. II, 416 — 19.) 
Gezigt in eene zaal, met de beeldtenis der Apostelen. Links onder ettn 
troonhemel zit Paus Leo Xll het Concordaat aannemende van den 
Nederl. gezant de Celles. Op den voorgrond regts 8 zinneb. vrouwen ; 
links het altaar der godsdienst. Naar P. Claui door Z). Sluyter, gr. foL 
ÉeldMOam, By den Heer A. v. Stolk. 

6271 Zinneprent op hett. — Voor het Alziend Oog staat links Koning 
Willem I met het Concordaat in de hand; regts Paus Leo XII met 

. wierookvat. Achter ieder eene zinneb. vronwel. figuur. Met onderschr.: 
«En het zal worden eene kudde en eenen herder. Joh. X, v. 16." Aqna- 
tinto znd. nm. Hg. 20, br. 25 dm. 4<>. 

6272 {jt—ZZ Juny.) Gevangenhouding van den Markies de Chabannes, ge- 
ëmigreerd Franschman, te Brussel. — Bovenaan de voorstelling met 2 
reg. Fr. onderschr. ; onderaan een uitvoerig Fransch verhaal in 2 kol. 
Twee lithogr. naar Oorlof door v. d, Wüdenbergh, gr. fol. Zeldzaam. 

a Chabannes in de gevangenis door zjjne pleegdochter verbonden wordende. 
Met onderschr.: j»J'ai ordre de ne vous laisser reeevoit ni donner ancan 
jypapier." 



134 Muzikaal Concours te Brussel. ISffi. 

h De cipier weigert een oaderhoad tasschen den gevangene en zgne pleeg- 
dochter. Met onderschr. : ,|Voas ne pouvez parler k votre papa, voiis me 
jycompromettriez." 

De Chabannes had zich in Frankr^'k door het schreven van schot- 
schriften tegen Talleyrand en het Ministerie Villèle gehaat gemaakt en 
week, ten einde eene vervolging te ontgaan, naar België nit. 

6273 (13 Jnlij ) j, Grand concours d'harmonie" (li Brtixelles). — Gezigt op 
het Pare Royal te Brussel; in het midden eene moziektent; regts en 
links tribunes voor toehoorders, waartnsschen eene digte menigte. Lith. 
(naar Madou) bij Jobard. br. 4fi, Get. : N'. 102. Uit: deaoet, Chateanz 
et monumonts des Pays-Bas. 

6274 Twee ongen° spotprenten betreffende hetz. Concoars. Beide zeer slechte 
lith. znd. nm. met Fraosche onderschriften, br. 4**. 

(1) w Concours de Bruzelles. Société ambulante d'IzeUes." — Links een 
slecht geoefend en uitgemst moziekkorps onder leiding van een 
Dnitschen kapelmeester repetitiën hondende. Met 5 reg. Fr. en 
Dnitsch onderschr. gen^ 1—4 in 2 kol. 

(2) Verschillende vlngtende personen, gen"^ 1 — 7> kagchelpypen (zinnebeeld 

cQuer neerlaag, une buse) dragende, waarboven x jy Les ennemis constants 

„dit Parmonie" (sic)\ links nadert een zegevierend mnsiekkorps, met 

bovenschr. : jyLes amis de Parmonie d'Alost rentrent dn concours." 

Onderaan een 8 reg. Fr. onderschr. gen^ 1 — 7 inj.2 kol. 

6275 «Potpourri de la Kermesse de Bruxelles, 1827." -^ Spotprent op de 
feesten bij de Brusselsche Kermis. ^- Op den voorgrond regts diverse 
muziekkorpsen, van het concours terugkeerende met de Vereen. St. Cécile 
te Gend, get. 12, en die v. Antwerpen, get. 10 voorop. Daarnaast 2 
door gendarmes weggevoerde dieven op een wagen, links een apotheek 
en het Manneken-pis ; op den achtergrond een renbaan. Met Fr. onder- 
schr. in 2 kol. get. 1 — 13. Lith. zud. um. br. fol. 

6276 (Mept) i,De twee audiënties." — Afbeelding van eene audiëntie bg 
Willem I en bij Kaïel X, op 1 bl. Met 1 reg. onderschr. en 4 reg. vers. 
Lith. znd. nm. br. 4®. Gekleurd. Uit : Le Manneken, Journal llttér. etc. 
N» 10 du 9 Sept. 1827. 

6277 (38 Oet) ,|Les délassemens d'un coeur sensible." — Spotprent op het 
afgekeuide Ontwerp van Strafwet in 1827 aan de Staten-Generaal aan* 
geboden. (Kemper; 689. Aant. 596.) -^ In een vertrek voor eene^tafel, 
waarop een strafwet van Lodewijk XI, zit een persoon wien een dienst* 
meid een rol dik touw aanbiedt. Links hangt een hond aan een galg. 
Op den muur zjjn modellen van galgen, enz. geplakt. Met 2 reg. onder- 
schr. : tf Monsieur, voici des cordes," enz. Lith. door 9. ir(tfmtf/i^*«£). 
br. 4^ Uit: Le Manneken. N» 31 du 28 Oct. 1827. B|j den Heer A. 
V. Stolk. — Kan dit ook op Karel X of op diens minister Villèle zien ? 

6278 4 I^ov. Gezigt van een te Ostende gestrande (vrouwel.) walviaeh, lang 
27} lengte der kop 6.6, breedte der staait 6.5 meter. — Op den voor- 
grond ligt het dier, in het verschiet de stad Ostende, linka de haven 
en vuurtoren. Lith. met 4 reg. Fr. en HoU. onderschr. yan H, Keuêii, 



18S7jS8. Walyisch te Ostende van Kessels. — Varia. 135 

door V. Cmfh b^' Johard, Hg. 46, br. 63 dm. br. fol. — Hierbjj eene- 
afz. gedr. HoU. verklaring. 4\ 

Deze waWisch, de grootste die tot hiertoe in Nederl. te zien wai 
geweest, was door eenige visschers van Ostende in de Noordzee drgvende 
gevonden, en door hen in het openbaar verkocht aan H, KeaéU en 
«7. jDv^tfT aldaar, welke loatste daarna zijn regt aan eerstgenoemde afstond, 
zoodat Kestels alleen eigenaar werd. Deze liet het geraamte van den 
visch na zyne ontleding, voor geld zien. In het Dagblad v. 'sGravenh. 
V. 13 Aog. 1828 wordt gemeld, dat in de ruimte tusschen de kaakbeen- 
deren een middagmaal werd gegeven aan de werklieden, die aan het 
ontleden van den visch gearbeid hadden, en 16 personen 'eene quadrilU. 
dansten in de binnenruimte van den onderkinnebak. Het skelet werd 
door Kegelt aan den Koning geschonken, die het in het Pavilloen te 
Haarlem plaatste. 29 Nov. 1829 te Parijs z^nde, ontving Kessels voor 
het tentoonstellen van den walvisch de orde van het Legioen van eer I 

6279 16 %ow. Oezigt der ontleding van den walvisch en van het te dier 
gelegenheid gegeven feest, tevens ter viering v. d. verjaardag der Nederl. 
Koningin op dien dag. — Op den voorgrond links het bekkeneel, 
dat door 6 mannen omhooggeheschen wordt, regts het onderkakebeen, 
binnen welks mimte 4 paren bezig zign naar de muziek te dansen ; meer 
achterwaarts het geraamte van den romp. Lith. met 3 reg. Fr. en HoU. 
onderschr. v. H. KesseU, znd. nm. br. fol. Pendant der voorg. pi. 

6280 Verzameling van 13 gen® platen, voorstellende het geraamte van dea 
walvisch in zgne onderdeelen. Alle gelith. naar Bossuet bij Jobard. 4**. 
en fol. Uit : J. Dnbar, Ostéographie de la baleine, échouée dn port 
d'Ostende. Bmx. 1828. 8*. 

6281 (Dee.) ,yLes denx promenades." — Links eene wandelrid van Karel X 
in galakoets, omringd door gevolg, enz. ; regts Koning Willem I te 
voet in politiek, die eene groentevronw hare maud helpt bevestigen. Lith. 
door V, H{emelrijck). br. 4^ Uit: Le Manneken, N^ 62 du 16 Déc. 1827. 

6282 lyL'Indastriel." — Spotprent op den steendrukker en uitgever van het 
geïUustr. blad Plndustriel: Jobard te Brussel. — Gezigt op het plein 
St. Gndale, links op den voorgrond, het hnis van Jobard, waarvan men 
ziet: {jAi\iQ)graphie Royale, en*. „Histoire de Javotte, 1827," en alwaar 
Jobard als vodderaper zijn eigen uitgaven, waarbij vele betreffende door 
hem gemaakte ontdekkingen als scheurpapier opraapt. Lith. met gefingeer' 
den nm. van v. d. Snuif. gr. fol. Onderaan linkse get. : Moniteur N* 9. 
Uit? 

6283 1888. Harddraverij van arresleden te Amst. in de Plantage, Middellaan, 
bg de toenmalige Stadsherberg, thans een deel van het St. Jakobsgesticht. 
Teekening met O. I. inkt door H, F, Oosterhuu. br. 8". Bg den Heer 
J. W. Wurfbain. 

6284 Bassin van het Kanaal te Brussel, (voor het Kanaal op Charleroy). 
(Lastdrager, Geschied. II. 357.) — Op den voorgrond het kanaal, aan 
de overzijde middenin en regts de vlakte du Cbien vert; links de ge> 
deeltelijk genivelleerde stadswal. Lith. znd. onderschr. door Wouters 
Hg. 38, br. 45 dm. br. fol. 



• ) 



136 Belg. spotprenten. — Union Catholique — Liberale. 1888;. 

1^285 i,Port noaveaa alimenté par Ie canal de 1'arêtre." — Spotprent op het 
kanaal vaa Brassel naar Charleroi. (Zie voorg. pi.) Op den voorgrond 
regis Manuekenpis, verderop het kanaal vergroot voorgesteld, zoodat daarin 
2 Indianen in een kano, een Chinesche jonk, Turken en Spanjaarden op 
ecQ vat, enz. aandraven. Lith. znd. nm. br. fol. 

6286 99 Mei. Afbeelding der fraai gedreven zilveren vaas en der ornamenten 
daaraan, ten geschenke gegeven door de Broeders van de Vr^metselaars- 
loge: het Bozenkruis te Alkmaar aan hunnen Voorzitter JT. Nnhont v. d. 
Veen, bij gelegenheid van diens 50jarig hnwelgksfeest met Elis. Eabricius. 
Lith. v. Desguerrois en Co, te Amst. gr. fol. 

6287 88 Jniy. „Désapointement dn 23 Jnillet 1828." — Spotprent op de 
wegens ongunstig weder uitgestelde luchtreis van Mej. £. Garnerin in 
het Pare Aoyal te Brussel. — Links de ingang van het Park, waarbinnen 
Mej. Garnerin, op esn hooge ladder staande, aankondigt, dat de luchtreis 
niet plaats zal hebben. Lith. znd. eenigen nm. br. fol. 

Den 17 Ang. had de vroeger uitgestelde luchtreis met gued gevolg 
plaats, niet in het Park wegens het hooge geboomte, maar bij de poort 
van Leuven. 

6288 83 Ju lij „La Saiute AUiance." — Spotprent op het oppositieverbond 
a tnsschen de Roomsche clericale en de liberale part^ gesloten tegen de Ned. 

Regering. (Lastdrager, Geschied. II. 472 — 79), waartoe de eerste nitnoodiging 
verscheen in de Mathieu Laentberghe, een liberaal blad te Luik, onder 
redactie van P. Devaux en anderen. — Drie voorstellingen op 1 blad, 
waarvan de Ie den afkeer, de 2e de verzoening, en de 8e den verbitter- 
den strijd tnsschen een geestelgke en een (liberaal?) burger voorstelt* 
Met onderschr. : Avant — Pendant — Après. Lith. znd. nm. br. 4^ 
b Dez. voorstelling. Waarschijaiyk eene kopie der voorg. plaat. — TeehetUnp 
in O. I. inkt. Onderaan regts get. : D. L, br. 4". 

6289 lyAUiance electorale." — Spotprent op hetz. £en optogt van een gehar~ 
nast vaandeldrager met Jacob^nenmuts en afhangende rozenkrans, achter 
wien een aantal evenzoo uitgedosle mannen. Regts een bode (Ie Courrier 
de la Jfeuse) te paard, die aan een Catholique en een astroloog : Math, 
Laensberghe^ de hand reikt, zijnde dit de namen van 3 journalen op het 
vaandel gesebreven ; links 3 zich beklagende mannen uit de volksklasse. 
Onderaan regts: wAmis, formons une sainte alliance et donnons nons 
„la main.'' Lith. znd. nm. br. 4®. Gekleurd, Uit : L'Industriel N® 48. 

6290 16 tog. Programma der plegtigheden by gelegenheid van het doopen 
van Prinses Wilhelmina Frederika Alexandrina Anna Louisa, eerate 
dochter van Prins Frederik, geboren 5 Ang. (Lastdrager^ Geschied. II. 
338.) In: Dagblad v. 's Gravenh. v. 13 Ang. fol. 

6291 (Srpt.) rAmsterdamsche Dienst-Meisjes^Kermisdag." — Spotprent in 3 
afdeel. voorstellende: (1) /«De uittocht." Eene meid die kermis gaat 
houden. — (2) «De ware vreugd." £en dienstmeid Zich met haren vrger 
bedrinkende. — (3) pDt thuiskomst." De dronken meid belt op een 
stoep aan, doch wordt afgewezen. Ieder plaatje met 1 reg. boven- en 2 
reg. onderschr. Lith. v. /. Meeuwissen, Hg. 20, br. 32 dm. br. fol 
Gekleurd, Zonder eenig jaar, doch met gelijktijdige aanteekening op de 
keerzyde. 



Spotprenten op de Jezuiten. 137 

6i2Ö2 i^BUea vieflnent du Perou." — Gezigt in een café chantant te Amsterdam, 
(nl. de Grand Salon van Benjamins in de 'lalverstraat bg de Osjessluis, 
later aangekocht en vereenigd met Jrli et Jmicitiae.) Met bovenst, onder* 
schr. Autogtaphie van A. Heyd. br. 4**. Get. : Arke Noaebs, 2e Jrg. 
(18-28) IX. 

6293 Eene begrafeniskoets, die voorbij een Boekwinkel rijdt, wordt door eeue 
vrouw tegengehouden ; boven op de hoeken der koets zitten 3 heeren ; 
op den voorgrond 2 zeer kleine en 2 groote personen. Uit : Fcho. N® 8. 
br. S^'. Is zeker een voorval te Amsterdam. Het maandschrift de Echo 
verscheen in 1828 en 29 bij Gebr. Diederichs te Amst. — Bij den Heer 
Mr. S. v. Gijn te Dordrecht. 

6294 (8 hQW.) ^Conversion du reverend D(e) P(otter), évêque de Bruges (in parti- 
,,bu8), Cardinal (in petto)." — Spotprent op L. de Potter, vroeger zeer libe- 
raal en schrgver van het Leven Yan S. de Ricci in anti-katholieken 
geest, en die thans ijverde voor de clericale partij. (Kemper, Staatk. 
Hist. 655.) — Portret van de Potter ten voeten uit, zittende in zijn 
studeervertrek en eenige boeken, waarbij „La Vie de Scipion de Bied,** 
verbrandende. Lith. znd. nm. 4". 

N®. 6295 tot 6302 zijn spotprenten op de verdrijving en uitzetting der 

Jezuiten over de Belgische grenzen in Oct. en Nov. 1828, die ze zonder 
verlof hadden overschreden, na uit Frankrijk geweken te zijn ten gevolge 
van een Besluit van Koning Karel X van Junij 1828 en een Breve van 
den Paus. Zie bij 6298. 

6295 jyUne seconde croisade." — Links een kar met Jezuiten, yoorafgegaan 
door een priester te paard met eene vlag Concordat, die de Fransche 
grenzen naar België's zjjde overtrekt; regts eenige huizen, waarop % 
personen, zeggende : irlls n*entreront pas. — lis entreront." Op den 
voorgrond een Bureau de douanes, waar 2 beambten, sprekende over de 
toelating der geestelijken, zeggende : «Yoyez ie tarif au mot Concordat, 
«autori8e->t>il Tentrée libre de cette marchandise^laP*' enz. Ondfir de 
plaat een Fransdh lied van zeven coupletten in 2 kol. in boekdruk. 
Lith. znd. nm. fol. Op de Kon. Bibl. te Brussel. 

6296 Grand combat sur la frontière. — Entreront-ils, ou n'entreront-ils 
a jvpasP" — Opschrift boven een komisch gevecht tusschen landlieden,' g6^ 

wapend met hooivorken, bezems, enz. Op den achtergrond eene mine, 
waar hevig gevochten wordt bij een vaandel der Frères Ignortmtins, die 
de strijders aanmoedigen. Op den voorgrond een man te paard met een 
yaandel Enseignement mutuel, op een hoorn blazende en landlieden aan- 
voerende tegen een op een muur staanden Frère Ignordntin, die door ge* 
wapende boeren omringd ia. Lith. naar Madou. Hg. 27, br. 43 dm. br. fol. 
é Dez. plaat, vroegere druk, zonder vaandelopschriften enz. Deze b óp de 
Kon. Bibl. te Brussel. 
6S(97 Spotprent op hetz. — Rechts zit Koning Willem I op een baal, get.: 
Arreté du 2, ter weêrzijden naast hem 2 zakken geteekend^': ^yContrebande 
^saisie è la frontière,'' waaruit hij Jezuiten haalt en naar de overz^'de van 
een water op de : Quai des JesuUes werpt waartegen de Franschen roepen: 
«Gr&ce, Gr&ce, nous en sommes accablés!" door een Hollander asndd 

m. 18 



138 Spotprenten op de Jezuiten en de Belgische petitiën. 18S8. 

andere zijde beantwoord : „Het is te laat broedertje'*. Lith. znd. nm. Hg. 
19, br. 23 dm. br. 4fi. Gekleurd, 

6298 ySaisie extraordinaire faite par la doaane Beige dana les environs 
>,de Laxembourg*'. — Spotprent op de aanhouding van Jezuiten. — 
Op den achtergrond een wagen, beladen met in zakken verborgen Je- 
zuiten, welke door de gendarmes worden afgeladen, en door de chefs 
weer naar de grenspaal Trance worden gecommandeerd. Op den voor- 
grond regts het Belgische douanenhuisje, en een koffer met de Pransche 
reactionnaire wetten enz. Met 10 reg. Fr. onderschr. tf— y in 2 kol. Lith. 
znd. nm. br. fol. 

Kan deze en de 2 volg. platen ook zien op eene aanhouding van 
Fransche geestelijken in de gemeente Tilf, Provincie Luik, door den 
Burgemeester Neef? Doch dit geschiedde in Julij 1830. 

6299 ,,Les Belges a leors Voisins." Spotprent als voren. — Vier Jezuiten 
worden op eene kar, door 3 gendarmes begeleid, over de Fr. grenzen 
gebracht. Onderaan een geestig Fransch lied hierover in 7 coupletten met 
bovenstaand opschrift. Lith. znd. nm. fol. 

6300 |,La mission manquéc." — Spotpreat als voren. Eenige over de grenzen 
gebragte Jezuiten ontmoeten hunne in IiVankrijk achtergebleven orde- 
broeders, die zich b^ een boom aan eten en drinken te goed doen, en 
aan wien zy zich over de slechte ontvangst in België genoten, beklagen. 
Onderaan een vers in 3 kol. met bovenstaand opschrift. Het middelste 
couplet bovenaan bevat eene toespeling op den Jezuiten vriend. Graaf 
E. de Robiano de Borsbeek te Brussel. (Zie over hem: Kemper, Geschied. 
440, 706.) Lith. znd. nm. fol. 

6301 »Le retour du bon vieux temps.'' — Spotprent op Graaf £. de Robiano? 
— Op den voorgrond worden 2 stroopers op bevel van een land- 
edelman opgehangen; op den achtergrond regts een klooster der Igno- 
rantijnen, gedekt door een grooten domper; in het midden een antiek 
kasteel pFéo4alité'*t links een gebouw „Enseignement mutweV* dat af- 
gebroken wordt. Onderaan een Fransch lied van 8 coupletten. Lith. 
znd. nm. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

.6302 Je n''en mange pas." — Zinneprent. — Een Jezuit (Karel X van Frank- 
r^k?) staat bg den Franschen grenspaal met 3 lellen en biedt den 
Nederl. leeuw een rol papier aan, get. : ;/Loi sur Ie sacrilège, Refas des 
jySacremens, La presse abolie,'' etc. nl. zoovele wetten om ook af te 
kondigen, doch de leeuw antwoordt : iyJe n'en mange pas'*, Lith. (door 
A. Dalion?) br. fol. Uit: „Journal de la Seutinelle." 

6303 (^ov.) i^Les petitioas.'* — Spotprent op de petitionnementen in België 
ter verkrijging van vrijheid van onderwijs voor de clericale en van drukpers 
voor de liberale partij. (Lastdrager, Geschied. II. 469, 76, 77.) — In het 
midden eene groote kast, met lange reepen papier voor petitiën, waarop 
de belangstellenden teekenen. Met bovengenoemd bovenschr. en 2 r^. 
onderschr.: ;|Aussi pour la liberté de la presse, y pensez-vous, 1'Abbé?" 
enz. Lith. door v, H{emelrijck). 1829. br. 4**. 

6304 (\'ov. en 1839) „Le pétitionnement en Belgique (1829). Belgische 
jy verzoekschriften. " — Spotprent als voren. Gezigt in een boerenver- 



1888. Spotprenten op de Belgische petitiën. 139 

trek, alwaar een meisje op aanwijzing van haar vader eene petitie 
teekent; voorts eene dienstmeid door een priester daartoe aangespoord, 
en een ander geestelijke die aan 2 bejaarde lieden het petitionnement 
verklaart; regts een boerenknaap door een priester ter teekening inge- 
trokken. Geestige en ware voorstelling in lith. naar de schilderij van 
J, Geimaert, 1831, door J, Pinnoy bij Dewasme te Brnss. Hg. 50, 
br. 54 dm. gr. br. fol. B\j den Heer A. v. Stolk. 

6305 jyLa liberté de renseignement." — Bovenschr. in omgekeerde letters 
van eene spotprent op de vrijheid van onderwijs, zooals de geestelykheid 
in België begeerde, en waarop men verschillende geestelijken (Frères 
Ignorantins of Jezniten) aan dames ziet les geven b. v. in het dansen — 
ehahut en cancan — teekenen (naar het naakt model) enz. Met Lat., 
Holl., Hoogd., Eng., Ital., Fr. onderschr. in 3 reg. : Ite et doeetote (sic) 
Lith. znd. nm. br. 4^. Gekleurd. 

6306 jyLe monopole tne, la concnrrence vivifie. XlXe Grief.*' — Spotprent op 
een der grieven van de Belgen, uitgedrukt in de petitionnementen, tegen 
het regeringsmonopolie van sommige instellingen? — Gezigt in eene 
kerk, waarin links een R. K. geestelijke spreekt over de petitionnemen- 
ten ; regts een Protest, leeraar, predikende over : uRendez k Caesar, ce 
i,qni est du & Caesar.'* Op den achtergrond eene in rood gekleede vronw 
op een 3e preekstoel, zeggende : ,;Dieu dit aimez, aimez, tont Ie reste 
«n'est rien." Lith. znd. nm. met onderschr. : Concurrence,ht,^\ Gekleurd. 

6307 «L'ennemi des caricatures." — Bovenschr. eener voorstelling van een 
priester, een jongen kastgdende, die uitroept: «J'avais été voir Ie petit 
i,St. Martin chez la Crosse," (een plaathandelaar te Brussel.) Met 2 reg. 
onderschr.: lyAh! capon, tn iras donc toujours voir les ca... ca... les 
ycarica. . .tnres?" Lith. znd. nm. met adres van A.Lacrotseie Brnss. 4^ 

6308 jrRespousabilité Ministrielle." — Spotprent op den wensch der liberale 
partij in België over de ministerieele verantwoordelijkheid, eene der 
grieven, waaraan Willem I niet wilde voldoen. — Bovenschr. van: Een 
priester, een knaap kastijdeude om de glazen die z^'n kleine PrinselQke 
kameraad gebroken heeft. Met 2 reg. onderschr. : «Ah I mon Prince, vous 
„avez cassé les vitres I que je vous donne Ie fouet sur Ie derrière de 
nvotre camarade." Lith. znd. nm. 4'. 

6309 Vier Hollandsche spotprenten op de Belgische petitiën voor vr^'heid van 
drukpers en onderwijs en ministerieele verantwoordel^'kheid. — Alle 
oBgen^. zonder naam. Gekleurde lithogr. gr. 8^. waarschgnl^'k uit een 
toen verschenen Holl. boek. 

(1) Vrijheid van onderwijst welk een geluk mgne leerlingen I 

(2) Vr^heid van drukpers en van spreken. 

(3) Aaa ons moeten de ministers zich verantwoorden, niet aan den Koningl 

(4) Vrijheid van drukpers! Waarom plundert g^ dan dien man (Libry-^ 
Bagna'no) 1 1 

6310 (t9 l>ec.) Spotprent op de Potter, die zich voor de Belg. geestel^kheid 
in de bres stelde en gevangen werd gezet (zie N^ 6294).. (Kemper,Staatk* 
Hist. 656, 668.) — Bij een haardvuur, waarin eenige kastanjes liggen te 
braden, wordt eene kat (de Potter ?) door eenige apen (de Geestelijkheid f) 



14» Varia. ISSS^S». 

gebruilct om die uit het ynur te halen; regts aan den maar hangen 
petitiën. Met 2 reg. Holl. onderschr. Lith. znd. nra. (Naar J. H. Hal- 
bertsma door J. de Boer?) br. 4'. 

6312 yRetoor d'nne conquête en 1828. — (Il fait nnit).*' — Twee reg. on- 
derschr. eener afbeelding van een wagen, waarop 3 gedresseerde (?) dieren, 
waaryan er een kansten vertoont aan een koord, voor de poort va eene 
maar, waarboven allerlei kenkengereedschap enz. is uitgestald ; links 
nadert de gewapende magt met eene groote vlag. Lith. znd. nm. br. 4®. 
Doelt waarschijnlijk op eene Brusselsche gebeurtenis. 

6318 (1839). jyLe vrai amateur*' — Spotprent. Een oud heer wijst een 
bedelenden jongen Savoyaard met aap af : „ Va-t-eUy je fCai pat d*arffeni, 
en vraagt aan een heer, die met een bloempot in den arm voor zijn huis. 
Jardinier staat: „Feut^tu ^,1500 florins de ton oignonV* Regts eene 
markt met fontein. Met bovenschrift : nJ^edié è la êociété de Flore** 
Lith. door v. H{emelrijck). 1829. br. 4'\ 

De bjcteekenis van deze plaat is aan Belgische geleerden onbekend. 
Ze ziet waarschijnlijk op firussel ; niet op Gend noch op den Horticulteur 
van Houtte aldaar, die eerst in 1839 begon. 

6314 (96 Maart.) Maskerade door Dtrechtsche stadenten op den Dies'natalis 
der Hoogeschool gehouden. — Afbeelding van den optogt, trekkende langs 
de Oude Gracht, Westzijde, in zijne gehee^e lengte, op 7 bl. van verschilL 
grootte. Lith. znd. nm. of onderschr. (do^. Houtman,) ledere pi. hg. 20^ 
br. 38 k 50 dm. Zeldzaam, 

Hierb^* behoort een : Verslag der Maskerade, gehouden 26 Maart 1829. ütr* 
b^ N. V. d. Monde, 24 blz. 8 '. ; zijnde eene uitvoerige verklaring der groepen* 

6315 14 /tprll, Harddraverij in de Maliebaan te Utrecht. — Twee ongen* 
platen, de eene t Keuring der paarden, naar A, Verhoesen, de andere: 
üitdeeling der pr^s en premie, naar W Hoetenaar. Gekleurde lith. b^ 
Houtman te Utr. br. 4°. — Hierb^* lijsten der 16, 18, 21 en 20 paar- 
den, die op de harddraverijen in 1826, 21 Maart, 1827, 10 Apr., 1828, 
1 Apr. en 1829, 14 Apr. mededongen. — Lithogr. 8°. 

tel6 16 ill«l. nDépart des boulangers de Bruxelles pour Louvain Ie 16 Mai 
,yl829.'* '— Een wagen, waarin 8 bakkers, aangekiaaigd van meelvergifti- 
ging (Lastdrager, Geschied. II. 4)72.) r\jdt, door gendarmes te paard om- 
ringd, door . eene straat, terwijl het volk hen uitjouwt. Met 1 reg. Fr. 
onderschr. in 2 kol. Lith. znd. nm. br. fol. 

6317 39 Mei. |,Fête offerte a S. M. Ie Roi des Pays-Bas par Ia Société 
jyd'Harmonie d'Anvers Ie 2? Mai 1829." — Gezigt van den tuin der 
Harmonie met eène digte menigte heerèn en dames; op den achtei^^nd 
regts onder eene tent Willem I met zijn gevolg. Lith. znd. nm. (door 
V, Hemelr^ch ?) Hg. 85, br. 54 dm. br. foL — Op de Kon. Bibl. te Brnssel. 

(B316 (30 Jai»y ) «Facultatif." — Spotprent op het Kon. Be^lnit van 20 
Jun^' 1829, waarbij de verpligting tot hf>t bezoeken van het Collegiom 
Philosophicnm facultatief gesteld werd, tengevolge waarvan vele déf 
leerlingen hetzelve verlieten. (Kemper, Staatk. Hist. 687.) — Eene 
menigte aangekleede zwarte raven pntvlugt het CoUegiam Philosophicnm. 
Gekleurde lith. xnd. nm. br. 4^*. 



llSSfe Spotpre^iten op het Muziek-concours te Rgssel. 141 

tól9 (SO Jany.) tóaziek-concours gehouden te Rijssel dèn ÈO Junij 1029, 
waarover in de Belgische daghladen van dien tijd een hevige polemiek 
gevierd is en welks uitslag door postdaiven aan de betrokken gëtnëenten 
w'erd bekend gemaakt. — Spotprent hierover tegen Gend, tóör Brussel. — 
jvRésultat dn concours d'harmonie de la ville de Lille." — Onderaan een 
groote handschoen {gant — Gend) gebonden aan een kagchelpijp (buse — 
zinnebeeld eener neerlaag) waarop: „Médaille d*encouragement, enz., 
waarmede een duif de Route de Qand vliegt ; links vliegen 2 duiven met 
den In en 2n pr^s naar Brussel en Douai. Lith. znd. nm. br. 4^. 

De Vereeniging St. Caecilia van Gend en de Harmonie Van Brussel be- 
haalden beiden een eersten pr^'a, doch volgens de Gentenaars moest 
Brussel eigenlijk slechts den tweeden prijs ontvangen hebben. Brussel 
ontving dientengevolge eene niet afgewerkte medaille zonder opschrift 
en wapens. 
320 jyDénouement de la pièce.'' — Spotprent op hetz. doch teïL gunste van 
Gend. Prijsuitdeeling na het concours te Rijssel, waarbij de HH. de 
Munck van Brussel en de Gendsche k&pelmeester d'HoUander tegelijk 
naar voren kwamen om den eersten prijs te ontvangen, waarop éerstge-* 
noemde den anderen toevoegde: wAttendez, Mondieur, ce A'est pad votre 
/ytour." — Gezigt op de markt ; in het midden de Gendsche kapelmeester 
d'Ilollander, een bord met prjjzen dragende, en den Heer de Munök van 
Brussel een schop gevende met de woorden : jytléspecte du moins Ie gant." 
Naast hem regts 2 vechtende honden met kagchelpijpén aan hunn6 staar- 
te enz. Lith. in ov. met 4 reg. Fransch onderschrift, gen^ 1 — É. Znd. 
nm. br. 4°. 

6321 Twee spotprenten, gen® 7 en 8 op hetz. — JJ'*. 7 met onderschrift : 
jyHistorique^^ vertoont een man met witte uniform (d' Hollander), zeggende: 
nSalut a Vhomme en deuil jpour la medaille,*' tot 6en in 't zwart ge- 
kleeden man (de Munck), die antwoordt: » Bonjour Kyzerlik" Lithogr. 
door S. Kierdorff. br. 4". 

N® 8. ;,Antres rencontres." Een man in uniform (d'Hollander) Vertoont 
zijne medaille: Ir pris6, aUtn. den in 't iswart gekléeden de Munck, die 
de zijne zonder opschrift vertoont. Met 4 reg. Fr. onderschrift, br. 4®. 

6322 |,L'astrologue du Festival." — Spotprent op hetz. — Een goochelaar op 
een stellaadje, heft 2 deksels op, waardoor links eeü Victoriabeel^je, met 
opschrift: Gand, en regts een ezel met overgróote ooren zigtbaar wordt, 
en eene zeepbel Kallerael barst. Met onderschrift : „Resumé des gammes." 
Lith. naar Sipphie) K{ierdorff), gr. 4". 

6323 (Ang.) Afbreken van den Haringpakkerstoren te Amsit. — > Wintergezicht 
«aan het Ykant bij den Haribg])ackeï'storen/' — In het niidden de 
Haringpakkerstoren, regts de huizen der Haringpakkerij; links de Nieuwe 
Stadsherberg. Door H. Schoute, met adres van P. Fouquet Jr. br. fol. 
Get. : 13. Uit den Atlas v. Amsterdam b^ Fouquet. (1779.) — Hïei1)g : De 
klagende Haringpakkers-toren te Amst. bij zijne afbraak in Aug. 1829. 
Met adres van J. de Vogel. fol. Waarbij tevens het opschrift van de 
klok: ffBenckt Ids d'een tFür na d'Andère slaat — Mi|jti leven hls eeA 
uur dporgaaté" '' 



142 Belgische Clericale Spotprenten. 1839; 

6324 De Haringpakkerstoreii .te Amsterdam, geteekend den 15 Jan^ 1829, 
toen deze voor ƒ 8930.— voor afbraak verkocht werd. — Op de keer- 
zijde eene schetsteekening van de spits die er van vö<5r 1498 (toen H. 
Krnistoren genaamd) tot 1814 op gestaan heeft. Fraaije teeiening in 
kleuren door J, Jelgerhuis Rz. fol. B^ den Heer J. W. Wnrfbain. 

6325 30 Oet. Gezigt op den Jan Rodenpoorts-toren te Amsterdam, den 
80 Oet. 1829 voor ƒ IIOOO.— voor afbraak verkocht. — Afbeelding 
van den toren op den Singel vlak voor de Torensteeg, met de huizen 
van het Singel Z.zijde. Grav. znd. nm. fol. Uit: C. Commelin, Amster- 
dam. (1698.) — Hierbjj eene: «Korte beschrijving van den toren van 
irden opstand tot de slooping. 8 bl. 12o. en : ;iKlaagzang van den mis- 
„noegden toren. (1829.) 1 bl. fol. 

326 96 Aept. Afbeelding der gestolen kostbaarheden (diamanten, enz.) in 
het paleis van den Prins en de Prinses v. Oranje te Brnssel, 26 Sept. 
1829. 2 bl. Lith. znd. nm. met Pr. onderschr. br. fol. Hierb^ eene Fr. 
l^st van al de gestolen voorwerpen, liith. v. Hoatman te ütr. 4°. 
Benevens de Staats-Conrant van 3 Oet. waarin 76 gestolen voorwerpen 
worden opgenoemd. (Kemper, Staatk. Hist. Aant. bl. 609). Als 
dader van dezen diefstal werd een zekere Constant Polari, genaamd Car- 
rard, in N. Amerika gevat, alwaar in 1831 eenige dezer ontvreemde 
brillanten werden teruggevonden. H\j werd 8 Mrt. 1834 veroordeeld tot 
tepronkstelling en 12jarige gevangenschap. — Anderen beweerden, doch 
ten onregte, dat de gemaal der Prinses zelf, in geldnood verkeerende, de 
hand in deze zaak had gehad. 

6327 ;,Manufacture da Catholique". — Gezigt in de drukkerij van het heftige 
oppositieblad //Le Catholique", uitgegeven te Gend door Adolph Bar- 
tels. — In de werkplaats zijn eenige paters-jezuiten bezig met redi- 
geren, Ictterzetten, drukken, enz. ; een van hen vertoont de medaille der 
„Ordre de PInfamie** ingesteld na 'sKonings gezegde te Luik in Junij 
over het Conduite infame der bevolking. (Zie Lastdrager, II 482; Kem- 
per, Staatk. Gesch. 688.); een ander prijst Bartels dat hij Durand (een 
Oraugistisch schrijver) zoo havent. Lith. met vele inschriften en gefin- 
geerd adres van Mariinet te Parijs, br. 4". Gekleurd, 

6328 Zinneprent op het verbond der Belgische Liberalen en Clericalen. Zie 
N' 6288. — De Belgische leeuw voor een altaar: Belgium foederatum, 
vertreedt een juk en drukt een slang den kop in ; de geest der Vrijheid 
reikt den leeuw eene lauwerkrans, waarboven een krnis en : In hoe signo 
iHnces. Met onderschrift Pro aris et f ode. 1829. Publiê par i^rtels Rue 
des nx jetons N^ 991. Praaije lithogr. waaronder geschreven is: ;,Com- 
flposé et dessiné par Eng. Verboeckhoven." folio. 

Deze plaat wordt door Kemper in z^ne Staatk. Gesch. bl. 688 uitvoe~ 
rig als eene toen verschenen plaat vermeld en is verkleind in: Proces de 
de Potter. Dl. I. 

6329 (9 Oet.) Spotprent op de ophe^ng van het Collegium Philosophicum 
bg Kon. Besluit van 2 Oet. 1829. (Kemper, Staatk. Gesch. 69J). ~ 
Het gebouw wordt door een engel Arreté du 2 Oet, omvergeblazen ; ter- 
w^l uit het daarachter staande gebouw der Staten Generaal een heldere 



1889. Belgische Glericale Spotprenten» enz. 143 

lichtatraal op het gebouw valt. Met 2 reg. boTenschr. en onderaan eene 
yerklaring, beide in het Fr. en floU. Lith. door Eug. i). X. br. 4*. 

6330 iVoF. Twee ODgen®. spotprenten op het rondreizen van Kessels met den 
te Ostende gestranden walviach. (Zie N** 6278-. 80.) — Beide Fransche 
lithographiën door Langlumé met adrel van Valant, rae de Castiglione 
N« 6. Gekleurd, br. 4». 

(1) La baieine d'Ostende, Tisitée par l'Eléphant, la Giraffe, (Karel X?) les 
Osages et les Chinois. Naar Jaqutmain. 

Benige Osagea en Chinezen waren destijds te Par^s te zien. 

(2) Omnibas Royal des Pays-Bas, met bovenschr. «Les Métamorphoses dn 
cjour." — Voorstelling van het walvischgeraamte tot omnibus gebmikt. 
Naar J» Grandville. 

6331 9 l^ov. Toüoeelaffiche v. Zaturdag 9 Nov. 1829, voor de galavoorstelling 
te 's Hage, bij gelegenheid der verloving van Prinses Marianne der Neder- 
landen met PriDS Albert v. Pruissen, onder directie van üoedt en fiingley. 
4®. — Hierb^ Amsterd. Court. v. t Nov.> waarin het Programma der 
plegtigheden. fol. 

6332 (31 dov.) Afbeelding van het Instituut voor Doofstommen en het mo- 
nument voor H. D. Guyot te Groningen, (onthuld 21 Nov. 1829.) — 
Gezigt op de Ossenmarkt; in het midden het gedenkteeken, door een 
^'zeren hek omgeven; links het Instituut v. doofstommen, met de aan- 
grenzende gebouwen. Lith. door C, C, A, Last bg J, M, BiUroth te 
Gron. Chin. pap. Hg. 35, br. 46 dm. br. fol. 

6333 Hetz. anders. — a Lith. naar J. Bos door J, J, Smit v, d. Vegt bg 
J. Oomkens. gr. br. fol. — h Hetz. verkl. Lith. znd. nm. br. 4°. — Beide 
bij den Heer Mr. S. v. Ggn. 

6334 jyHet hand-A.B.C. voor doofstommen." -~ Afbeelding van de 26 letters 
van het alphabet, voorgesteld in even zoovele vingerbewegingen. Naar D. J, de 
Eaas door D. Feeh^aard, met adres van fT, v. Vliet, kl. fol. Bij den 
Heer Mr. S. v. G^n. 

6335 (11 Dee.) „Nieuwe raserva (sic) pers tot zuivering der booze geesten." 
Zinneprent op de Kon. Boodschap van 11 Dec. 1829 ter beteugeling van 
de losbandigheid der (Belgische) drukpers aan de Kamers. (Kemper, 
Staatk. Gesch. 697.) — Onder een pers, die door 2 mannen bewogen 
wordt, liggen eer.ige Belg. journalisten, die laster, bijgeloof, geveinsd- 
heid, enz. uitbraken. Bovenop zit de duivel, met de lyst der 11 grieven 
in de hand, en een 2 reg. Holl. vers in den mond. Lith. door A. Ver- 
hoesen, fol. Gekleurd, — Den 21 Mei 1830 werd de nieuwe doch veel 
gewijzigde wet op de drukpers afgekondigd. (Kemper, 716.) 

6336 i,Vue du Cimetière des Innocens." — Spotprent als voorg. — Een 
vierkant grafmonument met de namen der liberale en nltramontaansche 
Belgische bladen, welke de Unie hadden bevorderd en waaronder de 
slangen der revolutie verpletterd worden, wordt door een regterl^k per- 
sonage (de Minister v. Justitie v. MaanenP?) gewijd. Lith. znd. nm. br. 4®. 

6337 (13 Oec.PP) Spotprent op den Baron G.J. A. de Stassart, tijdens onze 
inlijving bij Frankrijk berucht Prefect te 's Hage, in 1821 als demonstratie 
tegen de Kegering tot lid der 2e Kamer voor Namen benoemd, eu toen 



144 Varia. 1839^ 

liberaal, later he^ig clericaal, vooral bij de debatten over het Oollège Philo- 
sophique en de grieFea in 1829 door België ingebragt. (Lastdrager^ II. 
49, 465 ; Kemper, Staatk. Gesch. 675.) — Baron de Stassart gem. S, 
ontvangt de gelukwenschen en een .versierden domper van eene d^utatie 
van geestelijken, waarbij de voorste Priester gem. A^ een Discoure de 
Mr, de S. in de hand hoadt en gevolgd wordt door Frères de la doctrine 
Chrélienney van wie er een een boek draagt, get. : Séanee du \Z Xhre. 
Links zijn palfrenier met een domper op het hoofd, zeggende : «Le 
i^maitre achangé de livrée." Onderaan een zamenspraak in 4 regels gem. 
A — D. Slechte lithogr. znd. nm. f^, br. 4**. 

6338 //Les rencontres. Brax. Lithogr. de Jobard." — Serie van 24 jyRencontres" 
a of ontmoetingen van Koning Willem I om en bij Brussel, en allen ge- 
tuigende van zijn edel en liberaal karakter, en zonder twijfel toen uitge- 
geven als tegengift voor de onophoudelijke aanvallen der Belgische 
oppositie. Elke plaat met Fransch onderschrift en: Ie tot 24e Rencontre 
als bovenschrift; voorts een blad Frontispice des Rencontres \ de Koning 
zelf eene Constitutie verzoekende, en een ongèn^ laatste blad waar de 
Koning aan een Ceremoniemeester verlof vraagt om Willem Teil te gaan 
zien. — Alle lithogr. door van Eemelrijck 1829 en 2 pi. met 1830. Ia 
in geelen omslag met bovenstaanden titel bij afleveringen verschenen, br. 4**. 

b Dezelfde Serie. Gekleurd (ontbr. 23, 24, 25). 

6339 Afbeelding (in omtrek) van het groote legerkamp te Zeist in 1829 op 
3 br. folio bladen. Bovenaan de barakken, cantines en legertenten, 
onderaan en op het 3e bl. regts de namen der officieren en regimenten. 
Litb. znd. eenigen nm. 3 bl. aaneen. Tezamen hg. 31, br. 150 dm. zeer 
br. fol. — Ondanks alle aanvragen te 'sHage is het m^ onmogelijk ge- 
weest het juiste, jaar en maand van dit kamp te vernemen. 

6340 1830. 9 Jan. ,» Voorstelling der door-ijzing van eenige (4) koopvaar- 
a /,dijsckepen door het N. HoU. kanaal bij ' Purmerende, 9 Jan. 1833." 

(sic.) Naar J, H. Koehkoeky aquatinta door H. W. Hoogkamer. br. fol. 
b Dez. voorstelling. Originele teekening. Beide bij den Heer J. W. Wurf bain. 
De datum 1833 op deze plaat is foutief. Zie v. d. Vijver, Jaarb. voor 
Amst. 1830, blz. 30 — 35, waar dit omstandig beschreven is. 

6341 39 Mei. Tentoonstelling van het lijk van P. L. Bortier, Lid van 
den Brusselschen Raad, overleden 29 Mei 1830. — Bovenaan de af- 
beelding van het praalbed; onderaan een 7 reg. Fr. naamdicht. Lith. 
door Lippens te Brussel, fol, — Bortier was de insteller van de mis, 
welke ten genoegen der luijaards op Zon- en feestdagen gehouden wordt 
iu de kerk St. Gudule te Brussel en daarom heet : La messe des paresseux. 

6342 11 Jnny. Bouw van den Oosterdokdijk voor Amsterdam. — Afbeelding 
V. h. leggen van den eersten steen in de tent in de put van de Ooster- 
doksluis. Teekening in rood en zwart krijt door G. Lamberts, br. fol. — 
Hierbij een afdruk van de gegraveerde koperen plaat, welke bij den eeraten 
steen is ingemetseld. 4" — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

6343 1 «laiy jyHandteekeningen der deelgenooten van het feest ter herden* 
«kiug van den akademischen leeftijd op den 1 Jnly 1880 te Groningen 
jygevierd. Gedr. b^ J. Oomkens. 1830." 4®. — 2 Gegrav. titels en 8 bl. 
facsimilés der handteek. Dit ezempl. is geb. in wit sat^n. 



1830. Spotprenten op het Muziekfeest te Brussel. 145 

6344 (Joiy.) Schilderijtentoonstelliog te Brussel. — Gezigt in eene groote 
zaal Tol schilderijen, waarbij vooraan links die van v. Bree hangt, voor- 
stellende: Be zelfopoffering van v. d. Werf bij het beleg v. Leiden. 
Lith. naar Madou door Betoasme^Pietinckx, br. fol. 

6345 (19 Juiy.) Muziekfeesten tn Brussel. — Drie ongen^ spotprenten, met 
opschrift: Avant, Fendant en Ap^èa, Alle lith. met Eransche genum- 
merde onderschriften door Delfoase te Brussel, br. fol. 

(1) Avant. Regts het Stadhuis te Brussel, waar men als in een toover- 
lantaam een korps Buitsche muzikanten ziet; in het midden een groote 
mnizenval met aangekleede muizen, ni. de menschen, die dit korps tegen 
entree kwamen hooren: links een hansworst, het publiek op een groot 
plakaat wijzende, die tot het bezoek der 117 muzikanten nit Frankr^'k 
uitnoodigt, en op een stellaadje w^st met de vaandels van 9 muziek- 
korpsen (b. v. Ostende, Hal, Bergen, Gend, Rijssel, Duinkerken, Leuven, 
enz.) die meer of min tegen het concours waren, en waarvan de namen 
in dit ex. door eene gelijktijdige hand zijn ingevuld. 

(2) Fendant, Gezigt op het Pare Royal te Brussel, alwaar het con- 
cours gehouden wordt en al de muziek vereenigingen met hunne banieren 
gereed staan ; op den voorgrond links de korpsen van Antwerpen 
en Doornik ; regts dat van Namen (eene groote schaar). — Met enkele 
aanteekeningen in HS. ter verklaring ; o. a. bjj 4 : de muziekvereen. te 
Roermond ontving van Napoleon I een paar cymbalen ten geschenke ; 
bg 4* De pastoor van Willebroeck was kort te voren vermoord, enz. 

(3) Après. Terogtogt der vereenigingen, waarvan de : Harmonie Royale 
d'Anvers den eersten, de Namensche vereeniging den tweeden, en het 
mnziekkorps van Doornik den derden prijs behaalde. Achteraan volgen 
de niet bekroonden, die als zoodanig kagchelpijpen (Nederlaag) met zich 
voeren. Met uitlegging der namen in HS. 

6346 «Voyage de la grande Harmonie.'' — Spotprent met dit bovenschrift o^ 
de afreis van de muziekvereeniging Grande Harmonie (van Hal b^ Brns- 
sel) naar het Concours te Brussel. • — Gezigt op een plein voor de kerk 
Notre-Dame te Hal? (eene Madonna met het Kind in den gevel) in 
welks voorpoort een heer aan de leden der vereeniging gewijde vlagge- 
tjes uitdeelt. Met 4 reg. onderschr. : //Répétition de la Muette de Portici" 
enz. Lith. znd. nm. br. 4'. Bovenaan get.: N** 1. Uit? 

6347 Drie ongen^ spotprenten op hetz. Concours. — Alle lith. znd. nm. (door 
Delfosse^) br. fol. 

(1) ivTableau d'un rêve fait par THabitant du Chatean dn Diable Eztra- 
ifVagant." — Gezigt in het Pare te Brussel ; in het midden de muziek- 
tent, rondom de muziek vereenigingen, zooals: in het midden de Autwerp- 
sche vereen, gen. 2, regts de Gendsche vereen. H. Caecilia, gen. 3 ; links 
die van Hal, gen. 5. Met 15 reg. Fr. onderschr. in 2 kol. gen" A, B 
en 1—13. 

(2) jyRêve de Thabitant du Ch&teaii du Diable accompli." — Bovenin 
de lucht vliegt de Gendsche draak, met de H. Caecilia, die de symbolen 
der muziekvereeuigingen van Bergen, Leuven en Brugge met -zich voert; 

ni. 19 



146 Spotprenten op het Muziekfeest te Brussel. 1890 

onderaan links het vaandel van de Grande Harmonie d'Anvers, die den 
In prija behaalde. Znd. onderschr., doch met vele Fransche inschrlften. 
(3) i,Fête populaire dont Ie peuple est exclus et vne d'ane Aréopage snr 
;,roulettes." — Gezigt in het Pare ; middenin de muziektent, regts de 
tribune voor de arbiters op rollen geplaatst ; op den achtergrond, terzijde 
en vooraan tribanes der toeschouwers. Met bovenst. 2 reg. onderschr. 
(romein) en 8 reg. onderschr. (cursief). Lith. znd. nm. br. fol. Deze 
3e b^ den Heer A. v. Stolk. 

6S48 (15 Joiy ) Spotprent op de wanordelijkheden b^ de inw^ding van het 
Palais d'Industrie te Brussel, door het weigeren van toegang aan som- 
mige personen. Gezigt op het plein voor het paleis, alwaar eenige men- 
schen door kavalleristen onder den voet worden gereden. Met 2 reg. 
Fransch onderschr. Lith. door Mellier ? br. 4fi, 

6349 24 Jttiy. iiHarddraverij ... te Leeuwarden in het Zaailand, op den 
jy24n Julij 1830, in tegenwoordigheid van Z. M. den Koning . . . den 
«Prins V. Oranje, benevens den jongen Erfprins (Willem III). — Lith. 
naar J. E, Mattijssen door Steuerioald en Co. te Dordr. Hg. 42, br. 56 
dm. br. fol. Gekleurd, — Hierbij eene afz. gedr. verklaring, br. Af^, In : 
Stedel. kunstverz. v. Leeuwarden. 

6850 # Aag. i;La parfaite Harmonie." — i,£ruxelles, nuit du 9 en 10 Aoüt 
i;1830.** — Gezigt van eene groote fraaije concertzaal, waarin vele Dames 
en Heeren de, van wie laatste met elkaar handgemeen worden. Met 
bovenstaand op- en onderschrift. Lith. door v, S. br. 4^. Doelt zeker op 
eene toen te Brussel voorgevallen gebeurtenis. 



Wijl omstreeks en door de Belgische omwenteling eene 
groote verandering in zeden, gewoonten, kleeding, enz. in 
Noord-Nederland plaats vond, zgn alle platen, die van 1800 
tot 1830 en kort daarna over kleeding en gebruiken ver- 
schenen, alsook de later zoo veranderde kinderprenten, als 
afbeeldingen van bet oude tijdperk bij het einde van het 
Koningr^'k der Nederlanden geplaatst. 

6351 Verzameling van 31 (ongen^) afbeeldingen van Nederl. en Belg. kleeder- 
dragten, alle met 1 reg. Fr. boven- en onderschr./ Gekleurde litb. naar 
Madou door Burggraaff te Brussel, gr. 4". — Bij den Heer A. v. Stolk. 

(I) Femme de Scheveningen en Costume habillé. — (2) Pêchenr de 
Scheveningen en Costume habillé. (3, 4 en 5) Laitier, Prienr d'Enterre- 
mant et Orphelin d'Amsterdam. — (6) Marchande de ganffres. — (7) 
Habitant d'Huisen, dit Botboer. — (8) Poissonnière d' Amsterdam. — 
(9) Paysan des environs de Dordrecht. — (10) Pêchcur de Dordrecht. — 

(II) Jardinier de Middelbonrg. — (12) Verdurière et paysanne de Tile 
de Walcheren. — De volgende zijn alle uit de Zuidelijke provinciën : 
(18) Lavandière. — (14) Boulanger cornant des pains chands. — (15 
en 16) Rémouleur et marchand de g&teaux de Bruxelles. — (17) Demoi- 
selle en mantclet a Bruges. — (18) Femme du Borainage des environs 



1^0. Kleederdragten, Zeden en öewoonten. 14? 

de Mons. — (19) Les ramonenrs. — (20) Menuisier. — (21) Marchand 
d'alamettes, — (22) Marchande de moules. — (23) Paysan desenvirons 
de Bruxelles. — (24) Laitière. — (25 en 26) Femme d'ouvrier et De- 
moiselle en faille k Bruxelles. — (27 en 28) Marchand de rabans et 
Bouqnetière k Bruxelles. — (29; Ckaudronnier ambulant. — (30) Veil- 
leur de nnit è CJourtrai. — (31) Costume d*hiver. 1827. 

6352 „Uollandsche Costumes. — Cosinmes HoUandaises." — 2 ongen^ platen, 
waarvan de eene een 12tal personen uit de stad, de andere een 12tal 
personen van het land in de eigenaardige kleeding van verBchllleadA 
provinciën voorstelt. Met Fransche verklaring onderaan. Aqnatinta in 
klenren door {C. de Kru^ff^) Amst. Gebr. Buflfa en C (omstreeks 1830). 
2 pi. br. fol. 

6353 Kleederdragten. — Afbeeldingen van Friesche en N.-Holl. vrouwel. 
kleederdragten. Litb. nitgeg. door F. Buffa en Zn. en £. Maaskamp. — 
I. Jonge Friesin. — II. Jonge Noord- HoUanderin. — UI. Het schoone 
N.-Hollandscbe meisje. 3 sts. kl. fol. 

6354 ffStndenten-Societeit Minerva te Leiden," gedurende den cursus 1829 — 30. 
— Onderschrift van een gezigt b\j avond in deze studentensociëteit, 
toenmaals op het Rapenburg bij de 6roen~Hazengracht, thans Kanton- 
geregt. — Deze plaat, waarvan 2 pendanten bestaan, is merkwaardig 
om de portretten der afgebeelde personen, wier namen mij welwiU 
lend door de HH. Mr. J. Kneppelhout te Oosterbeek en Mr. G. 
Everts P.Pz. te Arnhem opgegeven zijn. — Hieronder de beschr^ving 
der meest bekende. Op den voorgrond links de leestafel, waaraan 
W. Prins zit ; achter hem H. F. Lantsheer en A. Veder. Achter de 
leestafel bij de buffetkast staat de kastelein Muller; in het midden zit 
C. V. d. Vlies (zie lager zijn portret als vrijwilliger) met zijn hoiid; 
achter hem op tafel leunende G. A. Ramaer. Links bij de kagchel zitten 
W. R. Veder met 6. v. d. Linde in een boek kijkende; achter Veder 
staat P. Jas, enz. Lith. naar J. Flettss ad vivum door L, Springer, 
br. fol. Zeer zeldzaam, — Hierbij eene schets der plaat waarop in HS^. 
de namen der 30 afgebeelde personen. 

6355 Zeden en gewoonten. — Kerkel^ke attestatie der Ned. Herv. Kerk te 
Amsterdam van 20 Jan. 1825. br. 4*. 

6356 Zeden. — Toelating van R. K. kinderen tot de eerste H. Communie 
in de R. K. Fr. kerk op de Boommarkt te Amsterdam. — Gezigt in de 
kerk tegenover het Hoogaltaar: in het midden de geknield liggende 
jeugdige communianten. Lith. naar «7. </. Hamen door J, Jelgerkuis Ez. 
bij Desguerrois. gr. 4^. — Gedachtenisplaat, aan de kinderen bij zooda* 
nige gelegenheid uitgereikt. 

6357 Vervoerwezen. -^ Afbeelding eener met 4 paarden bespannen diligence 
van dien tijd. Goede houtsn. znd. nm. langw. 4®. 

6358 Vervoerwezen. — Afbeelding eener ond-HoUandsche trekschuit. Aqnatinta 
naar C. C. Fttchs door E, M{aaskamp), D(el.) br. 4®. 

6359 Zeden en gewoonten. — Afbeelding van eene verhuispartij in Amsterdam 
op 1 Mei. Met bovenschr.: „Meidag** en onderschr. : «Het is 12 ure, 
» verstaat gij, mijnheer,*' enz. Grav. znd. nm. br. 4''. Gekleurd, üiti 
Arke Noachs, 5e jg. 1881. N» 3. 



^4(8 Volks- en Kinderprenten. lS30. 

6360 Nieüwjaarswensch van de Kondbrengers en Kondbrengsters der (Amst.) 
Nieuwsbode, 1827 en Kermiswensch zonder jaar. Met houtsn., vers en adres 
van M. V. Kolm. 2 bladen plano. 

6361^ a Nieawjaarsprent, met open midden vak tot het inschrijven van verzen, 
enz. Op de hoeken afbeeldingen van de verrassing van Breda door middel 
van een turfschip in 1590; Lijkstatie van Koning Philips en Gevangen- 
nemen van Hertog Alba. — b Dez. voorstelling. Omgekeerde sleqhte kopie 
der voorg. pi. Beide znd. nm. v. grav. en adres, plano. 

6362 Kermisprent, bevattende 6 voorstellingen van acrobaten. Grav. znd. nm. 
br. fol. 

6363 Volks- en Kinderprenten, gedrukt omstreeks 1800 rn later tot 1850 toe 
bg M. van Kolm, later Wed. v. Kolm, daarna W. Kok, allen Tuinstraat 
te Amsterdam, N® 169. — M. van Kolm, de uitgever v. d. bekenden 
Nieuws-Post, is omstreeks 1790 opgevolgd aan CJeswiet, bockverkooper 
en katechiseermeester in hetzelfde hnis, die aldaar een Catechisatieboekje 
van F. Meyer in 6e druk, en (omstreeks 1784) een : Exerceermanuaal 
Voor de Vrijcorporisten heeft uitgegeven. 

Van het onderstaande stel van 53 platen waren de hontsneêvormen niet 
alle meer voorhanden en de platen werden weinig meer gevraagd, toen 
ik in Nov. 1876 dit stel van den Heer W. Kok aankocht. 
De platen zijn alle oude slechte houtsneden ; het getal houtsneden op 
één blad is bij alle aangegeven. 

De met een * geteekende heb ik niet, doch vele zijn bij den Heer 
de Groot Jamin alhier* 
*1. Trap des Ouderdoms. 

2. Bedelaar, Kr^gsman, Boer, Edelman. — 4 groote goede oude hout- 
sneden met opschriften van: Aa en Aes. — Deux aes. -~ Quater 
trois. — Sinque six. — (Verg. hierover Deux-aes B^bel van 1562 
om de aanteekening bij Nehemia III: 5.) 

3. Vogels. — 24 oude pi. 

4. XJrbanus en Isabel. — 24 pi. 

*5. Lijden en sterven v. J. C, — 8 pi. 

6. 'sMenschen intree in de wereld. — 8 pi. 

7. Jongensspelen . — 24 pi. 

*8. Vijf zinnen. — 5 oude ronde pi. 
*9. Slagtmaand. — 24 pi. 

10. Opvoeding. — 8 pi. Naar Luyken. 

11. Jaargetijden. — 4 pi. 

*12. Saartjje de keukenmeid. — 24 pi. 

13. Cupido's spel. — 24 zeer oude pi. 

14. Kinderjeugd. — 8 pi. Naar Luyken, 

15. Kinderspelen. — 8 pi. door R. Numan. 

16. Jonkheid. — 8 pi. Naar Luyken. 
♦17. Oud-Testam. geschied. — 24 pi. 

18. Winter. — 35 pi. 

19. Jan Steen en Ka. — 16 pi. door J, Coldeunjn* 

20. Geschiedenis der Aartsvaderen. — 16 pi. 



188Ö. Volks- en Kinderprenten. ii/d 

21. Elk jaargetij, enz. — 21 pi. 

22. Be jeugd, van doopen tot trouwen. — 32 pi. 

23. Amsterd. Kennis. — 24 pi. 

24. Kinderspelen. — 24 pi. 

*25. Be Actiehandel. — 24 pi. (Is N^^ 3533. Zie Tafereel der Bwaash.) 

26. Ond-Test. Paradijs tot Abimelech. — 16 pi. 

27. Leven v. Teijeroen. — 24 pi. — Volgens eene aanteckening van 
Mr. J. Scheltema zon Tetjeroen te Amsterdam in 1697 een potsen- 
maker geweest zijn en Peter de Groote aldaar verscheiden malen 
gesproken hebben. 

28. Handwerken. — 24 pi. 

♦29. Carolien en Jan. — 24 pi. — Is N® 26 in een ander ex. 
*80« Leven van Jezus. — 16 pi. 

31. Leven van Steven van der Klok. -^ 24 pi, 

82. Leven der Apostelen. — 24 pi. 

33. Keizer tot Bood. — 36 pi. N» 1—86. Boor J, Coldewijfu 

34. Het Boerenleven. — 12 pi. en Beesten. 8 pi. 

35. Vernieuwde Jan de Wasscher. — 24 pi. 

36. Boeren Kermisvreugd. — 24 pi. 

37. Het Paardenspel. — 16 pi. 
88. Be Onechte Zoon. — 16 pi. 

39. Be Wintertijd. — 2 oude pi. 

40. Vreemde dieren. — 16 pi. door J. Coldéwijn, 

41. Be Kinderkar en Wagen. — 2 pi. door H, Numan, Vroeger by Erve 
♦42. Noord-eind en Alkmaar. — 2 pi. (Wed. J. v. Egmont. 
♦43. Ruitery. — 16 pi. 

♦44. Infanterie. — 16 pi. 

45. Leven van Uilenspiegel. — 24 pi. 

46. Handwerken, enz. — 8 pi. 

47. Bezigheden. — 20 pi. 

48. Boerenstand. — 8 pi. van Coldeufi^'n. 
♦49. Vrouwel^ke bezigheden. — 12 pi. 
♦50. Pantalon, Arlequin, enz. — 8 pi. 

♦51. Brand der Luthersche kerk in 1822. — 4pL (1826.) — Zie N® 6187é 

♦52. Kurassier, enz. — 4 pi. 

* Het Huishouden. — Le Tenir Maison. — 48 pi. 

B^ dezelfde firma zijn nog verschenen : Versierde randen met af beel* 

dingen voor verjaar- of nieuwjaarswenschen ; alle oude hontsn. door H» 

Numan, thans op nieuw gebruikt. Gekleurd, 

(1) Arabesken met het leven v. Jezus. 

(2) Arabesken met 2 voorstellingen uit het leven v. Jezus en 2 straat^* 

(3) Arabesken met het leven der Apostelen. (gezigten. 

(4) Ovaal met bruiloften, enz. Hontsn. v. 1778. 

(5) Ajrabesken met buitenleven. 

(6) Arabesken met kermisvreugd. 

6364 Volks- en Kinderprenten, gedrukt bg P. C, L, v. Staden Cg.^ opvolget 
yan de Erven C. Stichter, later Gebr. v. Staden, die deze platen verkocht 



150 Volks- en Kinderprenten. 

aan 6ebr. Teenhnysen ; in 1876 hield de laatste deze prenten niet meer in 
voorraad. — Zie de lijst der prenten vroeger bij C. Stichter uitgegeven» 
op N^ 8982. — Al deze en vele andere Kinderprenten van Stichter, 
ten getale van ruim 300, zijn volgens een (hierbijge?oegd) berigt van 
den boekverkooper J. Noman te Zaltbommel in 1817 aan hem over- 
gegaan en langzamerhand verdwenen; de firma Noman en Zn. had zelfs 
in 1878 alle herinnering aan deze platen verloren. 
1. St. Nikolaas. — - 12 pi. 

3. Koodkapje. — 15 pi. 

4. Kloris en Roosje. — 12 pi. 

6. Verschillende vermaken, enz. — 12 pi. 
8. Spoorwegen en voertuigen. — 8 pi. 

11. Volksleven. — 28 pi. 

12. Leven v. Uilenspiegel. — 20 pL 

21. Nederl. ruiterij. — 6 pi. door Jf, Bal, 

22. Landbouwwerktuigen. — 24 pi. 
26. Klein Duimpje. — 12 pi. 

29. Jan de Wasscher. — 24 pi. 

30. Rarekiek. — 20 pi. 

31. 't Huis van Christiaan. — 12 pi. 

32. Slagtery. — • 12 pi. 

85. Kinderleven. — 8 pi. A — H. 

86. Kinderleven. — 8 pi. K— P. 
40. Kinderleven. — 9 pi. 

42. De natuur. — 6 pi. 

43. Fransche ruiterij. — 9 pi. 

45. Fabelen. — 6 pi. 

46. De groote vogelkooi. — 96 afbeeld, op 24 pi. 
52. De 12 maanden. — 12 pi. 

58. Krijgslieden. ■— 20 pi. 

58. Kinderspelen. — 4 pL Zeker vroeger reeds gebruikt. 

62. Kinderspelen. — 2 oude pi. door ff. Nvman, 

68. Krijgslieden. — 16 pi. 

69. Neuzenprent. — 24 pi. Vroeger by J. Kanuewet? 

74. De too verlantaarn van Mr. Laronde. — 30 afbeeld, op 5 pi. 
80. Münchhauseus Apeprent. — ^ 16 pi. 
88. Geschiedenis van Spring in *t Veld — 20 pi. 
86. Verschillende dieren. -— 8 pi. 
91. Bewoners van Afrika. — 12 pi. 
94. Militairen. — 16 pi. 
99. Kinderspelen. — 16 pi. 
104. Vermakelijk harlekeinspel. — 1 groote houtsn. en 9 kleinere. 
124. Vermakelijk Kinderspel. — 36 pi. Bijna dez. voorstelling als N® 38 
van de Wed. C. Kok. 
6365 Volks- en Kinderprenten, gedrukt b^ Joh. Noman en Zoon te Zaltbom- 
mel. (Waarechijnlijk een vervolg op bovenstaande serie.) 
27. Koorddansers en Springers. 4 pi. 



1810. Volk»- en Kinderprenten. 151 

85. Dieren. — 12 pi. N— Z. 
36. Kinderleven, enz. — 8 pi. 
821. Leven van v. Speyk. — 12 pi. Vroeger by de Erve E. Siijnders. 
6366 Volks- en Kinderprenten, gedrukt bij de Erve H. RijnderSf te Amster- 
dam in de 2e Tuindwarsstr., die het laatst van den 18e en begin der 
19e eeuw bestaan heeft. 
11. De 4 jaargetijden. — 4 pi. Vroeger bij de Wed. C. Kok, geb. v. Kolm. 

Hiervan ook 1 ex. met adres van J. Wendel, 
17. De nieuwmodische A'msterdamsche dienstmeisjes. — 40 pi. 
19. Ltven v. Robinson (Crusoë). — 12 pi. 

22. 'sMenschen leven van doopeu tot trouwen. — 32 pi. Ook b\j de 
Wed. C. Kok. 

37. Paardenspel. — 16 pi. Dez. bij de Wed. C. Kok, v. Kolm. 

38. De onechte zoon. — 16 pi. Ook bij de Wed. C. Kok. 
44. Krijgslieden. — 16 pi. 

49. Vrouwelijke handwerken. — 12 pi. 
321. Leven van v. Speyk, — 12 pi. 

De volgende zijn alle ongenummerd en W (1 — 4) met HoU. en Fr. 
bijschriften : 

(1) De dood van den Hertog v. Berry. — 6 pi. 

(2) De Tooverfluit. — 9 pi. 

(3) Afbeeldsel der jongheid. — 1 pi. 

(4) Het huyshouden. — 12 pi. 

(4*) Neerl. Koning en Kroonprins in koetsen. — 2 pi. door J, 0{ortman?) 
{5) Bruiloft V. Kloris en Roosje. — 8 pi. 

(6) Klein Duimpje. — 12 pi. 

(7) Roodkapje. — 12 pi. 

(8) Verschillende bezigheden. — 24 pi. 

(9) Landmansleven. — 8 pi. 

(10) Doolhof te Amsterdam. — 20 pi. 

Afbeelding van Koning Willem I, te paard, in een medaillon met oranje- 
takken, eni. Waarsch^'nl^'k uitgeg. in 1831. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 
6367 Volks- en Kinderprenten, uitgegeven door de Maatsch. t. Nut v. h. Algem. 
gedrokt bij de Erven H. v. Munster en Zoon, te Amsterdam, Warmoesgr. 
N. Z. N® 7, later : Warmoesgr. LL, 58. Omstreeks 1780 door H. v. Munster 
opgerigt en nog bestaande. 

A. Nederl. Weldadigheid. — 12 pi. 

B. Nederl. Spreekwoorden. — 20 pi. 

C. Werktuigen. — 12 pi. 

H. Vaderl. Mannen en Vrouwen. — 12 pi. 

K. Vogels. — 12 pi. 

R. Schepen. — 12 pi. 

BB. De nieuwe Jan de Wasscher. — 16 pi. 

EE. Koning David. — 12 pi. door J. 'Plugger. 

Deze prenten zijn in 1817 door den uitgever J. Noman te Zaltbommel 

aangekocht en verder verspreid^ doch later zijn de vormen versleten en op» 

geruimd. De bezitter der firma Noman wist in 1878 niets van deze prenten. 



152 Volks- en Kinderprenten. 1888. 

6368 Kinderprent, nitgeg. b^' J. C. ^o^rM^ in de Taksteeg te Amsterdam. (1830) 
Met HoU. en Fr. opschrift en b^schriften. 

36. Stielen en Ambachten. — 20 pi. 

6369 Volks- en Kinderprenten, gedrokt bij Mindermann eu Co, te Amsterdam 
in de Bergstr. van 1800 tot 184C. 

64. Afbeelding vaa een militair kamp. — 9 pi. 

82. Fabels. — 6 pi. 

83. Straatventers. — 8 pi. 
95. Legertrein. — 4 pi. 

100. Verschillende bezigheden. — 16 pi. 

6370 Volks- en Kinderprenten, gedrnkt bij ScJuUekamp en v, d. Grampel^ te 
Amsterdam N. Z. Voorburgwal over de Nieuwe Kerk. Omstreeks 1830. 
60. Ambachten. — 9 pi. door A. Cranendoncq te Zutphen. 

78. Straatventers. -^ 36 pi. 

6371 Volks- en Kinderprenten, bij Jacobs en Meiers te Amersfoort, in 1840, 
enz. Met UoU. en Fr. boven- en bijschriften. 

174 B. Verschillende bezigheden. — 12 pi. 

6372 Volks- en Kinderprenten, gedr. bij W. v. Bergen, 1807 en 1808 i» Breda. 
3. Allerlei vermaken, waarbij de Jou Jou. (Zie N*^ 5163 in 1792.) — 

12 pi. Vroeger bij Erve Wed. J. v. Egmont? 
15. A-B-C-prent. — 25 pi. 

6373 Volks- en Kinderprenten, gedrnkt bij Broese en Co, Boekdrukkers te 
Brfida van 1820 tot 1850 ?) N^ 1—30. gr. fol. 

1. Jan de Wasscher (vernieuwd, doch naar ik meen, met de oude vers- 

2. Huishouden van Jan Steen. 12 pi. jes). 24 pi. 

3. Nederlandsch leger. (1830—31.) 12 pi. — (4 ontbreekt.) 

5. Straatroepen. 20 pi. 

6. Allerlei zaken. 36 pi. 

7. Harlequin, Piero, enz, 1 pi. 
9. Kermisprent. 12 pi. 

10. Jongens- en Meisjes-spelen. 30 pi. 

11. Allerlei zaken. 36 pi. 

12. Nederl. Spreekwoorden. 24 pi. 

15. Verschill. natiën. 9 ovalen. - 

16. Allerlei handelingen. 10 pi. 

17. Landbouwerij. 16 pi. 

18. Dierenrijk. 8 pi. 

20. Uondenras. 24 pi. 

21. Saartje Jans de keukenmeid. 24 pi. 

22. Jongensspelen. 12 pi. 

23. Driekoningenfeest, enz. 12 pi. 

25. {sic) ABC met voorbeelden. 20 pi. Veel oudere plaat. 

25. {bis) Fabelkunde. 16 medaillons. 

27. Artilleristen. 16 pi. 

28. Slagttyd. 12 pi. 

29. Naarstigheid. 9 pi. 

30. Verschillende beroepen. 8 pi. 



1830. Volks- en Kinderprenten. 1^ 

6375 Volks- en Kinderprenten, gedrukt bij J. Oomkens te Oromngen, ISUf; 
Gem. : A — E en G ; en met bovenschrift : Kindervrengd, door J2. O. 
RijkenSf bevattende ieder 9 genummerde platen op 1 bl. — Hierbg be- 
hoort volgens de aanwijzing onderaan eene handleiding. 

6376 Volks- en Kinderprenten, gedrnkt bij C. Brouwer, in de Ramen te 
Hoorn. — Afbeeldingen voor de fabelen v. Ezopus. 

6377 Volks* en Kinderprenten, gedrnkt bij J. Hendriksen, op de Hoogftraat 
bij het Stadhnis, 1800; later T J. Wijnhoven Hendriksen te Botterdam, 
3. Gezigten van Rotterdam en Delftshaven. — 2 pi. door Lubeeh, 

32. Ontsnapping v. H. de Groot te Loevestein. — 12 pi. 
(Ongen®.) Rebusprent. — 36 afbeeld, in lith. 

6378 Volks- en Kinderprenten, gedrnkt bij Jac. Thompson op de Hoogstr. b^ 
de Nieuwmarktsteeg te Rotterdam. 

3. Het vermaak der kinderen. 2 oude hontsn. door Lubeek. 
64. Vogels. — 2é pi. 

6379 Volks- en Kinderprenten, gedrukt by J. C. Vaarberg te Weeap, 
D. Nederl. gebeurtenissen tot 1645. — 16 pi. door Oortman. 
136. Geschiedenis van Jaqnet en Nahette. — 36 pi. 

6380 Kinderprenten, gedrukt b\j Clement, de Vri en t. Stegeren te ZwoUe» 

a. Bijbel sche figuren van het N. Testament. — 16 pi. 

b. Gezigten van Amsterdam. — 16 pi. 

6381 Volks- en Kinderprenten, gedrukt bij P. J. Brepols te Turkhout, Alle 
met HoU. en Fr. opschrift en bijschriften. 

85. Slag V. Wagram. — » 12 pi. 

6382 Volks- en Kinderprenten, met tekst in het fioerenfirieech door de Gebroe- 
ders J. H. en £. Halbertsma. (Gedrukt omstreeks 1825 b^ J. de Lange 
te Deventer), met adres van F. Houtkamp te Sniti (Holtkamp te Sneek). — > 
Deze prenten worden in Friesland : Heiligen geheeten, doch zijn thans 
zeer zeldzaam en allezins merkwaardig. 

11. Verschillende bezigheden. — 15 pi. met 20 b^schriften. 
31. Haneprent. — 1 gr. pi. 
54. Volksleven. — 12 pi. 
97. Ambachten, enz. — 12 pi. 

Zie over Volksprenten met verzen in Boerenfriesch het stukje v. Mr. t. 
Beyma in: Navorscher, 1877. bl. 168, of N« 4 en: Catal. Friesche Ten- 
toonstelling, bl. 146. N» 118, wat een volledig en zaamgebonden stel 
dier Friesche prenten was, toebehoorende aan het Frieseh Genootschap. 

— Verder bezit ik nog 3 prenten, met dieren, beroepen, enz., gedrnkt met 
bronsgoud op ruw gekleurd papier, op eene waarvan staat: A^ 1789« 
N® 5. — Deze zijn zeer zeldzaam en hoogstwaarsch^'nlijk vó6r 1800. 

— De Heer Mr. W. S. Boeles, thans Vice-Pres. Gerechtshof te Leeu- 
warden, bezit eene fraaie verzameling van Kinderprenten van dezen tgd, 
waarin nog vele 'andere, hier niet opgenoemd. 



ni. 20 



154 Volks- en Kinderprenten. 1830. 

6883 Kinder- en Gezelschapsspelen. — Prenten tasseben 1800 — 1880 gedrukt 

en door verscbillende firma's uitgegeven. 
a Het nieuw en vermaakelijke Gansenspel. Oude houtsnede van 1780 door 

ff, Nïêman, uitgeg. bij J. Bouwer en Wed. J. Ratelband. 
è Een dergelijk Ganzespel. Hontsn. met veranderingen en adres A. Meijer, 

Voorburgwal over de Nieuwe Kerk, in de Zwarte Hen. 
e Dei. plaat. Met adres van S. en W. Koene, in de Boomstraat. 
d Dez. plaat. Met adres van de Erve H. Bijnders. 
e Nederlandsch Ganzespel. Andere voorstelling, met verklaring onderaan. 

G«grav. zud. nm. Met adres v. Mindermann en Co. te Amst. 
ƒ Nieuw vermakelijk Ganzenspel. Slechte Belgifiche houtsn. Met adres van 

Wed* L. C. Vermande te Medemblik. Gekleurd, 
g Uilespel. Ruwe houtsa. Met adres van J. Hendriksen. 
h Str^k weg eu geef wat. Ruwe houtsn. met adres v. B. Koene, Lindegracht. 
j Dez. plaat, met adres van S. en W. Koene, op de Lindegracht. 
h Het nieuw vermakelijk spel, genaamd : de Jood. Houtsn. door J, Oortman, 

Met adres van S. en W. Koene. 
/ Nieuw Arlequins- en Kasteleinsspel. Houtsn. Adres van J. Zender te Dordrecht. 
m Vermaaklijk ABC spel. Houtsn. Adres v. A. Bakker, op 't Water b^ den Dam. 
n Nieuw Schimmeispel. Houtsn. door 2). W, StoopendacU, Met adres van 

M. Gastman, Haarlemmerd^k b^' de Eenhoornsluis, N° 82. Metafz.gedr. 

verklaring, kl. fol. ->~ Dit Schimmel- of Klok-en-Hamerspel wordt tegen- 

woordigf hoewel in eenigzins anderen vorm, nog gespeeld. 
o Nieuw Stoombootspel. Houtsn. met afbeelding der thans afgebroken (?) 

Oude hoofdpoort te N^'megen. Met adres v. T. J. W^nhoven Hendrikien. 

Hoogstr. te Rotterdam. — Met afz. gedr. reglement in 4fi, en cijferkaarlje. 
^ Dez. plaat. Gekleurd. 

q Carousel-spel. Houtsn. door D. W. S(toopendaal). Znd. adres of verklaring, 
r Nieuw vermakelijk Hanespel. Lith. znd. nm. of adres. 
ê Nieuwe Post- of Reizigers-spel. Lith. met afbeeld, van een met 4 paar- 
den bespannen postwagen. Met adres van H. Piza, Amstelstr. 29. Geileurd, 
t De Engelsche paardenwedloop. Lith. door D. K. Muller en Co, te Arnhem. 
u Raadselspel. In boek dr. met adres v. W. Breebaart, Nieuwstr. te Hoorn, 

eu afz. gedr. berigt in 4**. 
V De Nieuwe Schutter^. Gezelschapsspel. Houtsn. met verklaring in boekdr. 

Znd. nm. 
w . Het Metalen-Kruisspel. 2 Houtsn. met verklaring in boekdr. Znd. adres. 
jt Biljart-reglement, met adres v. J. Hendriksen te Rotterdam. Plano. 

Verklaring van het gezelschapsspel de Nieuwe Schutter^. Met adres van 

H. Moolenijzer. — Hiervan bezit ik de pi. niet. 



PLATEN OVER 
DE BELGISCHE OMWENTELHTG, 

DEN TIENDAAGSCHEN VELDTOGT EN HET BELEG DER CITADBL, 
DE CONFERENTIE OVER DE SCHEIDING VAN 

NEDERLAND EN BELGIË 

SN ANDBBB GBBEUBTENISSBN VAN DIBN TIJD. 



Verreweg de meeste prenten, vooral de spotprenten, soowel 
die in Nederland tegen de Belgen, als welke in België tegen 
Nederl. personen en toestanden vervaardigd werden, zgn van 
zeer gebrekkige teekening en slechte litbogr. uitvoering. Eene 
loffelgke uitzondering maken de enkele Fransche en Engelsche 
spotprenten, die zich door geestige voorstelling en juiste teeke- 
kening voordeelig onderscheiden. 

Vele der Hollandsche spotprenten waren te koop bg of zgn 
uitgegeven (?) door Anton Cramer, uitgever van de Arke Koaohs 
te Amst., door A. J. Tetroode te Amst. (later te 'sHage) en 
door S. M. Coster te Ainst. 

Na Sept. 1830 worden over België alleen die platen vermeld, 
welke op de Omwenteling en hare gevolgen betrekking hebben. 

6385 1880. 95 Ang. Affiche van den Koninkl. Schoawbnrg te Bnuael voor 
de Yoontelling van la Mnette de Portici (Kemper, Staatk. Hist. 720.) 
8®. Soogit zeldzaam. Bg den Heer Mr. S. v. G^n. 

8388 Tnmnlt voor den Schoawbarg, na afloop der voorstelling van La Mnette 
de Portici. — Een HoUandsch officier wordt door eenige rebellen ont- 
wapend, enz. Met 2 reg. Holl. onderschr. Lith. naar J, Steffn door 
Daitoaüle en Veldhuizen. 8°. Uit: P. J. Hallo, Bedragen tot de ge- 
schied, der Nederlanden (van 25 Ang. 1880 — 25 Ang. 1881). Amst. 
1880 — 82. 4 dln. 8®. — De platen io dit werk waren ook afzonderlek 
Yerkrggbaar. — Bg den Heer Mr. S. v. 6gn. 

8887 M Aog. Spotprent op de voorbeeldelooze nalatigheid en het pligtver- 
snim van de Bmsselsche antoriteiten b^ het begin der ongeregeldheden 
op den 26 Ang. 1830. (Lastdrager, Geschied. II 584.) — Gezigt op 
eene barricade op den hoek eener straat, waarb^ een gewapende Belg 
staat, den hoed in de hand hondende. Met 2 reg. onderschr.: yVondries 
«Yons me faire Tamitié de me dire oü étaient les autorite de Bmxellei 
«Ie 26 AotLt 1880 P" Lith. naar Champion. 4^ 

De Burgemeester van Brnssel L. de Wellens was dien avond nitdestad; 
noch de plaatsel^ke Kommandant, W. Graaf v. Bgland, noch de Gouver- 
neur of eenige andere Nederl. autoriteit was op het stadhuis te vinden. 



V 



156 Opstand en straatgevechten te Brussel^ en2. 1830. 

6888 lyEvènemens de Brazelles." — Opschrift in een langwerpige rnit op deil 
rood of groen cartonnen of halven lederen, hreed 4fi band van eene ver- 
zameliug van 29, of meerdere, ongen^ platen (zonder register) betreffende 
de gebearienissen te Brussel, Antwerpen, Gcnd en omsl reken van 25 
Ang. 1880 tot 27 Maart 1831. Alle lithogr. naar en door verschill. 
teekenaars, ieder bg. 17 ^ 19i br. 23 dm. 4®. en br. -4°. 
— Over Broatel zign N® 1 tot 20, 29 tot 43, 48 tot 51; over Ant- 
werpen N® 22 tot 28, 52, 54 en 55 ; over Gend N» 21 ; over Brugge 
N^ 44, 45; enz. 

(1) 25/viiI. 1830. Maiton de Libry-Bagnano. (pillée.) 

(2) 1/ix. — Entree du Prince Hereditaire. 

(8) 21 ^iz. — Attaque contre les troupes dans les plaines de Dieghem. 

(4) 21/lz — Attaque contre les troupes hors de la porte de Flandre. 

(5) 28/lX — Rae de FJandre l Bruzelles. 

(6) ZB/jx. — • Entree des troupes par la porte de Namur. 

(7) 28/ix. — Entree des troupes par la porte de Schaerbeck. 

(8) 23/lx. — Entree des troupes par la Rue Royale. 

(9) 23/lX. — Embuscade k la Rue Royale. 

(10) ^8,26/ix. •— (Canon de Charlier de Liège, dit) U Jambe de Bois. 

(11) 24/ix. — Attaque a la montagne du Paro. 

(12) 26/ix. — Position des troupes k Tiutérieur du Pare. 
(18) 25/ix. — Attaque de Thdtel de ville par les troupes. 
(14) 25^x. — Rae de Schaerbeck. 

(16) 26/ix. — Pare de Bruzelles. 

(16) 27/IX. — Retraite des troupes par la porte de Louvain. 

(17) 27^ix. — . Café de 1'Amitié et ancien hdtel du Prince Frédéric. 

(18) 27/lX. — Vue de Tentrée du Pare par la Place Royale. 

(19) 27 IX. ^ Hdtel de Bellevue après la bataille. 

(20) 28/lX. — Maison de F. Meeus, incendiée Ie 27 Sept. 1880. 

(21) 15/x. — Affaire de la légion Belge-Parisienne êl Oand. 

{22,) 27/X. — Entree des volontaires Belges par la porte Borgerhout. 
(28) 27/X. — Prise de la porte de Malines. (Anvers. 

(24) 27/!x. — Attaque des HoUandais par Ie peuple sur la place de Meir. 

(25) 27/x. — Prise de TArsenal. 

(26) 28/x. — Vue intérienre de TArsenal d'Auvers après rincendie. 

(27) 28/x. — Vue de l'Eiitrepót d'Auvers après 1'incendie. 

(28) 28/x. — Vue du Convent après Ie bombardement de 27 Oct. 

(29) 27/111. 1881. Maison de Matthieu après Ie pillage du 27 Mars 1881. 
Behalve deie 29 platen, die men meestal b^een gebonden aantreft, be- 
zit ik nog de volgende- lithogr. afbeeldingen, waarb^ ook van gebeur- 
tenissen te Brugge, Luik, enz. die wat formaat en uitvoering aangaat, 
overeenkomen met en tot aanvulling dienen van de voorgaande; — enkele 
van deze z^n in sommige ezempl. der Evènemem h^ de voorgaande ge- 
bonden. De volgorde der pi. 1 — 29 enz. verschilt in b^ua alle exemplaren. 

(80) 25/TIiï. 1880. La maison de Libry-Bagnano. (Als N^ 1, doch anders.) 

(81) 28/ix. — Jonmée du 23 Sept. 1830, Rue de Louvain. 

(82) 28/ix. — Jeudi 23 Sept. 1830. 



1889. Opstand en straatgevechten te Bmssel, enz. 15? 

/■ 

(33) B6/yiii. Palais de Mons. v. Maanen, MinUtre de la ^osticeèBraz. 

inceadié par Ie peaple. 

(34) 28 IX. Journée da ,23 Sept. 1830 on de la Jambe de Bois. 

(35) 23/ix* Entree de lanciers et cnrassiers par la porte de Louvain. 

(36) 23/ix. Défense a Tentrée de la troape êl la porte de Schaerbeck. 

N' 35 ea 86 bg den Heer Mr. S. v. O^n. 

(37) 23/ix. Défense de la porte de Schaerbeck Ie 23 Sept. an matin. 

(38) 23/lx. Keception des Hollandais k la porte de Laeken. 

(39) ? Attaque de la Place Royale par les tronpes Hollandaises. 

(40) 24/ix. Vue dn manége, incendié par les Hollandais. 

(41) 25/ix. Reprise de Tescalier de la Bibliothèque. 

(42) 26/ix. Prise dn Paro, Dimanche 26 Sept. 1830. 

(43) 23 — 26 Batterie d'obnsiers et position des tronpes^ prés Ie cime- 

IX. tière de St. Josse-ten-Noode prés de Brnx. 

(44) 26/ix. Fran9. Lodewgk armé dn drapean tricolore te9oit Ie fen 

des Hollandais. (Brnges.) 

(45) 27/lX* Evacnation de Brnges, par les Hollandais. 

(46) 28/ix. Evacuation d'Ostende par les Hollandais. 

(47) 28/ix. A 9 henrea dn matin Ie Cbr. Delemme arbore Ie drapeiia 

(beige) sar la Fontaine. (Liège.) 

(48) 2/X. Place des martyrs de la liberté. 

(49) Vue de la Place des martyrs, dédiée k la Garde Civiqne. 
(op andere ez. staat ;;anx défensears de la patrie/') 

(50) 4/x. Grand sernoe è Ia mémoire dn Comte Fréd. de Mérode et 

des braves morts ponr la patrie, Ie 4 Oct. 1830. 

(51) 24/x. Fanérailles de Jenneval, autear de La Brabanfonne, et de 

ses compagnons, etc. 

(52) 25/x. Première attaqae des Hollandais par les boargeois d*Anvers 

devant Thotel de ville. 
(63) ? 'Les canons de Tirlemont. (De inwoners van Tienen yer« 
zamelden een groot aantal groote boterpotten en plaatsten 
die als geschat op de wallen, waardoor de Hollanders af- 
geschrikt zonden z\jn die plaats te belegeren.) 

(54) ? Bonrse d'Anvers, ou les Hollandais enfermèrent les bourgeois. 

(55) 27/x. Dernière attaqae des Hollandais k Anvers. 

Deze 55 platen z^n door de volgende teekenaars en lithographen; 

Naar P. Zauterê door Bewasme^Fletinckx N^^ 3, 5—9, 11—18, 24 en 46. 

Dit N^ 46 is b^ Jobard en heeft alleen F. L. onderaan in de afbeelding. 

Naar T, FourmoU door Dewasme^Fleiinckx : N" 1, 4, 20, 22,25 — 27, 

29 en 43. N^ 35 door Dewoême^Fletinekx, znd. nm. v. teekenaar. 

Naar va» Hemeltjjck door Jobard i N^» 2, 23, 28, 31, 32, 42 en 48. 

Naar Sturm door Jobard: W 19, 30, 34, 45, 50 en 54. 

Naar Madou door Detooême^Fletinckx : N^ 10 en 51. 

Door F, Simonau met adres van Jvautto: N® 36, 37, 39, 41 en 49. 

Naar Mogfordt: N** 33. 

Door LaenUi N^ 40, doch znd. nm. y. teekenaar. 

Znd; naam: N» 21, 38, 44, 47, 52, 53 en 55. 



i58 Straatgevèchten te Brodsel. ^ Belgische Medailles. 1890. 

B389 tPltn des pMitions occap^es dans Ie haat de la ville de Brnxelles, 28 
„k 26 Sept." — Plattegrond van BroBsel met aandniding in kleuren 
van de poaitiën der Nederl. en Belgische troepen, en van de hnisen 
in den naeht van 25 op 26 Ang. geplunderd. Lith. snd. nm. br. fol. 
Deze kaart wordt dikwgls gevonden in het voorgaande boek: Evènemens 
de Bmzelles, Anvers, etc. 1880« doèh dan in vieren gevouwen. 

6390 1 Aept. Plattegrond van Brussel, met aanduiding van den w^ door 
dei^ Prins v. Oraige afgelegd op 1 Sept. Lith. dooi i)« J). Büchler. kl. 4^. 
Bovenaan get. : Boek II, Hoofdst. 15. Uit : Bosscha, Leven v. Willem II. 
1852. gr. %^ uitgave. 

6391 Afbeelding van v^f Belgische Gedenkpenningen, op verschillende gebeur- 
tenissen van dien t^^ aldaar geslagen. Op 1 blad. Lith. van Sieuertaald 
en Co. te Dordt. br. 4fl. B\j den Heer Mr. S. v. G^n. 

a De Belgische leeuw en vlag met omschrift: i^Gourage et force"; keer- 

z^de : De schouwburg te Brussel, met omschrift : «Muette de Portici.** 

(Opgevoerd 26 Ang. 1880.) 

b De Antwerpsche maagd zittende op de ruinen van het Entrepot; keer- 

z^de 9 reg. Fr. inscriptie : tincendie de VEntrepdt," enz. Met omschrift : 

„A vaincre sans péril on triomphe sans gloire." 

e Borstb. van Surlet de Chokier, met omschrift: »E. Bon. Snrlet de Cho- 

lykier, Régent de la Belgiqae" ; keerz^de : i»Elu par Ie Congres National 

»le 24 Fév. 1881." 

d Een herder met het gelaat van Chokier en schapen, met onuchrift: 

i»Ego sum pastor bonus*^; keerz^'de: een geschoren schaap, met omschrift: 

)iSic vos non vobis — Vellera fertis oves." 

e Borstb. v. Leopold I, met omschrift : i^Leopoldl, Roi des Belges"; keer- 

z^de: Een Rom. lictorsta^ tusscheu de namen der bestuursleden v. d. 

Senaat en van de Kamer der Volksvertegenwoordigers, met omschrift : 



i^Première Session." 



6392 Portretten van personen, die aan de Belgische omwenteling van 1880 — 81 
hebben deelgenomen of daardoor vermaard z^n. — Alle borstbeelden ; 
Lith. fol. of gr. 4«. 

a L. J. A. de Potter, lid van het Voorloopig Bewind in België, den 80 
April 1830 wegens pogingen tot oproer voor den tyd van 8 jaar buiten 
de Nederlanden gebannen. — Onderaan eene afbeelding van hem, in de 
gevangenis «des petits Carmes" te Brussel. Door Vineent, gr. fol. 
h Hetz. portr. verkl. znd. de 2e afbeeld. Met 7 reg. Fr. onderschr. Naar 
de la Bate door P. Coenraets, gr. 4fi. 

e M. Reyphins, Voorzitter van de 2e Kamer der Staten-Generaal in 1828. 
Naar de Long. . . P door OtUa. . . P b\j Bauduin et Co, fol. 
d E. Surlet de Chokier, Afgevaardigde uit Limburg, later Regent van 
België. Door Sturm b^ Jobard. gr. 4^. 

e Ch. de Brouckère, Limburgsch afgevaardigde, later Burgem. v. Bruaael, 
Min. van Finantiën en ad interiéi v. Oorlog in België. Naar Delanghe. gr. 4^. 
f Th. Fallon, Afgevaardigde van Namen. Naar E. Montius» gr. 4*^. 
g E. C. de G^lache, Afgevaardigde uit Luik, schr^ver van verschill. 
^eschiedk. werken. Naar E. Montiut. gr. 4*. 



1890. Belgische Portretten en Spotprenten, 159 

k P. A. de Meulenaere, Lid van het Nation. Congres, later Oouvemenr y. 
West- Vlaanderen. Naar K Montius, gr. 4®. 

% Baron d'Hoogyorst, Bevelhebber der stedelijke schatter^] in Brussel. .Door 
CoUeye. 4fi, 

k A. de Pontécoalant, Bevelhebber van het Belgisch-Parijsche legioen ti- 
raillears, verslagen 30 Oct. 1830, bQ Oostbnrg in Staats- Vlaanderen door 
de HoU. troepen onder Lait.-Kol. Ledel. — Onderaan een kleine afbeel- 
ding van een gevecht. Door Séurm. fol. 

/ Angast, Prins van Lenchtenberg, zoon van Engène de Beanhamais, 
pretendent voor de Belgische kroon. Met onderschr. : jyAngoste, par Ie 
»voen de la Nation, premier Koi des . Belges." Lith. znd. nm. fol. 
De N® e, /, ^, h zijn lithogr. door van den Burggraaf. 

6393 vBelgië in 1830 of facsimilés- van de handteekeningen der personen in 
«de gebeurtenissen aldaar betrokken, met korte aanteekeningen betrefiènde 
.dezelve. Amst. C. M. Ferrari, Zeedijk N» 142." 2 Cah. br. 4". — Be-i 
vattende op 9 bl. de gelith. handteekeningen van 52 Nederlanders en 
48 Belgen. Met 4 blz. verklaring. Uoogstwaarsch^nlijjk uitgegeven door 
den geschiedschrijver J. Koning. 

6394 Spotprent op de aanvoerders van den Belgischen opstand. — Links zit 
de Potter met een scepter in de hand en een strop om den hals 
onder de galg, waarop een aap (Kessels) zit. In het midden vertoont 
een Belgisch generaal de poppékast, . waarvoor H ifhomme aux certu 
Jicati de 1800 francs nl. Ch. de Bronckère, burgemeester van Brussel) 
gelden inzamelt. Begts 2 gedecoreerde heeren, waarvan een: rhommeaux 
atpergeSi de Graaf de Celles, lid der Staten-Gener. — Met Pransche 
onderschriften A — O. Lith. znd. nm. br. fol. Gekleurd. 

6395 Spotprent op het Voorloopig Bewind in België. — Vier mannen (S. v. d. 
Weyer, F. de Merode, de Potter en GendebienP) bezwijken onder een grooten 
kroon, die een Belg hun op de schonders legt. Met ondepschr. : «Cest 
«trop pesant ponr nous. — Du courage, 9a n'est que provisoire." Lith. 
naar D, E, br. 4fi. 

6396 Spotprent op de Potter c. s. — In het midden staat een man, in een 
harnas bestaande uit allerlei potten (de Potter) met de voeten een 
vaandel vertredende, gemerkt: EoUandsch juk met de zinnebeelden van 
bloei en welvaart. In de linkerhand houdt h^ een vaandel met opschrift : 
Belgisehe vryheid, waarop een havelooze bedelaar. Op de armen en heupen 
zitten verschillende kleine mannetjes, die door het breken der touwtjes 
er afvallen. Met onderschr. : i^De minste schok of ik leg met m^'n ge- 
ivheele boel in duigen." Slechte lithogr. (Uitg. van S.M. Goster te Am- 
sterdam), br. 4fi, Gekleurd. 

6397 Caricaturen op Sylvanns v. d. 'Wejer, Minister van Buitenl. Zaken, en 
Ch. Bogier, Afgevaardigde, beiden afgebeeld als Dwergen ; van de Weyer 
als N^' 7 in het Dwergentooneel (N<^ 3664 bQ het Tafereel der Dwaas- 
heid) en Rogier als N^ 8 van datzelfde boek. — 2 Platen, ieder met 
een HolL vers door E. L, G{linderman) te Utrecht. Lith. door A, Fêr- 
hoenn, 4^. Gekleurd, 



\ 



160 Belgische Spotprenten. 1S30. 

6398 Zinnepreat op de eensgezindheid der Belgen bij den opstand. — In hel 
midden een monument met de namen der opgestane gemeenten, en in 

' het voetstuk een paar verbonden handen met onderschr. : jyL'unio'n nons 
lerend forts." Bovenop een leenw met een schild : „Liberié" en 2 vlaggen 
met «Liberté" en «Liège pour Bruxelles/* Rondom het monmnent eene 
menigte (genommerde) gewapende Belgeu te voet en te paard, die den 
eed zweren. Met onderschr.: «Dédié a tout vrai Beige." Lith. naar E» 
de Loose, br. fol. 

6399 Zinneprent op de vaderlandsliefde der BeTgen tijdens het begin van den 
opstand. — Een vrouw haren man, die wil gaan eten, aansporende: 
ffVenx tu bien aller faire des barricades vilain cocu, ... tn ne dineras 
jvpas avant 1" Met bovenst, onderschrift. Lith. door Osborne. br. 4fi, In 
de Verzam. d. Charabre des Représenlants te Brussel. 

6400 Zinneprent op der Belgen dapperheid. — «La raison du plus brave est 
«toojours la meilleure." — Een Belgisch vrijwilliger vertreedt een ge 
wond Hoilandsch grenadier en plant hem de Belgische driekleur op de 
borst. Lith. znd. nm. 4P, Op de Koninkl. Bibl. te JBrnssel. 

6401 |,La force d*un citoyen Beige." — Een Belg, een vlag Ltberté in de 
eene hand, heeft in de andere 3 ketens, welke in de neusgaten van een 
officier met paardenkop (Prins Krederik), een minister met beerenkop 
(v. Miianen) en een invalide met kattenkop (Libry) z^n bevestigd, 
terwijl zg roepen : jyNous sommes dons forcée de crier vive la liberté." 
{sie), Lith. znd. nm. br. 4fi. 

6402 i,Le fromage remplis de malice, «ons Tarbre de la liberté.'* — Spot- 
prent. Een van boven uitgeholde ronde kaas, waarin vier dieren : 
1. een beer die zijn kroon verliest (Willem I), 2. een zwign (v. Maa- 
nen), 3. een aap met kettingkogel én krukken (Libry-Bagnano), én 
4. een ooijevaar (de Kroonprins) die het nest wil verlaten. Tusschen 
hen staat een Oranjeboom met vrgheidshoed en Fr. vlag en afvallende 
oranjeappelen. Met bovenst. 1 reg. onderschr. en opschrift: «Gonterdone 
lyvan Maanen si elles sont mure," {sic) enz. Zeer slechte Belg. lith. znd. 
nm. 4^. 

6403 » Bascule politique." — Spotprent. Een wipplank, waarop aan de linker 
omhoog geheven zijde Koning Willeni I, Prins Frederik, v. Maanen en 
de Prins v. Oranje gezeten z\jn ; aan de andere, zware, zQde zitten de 
Vr^heid en de Belgische maagd, wijzende op het Provisioneel Belg. 
Gouvernement, waarbij een Belg met vaandel: gZibre ou mourir. Met 
8 ledig onderschr* links : «Despotisme, Bassesse, Hypocrisie," enz. Lith. 
znd. nm. br. fol. 

6404 Spotprent als voorg. — Twee afbeeldingen naast elka&r op 1 blad. — - 
Links wordt Koning Willem I door Libry-Bagnano met moeite omhoog 
getild, waarb^ hij zijn kroon verliest en gevaar loopt te vallen, waar- 
onder : »Ouf ! ! ?" Regts staan 2 Belgen, elka&r omarmende met een 
vlag: uCharte corutüutionneV* Met onderschr.: « Celui qui s' repose sur 
i^nous n' tombe jamais." Lith. znd. nm. br. 4°. 



189D. Spotprenten van HoU. op België, en van België op Holl. 161 

B405 «Inweiding der Belgische vr^'heidsboom." — Iq het midden een boom, 
a waarop een aap met de afbeelding van een Tnrk omhangen, en in- 
schrift: «Provitioneel Bestanr." Om den boom dansen eenige aanvoer- 
ders yan den opstand, zooals v. 'd. Weyer, de Celles, Kessels, ▼. Halen, 
enz. Op den voorgrond doet een persoon (L. de Potter) zijn gevoeg, 
waarvoor eene vroaw hem een papier: Grieven geeft^en zegt: «Het it 
«allemaal wind." Met 2 reg. onderschr.: «Zie hoe der Belgen mnitelin- 
«gen," enz. HoU. gravure znd. nm. 8°. Gekleurd» 
b Dez. plaat, latere druk, met de namen der na genommerde personen boven in 
de plaat. — Hierbij een afzond, gedr. Jferklaring in 20 regels, en een 
hoogdravend vers in 4 coupletten door Frandskus, Met adres van H. 
Moolenijzer, Rokin, te Amst. 4°. Deze pi. b^' F. Baron v. Brakell te Arnhem. 

6406 (3 Krpt.) Spotprent op den Minister van Justitie C. F. v. Maanen, den 8 
Sept. ontslagen, doch den 5 Oct. op nieuw aangesteld. (Kemper, Staatk. 
Geschied. Dl. I. 66.) — In het midden staat v. Maaneu, in galakostunm, met 
de hand in de borst ; regts Libry-Bagnano, met 2 krukken en een kagehel* 
p^p in deo zak. Met 8 reg. onderschr. : «Eh bien, Tami Libry, conseille 
«moi» quitterai-je Ie ministère?" enz. Lith. naar F. Duèrulle. br. 4fi. 

6407 Spotprent op denz. — «Entrevu (tic) ^u roi avec van Mannen." — De 
Kouing staande, zegt tot v. Maaneu, die met eeu kagchelp^p in de hand 
binnenkomt: vSi je vous auriez {sic) mis dehors, vous ne m'anriez pas 
«mis dedans." Deze antwoordt: «Sire les fort empointemeot (eie) font 
«f jire beaucoup de chose." Lith. met dit 2 reg. onderschr. znd. nm. 4^. 
Kopie van de pi. 28 der: Rencontres du roi Guillanme (N\ 6888.) Op 
de Kon. Bibliotheek te Brussel. — Zie over van Maanen N° 6465. 

6408 Als voren. — «Produit Ministeriele, 1830." Onderschr. eener spotprent, voor- 
stellende Koning Willem I links, rookende en zitteude b^ een tafel, waarop 
zqn kroon en 8 kleine kagchelp^'pen liggen. Regts staat een minister 
(v. Maanen), die op eeu kist, gem. : Ministère cTMat — Taboe de Hol-- 
lande, een snuifearotte maakt. Lith. znd. nm. br. 4fi,^ 

6409 (4 Nept.) j^La Belgique en Septembre 1830." — Zinneprent met dit 
opschrift, voorstellende den togt der Luiksche vr^'willigers, onder aan- 
voering van Ch. Rogier, en waarbij de bekende Luiksche Artillerist Charlier, 
om zijjn houten been bijgenaamd Jambe de Bois met zijn kanon, naar 
Brussel. Regts staat de Fransche maagd, op hare nieuwe grondwet w^*- 
zende; in de lucht zweeft Justitia. Met 2 reg. Fr. onderschrift en 
opdragt aan Baron d*Hoogvorst« Lith. naar r. Hemelrijck door J, Del- 

fasse, br. fol. — B^ den Heer Mr. S. v. Gqn. 

6410 (• Nept.) Drie spotprenten, gen^ I — III, over den vruchteloozen togt 
van 80 Lnikenaren, onder aanvoering van S. v. d. Weyer en J. Nicolai, 
naar Tervueren, ter verdr^ving van het daar geposteerde, doch reeds 
afgetrokken detachement HoU. kavallerie. (Hallo, Bedragen, I. 93.) 
Lith. met 2 reg. Holl. vers naar ^1, Vinkeles door Boers. 8^. Uit: A. v. 
d. Hoop Jr., De tocht naar Tervueren. Heldenzang. 2e druk. Rott. 1832. 

6411 (6 Mept.) «Vuistgevegt tusschen de aanvoerders der muitelingen na de 
«mislukte togt van Tervueren." — Spotprent voorstellende 2 vechtende 
Belgen (v. d. Weyer en Nicolai), waarvan de eeu om hulp roept. Boven 

lU. 21 



46i Hollandsohe Spotprenten op België. — Gevechten. 

daalt de daivel neer om ze aan zQn lans te rqgen. links staat een 8e 
« die roept: Non-intervenHe, enz. Lith. naar en door A, Verhoeêen met 
ign adres. foU Gekleurd, B^ P. Baron v. Brakell te Arnhem. 
6112 «Lasthois van Z. K. H. den Prins t. Oranje te Tervueren." — Links 
het losthais waarvoor een met 4 paarden bespannen r^'tnig Toorb^rgdt. 
Op den achtergrond regts eene kerk. Slechte grav. znd. nm. Met adres 
▼an Oebr. Lojurier te Amst. Hg. 25, br. 86 dm. br. fol. B\j den Heer 
A. J. Nijland te Utrecht. 

6413 (19 Mept.) Hnwel^k van Prinses Marianne der Nederl. met Prins 
Albert van Pruissen. (lastdrager. Geschied. II. 500.) — Oelnkwenseh 
in r^m bg deze gebeurtenis. Dnitsche calligraphie door den dichter- 
lithograaf J. Vürtheim te Amsterdam. Plano. 

6414 91 Kept. Proclamatie van Prins Frederik der Nederlanden in het 
hoofdkwartier te Antwerpen, waarb^ de terugkeer der troepen in Brussel 
wordt aangekondigd, enz. Holl. en Fr. 2 blz. 4^. 

6415 23—26 Mept. Straatgevechten te Brussel. — Verzameling van 6 on-' 
gen° platen, grooter en minder fraai dan die in N^, 6388. — Lith. met 
2 reg. Fr. onderschr. naar G. Simonau en Madou door en met adres 
van P. Simonau, Ieder hg. 26, br. 88 dm. br. fol. Bij den Heer A. J. 
Ngland. 

(1) 28/ix. La porte de Schaerbeck k Tentrée de la Rue Royale. 

(2) 23/ix. Déroute d'une divisiou Hollandaise par la porte de Flandre. 
(8) 28 — 24/ix. Combat de la me de Louvain, derrière les Etats-Généraux. 

(4) 28 -26/lX- Vue de l'hótel de Bellevue et du Palais. 

(5) 23— 26/ix. Café de 1'Amitié et abcien hdtel du Prince Frédérie. 

(6) 23--'26/ix. Entree du Pare dn coté de la Place Royale. 

6416 Straattooneelen te Brussel uit de Septemberdagen. — V^'f lithogr. alle 
naar Madou door Lewasme^PletinckXt behalve N® 4 door N, Becker, br. 
4® en 4'. Op de Koninkl. Bibl. te Brussel. 

(1) Retour du Marché. — Eene burgervrouw, van de markt terugkeerende 
en over de ruines eener barricade stappende. 

(2) Les Etrangers. — Eenige vreemdelingen het geruineerde hotel van 
Prins Frederik bezigtigende. 

(8) Chansons patriotiques. — Eene volksmenigte, een liedjeszanger en 

vioolspeler omriugende. Vergelijk N*^ 6560. 
('4) Le blessé. — - £en gewond vrijwilliger, zijne vlag bij zich houdende, 

wordt op een ladder vervoerd. 
(5) Les barricades. — In het midden een Belg met eene vlag; achter 

hem vurende vrijwilligers ; links op den voorgrond een kleine tamboer. 
N* 1 — 3 uit: MaJou, Album d'étreiines pour 1831 ; 4 en 5 uit: Album 
de 1S32. Op de Kooinkl. Bibl. te Brussel. 
6417 fyiiistoire raumorable des 4 grandcs journées." — Ziuneprent ter ecre 
der Belg. gesneuvelden te Brussel van 23 tot 26 Sept. — Een portiek 
met 4 kul. waarop 2 leeuwen en vaandeltropheën, met opschrift : 
i;A rimuiortalitë." Op de middelste kol. staat de Brabau^nne, tnsschen 
de andere twee aan twee de afbeeldingen der Brusselsche straatgcvecht«n. 
Onderaaa een verhaal der omwenteling in boekdr. Lith. v. T, Judenne 
1 bl, gr. br. fol. Op de Koninkl. Bibl. te Brussel. 



1890. Gevecliten in Brussel. i63 

6418 33 Sept. «Intogt der Koninkl^ke Nederl. troepen dooi de Schaarbeek- 
„sche poort binnen het oproerige Brussel op 23 Sept. 1830." — Op 
den voorgrond eene bende gewapende Belgen, die de straat naar links 
versperd hebbeu. Links in het verschiet de Nederl. infanterie. Slechte 
lith. znd. nm. met adres van Arpels en Gabriels te Amst. br. Tol. BQ 
den Heer A. J. N^land. 

6419 Dez. voorstelling. Naanwk. kopie (of origineel?) van de voorg. plaat. 
Met 2 reg. Hoogd. onderschr. Lith. znd. nm. b^ Amz en Co. te Dnsseld. 
br. fol. Gekleurd, 

6420 33, 34 Nept. j^De koninklijke troepen bezet hebbende het pal^js der 
nStaten-Oeneraal wierden door de Muitelingen van agteren uit de Leuven- 
wsche straat aangevallen, doch door hun manmoedige weerstand wierden 
«dezelve met veel verlies afgeslagen." — Slechte lith. met 2 reg. onder- 
schr. Znd. nm. Hg. 22, br. 24 dm. br. 4fi, Bg den Heer Mr. S.v.G^n. 

6421 oDéfence de la Place Royale en Septembre 1830.** — Op den voorgrond 
de Place Royale met het stuk geschut van „La jambe de bois." R^ts 
het Café de TAmitié ; links het hotel Bellevne. Lith. door Sinumau, met 
adres van S. Avanzo et Co. br. 4fi, Bijna als N° 6388 pi. 82, doch om- 
gekeerd en iets grooter. 

6422 Afbeelding van een straatgevecht binnen Brussel. Met onderschr. z 
«Verraderl^'k werd b^na uit alle ramen geschoten." Lith. naar J. Stein 
door DaiwaiUe en Veldhuysen. 8<». Oet. : Bladz. 233. Uit : Hallo, Be- 
dragen tot de geschied, d. Nederl. 1830. L B^ den Heer Mr. S.v. Oyn. 

6423 33—36 Nept. «Position des Grenadiers les 23, 24, 26, 26 7bre 1830.*' 
De Holl. grenadiers in het Park voor het hotel Bellevne te Brussel. — > 
Fraage voorstelling verschillend van N^ 6388 pi. 12 en grooter. Met 
1 reg. onderschr. Lith. door Metdou by Detoasme'Fletinckx, br. 4fi. Oroot pap. 

6424 iyOedeukzuil van hen, ,die binnen Brussel z^n komen halen en potten 
jygeld en roem." Holl. spotprent op de Belgische verdedigers van Brus- 
sel. — Middenin op een plein bij een lantaarn staat een Belg. officier 
(Kessels? of Don Juan v. Halen?) op een kanon, eene proclamatie in 
de hand houdende, waarop het woord : Geld tweemaal voorkomt. Op 
het aShit zit de artillerist Jambe de bois, daarnaast de beruchte heldin 
uit Nivelle met haar hooivork. Links staat een diplomaat (de Potter) op 
een kastje met potten, eene proclamatie voorlezende. Met een afzonder]. 

4 reg. onderschr.: ^^Na chefl w\j hebben de liberteytl" links, en een 

5 reg. regts, beide in boekdr. Grav. in omtrek, znd. nm. Met adres v. 
A. Cramer en Co. br. 4*^. B^ E. Baron v. Brakell. 

6425 Spotprent dp den intogt der Nederl. troepen in Brussel. — Gezigt op 
een kermistent, waarvan Prins Prederik, een grenadier en een minister, 
(Gen. Trip en van Maanen) vóór de tent staande, het orkest uitmaken. 
Voor den ingang hangt een 'gorden, waarachter Koning Willem I even 
kijkt. Links staat op een ton een galeiboef Libry-Bagnano) die op het 
aanplakbiljet w^st : «Les comédiens du Nord donceront anjourd'hui 23 
«7br 1880 une première représeutation de la prise de Bmxelles par Ie 
tprince Fricolet (Fred^pik) et Ie General Pripaille," enz. Lith. znd. nm« 
br. fol. 



164 Belgische Spotprenten op het Nederl. Leger. 1830. 

6426 Spotprent als voren. — >R^ption des légions HoUandaises k la porie 
„de Flandre, Jendi 23 Sept. 1830." — De troepen worden door de 
Brusselaren met pannen, stcenen, huisraad^ enz. van boven uit de ramen 
der hulzen begroet. Een Belg gooit een brandend fornnis met een pot 
aardappels op een 3tal Nederl. infanteristeu. Lith. znd. nm. met adres: 
An magasin de carricalnres. Montagne de la Cour N^ 17. kl. fol. Gekleurd. 
B^ den Heer A. J. Nijland. 

6427 Spotprent als voren. — vintériear d'nn réfectoire de la me de Plandre 
iiau jour de grand gala.'* — Gezigt in eene kamer, waarin een gedekte 
tafel, waarop straatsteenen {ehoux fleurs) een fornuis en kokende olie 
{douillon) gereed staan. Op den grond staan groote tonnen met steenen 
en bonten (legumet) enz. Een waard (Belg) zegt tot eenige binnentredende 
HoU. soldaten: ^Entrez Ms. regalez-vons." Lith. ind. nm. br. 4®. 

6428 Spotprent als voren. — nQni vent de la tête Hollandaise ?" — Twee 
Holl. officieren, tegenover elkadr gezeten aan een middagmaal, worden 
door een Ylaamsche dienstmeid bediend, die een schotel onder de kin 
van den regts zittenden officier houdt en bovenst, vraag doet. Lith. snd. 
nm. br. 4^. Op de Koninkl. Bibl. te Brussel. 

6429 Spotprent als voren, met opschrift in het midden: nMétamorphosee da 
;,joar." — Links: «Scharbeek 25 Sept. 1830." — Regts : «Ravages da 
i,tigre royal." — Prins Frederik, met den kop van een tyger, te paard; 
regts een man in burgerkleeding met een ezelskop (Burgem.de Wellens?), 
links een bevelvoerend officier met houdenkop (Hertog v. Saxen-Weimar). 
Het Eransch onderschr. gen'^ 1 — 3. Lith. br. 4®. 

6430 «Tableau des victimes de la Révolution tnées et blessées dans les joamées 
«d'Aoüt et de Sepiembre 1880," etc. — Naaml^st der gesneuvelde Belgen 
in 6 kol. met bovenst, opschrift en een zinneb. grafmonument, get. : 
Place des Martyrs a Bruxelles, Lith. van T, Judenne te Brussel. Hg. 70, 
br. 51 dm. gr. fol. — Op de Koninkl. Bibl. te Brussel. 

6431 Afbeelding van de Flaee St. Michel te Brussel, later in Dec. herdoopt 
in : Place des Martyrs, en bestemd tot begraafplaats der Belgen, die in 
de straatgevechten van 13 — 27 Sept. 1830 het leven verloren. — In het 
midden de graf hen vel met een groot staand bekransd kruis en eenige 
biddende vrouwen. Met 2 reg. Fr. onderschr. Lith. znd. nm. br. 4®. 

6432 Zinneprent op den moed en de overwinning der Brusselaars, tevens 
spotprent op Holland. — Een geharnast, gevleugeld, kaalhoofdig man 
met een staand kruis boven op het hoofd, als St. Michel, Brussels pa- 
troon en het vroegere beeld van de latere Place des Martyrs, houdt in de 
opgeheven regterhand een zwaard, in de andere een blaasbalg (?) en ver* 
treedt een gedrochtelgken kikvorsch (?) rustende op een HoU. kaas. Met 

bovenst, onderschr. Lith. znd. nm. 4°. Zeldzaam, 

6438 Zinneprent als voorg. — B\j eene zerk, get.: «Mort pour la liberté/' 
staat een Belg en zit een treurende vrouw. Met 6 reg. Fr. versi «Tes 
«fils furent jalonx de cesser d*être esclaves," enz. Lith. znd. nm. 8*. 

6434 «Dévouement des dames de Bruxelles envers les blessés." — Gezigt in 
een ziekenkamer, waar een soldaat b^ een kagchel zit, en door eene 
dame aan het hoofd verbonden wordt ; eene andere warmt een laken 



1890. Belgische Spotprenten op het Nederl. Leger. 165 

boven een Tanrmand, enz. Lith. get. L. (Lignian?) br. 4®. In de ver- 
zam. ▼. d. Chambre des Représentants te Brussel. 

6435 Afbeelding van de misdaden, waarvan de Holl. soldaten te Brussel b^ 
de gec'echten in Brussel beticht werden. — Gezigt in een vertrek, waar 
twee soldaten ieder eene vrouw overweldigen, een 8e sieraden plnndert 
en een officier een burger met den degen bedreigt. Met 2 reg. onderschr. 
lyNous entrons en amis. — Brnzelles, September 1S30." Lith. znd. nm. 
br. 4». 

Den 24 Sept. 's nachts werd in de straten van Brussel, naar men 
verzekert, ten eiode het verzet te meer aan te moedigen, van wege het 
Voorloopig Bewind eene proclamatie afgelezen, waarin beweerd werd, dat 
bij de inneming der stad aan de Nederl. troepen 2 nren plundering, enz. 
war^ toegestaan; jvquoiqu'il soit bien certain maintenant," zegt Jnate 
(Hist. de la révol. Beige. II, 127) i/que jamais cette menace de pillage 
«n'a été proférée par les ênnemis et que la pensee même ne lenr en est 
ivpas venne." — In het Officieel Rapport aan den Koning vau 30 Dec. 
over den intogt der troepen wordt ook de beschuldiging van vrouwen- 
schending enz. weerlegd. Zie ook N ' 6454, 57. 

6436 Als voren. — Een Holl. grenadier wil een naakt kind dat de moeder hem 
voorhoudt, vermoorden. Op den achtergrond regts staat een halfnaakte 
vrouw aan een stijl vastgebonden. Met 8 reg. onderschr.: «Trait d'hum- 
«manité {sic) d'on hoUandais. Brnx. 1830.'* Lith. znd. nm. 4^ 

6437 Als voren. — Op den voorgrond regts fusilleren eenige grenadiers een 
viertal Belgen; in het midden ziet men den Prins en eenige officieren 
te paard, terwijl in het verschiet een soldaat een kind op de bigonet 
steekt. Met 1 reg. onderschr.: i;Viol, meurtre, pillage, incendie, mots 
«dé ralliement du prince Frédérick." Zeer slechte lith. znd. eenig per- 
spectief enz. in de teekeuing. Znd. nm. smal laugw. 4®. 

6438 Als voren. — ^yPrédérie k ses soldats." — In het midden Prins Frede- 
rik, aan z^'ne soldaten brandende fakkels overgevende; links eenige kisten, 
get. Ineendie, enz. In het verschiet eene brandende stad. Met onderschr. 
lyMes bravea camerades voilè tot^ours de qnoi commencer," enz. Lith. 
znd. nm. br. 4^. Gekleurd. B^ den Heer A. v. Stolk. 

6439 Als voren. — i, Rencontre d'HenssoU'Pacha et du Prince Frédéric des Pays" 
ifBas." — Links de Dey van Algiers, die Prins Frederik de hand reikt; 
op dein achtergrond een tooneel van moord, brand en vionwenverkrachting. 
Met onderschr. : jy Prince, je vous cède Ie pas, vos soldats ont fait plna 
«que les miens." Lith. znd. nm. gr. 4®. 

6440 Als voren. — Regts komt Prins Frederik bij Koning Willem I binnen, 
een label in de hand met : Fto/, pillage^ incendie^ enz. Met 2 reg. on- 
derschr. : «Frédéric d'Orange Nassau, Chef d'incendiaires, d'assassins et 
lyde brigands." Achter een tafel staat de Prins v. Oraige, zeggende s 
«Papa, mol je fais des bambocbes avec les diamans de ma femme," enz. 
(Zie N^632Ö .) Links zit Koning Willem I, antwoordende: «Bien mes 
«enfants quelle gloire pour la maison d'Orange." Met 2 reg. ondersehr.f 
«Onillanme Ie fiaassier et Ie sanguinaire Ier et dernier roi des Pa^a-« 
«Bas.*' lith^ end. nm. br. 4<>. 



166 Belgische Spotprenten op bet Nederl. Leger. 1881. 

6441 (36 »ept.) „Mr. Ie baron Fellner, Aide de Camp da Oénéral Comman- 
ivdant en chef, mort ponr la patrie Ie 26 Sept. 1880."" — Af beelding van 
het l^k liggende op eeue tafel. Lith. get.: F. CD,., Op de Koninkl. 
Bibl. te Brussel. 

6442 (89 Aept.) Spotprent op Prins Frederik en op zijaen en der troepen 
terugtogt nit Brussel. — Prins Frederik zit op een koppigen ezel die 
hem tracht af te werpen. Met onderschr. i^Schaerbeek Ie 27 Sept. 1830." 
Lithogr. znd. nm. br. 4". 

6443 Als voren. — In het midden een moeras niet kikkers, alwaar een zetel 
is gemaakt van Leidsche kazen, waarop Koning Willem I zit. fiegts 
Prins Frederik van Brossel temgkomende met 8 kagchelp\jpen aan de 
rokspanden gebonden. Op den achtergrond een Belg, met eene vlag: 
Vive la liberté. Links Libry-Bagnano, en de Kroonprins en Kroonprinses. 
Met Fr. onderschr. (gen" 1 — 6) in 3 kol. beginnende: ]»!. Sire, j'ai 
jypartagé votre Belgiqne," enz. Lith. znd. nm. br. 4fi, 

6444 Als voren. — Frédériz {sic) en déronte." Prins Frederik vlagt met een 
kagchelp^p als eeresabel op zij ; op den achtergrond ziet men de Holl. 
soldaten allerlei wreedheden bedr^'ven, zooals verbranden van menschen, 
het steken van een kind op de bajonet, plunderen enz. Met bovenst, 
opschrift en 2 reg. onderschr. «Que m'importe que Ton viale,** etc» 
Slechte Belgische litb. znd. nm. br. 4fi, 

6445 Als voren. — „Retraite du prince Frédéric, sur nne charrette de meunier, 
,ile 28 {sic) Sept. 1830 (Historique)." — Gezigt op een weg buiten Bmssel, 
waar links een molenaarskar voorb^r^'dt met prins Frederik, uitroepende: 
„Qn'on brule, viole et pille, je m'en moqne et je file." Op den voor- 
grond eene boerin met haar dochtertje, enz. Met 2 ledig onderschr.: 
„A. Ohl Ie beau Pierrot, MamanI" enz. Lith. znd. nm. br. 4fi. 

6446 Als voren. — „Le barbier Bruxellois." — Gezigt in een barbierswinkel, 
waar Prins Frederik, op een stoel zittende, door een barbier met een kei- 
steen ingezeept wordt. Links achter hem 2 officieren; regts ziet een Belg 
door het raam. Met bovenst, opschr. en 3 reg. onderschr.: ,,(1. Le 
jyPrince) Avec quelle savon me rasée vous," enz. Slechte Belg. lith. znd. 
nm. br. 4o. 

6447 Als voren. — Links een barbierswinkel met e^n uithangbord, waarop 
Jambe de Bots met zijn kanon en opschrift: Au barbier Liègeois, Mid^ 
denin op de straat zitten Koning Willem I en Prins Frederik, wiei»^ 
door 2 Belgen eene queue gemaakt wordt. Met 3 reg. Fr. onderschr*— 
;,Nous avons l*honneur de prévenir les amateurs, qu'on exécute dan^ 
«notre établissement les queues les plus modernes," enz. Lith. znd. nm.1^ 
br. fol. 

6448 Als voren. — Op een ton zit Prins Frederik, terw^l Jambe de Boi^^ 
hem met een kogel sch^nt te willen inzeepen.' Met 2 reg. onderschr. ^= 
lySavon Beige, Cela fait joliment la barbe aux Hollandais." Lith. zod.«^ 
nm. 4**. 

6449 Als voren. — «Que cette poudre Beige sent mauvaisll" — Prins Fre— 
derik (?), gelaarsd en gespoord, verliest vlugtende den degen, terw^l h^^ 
wegens de stank den neus digt houdt, en hem een sehotachrootaehtem^^ 
gezonden wordt. Lith. get. 2)....Q. br. 4*^. Op de Kon. Bibl. te Brussel 



189D; Belg. Spotprenten op het Ned. Leger en Kon. Willem L 167 

6450 Als voren. — i/Predéric des Pays-Bas fléchissant soas Ie poids de ses 
i,laiiriers." — De Prins b^na bezwijkende onder een groote lastkagcbel- 
p^pen. Met bovenst, opschr. en onderschr. : ;;Oaf!ll'* Lith. znd. nm. gr. 4^. 

6451 Spotprent op betz. (of op de beloften van den Kroonprins.) — In eene 
boot, met den voorsteven naar Holland gekeerd, staat de Prins met bet 
gelaat naar de Belgiscne z^de, en wenkt met de hand. Aan bet roer staat 
de Hertog v. Sazen-Weimar ; op den voorbank zitten 2 verslagen Holl. 
officieren. Met 2 reg. vers: «Plns d'incendie, plns de viole, ni pillage" 
enz. Litb. znd. nm. gr. br. 8^. 

6452 Als voren. — ak Bntcb ligbt infantry man on the retreat." — Een 
zwaar gebonwde Hollander, met snaphaao, jeneverflesch en broodzak op 
zij en een bajonet in zijn achterste, neemt angstig de vlagt. Met 4 reg. 
vers: «To make an hon'rable retreat," enz. Geestige voorstelling door 
W. Heath met adres van J. M. Lean te Londen, fol. Gekleurd, By 
Jhr. Mr. W. Hora Siccama. ' 

6453 Spotprent op Koning WiUem I, enz. — j» Malheur imprévu." — Koning 
Willem I, de Koningin zittende, en hare dochter toeroepende: i»Ah 
,/Mariantje, quel malhenr," enz., die schreijende antwoordt: «Ehl Ehl... 
;;Vos Pmssiens ne vons ont-ils pas fait chasser en 1787" enz. Goede 
litb. znd. nm. br. 4^ 

6454 Als voren, in 3 afdeelingen met o^w\a\ii\ „Avant — Pendant — Aprh** 
Onderhond tnsschen Koning Willem I en Prins Frederik, die zegt : 
ifPapa, je vons Ie jure une bonne capture." — Dezelfde, te paard, voor 
Brussel, met onderschr. : „Z% vons promet 4 benres de pillage, viol". 
enz. — Voorts Koning Willem I rondreizende met marionetten en een 
aangekleeden aap (Libry) met onderschr.: i, Voile a qnoi les Belges me 
«reduiront encore." Belg. lithogr. zod. nm. br. 4P. 

6455 Als voren. — «La dernière resorce de Guillaume I, ou Ie manqnement 
wde materieel {sic)»* — Prins Frederik en Willem I, staande aan het 
Belgische strand bij stapels kazen, get. : ;;Boulets de dernière regonrse 
en 4 kagchelpijpen, get.: „Gacon de dernière regonrce." Op den achter- 
grond Holl. troepen. Met 4 reg. Fr. vers : «11 n*y a plus de resource," ' 
enz. Zeer slechte litb. znd. nm. met adres van F. Krivicik, rne dn 
poivre. br. 4®. 

6456 Als voren. — uMétamorphoses du jour." — Een aangekleede kater 
(Willem T) zittende bij een tafel, waarop eene proclamatie ligt, get. : 
.V Maniere d'attraper les geus." Links staat een jonge kater (Prins Fre- 
derik), verslag gevende, regts een kalkoensche haan. Met onderschr.: 
vRécit de la campagne de Bruzelles, 1830." Lith. znd. nra. br. 4*^. 

6457 Als voien. — «Les Métamorphoses du jour." — Bij eeue tafel staan 
een aangekleede kater (Willem I) en een kalkoensche baan in uniform 
(Trip), terw^l een vos (Prins Frederik) een zak. met afgesneden men- 
schelijke ledematen^ enz. op den grond uitschudt. Met 2 ledig 3 reg. 
Fransch onderschr. : « Voici les fruits de ma victoire," enz. en : «Com- 
«ment, pas davantage?** enz. Lith. znd. nm. br. 4®. Zie N® 6435. 

6458 Als voren. — In het midden zit de Koning, de hand op een kaas bon* 
dende, zeggende: «Quelle gloire ponr la maison d'Orange." {jinks Prina 



168 Belg. Spotprenten op Kon. Willem I en Libry-Bagnuio. 1880. 

Frederik, met een papier, gei. : «Siège de Bmzelles,'^ ens. BegtB aehter 
een tafel de Prins v. Oranje, zeggende t «Cest moi, qni paye/' ens. 
Met tweeledig Fr. ondersehr. ieder van 2 reg. Lith. znd. nm. br. 4*. 
Bii den Heer A. v. Stolk. 

6459 Als voren. — Een onde aap met een pen achter bet oor en een roede 
in de hand (Willem I?) gereed een kleineren aap (Prins Frederik) 
wiens broek ten deele afgestroopt is, te kastijden. Met 2 reg. ondersehr. 
ffConvenez qne mon petit espiègle de Frédéric," ens. Lith. snd. nm. 4fi. 

6460 Als voren. — «Le dësespoir de Jocrisse Hollandais." — Willem I» 
bloothoofds, stampvoetende, terwijl zijn kroon en scepter in stukken voor 
z^ne voeten liggen. Met ondersehr.: «Que faire! Que devenir? O ragel 
;,0 désespoir!" Lith. znd. nm. 4fi. Op de Kon. Bibl.ioth te Brussel. 

6461 Spotprent op Libry-Bagnano. — Op een krulge bij een tafel sit een 
aangekleede aap, met bril op, lezende in ,;Le National." Met opschrift: 
Liiry en 3 reg. ondersehr. „Si l*on snit mes conseils . . . Brnzelles 
„sera un moncean de cadavres," etc. Lith. znd. nm. 4^. 

Libry-Bagnano was, na in Frankrijk wegens valschheid in geschrifte 
tot galeistraf veroordeeld en later begenadigd te zijn, naar België uit- 
geweken en vestigde zich te Brussel als drukker en uitgever van het 
door de Nederl. regering bezoldigde blad j^Le National." — H\j schreef 
vele scherpe Anti-Belgische schotschriften en artikelen, en was daardoor 
even gehaat als de Min. v. Justitie v. Maanen. Z^ue drukker^* in de 
Rue Fossé-aux-Loups werd in den nacht van 25 Aug. door het Brussel- 
sche gemeen geplunderd en vernield. (Zie over zijn leven en dood, 
voorgevallen den 1 Jan. 1839 : Kemper, Staatk. Hist. 690 ; Lastdrager, 
Nieuwste Geschied. VL Aaoteek. 111, 12.) 

6462 Als voren. — „Avant-Pendant-Après." Drie afbeeldingen naast elkaar; 
links staat Libry aan de kaak te pronk, tot dwangarbeid en brandmerk 
veroordeeld wegens valschheid in geschrifte; in het midden zit h^ in 
den kerker, met een kettingkogel aan zijn been; regts gaat h^' op kruk- 
ken, gearmd met Koning Willem I. Lith. znd. nm. br. 4®. 

6463 Als voren. — Libry-Bagnano, op krukken loopende, wordt door gewa- 
pende Belgen over de grenzen gezet. Met 5 reg. Fr. ondersehr. ^Quelle 
„perte ils me font faire ces Belges!'' enz. Lith. door Henry, S**. 

6464 Dez. voorstelling verkleind, zonder de Belgische wacht. Met S reg. vers 
i/Pasaans, jetez les yeux sur ce monstre exécrable^" enz. Lith. door 
Henry, 8«. 

6465 (38 Nept.) Spotprent op den Minister van Maanen en den Proenreur 
des Konings J. de Stoop. — Twee aangekleede apen, een in het gewaad 
van een Procureur-Generaal, met elkaftr sprekende. Met 2 reg. ondersehr. . 
ivMon cher Procureur du Roi te voila enfoncé, ... de Potter est arrivé." 
Lith. znd. nm. 4®. — Zie over van Maanen N® 6407. 

De Potter, b^ vonnis van 30 April 1830 tot Sjarige ballingschap ver- 
oordeeld, keerde na het uitbreken der revolutie, 28 Sept., 1830 te Brussel 
terug. 

6466 (88? Nept.) Twee platen betreffende den opstand en gevechten te Leuven 
in 1830. Beide lith. naar Madou door G. Simonau, br. fol. Op de Ko* 
ninkl. Bibl. te Brussels 



'iSWi Hollandsche Prenten over de scheiding van België. 169 

(1) Combat de Ia porte de Tirlemont k LoüTain. 

(2) Attaque de la porte de Malines k Lonvain. 

6467 (89 Sept.) Zinneprent op de scheiding van Holland en België, aange- 
nomen door de Staten-6en. te 'sHage, 29 Sept. (Kemper, Gesebied. 
vóór 1830. 784.) — De Nederl. leenw met opgeheven klaaaw en schiJd 
staande op eene kaart, get. : Nederland, waarvan een gedeelte, get. : 
Belffie, door de Nijd, enz. wordt afigescheurd. Op den achtergrond een 
brandend altaar. Naar ff. F. OoaterhuU door W. NUutohoff, 12^. Titel- 
vignet van: N. G. v. Kampen, Gedenkb. v. Nederl. Moed en Tronw 
gedurende den Belg. opstand. Haarl. 1884. 8®. 

6468 Zinneprent als voren. — «Een oud spreekwoord.*' Ben Hollander snigdt 
a het touw door, waarmede h^ aan een Belg bevestigd is. Met 2 reg. 

onderschr. : «Die met een boef is bela&n ? Die snijd hem af en laat hem 
«gaan." Lith. znd.nm. 4®. B^ den Heer F. Baron v. Brakell. 
h Dez. plaat. Gekleurd, Op de Universiteitsbibl. te Amst. 

6469 Als voren. — Twee stukken land door een stroom gescheiden; linki 
eenige verheugde Hollanders, regts de neergeslagen Belgen. Slechte lith. 
znd. nm. br. 4*^. Hieronder een 6 reg. vers in 2 kol. in HS.: «Vaarwel, 
«o valsche vriend," enz. B^ den Heer A. v. Stolk. 

6470 Eng. spotprent op hetz. — ' «The separation or the grey mare — the 
«better horse. "* — Een Belgische deerne, met een bezem in de hand, 
jaagt een dikken Hollander, met schrammen in zijn gezigt weg, zeggen- 
de : «Bny a broom." Op den grond een verscheurd Marriage-eontraei 
betfoeen Belgium and ffoUand, Geestige voorstelling door W. ffeath, met 
adres van J. M. Lean te Londen, br. fol. Gekleurd, Éi) Jhr. Mr. W. 
Hora Siccama te Utr. 

6471 9 O et. Plegtige intogt van Prins en Prinses Albert van Pmisen binnen 
a Utrecht, ingehaald door de Studenten. — Op den voorgrond regts de 

twee rijtuigen, voorafgegaan door studenten te paard, welke de Catharijjne 
poort inrgden ; aan de overzijde een deel van het Vreeburg. Lithogr. 
met 2 reg. onderschr. naar A, Verhoesen door J, P. -ffouiman, br. 4**. 
i Dez. plaat. Gekleurd. 

6472 (3 ? Oct.) Oproer te Yperen. — Gezigt in eene straat met eene dan- 
sende menigte om de Brabandsche vlag; op den achtergrond aanrukkende 
HoU. troepen. Met 2 reg. Holl. onderschr. Naar J. Steyn door W, 
Schults. 8». In : Hallo, Bedragen. Dl. II. blz. 33. 

6573 (4 Oct.) Oproeping der Belgische Provisioneele Regering tot verkiezing 
van Leden voor een Nationaal Congres. (Kemper,. Geschied. I. 82.) — 
«Types de physionomies k Ttisage de M.M. les Electeors Beiges.'^ — 
24 Portretten in 6 rijen naast elkander, 4 in elke rg, uitdrukkende den 
meerderen of minderen graad van heftigheid der candidaten van de Belg. 
'politieke partyen. Lith. znd. nm. br. fol. Gem. : n^^ue Lithographique 
N» 8.'" — Bij den Heer A. J. Nijland. 

6474 5 Oct. Proclamatie des Konings, waarbij alle burgers te wapen worden 
geroepen. (Lastdrager, Nieuwste geschied. I. 83.) 1 blz. fol. 

6475 Spotprent op de Proclamatie van Willem I, tot vrijwillige wapening. — 
De verschrikte Oranjevorst op z\jn troon, de kroon ontvalt hem en een 

m. 22 



170 Prenten ov^r de Vrijwillige Wapening. 1890. 

zwaard hangt boven z^n hoofd. Op den voorgrond eenige ministers weg- 
loopende, andere beraadslagende. Met onderschr. : vAazarmesèUi 
«pressante demande de votre Soaverain/' enz. Lith. znd. nm. br. fol. 

6476 Spotprent op hetz. — Een aangekleede oude aap staat bevreesd tegen 
een boom geleund, een pistool in de hand, wat een jongere aap rigt. 
Regts een handw^zer : Belgique, Met 1 reg. Fr. onderschr. : » Anz armes 
V Jantje Kaas !" enz. Lithogr. znd. nm. br. 4fi, 

6477 Spotprent op hetz. — Aan een hoogen galg hangt de Koning met afge- 
stroopte broek, roepende : tiAux artnes J aux armes 1 ! /" Aan z^ne beenen 
hangen Libry en v. Maan en, roepende: «Plus forti on ne t'entend pas." 
Een fielg op de ladder kast^dt den koning : ^êl not' tour 1 tn nous 
nfessas pendant 15 ans." Regts een vaandrig en 2 muzikanten, spelende: 
»A1 is ons prinsje nog zo kle^n," enz. Lithogr. znd. nm. br. fol. 

6478 „TL faut tirer Ie sabre du fourreau pour soumettre les rebelles de la 
«Belgique." — Spotprent op hetz. — Vier personen doen 'groote moeite 
om een verroesten sabel uit de schede te trekken, ten gevolge waarvan 
alle vier links en regts op den grond vallen. Lith. znd. nm. br. 4fi, 
Op de Koninkl. Bibl. te Brussel. 

6479 Zinneprent op de vrijwillige wapening. (Kemper, Geschied, na 1830. 1. 41. 
enz.; Lastdrager, Nieuwste Geschied. 1.84.) — Links verschillende Holl. 
militairen met onderschr. : /rHollandsche Militairen, Verdedigers van Koning, 
«Vaderland en Wetten," regts eene groep gewapende Belgen met onderschr.: 
«Brabandsche Militairen, Oproermakers, Rovers en Plun deraars." Slechte 
lith. znd. nm. br. fol. Gekleurd. Op de Universiteitsbibl. te Amst. 

6480 «Kooinkl^ke Nederlandsche Armee." — Titel waarop het Metalen Kruis 
en Koniuklyk wapen, van eene verzameling van 39 oogen^ afbeeldingen 
van uniformen der verschillende legerkorpsen in 1830 en 31. Alle zeer 
fraaie teekeningen in kleuren. Zouder naam. kl. fol. Niet in plaat gebragL 

1. Staf, Luit .-Gen. en Majoor. 21. Grenadiers, Kapt. en 2e Luit. 

2. Genie. Majoor en Mineur. 22. Grenadier en Flankeur. 

3. Mineur en Artillerist. 23. Tamboer en Hoornblazer. 

4. Artill. Luit.~Kol. en Kapt. 24. Jagers. Kapitein. 

5. Rijd. Artill. Kapt. 25. Hoornblazer en Jager. 

6. Artillerist. 26. Nation. Militie. Kolonel d. Elankeurs. 

7. Trompetter. 27. Ie Luit. 

8. Huzaren. Ridmeester. 28. — Korporaal ■ 

9. — ^ Huzaar Reg. 6. 29. Tamboer-Migoor en 

10. — Trompetter. Muzikant. 

11. Dragonders. Ie Luit. Reg. 4. 30. Sapeur en Tamboer. 

12. -^— Dragonder Reg. 5. 31. Mobiele Schutterij. Majoor. 

13. Trompetter. 32. Kapt. (Art.) en Ie Luit. Flank. 

14. Kurassiers. Ridmeester. 33. Stedel,, Landel. en Artillerist. 

15. Kurassier Reg. 1. 34. Tamboer en Hoorublazer. 

16. —-^ Trompetter Reg. 3. 35. Vrijio. Jagers. Jager van v. Dain. 

17. Lansiers. Ridmeester. 36. Gron.enFranekerH.S. 

18. Lansicr Reg. 10. 37. Leidsche euUtr. H. S. 

19. Trompetter. 88. N. Holl. Jager. 

20. Grenadiers, Luit.-KQl. 39. Marechaussee en Belg. gevangene. 



1830. Uniformen van het Ned. Leger en der Vrgmllcgers. 17i 

6481 Uniformen. — 156 Ongen^ afbeeldingen in kleuren van militaire costa- 
mes in de jaren 1830, 31 en 32. Alle lithogr. in kl. 8^, waarsch^nl^k 
alle door J. P. Hontman te Utrecht, en denkel^k in 3 seriën nitgeg., nl. 
(1 — 58) De Schntter- en Jagerkorpsen. 
(59—102) De legerkorpsen. 

(103 — 156) De O. en W. Indische korpsen en Marine. 
De platen (1 — 58) zijn in mgn Exemplaar in een ligt blaanwen cart. koker 
waarop een afzonderlek titelblaadje : De Schutter- en Jagerkorpsen. — De 
Heer A. J. N^land te Utrecht bezit van die 58 platen een ezemplaari 
waarachter de volgende 59 tot 156 gebonden z\jn. Enkele platen z^n daarin 
ongekleurd en sommige vaandels hebben in dat Ex. onderschriften, die 
in mijn Ex. op een afzonderlek gelithogr. kl. 8® blad vermeld z^n. 
Voorts heeft de Heer van Gijn te Dordrecht 4 afbeeld. (N<^ 25, 26, 28, 
34), die van de n^jne verschillen. 

Op slechts 12 pi. nl. 18—20, 22, 81, 32, 46, 47, 64, 78, 94 en 114 
staat de naam van Houtman; de anderen zijn alle zonder naam. 
Sckutterij. Vaandeldrager»! — 17. 26. N. Holland. Jager. 
(Deze 17 staan in deze orde op 27. Z. Beveland. Officier. 

een bijgevoegd gelith. register van 28. Jager. 

8 bladz.) 29. Groningen. Officier. 

1. Stedel^k Utrecht. 80. Jager. 

2. Provinciaal Utrecht. 31. Flankeurs Officier. 

8. Overyssel. Ie Bat. Ie Afd. 32. Eiankenr. 

4. Ie Bat. 2e Afd. 38. Leiden. H. S. Officier. 

5. Noord-Holl. Ie Bat. 2e Afd. 84. Jager. 

6. 'sGravenhage. 85. Utrecht. H. S. Officier in kl. tenue. 

7. Gelderland. 2e Bat. Ie Afd. 36. ^— Jager. 

8. Friesland. Provinc. 37. Kavalleriedienst b^ Slnis. Officier. 

9. Groningen. Stedel. 38. — — — Trompetter. 

10. Landelijke Ie Bat. 89. — — Kavallerist. 

11. — ^ 2e Bat. Ie Afd. Koninklijke Jagers, 

12. Flankeurs H. S. 40. Officier. 

13. Utrecht. Jagers Hooge School. 41. Jager. 

14. — — H. S. anders. 42. Marketentster. 

15. Leiden. Jagers H. S. Schuüerpf, 

16. — ^ anders. 43. Kolonel. 

17. Nd. Holl. Jagers. 44. Off. v. Gez. 2e Klasse. 

Schutterijen te paard, 45. — — Se —— 

18. Amsterdam. 46. Flankeur. 

19. 'sGravenhage. 47. Schatter. 

20. Utrecht. Rust bewaarders. 48. Prov. 

Vrijwillige Jagers. 49. Dez. in marschtenue^ 

21. van Dam. Officier. 50. Tamboer-Mtgoor. 

22. Jager. 51. Tamboer. 

28. N. Brabant. Officier. 52. Muziekant. 

24. Jager. 58. Sappeur» 

25. N. Holland. Officier. 



172 uniformen van het Ned. Leger en der Vrijwilligers. ISM. 



Vrütoiüige Sekuttery. 


Dragonders, 


54. Utrecht. Officier. 


89. Officier te p^ard. 


55. Schatter. 


90. Trompetter ligte Drag. 


VrijmUige JrtiOerie'SeMterif. 


91. Dragonder te paard. 


56. 'sllage. Eourier. 


Lanêiers. 


JrUUerie^SehtUierij, 


92. Officier. 


57. Officier. 


93. Trompetter. 


68. ArtUlerist. 


94. Lansier te paard. 


Staf. 


Orenadiers. 


69. Lmt.-6eii. te paard. 


95. Officier. 


60. Adjudant. 


96. Grenadier. 


61* Intendant v. Oorlog. 


97. Flankenrs. Officier. 


62. Adjudant v. Z. M. te paard. 


98. Flankeor. 


63. --— in gala. 


Jagers, 


64. Kolonel. 


99. Officier. 


Oenie. 


100. Soldaat Ie Bat. 


65. Kolonel. 


101. 2e — 


66. Pontonnier. 


102. Uetz. anders. 


67* Minenrs en Sappeors. 


VrijunUige Jagers, 


reld^JrtUlerie. 


103. Officier korps Cleerens. 


68. Kolonel. 


104. Sergt. 


69. Trompetter. 


105. Jager -^ — 


70, Stnkryder. 


106. te paard. 


71. ArtUlerist. 


Infanterie, 


Militie^Jrlilierie. 


107. Kolonel. 


72. Officier. 


108. Kapt. Adjudant. 


73. Tamboer. . 


109. Off. 7. Gez. 2e Klasse. 


74. ArtUlerist. 


110. 3e — — 


VryioÜUge JrtiUerie. 


111. Officier. 


75. Officier. 


112. Vaandeldrager. 


Bijdende Jrtillerie. 


113. Tamboer-Majoor. 


76. Officier. 


114. Tamboer. 


77é Trompetter. 


115. Muzikant. 


78. Artillerist te paard. 


116. Uoomblazer. 


JrtiUerie^TransparUrein, 


117. Sappeur. 


79. Officier te paard. 


118. Flankeur. 


80. Sergeant 


119. Fusilier. 


81. Trompetter. 


120. Marketentster. 


82. Plaatsel. Commandant. 


121. Fusilier 2e Divisie Algem. Depot. 


Kuramers. 


Geneeskundige dienst, enz. 


83. Officier te paard. 


122. Inspecteur. 


84. Trompetter -v-— ^ 


123. Kweekeling Rgks Hosp. 


ffuzMren. 


124—126. Soldaat Gomp. Werklui. 


85. Officier te paard. 




86. Trompetter te voet. 


127. Invalide. 


87. Hnzaar Beg. 6 te paard. 


128. Plaatsel, Commandante 


88* —7 


129. Plaats-MiQoor. 



1890L Uniformen van het Ned. Leger en der Yrgwilligers. 17o 

130. Grepens. Kolonel. 142. Schout bij Nacht in gr. teaue. 

Marechaussee, 143. Kapitein in gr. tenae. 

121. Officier. 144. Luit. in kl. 

122. — — in groot tenue. 145. Luit. ter Zee Ie Klasse. 

Indisch leger, 146. 2e 

123. Infanterie. Officier. 147. Chirurg. Maj. ter Zee. 

124. Korporaal. 148. Offi v. Gez. 2e Klasse. 

136. Hetz. anders. 149. 3e 

136. Flankeur. 150. Victualiemeester Ie 

137. Artillerie. Sergeant. 151.. 2e 

188. Artillerist. 152. Adjunct-Schryver. 

139. W, Ind. Jager. 153. Adelborst Ie klasse. 

Marine, 154. Matroos. 

140. Vice-Admiraal in gala. 155. Mariniers. Officier. 

141. ■ in kl. tenue. 156. Marinier. 

6482 Uniformen van het Nederl. leger. Zes afbeeldingen. Teekeningen in klenren. 
Znd. nm. Hg. 20, br. 16 dm. gr. 4*. 

(1) Generaal der Infanterie in gala. (Chassé.) 

(2) Officier der Schutterij. 
(8) Officier in mantel. 

(4) Kolonel der Schutter^ in marschtenue. 

(5) Sergeant-Schutter. 

(6) Schutter. 

6483 Nederl. Uniformen. — Ver^meling van 17 (ongen") verkleinde kopieën 
in 12^. van afbeeldingen b^ Houtman^ in 3 rijen boven elkaar op 1 blad 
br. fol. ledere afbeelding met een paar woorden cursief onderschrift. 
Lithogr. van Magnenat met adres van £. Maaskamp. Gekleurd. 

(1) Veldmaarschalk (Kroonprins). (10) Infanterie Fusilier. 

(2) Min. V. Oorlog (Prins Fred.). (11) Gron. Stud. Flankeur. 

(3) Hertog v. Saksen-Weimar. (12) Jager Nd. Holland. 

(4) Leidsche Studenten Officier. (13) Infanterie Hoomblazer. ^ 

(5) Grenadiers Officier. (14) Huzaar N*' 9. 

(6) Schutter. (15) Kurassier. 

(7) Utr. Studenten-Jager. (16) Ligte Dragonder. 

(8) Koninkl. Jager. (17) Lansier. 

(9) Vryw. Jager van v. Dam. 

Het compleete blad b^ den Heer van Gi^juj big m^ slechts enkele a&on- 
derl^ke afbeeldingen. 

Hiervan moet nog een dergelijk blad bestaan met gel^ksoortige, doöh 
andere afbeeldingen, w^l ik nog 4 dergelijke plaatjes bezitj met onderschrift* 
Rijdende Artillerie. Dibbets (Gen.) 

Marechaussee. Offic. der Flankenr-Grenadiers. 

6é84 Nederlandsche Uniformen. — Dezelfde afbeeldingen als hierboven be- 
schjreven, 21 in getal^ doch grootere lithogr. met onderschriften in groot 
cursief en te herkennen aan de fout: Off. der Orendiers, in plaats van 
Grenadiers, gelijk in de vorige Serie staat. 21 pi. in 12^ die seker op 
1 br. fol. blad behoord hebben. Bij den Heer Mr. S. van Gijn, 



174 Uniformen van het Ned. Leger en der Yrgwiliigers. 18B0. 

6485 jyHollandsclie Jnfanterie" (sic.) — Afbeelding van verschillende militai - 
ren, onder wie de Prins v. Oranje, Gen. Chassé, Prins Frederik, de 
Hertog V. Saxen-Weimar, enz. in groepen bijeen staande in een leger- 
kamp. Grav. in omtrek naar v. Houten door Schweickhardi, gedrakt 
bij M. de Lyon te 'sHage. Hg. 45, br. 54 dm. gr. br. fol. Bij den 
Heer Mr, S. v. Gijn. 

6486 „Nederlandache Infanterie." — Afbeelding van een SOtal infanteristen 
van verschillende Ncderl. korpsen en rangen, alle ten voeten uit. Met 
1 reg. HoU. en Fr. onderschr. Fraaije lith. naar Madou door JDetoasme-' 
Pletinckx, Hg. 42, br. 52 dm. gr. br. fol. Gekleurd. Bij den Heer 
A. J. Nijland. 

6487 //Nederlandsche schutterij." — Zeven figuren ongen** en zonder uit- 
a legging, doch afbeeldende: 1 Officier, 2 Schutters, 1 Artillerieschntter, 

1 Maziekant, 1 Vrijwillige Schutter van Amst. en 1 v. 's Hage, de laatste 
te paard.) Lith. naar H. Greeven door Besguerrois en Co. Met adres 
van F. Buffa en Zn. Hg. 31, br. 40 dm. br. fol. Chin. pap. 

b Dez. plaat, fraai gekleurd. 
64880 Schutterij te paard van 's Gravenhage. — b Vrijwillige irustbewaarders 
te paard v. Utrecht. Twee ongen^ platen, ieder met 3 personen, waarvan 

2 te paard. Lith. naar T. Soeterik door Houtman te \Jtr,hr. tol. Oekleurd. 

6489 Jagers. — 3 (ongen.) platen alle lith. bij Houtman te ütr. kl. fol. Gekleurd. 

(1) Koninklijke Jager van 1830. Naar A» Verhoesen. 

(2) Vrijwillige Jager van Zuid-Beveland. Naar ^. jffr/itf?» door .i. Verhoesen. 

(8) V. Dam. Met adres van W. J. v. Oosterzee te 

Rott. (No 2 bij den Heer A. v. Stolk.) 

b Dez. voorstelling als No 3 van de voorg. serie, doch zeer verkl. Lith. 
met 1 reg. onderschrift, znd. nm. 8° Uit? 

6490 Jagers. — „Noordhollandsche vry willige Jagers." — 3 Figuren: Officier, 
hoornblazer en gewone jager. Lith. naar Reekers en Hitsema door 
Baiwaille en Veldhuijsen. br. 4®. Gekleurd. 

6491 Jagers. — Vry willige Leidsche Jager. — (Portret van C. v. d. Vlies, 
Leidsch student, ten voeten uit.) (Zie N" 6354.) Lith. door L, Springer. 
8°. Gekleurd. Uit : J. Roemer, Gedenkschrift. 

6492 Jagers. — Vaandrig der Leidsche vrijwillige Jagers. Lith. door W. Bal. 
80. Gekleurd. — Van acht. bedrukt met bl. 105 waarop een Holl. vers. 
Uit: Vooijaarsrente. — Bloemlezing uit de Leidsche Stud.-Alm. 1825— :- 
50. Uitgeg. door A. v. d. Hoop Jr. 

6493 Zinneprent op het uitfrekken der Studente n-korpsen, — Minerva met het 
Medusabeeld zittende op een trophee van kanonnen en vlaggen, waar- 
onder eene wolk. Lith. van Bijer en Vinkeles. br. fol. Gekleurd. Bg den 
Heer Mr. S. v. Gyn. 

6494 Twee Zinneprenten op de Leidsche en Utrechtsche vrijwillige jagers. — 
ledere plaat is een medaillon waarin 3 figuren ten voeten uit, met rali^*> 
werk van vaandels, boeken, wapenen enz. Lith. naar M. Mourot door 
J. P. Houtman te Utr. — De Leidsche plaat is met adres van H. H, 
Schreuder te Leijden ; de Utrechtsche plaat heeft een vaandel walurop : 
Met God voor Koning en Vaderland. 



1890L Hollandsche en Belgische Uniformen. 175 

6495 Jagers. — Indeelingssta^t der Kompagnie Vi^willige Jagers der Utr. 
Hoogescliool bij pelotons, sectiën en escoaades. Lith. naar H. Eskuchen 
door Houtman, br. fol. 

6496 Plattelands-Schutterij. — Afbeelding van het dresseeren van recruten op 
een ezercitieveld. Geestige teekening in kleuren door C. Tjasink v. d, 
FolL Hg. 24, br. 28 dm. br. 4». 

6497 Belgische Uniformen. — Afbeeldingen van verschillende wapens door 
verschillende teekenaars, van verschillende grootte — doch allen ongen^ 
en in lithographie. 

a General-Major Beige (te paard). Door Bertrand. br. 4P, Gekleurd. 

b Officier de la Garde Civique Beige, j 

c Chasseur du Marqnis de Chastleir. ' Allen door J. S. bij Jobard, gr. 4". 

d Officier de Lanciers 2e Reg. Gekleurd. \ 

e Garde Communale, chez Fiette. Impr. Bewasme^Pletinckx. 4^. Gekl, 

f Chasseur Pourg. volont. de Brnx Impr. Bewasme-Plet.. 4®, Gekl. 

g Garde Urbaine de Brux. Impr. de Baems. 4°. GekU 

h Chass. volont. de Chasteler. Grande tenue. Zonder naam. 8^. Gekl. 

Ofschoon de oprigting van de meeste Belgische vrijwilliger-korpsen 
vóór het uittrekken der NederL korpsen en reeds in het begin van Sept. 
plaats vond, heb ik gemeend deze hier te moeten plaatsen, omdat eerst 
in het laatst van Oct. de Belgen uit de gelederen der Nederlanders 
verwijderd werlen. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. I. 88.) 

6498 Plaat op de Belgische armee. — »Songe de Guillaume I." — Koning 
Willem I, te bed liggende, ziet in den droom 7 fraai uitgedoschte Bel- 
gische militairen allen met lauriertakken, en zegt tot den Kroonprins : 
;,Ah ! que les Belges formes une belle armee/' enz. Slechte lith. znd. 
nm. br. 4 o. 

6499 (15? Oct.) „Inspectie der schutterij te paard op de Maliebaan te 's Hage, 
„onder het bevel van den heer v. d. Poel." Lith. door Lesguerrois en Co. 
met adres van Weygand. Pendant der volg. plaat. 

6500 16 Oct. „Het vertrek der Haagsche schutterij onder bevel van den 
«Lt. Col. L. Boreel." (Kemper, Staatk. Gesch. I. 44, zegt: 12 Oct.) — 
Lith. door Desguerrois en Co. br. 4^. 

6501 Proclamatie van deu Prins van Oranje, waarbij hij de Belgen als onaf- 
hankelijke nstie erkent. (Kemper, Gesch. I. 59 en 63.) — HoU. en Fr. 
1 blz. 4fi. — Hierbij dezelfde Proclamatie, alleen in het Fransch met 
grootere letter, smal 8^. 

6502 (16 Oct.) Spotprent op de pogingen in Oct. 1830 aangewend en in 
Jan. 1831 herhaald, om den Prins v. Oranje tot Koning v. België te 
doen verkiezen. (Kemper, Gesch. I. 58 en 85 — 88. Zie ook N^ 6642.) — 
Afbeelding van een Belgisch werkman met een ander sprekende. Met 2 
reg. onderschr. : «Qu'est ce qu'ils nous chantent avec leur Prince 
d'Orauge ?" enz. en deze bijtende bijvoeging : „Avant 3 mois il mettrait 
la Belgique au „Lombard." (Zie hierover de byvoeging bij N'* 6326.) 
Belgische lith. znd. nm. gr. 4**. 

6503 Als voren. — -„Le salut de Tétat". — 3 Balken met muzieknoten, zoo- 
danig gezet, dat bij het digtvouwen van het papier de woorden Yoorko- 
men: Five le Prince ^Orange, roi des Belges** br. 8®. 



176 Belgische Spotprenten. ISM. 

6504 Spotprent op de pogingen van Willem I om België te behouden. — 
Links de Willemspoort (?) fe Bmssel, waarvoor eene koe, door 2 Belgen 
bg de horens voortgetrokken, wat Koning Willem I, die ze b^ de staart 
vasthoudt, wil verhinderen, hoewel de koe hem het gezigt bevuilt, terwql 
de Prins v. Oranje de koe uitmelkt. Met 4 reg. onderschr. : «Je main- 
jvtiendrai." Lith. znd. nm. br. '4^. 

6505 Spotprent op hetz. — Willem I in een leunstoel naast eene tafel, waarop 
een aangesneden kaas ligt; naast hem staat de Kroonprins. Met 2 ledig 
Er. onderschr. : ;,En ont-ils mangé." enz., en : „Jé crains cher père," 
enz. Lith. znd. nm. kl. br. 4*. 

6506 Spotprent op hetz. — Op eene brug ontmoeten de Dey v. Algiers en 
Willem I elkander. Met 5 reg. Fr. onderschr. : „"Eh. bien Cousin, ton 
i,conp d*état," enz. Lith. door v. Hemelrijck, br. 4'. 

6507 (19 <tct.) Spotprent op het (vrnchtelooze) verzoek van Willem I aan 
Engeland om bijstand. (Kemper, Geschied. I. 43, zegt, dat het gerucht van 
een dergelijk verzoek in de Staats-Ct. van 9 Oct. weersproken is, doch 
deelt tevens (Aanteek. 39) de officieele weigering van Lord Aberdeen, 
gedagt. 17 Oct., mede.) — Links Willem I in smeekende houding voor 
den Engelschen minister Lord Aberdeen : nVotre assistance s'il vous plait 
i/pour un pauvre marchand de fromage." Goede lithogr. znd. nm. br. 4®. 

6508 Spotprent op het beginsel van Noninterventie door Franknjjk en Engeland 
gehandhaafd. (Kemper, Geschied. I. Aanteek. 42.) — Op. den voorgrond 
staan een Belg en Hollander vechtende; achter hen een ErauBchman, 
zeggende tot 8 boeren (Pruissen, Rusland en Oostenrijk), die de partijen 
willen scheiden : ^Halte-U, noninterventie." Links een Engelschman op 
een schip, die hetz. uitdrukt. Bovenaan zweeft een helsch gedrocht^ seg~ 
gende: /^Dat hou jeluy zolang als het te pas komt, alles is m^n uit- 
lyvinding." Zeer slechte lith. znd. nm. br. 4^. Gekleurd. Bij den Heer 
Mr. S. V. Gijn. 

6509 18 Oüt. Opening der Staten-Generaal. (Kemper, Geschied. I. 69.) — 
Spotprent. — nGuillaume I ouvrant a la Haye la session des Etats- 
„Généraux Ie 18 Oct. 1830.'' — Op een troonhemel staat een kruik 
met wijden buik en het hoofd van Willem I, zeggende : //Nobles et 
i,Puissants Seigneurs !" enz. Op een lageren trap naast hem een kruik met 
het hoofd van Prins Frederik. Links 2 rijen gelijksoortige kruiken met 
verschillende hoofden, nl. leden der 2e Kamer. Lith. znd. nm. gr. br. 4*. 

6510 Spotprent op hetz. — De Koning zittende onder een troonhemel op een 
stapel kazen, zijne ministers, en de leden der Kamer, alle als dieren^ 
meestal met ezelskoppeu afgebeeld. Met 2 reg. onderschr. : «... Et je 
jysuis encore è la tête d'uu peuple dont les idees religienses," enz. Lith. 
znd. nm. gr. br. 4fi, 

6511 Spotprent op de Troonrede. — Afbeelding van den troonzetel, waarop 
de Koning is gezeten met 2 aangezigten. Met onderschr. : i^Discoura dn 
i,trdne," enz. en 2 elkander (schijnbaar) weersprekende aanhalingen uit 
de Troonrede. Lith. znd. nm. br. 4^. 

6512 (3 O Oef.) ;,Het vertrek der veldschutterij van Rotterdam, waaronder 
a jyeen groot aantal vrgwilligers." — Gezigt op Rotterdam met de Boompjes 



1890» Oproer te — en Bombardement vaU Antwerpen. 177 

links in het venchiet. Op den voorgrond 2 schepen en 1 stoomboot» 
bemand met schatters, door vele andere yaartnigen uitgeleid. Litfa. in 
klenren naar Q, M, M, Ver. Hueü door Houtman te tJtr. tJi%. van 
W. J. V. Oosterzee te Bott. Hg. 60, br. 87 dm. gr. br. fol. 
b Dez. plaat. Oiigèkleard. 

6513 Zinneprent op het nittrekken der Rotterdamsche schntter^. — In het 
midden een breed monument met het Rotterd. wapen, een standaard» 
Oranjeyiaggen en 2 schatters, enz. Met 2 reg. insehr. : Le moordbrand 
dreigt, enz. Lith. naar A, «7. v. Goudoever door Houtman te TJtr. Met 
adres van W. J. v. Oosterzee te Rotterd. br. fol. Gekleurd. 

6514 Belgische Spotprent op de Rotterdamsche vrijwilligers-korpsen. — Drie 
afbeeldingen van dwergen, nl. een officier, die op een steen zit, een met 
een schild in vronwenkleeding, en een rockende Turk achter elkaar 
loopende. Met onderschr. : j^Les braves de Rotterdam allant Iklaconqnéte 
de la «Belgiqne." Lith. door F, DuèruUe, br. 4*. 

6515 f 1 Oet. «Attaque et prise du poot de Walhem par les volontaire! 
ivBelges." — Links de brug, die aan de andere kant afgebrand is. Op 
den voorgrond gewapende Belgen, aan de overz^ de Nederl. tro^n. 
Lith. door P. Lautere bg Dewaewte-Pletinekx. Hg. 27, br. 29. dm. br. 4^. 
Geheel als de platen der Evènements (N** 6888) doch iets grooter. 

6516 86, 29 Oet.) Oproer en tuchtiging van Antwerpen. (Kemper, Geschied. 
L 61.) — Serie van 8 platen, ongen<^ lith. met 2 i 5 reg. Fr. ondersehr* 
Door H Ratinchx te Antw. br. 4°. 

(1) 26/x. Première Oonquête & Anvers. — Prise de la porte, dite Sli|jkpoort. 

(2) 26/x. Prise de la Porte de Borgerhout. 

(3) 26/x. Prise de la Grande Place et de THdtel de Ville d' Anvers. 

(4) 26/x. Prise de la Place de Meir et du Palais Royal d' Anvers. 

(5) 27/x. Prise de la Porte Rouge d' Anvers. 

(6) 27/x. Vue des mines de TEntrepót d' Anvers (prise du port). 

(7) — Vue des ruines de l'£ntrepdt d' Anvers du eoté de l'Arsetial. 

(8) — Ponton la Delphine, de Gand, en rade devtnt la citaddle, por* 

tant les prisonniers Belges. 
(N* 4 en 7 b^ den Heer A. J. N^land.) 

6517 99 Oei. «Gezigt van den brand en beschieten der stad Antwerpen op 
1,27 Oet. 1830, onder het bevel vsn.... D. H. Chassé met de positie van 
wZ. M. smaldeel onder den Kapit. ter Zee Jhr. J. E. Lewé v. Aduard." 
(Lastdrager, Nieuwste Geschied. L 90; 111,2. 12, 18.) — Uitgestrekt ge- 
zigt op de Antwerpsche kade, met de Schelde en de Holt. schepen (de 
kanonneerboot van v. Speyk in het midden) op den voorgrond; links 
het brandende Entrepot en dé Citadel. Onder de voorstelling de naam 
van ieder schip en zijn kommandant. Fraaie aqqatinta naar A» Waldorp 

. door H, W, Hooghamer, Met adres van W. J. v. Oostei^zee te Rotterd. 

Hg. 61, br. 100 dm. zr. gr. br. fol. 
h Dez. plaat. Froefdr, voor alle lett Bi|i den Heer Mr. S. v. Gqn. 
e Dez. plaat, in fraaijen kleurendruk. 

6518 Hetz. anders. — «Het beschieten der stad Antwerpen onder het bevel 
«van den Lt. Gen. Baron D. H. Chfwsë." -<- Op den voorgrond d* 

m. 23 



178 Bombardement van Antwerpen. 1880* 

« 

Sehelde, waar de schepen : de Gier^ Comeet en Enridiee, benevens 8 kanon- 
neerbooten de stad beschieten; op den achtergrond links de Lieve- 
Vronwen-kerk en het braadend hooimagazijjn ; in het midden de St.An- 
drieskerk en brandend Entrepdt; regts de Citadel. Lith. met 2 reg. 
onderschr. znd. nm. Hg. 26, br. 85 dm. br. fol. — Hierbij eene verkleinde 
kopie in omtrek, met de namen der schepen, enz. br. S^. 

6519 Hetz. anders. — Op den voorgrond en links de Scheldekaai, met het 
brandende Entrepdt in het verschiet, regts de HolL schepen. Onderaan 
een portret van Ohassé. Lith. met adres: lmprimerie.J?loraeJa9ae,Jil»YUiï 
het Botanisch werk (Flora Javae) van Prof. C. L. Blnme; vriM^ger te 
Brnssel, later te 's Hage. Hg. 29, br. 84 dm. br. fol: ^ 

6520 Dez« voorstelling, kleiner, met gezigt van de Citadel in het midden op 
a den achtergrond, die op de voorg. pi. niet wordt gezien. Slachte aqna- 

tinta naar J, Steyn door P. ff, L. v. d, MetUen, br. fol. Uit: Ebdlo, 
Bijdragen, BI. II. blz. 126. 
h Dez« voorstelling. Waarschijnl^'k oorspronkelijke ieekenin^ in Q. I. inkt 
voor het voorg. znd. nm. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G^n^ 

6521 ^yVue prise du coté de la tête de Flandre du Bombardement d'Anvers.'* 
Op den voorgrond links het Vlaamsche Hoofd (?), aan de overzqde 
Antwerpen door de schepen en Citadel in biand geschoten. Met 2 r^. 
Fransch onderschr. Zeer slechte lith. znd. nm. br. 4fi. 

6522 i^Het bombardement van Antwerpen uit de Citadel en van de vloot," 
enz. — In het midden de stad Ajitw., ter weerszijden Holl. schansen, 
waaruit geschoten wordt; op den voorgrond de Schelde en links eenige 
schepen. Bovenaan een portr. van Gen. Chassé, in med. Met 3 reg. 
onderschr. Slechte grav. znd. nm. met adres van Arpels en Gabriels. bl. 
fol. Dit is zeker de slechtste afbeelding van deze gebeurtenis. B^ den 
Heer Mr. S. v. Gyn. 

6523 Gezigt dev ruinen van het Entrepot ie Antwerpen na het bombardement. — 
Twee platen, lith. door Cooper, Op de Koninkl. Bibl. te Brussel. 

(1) Yne de 1'Entrepdt . . . an moment de Tincendie fait par Ie bombar- 
dement. 4*. 

(2) Ruines de TEntrepdt ... la vue prise dn quai Plantin, br. 4fi. 
.6524 jyDe Brnsselsche mnitelingen trekken binnen Antwerpen, terw^l .... 

«Chassé de stad bombardeerd op den 28 (sie) Oct. 1830." — Gezigt op 
eene straat bij de L. Vrouwekerk ; regts komen de Belgen aan, en wor- 
dien door een groepje Antwerpenaars toegejuicht. Slechte lith. met adres 
van Arpels en Gabriels. br. fol. Pendant van 6420. ->- B^ den Heer 
A. J. Nijland. 
6525 Dez. voorstelling, met eenige wijziging, b. v. op het 2e huis by den 
linkerrand der plaat staat hier het jaar 1782 (niet op de voorg.), ook 
is de kleeding hier en daar verschillend. Met 8 reg. Duitsoh onderschr^ 
en adres van Arm en Co. in Düsseld. br. fol. Onderaan links get. : 
N** 118. Uit eene serie kinderprenten. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. — 
Waiurschgnlijk kopie der voorgaande, slechter geteekende plaat. Pendant 
ViUD 6421. 



1^* Bomt)ardement VóAi Antwefpeü. 170 

• 

6526 39 Oet. «Gtzigt op de stad .Uitwerpen, den dtg na h«t bombiurd** 
«ment." — Tn het midden Gen. Chassé, omringd door den Raad van 
Defensie der Citadel, den Hertog yan Saxen- Weimar rapport doende van 
het homhardement ; óp den voorgrond regts Kapt (tegenwoordig gepene. 
Generaal) Delprat en andere officieren; op den aehtergrond regts de 
L. Vronwenkerk Tan Antwerpen, in het midden het brandende EntrepM» 
Lith. in omtrek naar de sebilderq van /. SeJIunman door S, J, Bacher. 
Hg. 46, br. 56 dm. hl. fol. — Deze plaat diende als pi^s in eene yer* 
loting van den schilder, waarin de hoofdpr^s de oorspronkelijke iehilder\j 
was. Hierbij het prospectus, 2 blz. 4®. en eene gellthogr. verklaring der 
portr. br. 4**. 

6527 Twee gezigten van Antwerpen na het bombardement door Chisaé vai^ ^ 
Óct. Beide ongen<^ lith. met % reg. Fr. óndersehr. naur (7. .Sbmumém door 
en met adres van P. Shumau br. fol. Bg den Heer A. J. Nijhtfd, 

(1) Vne des mines de r£ntrepdt d'Anvera, prise dans la «onr dé 1'édifioe* 

(2) Yne des Prisons, de l'Arsenal et de TEntrepdti me .da Convent k 
Anvers. 

6528 jyDe Nederlandsche kanonneerbooten, voor Antwerpen gestationeerd.** — > 
• Op den voorgrond de Scheldekaai met het onttakeld fregat Snmatra ; 

verderop de Schelde met de Nederl. flotille» Lith. met adres: ïmp. Flora 
Jwa. Hg. 28, br. 86 dm. br. fol. 

6529 lyPerspectief gezicht van de Schelde van het fort Bath tot Antwerpen." — 
Lith. naar A, Oïtmtms Jr, bg BesgwrroU en Co, Met adres van Gebr. 
Buffa en Co. smal fol. Gekleurd, 

6530 ivDe Schelde van Antwerpen tot Bath.**" -^ Lith. inet de aamen der 
plaatsen aan weerszijden, door C, Mmgttenai (?) inet adrea v. Fr. Bai5i 
en Zonen. fol. 

66S1 jrFftnorama der Schelde.'** -^ Antwerpen bovenaan, het fort Botb onderaan. 

Lith. b^ A, CoUinge en v. d, ffotUi met adrea van W. J. v. Ooatenee 

te Rotterd. fol. 
65S2 Hetz. iets verschillend. — Lith. door dentans met adrea van Gebr. 

Baffa en Co. fol. 
6538 «De Schelde van Bath tot aan zee en de westelyke nithoek van ZéenüMek 

o Vlaanderen.*^ — Driereg.- onder* en bovenschr. van 2 aaneenbekeorende 

panoramakaarten. Lith. door C, Mdgnenat met adres van Fr. Boffaen 

Zonen. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G|jn. — a. Van Bath èn Bergen op 

Zoom onderaan tot Terneazen bovenaan. — - h. Van Biervliet onderaan 

tot Slnis bovenaan. 
6504 «Carte des environs d* Anvers."* — Het terrein toasdieü Lillo ènGÉ|teDè 

bovenaan, en Weert en Waelhem onderaan. Lith. met adrea vtn Steuer^ 

wM en Co, te Dordt en Broeee en Co. ^ Breda. fol. •.-.-• 

6535 jyPlan Vjin Antwerpen en d« Citadel."^ -^; Het terMial tnssohen Lillo en 

"Gapellen bovenaan, en Borehten Berohem onderaan. Lith. ^fMUt M M^fli 

'b§ L, Springer, fol. 
6696 «Plan de la ville d'Aiivers.'* — BovenaaiUMde sfad eü Cttedel, «ideraan 

het fort dn Nord ev het VliiRuiifbhe Hoofd. A^gMie HtMf. liiet Fr< 

bqsohr. znd. urn. br. fol. 



IftO Spoipr^ten op Ghassé. — Orafmonumenten. 

9S97 Hetielfde. Naaawk. kopie der voorg. pliat met aanw^zing Tan de podtie 
der flotiUe bg het bombardement Holl. lith. met Fr. büaehr. zod. nm. 
br. fol. 

€588 Hets. kleiner Met Holl. beschryTing. Lith. met adres v. Oebr, JHederiekt, 
br. foL Oet.: Plaat N* 1. Bgvoegsel tot de Nieawe Amst. Courant, eni. 

8689 a. vPlan itinéraire d^Anvers.^ — k, «Carte itinéraire de Willemstad, 
vZiiriksee & Anvers.** — 2 kaartjes, waarvan de eerstgen. met aanwg- 
sing fan de ligging der flotille. Naar J, B, D, B, door J. C, JHaiiUtrt. 
Itet adres van E. Maaskamp. 8*. 

6840 Belgische spotprent op Chassé en het bombardement van Antwerpen. — 
«Vn moment de satisfaction Ie 87 Oct. 1880. — La vengeanoe est 'Ie 
«plaisir des diens. — Bombardement d^Anvers.^ — Chassé littende op 
dft borstwering der Citadel en uitziende naar het brandende Antwerpen. 
Het ondersohr. : «Qnelle belle page pour lliistoirel Mon mattre sendt-il 

content Ml** —> Lith. get.: D Q, hr. 4fi, Op de Koninkl. BibL te 

Bmssel. 

8541 «Lc laurier dn Baron Chassé.^ — Chassé in uniform beschouwt een 
lanrierboompje, waarvan de bladeren afvallen, en aan welks voet en zgden de 
woorden: Napoléon^ •— 27 Oct, 1880. — SombardemetU tTJnvers, Met 
onderschr. : » Je Tavais gagné par la bayonnette, fant-il que je Ie perde 
ffjtai la bombe I. . ."^ Lith. get.: D. . . .Q. br. fol. Op de KoninkL BiU. 
te Bmssel. 

Chassé bad' zich in de Spaansche veldtogten onder Sonlt door zgne 
stoute aanvallen den bgnaam van Generaal Bennet yenroTYen, Napoleon 
benoemde hem tot ridder van het Legioen van Eer en verhief hem in 
den adelstand als Baron. (Zie v. Kampen, Oedenkb. v. 1880 en 81. bli. 126.) 

8542 Als voren. — «Maladie provisoire dn Général Chassé." -* Chassé, water- 
'suchtig, te bed liggende, terwgl 2 doctoren hem toespreken; r^gts Mns 
Frederik; links een schoorsteen, waarin de duivel. Met bovenst, onder-» 
schr. Slechte lith. znd. nm. br. 4^^. 

Waarsch\jniyk op het zeer p^nl^ke ligchaamsgebrek van Chassé, het^ 
geen zeer verergerde tijdens z\jn verbl^'f op de Citadel. 
8648 (89 Oet.) Afbeeldingen van de monumenten op het kerkhof te Vlissin* 
gen, voor J. C. Kreyenburg, Kivartiermeester, en P. Hartz, Bootmansmaat 
bQ de Ned. marine, gestorven 29 Oct, opgerigt door hunne medeschepelingen 
van Z. M. korvet «Comeet". — Beide teekeningen in kleuren, znd. nm. 
gr. 8®. — B^ den Heer Mr. S. v. Ggn. — Pendanten van de volgende 
afbeeld, van Klinkhamer's graf. 

8544 Hetz. -— Oezigt op het kerkhof met de monumenten op zgde gesien. 
Teehening in O. I. inkt door E, 4. Klinkhamer, Hg. 25, br. 19 dm. gr. 4^. 

8545 Hetz. van voren gezien. Grav. znd. nm. br. 8^ Get. : 2e BI. N* 1. 
. Uit: A. J. Lastdrager» Nieuwste Geschied, v. Nederl. Dl. U. 

«8548 Afbeelding . van het monument, opgerigt op het kerkhof te Vlisiingen 

¥oor Justus Klinkhamer, Lt. t. Zee 2e kl. op de korvet de Comeet, na 

dai^ wapenstilst^ivd op. 27 Oct. doodelQk gewond en den 29 Oet. 

• OTcrleden. (Lastdrager», Nieuwste Geschied. I. 857.) — Fraaye teekemmg 



18M» Vertrek der Yrgw. Sdintt. Spol^r. op de Conferentie. 181 

in kleuren van de Tooraijde. Hg. S7, br. 18 dm^ foL --* HierbQ de 
opBehriflten der 4 z^'den in HS. 

6547 Hete. rerkleind. Teehening in graanw. Hg. 81, br. 21 dm. gr. 4*. 

6548 «Vertrek van het mobile bataillon der Amsterdamsche schutter^, Ie a£» 
«deeling naar 's Bosch, onder het bevel van den Majoor O. W. Ealck 
»89 Oct." — Regts de Amstel en de herberg de fieereb^t, waarvoor 
het maziekkorps en een treksehnit« waarop een vaandrig en eenige 
schntters; links de w«g genaamd: Utrechtsche zy. Lith. naar Clirnuau 
door Lesguerrois en Co. Hg. 23, br. 30 dm. fol. 

6549 Hetz. anders. — Links bg de Beerebgt liggen de schniten ter insche- 
ping, enz.; regts in het verschiet de Hooge Slnis en de Zniderkerk. 
Lith. van JOetguerroU en Co, Hg. 28, br. 80 dm. br. fol. OeJdeurd. — - 
Bij den Heer Mr. S. v. 6qn. 

6550 9 Vertrek der Schntter\j nit Amsterdam in het jaar 1830." — Naar fl*. P. 
OoHerkuis door 2). Sluyter» br. 8^ Uit? Bij den Heer A. J. N^jland. 

6551 » Vaderlek afscheid b\j het vertrekken als vr^ willig schutter." — Zinne* 
a prent op hetz. — Een vader z^ne 2 zonen vaarwel zeggende. Met 4 reg. 

vers: «De kern van 't HoUandseh volk," enz. Lith. door Beepierroi» en 
Co. met adres van Fr. fiufh en Zonen. fol. Chin. pap. 
h Bez. plaat. Gekleurd, 

6552 (4 I^or.) Ie Protocol van de Conferentie der 5 groote Mc^endheden te 
Londen, over den Belgischen opstand. (Kemper, Geseh. I. 81, 83 en 84) — ^ 
iiConference de Londres." — Om een tafel z^n een haas, die een kaart 
draagt (Frankr^), een vos (Engeland)^ een aap (Ooetenr^k), een paard 
(Prnissen) en een beer (Rusland), die op eene ter aarde liggende vrouw 
(Polen) trapt» vergaderd ; regts is aan een paal met opsehr. : Belgi^ Utre 
een kalkoen gebonden ; links evenzoo een bulhond, gem. ; Holland. Lith. 
door iV* B, br. fol. Gekleurd, — Hoewel ongen* behoort deze onge« 
tw^feld in: La Papillote. — B\j den Heer A. «f. Njjland, die eene 
verzameling van 25 spotprenten bezit, genaamd : «La Papillote^" alle 
uitgegeven na 1830 over de gebeurtenissen in België, en op weinige uitzonde* 
ringen na, in anti-Belgischen geest, met andere spotprenten, gdi,t Mevue LUho' 
graphique in één fol. band geb. Alle gen° lith., meestal zonder eenigen nm. met 
1 reg. opsehr. of 1 of meer reg. onderschr. en van ongelijke grootte. 
De platen, hieruit betrekkel^k België vdor de afscheiding, z^n op het 
N® beschreven. 

6553 Dezelfde voorstelling als op de voorg. plaat met deze w^sigingen. De 
paal regts, waaraan de kalkoen geketend is, is hier get. : Belgique% de 
beer en aap hebben hier geene rol in de poot^ ook is het opsehr. thans 
onderschr. geworden. Lith. naar H. D. door Delaporle met adres van 
Ankert, éditeur dn joumal La Caricature, br. fol. Gekleurd. B^ den 
Heer Mr. S. v. GQn. 

6654 (91 Aiov») Terugtrekken der NederL troepen uit België tot over de 
grenzen> volgens besluit der Londensche Conferentie. (Kemper, Gtosohied. 
I. 82.) — Spotprent daarop. — «Chasse Royale." Een eend met kroon 
en epauletten, en 2 ooievaars (de een met een kagehelp\jp aan de staart) 
vlugten over een water» terw^l links eenige Belgdn op hen schieten. 
Met 3 ledig Fr. onderschr. en bovenst, opsehr. Sleehte lith. znd. am. br* 4\ 



182 Spotprenten op de Scheiding en2. 1M(^. 

6555 Spotprent op hets. — «La poaniiite d'an levrier Hollandais." *- Een 
hizemnd met gelaat van Prins Frederik vlngt over een waternd, terw^'l 
eenige Belgen op hem schieten. Met dit ondersehr. Slech)» lith. znd. br. 4**. 

6556 Spotprent op hetz. — «La faite des Hollandais." -— Een strand, waarop 
vele kikvorsehen (waaronder Willem I en Prins Frederik) vlagten yoor 
of worden gedood en gemarteld door een troep Belgen. ' Met dit opschr. 
on 2 Teg. ondersehr, : «Mes amis foyons," enz. Lith. znd. nm. br. 4". 

6557 Spotprent op hetz. — „L'armée Hollandaise prenant son qnartier d'hi- 
«Ter," — Een groote ronde HoU. kaa^ waarin Nederl. soldaten, alle met 
lange nenzen door eenige gateii zich verbergen, ligt op een bord; nit 
de kaas steken de Koning en de Prins v. Oranje, zeggende: nDivine 
«Providence, fant^il, qne je les revoye avec de pareils nez.** Fr. lith. 
znd. nm. br. fol. 

6538 «Noord-Nederlandsche grenzen." — Opschrift eener kaart in 2 bladen 
of S , afdeel. van de Nederl. en Belgische gi-ensprovincie n N. Braband 
Zeeland, Limburg, Antwerpen, Z. Braband en Oost-Vlaanderen. lith. 
van HotUman te Utr. 2 bl. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

6559 Scheiding van Holland en België. (Kemper, (Geschied. I. 78 enz.) -— 
«Basrelief, voorstellende den toestand van België en Holland in den jare 
«1880, door L. Boyer." — Twee groepen, België en Holland, door een 
altaar met opschrift: «Uit liefde voor het vaderland," vaneen gescheiden, 
met nitvoerige Fr. en Holl. uitlegging. — Dit boetseersel werd inge- 
zonden voor de tentoonsteUing en loter^ voor bet vaderland, 1881. Lith. 
door G. last. Hg. 22, br. 50 dm. br. fol. — B^ den Heer J. W. Wnrf baih. 

6560 (93 IVoT.) Gevecht tnsschen HoU. troepen ouder KoL v. Qnadt tegea 
de Belgen bijj Vaas-Hartel in Limburg. — Op den voorgrond vurende 
Hóll. infanterie en artillerie; op den achtergrond het kasteel Vaas- 
fiartel. Met 8 reg. Holl. ondersehr. Naar J, Steyti door W. SekmUi, 8". 
In; Hallo, Bgdragen. BI. Hl, blz. 22. Bit is de plaat, onder N» 5284 
als over Nijmegen in 179é beschreven. 

6561 (99 WoF.) Spotprent op de vervalleuverklaring van het Huis van Oraige van 
den Belgischen troon door het Belg. Congres. — (Kemper, Geschied. I, 61.) — 
Gezigt op 2 landtongen, door een golvend water gescheiden. Links eene 
bende gewapende Belgen, met den Prins v. Oranje en Prins Frederik, 
blootshoofds (get. 1 en 2); regts een hoopje Hollanders, die een kaas 
met het gezigt van Koning Willem 1 en bijschr.: Jwe armes, aus 
armeg/n trachten op te vangen. Onderaan twee 2 reg. Fr. verzen get. 
1 en 2, benevens een 4 reg. vers met opschr.: «Passage dn Moerdyck." 
Lith. znd. nm. br. fol. 

6662 Drie spotprenten over hetz. op een blad. — Bovenaan worden. Koning 
Willem I, Prins Frederik, van'Maanen, Libry-Bagnano en anderen door 
de Belgische maagd het land uitgedreven. Met bovenschr. : «La Belgiqne 
«chttsant ses volear." — Onderaan links een tiitbangboM, met de boate 
van Willem I en een halve kaas als hoofddeksel, waaronder een kagchel- 
pqp. Met onderschar.: «Ie 27 Octob. rne de la Msdelaine." Re^s een 
man op eén at^aa^je, een liedje omhoog houdende, dit b^ de menigte 
?<Kn«ingU Met ondersehr. : «Plos- d'Nassan, Pl<is d'Nassan,"^ enz. [Zie N^ 
6418 (8)]. tdOogr. smd. nm. gr. 4fi, 



1999. Spotprenten op Willem I. 183 

6563 Spotprent op hetz. i^Cest fini 111" — Eene bende gewapende Belgen, die 
Koning Willem I en den Prins y. Oranje over kogels en Yuarp^jlen voor 
zich uitjagen. Met dit onderschr. Lithogr. znd. nm. gr. br. 4®. — Het 
onderschrift is eene toespeling op een regel van i,La Braban9oniie." 

W_ 6562—6574 zijn spotprenten op Willem I na iet ver- 
. lies van België. ,^ 

6564 lyDemière ribotte du gros Guillaume.*' — Koning Willem I be- 
schonken, met een fleseh Belgisch Farobier eu glas in de hand met de 
stoel omvallende, roepende: ;,Ah, Ie mavdit faroos! il me fait faire la 
//culbute." Regts op tafel eeix aangesneden kaas. Lith. znd. nm. br. 4^. 

6565 „Ld roi des fromages." — Willem I in een uniform, van ronde kazen 
enz. Links een stapel kazen. Met onderschr. : Je tnainiriendrai, Lith. znd. 
nm. 4». 

6566 De buste van den Koning staande onder een groote hoop Holl. kazen; 
links een uil op een boom; regts 2 gewapende ooievaars. Met 1 reg, 
onderschr.: „Oü peut t'on être mieux, qu'au Fcin de sa familie.'* Lith. 
znd. eenigen nm. br. 4^. 

6567 Een kofEljpot» in den vorm van het gelaat van Willem L Met 8 reg. 
onderschr.: jrKofBjpotjie. — -£spèce de cruche dont les hollandais se 
;,servent pour prendre leur café." Lith. znd. nm. 4^. 

6568 iyMénagerie royale." — Opschrift van een kermisbeestenspel waarin 4 
hokken, met onttroonde vorsten, ieder met een 4 reg. Fr. opschrift, zooals: 
Le Charlot (Karel X) Le Bérouté (Dey van Algiers), Le Bronzé iJ^etXo% 
V. Brunswijkj en Le Lion du Nord (Willem I). De uitlegging doet de 
befaamde Jambe de Bot* aan eene menigte toeschouwers. Met 2 reg. Fr. 
onderschr.: „On prévient qu'une infinité de cages,*'' enz. Lith. znd. nm. 
br. fol. 

6569 ipLes Singes errants.*' — Op een stellaadje laat Jambe de Bots een aan- 
gekleeden en ge' roonden aap (Willem 1) door een hoepel springen^ 
waarb^ deze de kroon verliest. Links op eene tribane get. : Zes singes 
errants 3 apen, nl.: Le Bronski (Karl Hertog v. Brunsw^k), Magpt de 
la Barbari (Dey van Algiers) en Le stupiditi de PÜe de France (Karel X). 
Goede lith. znd. nm. br. 4^ 

6570 «Qoatnor Royal, en attendant la partie de triomphel Air du Secret."-^ 
In een ruime zaal zitten de Dey v. Algiers, de Hertog v. Brunsw^k en 
Karel X, (get. 1, 2 en 3) te kaartspelen en vragen: |,I1 ne vient pasi 
•fOÜ peut-il êtrer" enz. De 4e stoel is onbezet, doch bevat een label, 
get. : » Je n'ai pas su maintenir I !" terw^l een aangesneden kaas op tafel 
ligt. Willem I ziet door een raam, zeggende: „Pardon sou bagage est 
irici," enz. 'Met 4 reg. Fr. onderschr. in 2 kol. Goede lith. znd. nm. 
br. 4^ 

6571 lyLe jeu de cartes." — De Dey v. Algiers en de Hertog v. Brunsw^k 
spelen kaart aan een tafeltje, achter hen Karel X, regts nadert Willem I, 
(get. 4) beladen met een ronde kaas^ Met bovenst, ppsehr. en 41edig 
onderschr. Slechte lith. znd. nm. br. 4**. 

6572 «Jeu de poltrons (dit Couyons) en 1830. Historique." — Om een tafdl 
zitten de Koningen van Saksen, Holland, achter wien» stoel Libry-Bagnano 



184 Vrgwillige Sehutterg. — Dorp aan de Grenzen. 18M. 

staat, Frankryk (Karel X) en de Dey van Algiers, waanraD de 8 laatst- 
genoemden kaart spelen. Om de dear k^kt èen ander, zeggende: «Je 
«t'ayais toi^jonrs bien dit," enz. Met 5 ledig Er, ondersohr. Lith. znd. 
nm. br. fol. 

6573 «Auz (3) Bois." — Opschrift yan het uitgangbord van een logement, waarop 
8 koningen afgebeeld z^'n. Aan de overz^de eük gebonw^ gem. : «Chemin 
«de 1'hdpital des fons.*' Willem I, Karel X en de Dey y. Algiers vragen 
aan den kastelein om logies. Met 4 ledig Fr. ondersohr. Lith. znd. nm« 
br. fol. 

6574 «Les incurables." — Willem I doet zijn gevoegd zeggende: «Qaelles 
«vilaines choses je snis forcé de Iftcher," enz.; naast hem staat Libry 
en reikt hem het door hem geschreven blad :' Le National toe, zagende : 
«Servez-vous en, Sire," enz. Karel X en de Dey van Algiers wachten 
op hem. Met bovenst, onderschr. Lith. znd. nm. br. 4fi. 

6575 «Cornichons de qoatre nations.'* — In een groote angorkenflesch ziet 
men den Dey van AJgiers, Karel X, Karel, Hertog v. Bnmsvir^'k en 
Willem I, get.: «Cornichon, d'Alger, de France," enz. Met dit ondersohr. 
Lith. znd. nm. 4*^. 

6676 30 Kor. «Vertrek van 2 detachementen der Amsterdamsehe schutterq 
«naar N^'megen onder de Heeren Cordes en v. d. Wissel." — Gezigt 
op den nittogt door de Mniderpoort. Lith. door Lesguerrois en Co, br. 
fol. Pendant van 6545. 

6577 I Uec; «Het vertrek van % kompagniën dienstpligtigen en vrijwilligers 
«van den In ban dienstdoende schutterq van Middelburg, 1 Dec." — AfVaart 
der stoomboot Prinses Marianne en een ander schip, beide bemand met 
schatters, wien door eene groote menigte uitgeleide gedaan is. Goede 
lith. naar C, Kimmel door Steuenoald en Co, ie Dordt. Hg. 87, br. 45 
dm. br. fol. 

6578 Twintig kleine afbeeldingen van het kantonnementsleven in N. Braband 
voor den lOdaagschen veldtogt. Op 1 bl. Lith. naar X. C, H{pra) Sijic 
cama) door Vos bij Desguerrois en Co, gr. br. fol. Uit : Utr. Stud. Alm. 
V. 1882. 

6579 Vier ongen^' afbeeldingen van de hoofdwachten der Nederl. schutter^ in 
N. Braband in 1830 en 31. Alle lith. naar en door M, A, v. StraaUm 
bg Houtman te ütr. br. 4*. Chin. pap. 

(1) Hoofdwacht te Oirschot. — (2) Hoofdwacht te Bozendaal. — 
(8) Hoofdwacht te Tilburg. — (4) Hoofdwacht te Oosterw^'k. 

6580 Hetz. kleiner en anders. — Vijf oogen^ platen, alle lith. naar L. C. 
S{ora) S{iccama) door Vos bij Lesguerroie en Co. kl. br. 4®. Uiti Utr. 
Studenten Alman. v. 1832. 

(1) Wachthuis aan de Boschpoort te Bargen op Zoom. — (2) Boozen* 
daal. — (3) Wachthuis de Nachtegaal te Tilburg. — (4) Hoofdwacht 
te Oisterveijk. — (5) Poppel. 

6581 «Hollandsche voorpost b^ Breda." — Teekening in kleuren (door W. de 
Klerck). br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

6582 (SS Dee.) Eerste opvoering op den Stads Schouwburg te Amsterdam 
van het drama: «Het dorp aan de grenzen," door Mr..J. v. Lenn^ 



I 



1831« Kaarten y. h. Oorlogsterrein. — Holl. Spotprenten. 185 

, (Zie : y. d. V^ver, Jaarboek y. Amst. 18S0, biz. 257.) wat eerst den SSen Dee. 
werd nitgegeyen. — Twee platen van tafereelen hiernit, met onderschr. 
' der woorden, enz. Lith. naar P. Foniijn door E, J. Boeker, Ieder hg. 
82, br. 39 dm. br. fol. Chin. pap. 

(1) Ie Bedrijf, 7e tooneel. — De Belgische kapt. d'Eglantiers dicteert ten 
hnise yan den burgemeester en kastelein Nicolaas aan diens Hol- 
landsche dienstmeid Maria een overwinningsrapport. 

(2) 2e BedrQf, 12e tooneel. — Het oyervallen en gevangen nemen der 
Belgen ten hnize van Nieolaas. 

b Dez. voorstelling. Praatje origineele teeheningen in klenren voordevoorg. 
platen. Bg den Heer Mr. S. ▼. G^n. 

e Bez. voorstelling verkleind. Lith. in omtrek met de namen der voorge- 
stelde personen onderaan. Znd. nm. br. i?. lp denz. Atlas. 

d Dez. voorstelling, nog meer verkl. Lith. in omtrek met de l^st der 
personen links van de voorstelling. Znd. nm. br. 8®. 
6688 1831. V Almanak voorhetjaar 18 SI."— Bovenaan eene af beelding van het 
Entrepotdok te Amst. en de 4 jaargetijden ; onderaan «ene lijst der reis- 
gelegenhéden per diligence, stoomboot en benrtschip. Lith. door en met 
adres van 3f. J. Deêsauer te Amst. br. fol. 

6584 «Kaart van het Tooneel des oorlogs in 1831." -— Bovenaan Tholen en 
Tilburg, onderaan Bmssel en Maastricht. Door W, C, v, Baartel met 
adres van 6. J. A. Beijerinck te Amst. br. fol. — In: A. J. Lastdrager, 
Nieuwste geschiedenissen v. Nederland. Amst. 1839. Dl. I. 

6585 «Landkaart der Nederl. gewesten, welke het tooneel des oorlogs zijn." — 
Kaart van het oorlogsterrein tusschen Willemstad en Nijmegen bovenaan, 
en Brussel en Luik onderaan. Lith. znd. nm. br. fol. 

6586 «Overzigt van het tegenwoordig oorlogstooneel." — Kaart van het terrein 
tusschen Bergen op Zoom en Breda bovenaan, en Rupelmonde en Lier 
onderaan. Met afzond. Perspectief der Schelde van het fort Bath tot 
Antwerpen. Lith. znd. nm. met adres van Gebr. Diederichs. br. fol. — 
Bijjvoegsel tot het Handelsblad. 

6587 (Jan.) Spotprent op de pogingeu der Belgen tot het verkrijgen van een 
koning. (Lastdrager, N. Geschied. I. 103—06. Zie n^ 6643, enz.) — 
ifDe Belgische troon of het volk zonder hoofd." — Een troon met uit- 
hangbord: Te huur of^te koop, enz., waarnaast eenige meoschen zonder 
hoofd; Onderaan eenige Belgen, op den grond zoekende, uAwell 7 t> 
een fameus werk dat zoeken noar ten oofty zuUe!** Slechte grav. znd. 
nm. br. 4*. Gekleurd. B^ den Heer A. J. Nijland. 

6588 «Het Belgische Congres of de verwarde Menagerie." — Spotprent op de 
a oneenigheid in het Nation. Congres over het verkiezen van een koning, 

voornamel^k tusschen de Stassart en Lebeau tegen Gendebien en Rogier. 
(Juste, Le Régent. BI. 60 — 66.) — De leden, alle met dierenkoppen, 
in 2 kampen geschaard, gereed elkalr aan te vallen. Met bovenst, onder- 
schr. Slechte lith. in omtrek naar M. C, D. V. br. 4®. Gekleurd, Op 
Üniversiteitsbibl. te Amst. 
b Dez. voorstelling. Origine«kP penteekening v. h. voorg. zud. nm. br. 4*. 

IIL S4 



186 Spotprenten op Daine en Eessels. 189L. 

6589 Spotpreat op de Belgische GenenaU Daine en Keuelt. — i^Belgisohe 
«riddertroaw." — Begts aan den oever der Scheids staat Keaaels ali 
Belg. officier met zijn r^dier (een ezel) ; naast hem de Potter, nl. een man 
die een groote pot, get. ; yde Libertait," omhoog hondt. Aan de 
overzijde komt de Belgische Generaal Daine als HoU. officier, met valsehe 
wissels in de hand, van eene galg, met opschrift : Naar Vtreehi, 
vry, doordat de strop wordt afigebroken door een e^fer / 43,000, en 
stapt op een walvisch, die door Kessels wordt vastgebonden. iSlechte 
grav. znd. nm. br. fol. Gekleurd. B^ den Heer F. Baron v. BrakelL 

Daine, voormalig officier in Uoll. dienst, was in 1821 in een crimi- 
neel proces gewikkeld wegens het in omloop brengen van een valscheu 
wissel en ontving eenige jaren later een voorschot van f 48000. — van 
Koning Willem I ter betaling van zgoe schulden. In Oct. 1880 werd hg 
opgeroepen om zich voor het Hoog Milit. Geregtshof te Utrecht te ver- 
antwoorden wegens zijn gedrag bij het escorteren van een konvooi pro- 
viand uit Maastricht naar de citadel van Luik, 30 Sept. 1830, vrat in 
handen der Belgen was gevallen. Bg Kon. beslait van 11 Nov. 1880 
werd Daine van de lijst der Holl. militairen afgevoerd als deserteur. 

6590 Hetzelfde, eenigzins anders. — De galg is zonder opschrift, doch een 
label, get. : Naar Vtreeht, ligt er onder. In den omhoog gebonden pot 
der Liberteit liggen doodsbeenderen. Het onderschr. en de inschriften 
zijn hier regelmatig gegrav.; op de voorgaande niet. Liih. znd. nm. br. foL 

6691 Spotprent op Daine pn Kessels. — Een galg, waaraan 2 misdadigers 
hangen^ en waarnaast een rad voor een valschen wisselmaker (Daine). 
In het water daarb^ zwemt een walvisch, die aan den duivel aan den 
oever vraagt: ^Is mijn baas (Kessels) al hier?" en ten antwoord ontvangt: 
jyJon baas ga ik aanstonds halen." Met 10 reg. Holl. onder&chr. in 2 kol. 
Slechte lith. znd. nm. br. fol. Gekleurd, 

6592 Als voren. — „Gedenkw aardige tijdstippen uit het leven van den Grene- 
»raal Daine." Spotpreat in vier afdeelingen, ieder met 8 of 4 reg. onder- 
schr. Lith. znd. um. met adres : è Londres Marchands de nonveantés. 
br. fol. 

(1) 1797. Jadis. — Debut van den Generaal Daine (als trommelslager). 

(2) 1821. Avant. — Privaatbezigheden van den. Generaal of de valsehe 
wisselbrief. 

(8) 1824. Pendant. — Milddadigheid van Z. M. of de bevri|J9fhig van 

Vilvoorden. 
(4) 1830. Après. — Dankbetuiging en erkentel^kheid van een overlooper, 

of Daine bevelhebber der adellijke ridders van Belgiën. 

6593 Dez. voorstelling met opschr. : i,Gedenkwaardige tijdstippen nit het leven 
' jyvan den Generaal-Majoor Daine," en deze wijzigingen : De hazenkop 

van den tamboer cp de Ie afbeelding is hier een menschenhoofd, zooals 
ook het apengezigt van Daine op de 4e afbeeld, in een menscheliijk 
gelaat met een slaapmuts veranderd is. De 2e regel v. h. onderschr. 
van die afbeeld, luidt thans: «Daine bevelhebber der Muitelingen." 
Lith. door A^ Verkoeten bij üoutman. br. fol. 



iSpotprenten op Kessels, enz.. 18*!^ 

6594 «Kestels of de man van de walvisch." — Spotprent als de vorige op 
Daine. Y^f ongen* afbeeldingen naast elka&r op I blad. Lith. door A, 
Verhoêsen, Hg. 18, br. 40 dm. br. fot. 

(1) Debnt als Donanier. — (2) De toevallige droom te Chaam. — 
(8) De gesloten koop aan het strand te Ostende. — (4) De vereerde 
walvischkooper of de sehavnit Toor zgn tent met een krais beloond. — 
(6) Bevelhebber der artillerie van de MniteÜDgen. 

6595 «Den Bidder Kessels, Commandant van de stoomwalvisch bg de belege- 
jyring van Maastricht.*' — Afbeelding van een met Belg. geschnt en 
manschappen gewapende stoomboot op 4 wielen, welks dek door het ge* 
raam te van een walvisch gevormd wordt. Lith. znd. nm. Hg. 21, br. 
80 dm. br. 4». 

6596 Kessels rit op een walvisch op wielen ; rondom hem staan de leden van 
het Congres: een Pmis, Ras, Oostenrijker, Engelschman en F/ansch- 
mau. Achter hem eene menigte vermagerde smeekelingen en een stad in 
vlammen ; links Holl. schepen. Goede grav. znd. nm. met adres van 
A. Cramer en Co. Hg. 20, br. br. 23 dm. br. 4*>. Gekleurd. — Onder 
de voorstelling een gekleurd papier, waarop : jyDe Walvisch. — Leider 
«Charade. — Zullen de rebellen de proef doorstaan P" — Pendant van 
N». 6424. 

6597 Kessels, als Belgisch vr^williger, radende op zijn walvisch, dien hg met 
beide handen bestnnrt. Lithogr. znd. nm. br. fol. — In de verzam. ▼. 
de Chambre des Représentants te Brassel. 

6598 «De ridder Kessels in de kast." — Kessels in een gevangenis, wien 
door den cipier eten gebragt wordt. Met onderschr. : «Ziedaar, stik niet 
«in de graten" en : «Vriend, ik heb geen trek in kleinen graten." Lith. 
naar en door H, X. v. d. Houten te 'sHage. br. 4fi, Gekleurd, — Bq 
den Heer A. v. Stolk. 

6599 Spotprent als voren. — Kessels blootsvoets zittende in eene kooi. Met 
onderscbr. : «De Lenwerk Kesjes {sic) op êen groen zooilje." Sleehte 
lith. naar en door H. X. v. d» B{outen), br. 4**. Pendant der voorg. pi. 
In de verzam. v. de Chambre des Représentants te Brussel. 

6600 19 Jan. «Kloekmoedigheid van deü fnsilier Clansse, betoond met het 
«redden van z^nen gewonden wapenbroeder Engster, op den 19 Jan. 
«1831, in het gevecht b^ het kasteel Castert aan de linker Maasoever 
j^nab^ 'Maastricht." — Clausse verdedigt zich bij een boom tegen de 
naderende Belgen ; aan zgne voeten de gewonde Engster ; links toeschie* 

•tende Nederl. schutters; op den achtergrond het door den vgand bezette 
kasteel. Met 4 reg. Holl. onderschr. Lith. naar X. A, Vinteent door 
Deeguerrois en Co. Hg. 25, br. 30 dm. br. fol. Chin. pap. 

Hierover bestaat een tooneelstuk. Zie Catal. Maatsch. v. Ned. Letterk. 
te Leiden, 1877. N» 1880. 

6601 Hetz. anders en grooter. — Fraaije ieekening in O. I. inkt naar (of 
door ?) N, Fieueman. Hg. 48, br. 60 dm. br. fol. — Bg Mevr. Doaair. 
Brantsen te Rheden. 

N®. 6602—6641 zijn historie- en zinneprenten op de zelf- 
opoffering van J. C, J. van Speyk. 



488 Zelfopoffering vaü v. Speyk. iSftl. 

6602 i^Kanonneerboot op de Schelde onder zeil.*' — In het midden eau ka- 
nonueerboot en sloep ; links 2 Holl. oorlogschepen ; regts een andere 
kanonneerboot. Aqaatinta naar C. v. d, 'Hart, Aoai ,W, ff, Boo^ktmer, 
Hg. SI, br. 89 dm. br. fol. — Bq den Heer Mr. S. v. G^n. 

6603 ft febr. liet overrompelen der boot van J. C. J. y. Speyk. (LMtdra- 
ger, Nieuwste Geschied. I. 349, 50.) «« Gesigt op het verdek der boot. 
In het midden v. Speyk, met een brandendJe lont in de linkerhand, 
gereed naar de kiguit te gaan; fegts achter hem staan de kapt. Gregoire 
en de sergeant- Petit, beide van het fielg. Vrijkorps'de Gorter; een ma- 
troos springt over boord, terw^l 8 Belgen aan boord klimmen^ Fraaie 
lith. naar de schilder^ van J. J, EeekAptU en G. Wapperê (door Madou) 
bij Ch. Motte te Parijs. Hg. 51, br. 63 dm. gr. br. fol. — Hierbg 
behoort een sleutel met verklaring der personen, br. fol. — De oor- 
spronkelgke schilderij- berust op het Paleis te Amsterdam. 

b Dez. voorstelling. Oorspronkelijke teekening in sepia. B^ den Heer A; v.Stolk. 
6603* Dez. voorstell. verkl. Lith. naar Q. J. Bos door £mrik en BiMger, gr. 
br-. 4^. Uit: Bladz. uit de Geschied, van Neerl. roem en grootheid. ^ 

6604 Hetzelfde anders. — Gezigt op de Schelde met Antwerpen; regts 4 Holl. 
kanonneerbooten ; links op den voorgrond bg de Waterbattery de boot 
van V. Speyk door de Belgen overmand. Lith. naar J, C, en F. /. 
Schotel door O, Craeyvanger b^ Leeguerrois en Co, Hg. 42, br. 53 dm. 
br. fol. Pendant van N^ 6614. 

6605 Hetz. anders. — Slechte kopie der plaat v. Craey vanger. Op den voor- 
grond links de boot van v. Speyk door de Belgen overrompeld; op den 
achtersteven v. Speyk; regts eene sloep met Belgen, die naar de boot 
vaart; in het verschiet Antwerpen. Lith. met onderschr. : jy5 Februarg 
1831." Naar C, C. A, Loet door Leguerrois en Co, Chin. pap. br. fol. 
Bovenaan get.: 1837, 2. Uit: Nederl. Museum. Jg. 1887, blz. 149 e. v. 
B^ den Heer Mr. S. v. G^n. 

6606 Hétz. anders. — Twee platen, gen'' 1 en IV. van het aan wal raken en 
in de lucht springen der boot van v. Speyk. Beide met 8 reg. Holl. 
vers in 2 kol. Zeer slechte grav. znd. eenigen nm. br. fol. Zeldzaam, 
Bg den Heer A. v. Stolk. — N^ II en III heb ik nooit ontmoet. 

I. Regts vooraan de boot van v. Speyk ; links de andere schepen. 
IV. De boot in de lucht springende; op den voorgrond een man in een 
schuitje. 

6607 Hetz. geheel anders. — Regts de aan wal liggende kanonneerboot; waar- 
van een man in zee springt; op den oever talr^ke gewapende Belgen. 
Lith. naar P. Ie Comte door Daiwaille en Veldhugeen, Met adres van 
F. Kaal, Blaanwburgwal, N<^ 16. Hg. 26, br. 81 dm. br. fol. -~ Hierb\j 
eene afzonderlijk Uitlegging, kl. 4fi, Zie No. 6618. 

6608 Hetz. anders. — Gezigt op het verdek der boot, alwaar v. Speyk, met 
een pistool in de opgeheven hand zich naar de ki^uitstrap begeeft, terw^l 
eenige der bemanning met Belgen handgemeen zgn. Met 2 reg. versyan 
de Breet. Lith. naar N, Fieneman Zoon door Beeguerroit en Co. Hg. 
23, br. 25 dm. br. 4<^. Chin. pap. 



tSSt. Zelfopoffering van t. Speyk. 189 

6fi09 Heiz. bgna als voren. — Het dek der boot, alwaar v. Speyk, omringd 
door eenige Belgen het neerhalen der vla^ aanschouwt. Met 2 reg. on- 
derschr. : «Ons die boot J Omlaag die vlag I Haal nwe papieren I" enx. 
Naar X. J, VvUeent door J, B, Tétar v. Elven, br. 8^. Onderaan get.: 
Pag. 111. Uit: V. Meerten, Leven van v. Speyk. BQ Mr. S. v. Gijn. 

6610 Hets. geheel anders. — Regts de wal met gewapende Belgen ; middenin 
de gestrande kanonneerboot, waarop de Nederl. vlag door den v^and 
omlaag wordt gehaald ; links twee andere kanonaeerbooten. Weinig histo- 
rische voorstelling met ooderschr. : „Geweld gepleegd aan de kanonneer- 
»boot N* 2," enz. Slechte lith. znd. nra br. fol. — By Mr. S. v.Ggn* 

6611 Hetz. anders. — Gezigt in de kajuit, links v. Speyk, een pistool in de 
kruidkamer lesbrandende ; regts binnenstormende Belgen. Met 1 reg. 
Holl. onderschr. Fraaije lithogr. naar D. du Bats bg Lemereier te Pargs* br.fol. 

6612 Hetz. anders. — v. Speyk in de kajuitskamer, den brand in het kruid 
a 8chiet0n4,e. Fraaije grav. naar R. Oraeyvanger door J, C. Bendorp, Hg. 

15, br. 22 dm. 8^ Chin. pap. Uit: Nederl. Muzenalm. 1838. 
h Dez. pi. proefdr, vpör het bovensehr. op groot pap. 
6612* Hetz. anders. — v. Speyk met een brandende cigaar de kajuit binnen- 
komende. Met 1 reg. onderschr. Naar J, Smies door W, NieuwAof, br. 
8®. Get. bl. 93. In: Koning, Leven van v. Speyk. 

6613 Hetz. anders. — Gezigt in de kiguit, alwaar v. Speyk op den voor* 
grond regts met een cigaar den brand in een kruidvat steekt. Teehe^ 
ning in zw. krgt door /. L. Sorenze naar de schilder^ van Jè, Sehoemaker 
Doffer^ hangende in het Burgerweeshuis te Amsterdam, gr. 4^. Op de 
Universiteitsbibl. te Amst. -— Op het museum v. d. Hoop zgn hiervan 
twee andere voorstellingen door denz. schilder, en één door 3f. Sehouman, 

6614 ffHet springen der boot van v. Speyk." — Bgna dez. voorstelling als 
op N® 6604, behoudens het springen der boot en het omslaan van een 
schuitje met Belgen. Lith. naar J. C, en F, J, Schotel door O» Craeg» 
vanger bg Desguerrois en Co, br. fol. Pendant van 6604. 

6615 Hetz. eenigzins anders. — Op den voorgrond en middenin de wal, bezet 
met Belgen, terwgl de stukken van de boot, menschen, enz. iu de Inoht 
geslingerd worden. Onderaan een portret van J. C. J. v. Speyk. Lith. 
door G, S. met adres Imp, Flora Java^ br. fol. Pendant van 6528. 

6616 Hetz. anders. — Op den voorgrond links het fort Laurent met de in 
de lucht vliegende boot; regts de Schelde, enz. Met 2 reg. ondersclif. 
en 2 reg. ver» uit : Helmers, Holl. Natie. Lith. door F, Magnée, Sehoon- 
schrgver van Z. M. Hg. 31, br. 37 dm. br. fol. 

6617 Dez. voorstelling, kleiner. Met 6 reg. Fr. onderèchr. Slechte lith. door H» 
Ratinekx te Antw. met adres J. Beunis te 's Bosch. l.'g. 25, br. 28 dm. br. 4fi, 

6618 Hetz. anders. — R^ts de wal met het opvliegend schip. Lith. met .2 
onderschr. naar P. Ie ConUe door Daiwaille en Veldhuysen^ Met adres 
van F. Kaal. br. fol. Pendant van N^ 6607. 

6619 Hetz. geheel anders. •— Op den voorgiond de boot, die met de beman- 
ning in de lucht springt, terwgl de Belgen er de Nederl. vlag neerhalen. 
Met 4 reg. Holl. onderschr. en 6 reg. vers in 2 kol. : ^AVel hem, die 
i,*i Vaderland," enz. Slechte lith. znd. nm. by Tele en Oebr, Gagan t« 
Botterd. br. fol. Op de Universiteitsbibl. te Amst. 



idO Sielfbpofiermg van y. Speyk. IMl. 

6020 Heti. anden. — In het midden de opvliegende kanonneerboot ; op dm 
achtergrond links Antwerpen ; regts de Schelde en het Vlaamschc lioofd. 
Met 6 reg. Fr. en llolL onderschr. Lith. naar ITiidotek met win» vm ?, 
TcMaro te Antw. Hg. 16, br. 23 dm. br. 4fi. Op de Koninkl. BibL te BhumI. 

6621 yHeldendood. — J. C. J. yan Spgk." — Omschrift van eene Toorttelling 
der overrompeling van v. Speyk, omgeven door een lauwerkrans, met het 
borstb. van den held bovenaan. Geetst (?) snd. nro. Hg. 44, br. 82 dm. 
fol. Zeer geldzaam. Bij den Heer A« v. Stolk. 

6622 liet springen, der boot. — Ra we hontsn. waaronder een lied van 6 eon- 
pletten in 4 kol. op den dood van v. Speyk. Met adres van T. C. Hofibrs, in de 
Korte Pannekoekstr. bg de Nieuwe Markt, Wgk I, 330, te Rotterd. Plano. 

6623 Afbeelding van het springen vün een Nederl. oorlogschip (Alphen?) in 
het gezigt van een West-Indische stad (Can9ao P Zie N® 4882.) Slechte 
onde hontsn. door Coldewijnj thans gebrnikt voor dete gebenrtenis» die 
hiermede niet kan bedoeld z^n. IJg. 15, br. 27 dm. br. 4^ — Hierbq 
een relaas in 4 kol. van breeder formaat van het springen van t. Speyk's 
boot. Waarseh^nlgk te Amsterd. nitgeg. b^ v. Kolm. 

6624 Twee afbeeldingen ten voeten uit van J. C. J. v. Speyk. Beide lith. met 
4 reg. l^oll. vers en adres van C. M. Ferrari te Amst. in boekdr. 4*. 
Gekleurd, Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

a J. C. J. V. Speyk in 1813, als Amsterd. Bnrgerweeqongen, met het 
Bnrgerweeshnis te Amst. op den achtergrond. 

b Pez. in 1831 als Luit. ter Zee 2e klasse, met de kanonneerboot op 
den achtergrond. 

6625 Vier voorstellingen uit het' leven van v. Speyk ; in het midden agn por- 
tret, en aan de 4 hoeken zijne geschiedenis ; samen 9 afdeelingen op 1 bl. 
Lithogr. znd. eenigen nm. Hg. 20, br. 27 dm. br. fol. 

6626 Geslachtl^st van J. C. J. v. Speyk. 1 Bl. boekdr. br. foL — Drie fac- 
simile van brieven van v. Speyk aan z^ne verwanten : Mevr. de Dien 
en J. V. Gleim te Amst., geschreven voor Port Mahon en Antwerpen. 
4^ en fol. — Alle uit: J. Koning, Leven van v. Speyk. 1882. 8'. 

6627 Trophee met den voorgevel van bet Burgerweeshuis te Amst., het sprin- 
gen der boot« het Milit. Willemskruis enz. Naar J. Smies door Felifn. 
S^, Uit: Koning, Leven van v. Speyk. Op de üniversiteitsbibl. te Amst. 

6628 Zinneprent op van Speyk*8 heldenfeit. — Op den voorgrond de Nederl. 
maagd met den regterarm, waarin de vlag, rustende op een pedettal met 
borstb. van v. Speyk ; de Nederl. leeuw, die zijne tanden toont, enz. In 
het verschiet Antwerpen en het springen der boot. Met fioll. onderschr. 
Lith. naar J, Schouman door C, C, A, Latt bij Lesguerroie e% Co, Hg. 
55, br. 41 dm. gr. foL Chin, pap, 

6829 Als voren. — Een gedenkzuil met de buste van v. Speyk, waarboven 
de Faam, en 9 reg. inscriptie; voorts de weenende Nederl. maagd en 
leeuw. Links een genius met Naaml^'st der omgekomenen; wgders het 
springen der boot, de Lieve-Vrouwenkerk van Antw., enz. Naar H, F, 
Ootterkuis door J). Sluyter, Hg. 84, br. 45 dm. br. fol. 

6630 Als voren. — a Eene graftombe, met het springen der boot en de Nederl. 
maagd. Lith. naar en door P. Barbiers hg DeèguerroU en Co, Hg. 2lj 
br. 28 dm. br. 4*. — b Dez. plaat op Chin. pap. 



1831. Zinneprenten op den dood van v. Spejk. 191 

6631 Als voreo. — Een viericant monument met het springen der boot en 10 
reg. vers. Bovenaan eene wapentrophee en genius, met de Onsterfel^'kbeid 
en lauwerkrans, Mars met schild en 5 reg^ ven. Links wordt v. Speyk 
bg de onsterfelgke helden opgenomen. Met 2 reg. onderschr. Lithogr. 
znd. eenigen nm. Hg. 36, br. 28 dm. fol. 

6632 Als voren. — Eene graftombe, met de buste van v. Speyk, waarop een 
zeeoffi9ier met afgewend gelaat eene krans nederlegt. Een geknielde wees- 
jongen graveert eene 4 reg. inscr. Lith. naar Diepo Negoro te Batavia (?) 
door Ourang-Kaug-Jn (?) Met adres van F. J .Weygand te 's Hage. br. 4*. 

6633 Als voren. — De rouwdragende Nederl. maagd zit bg het stoffelgk 
overschot van den held ; links de Onsterfelgkheid. Oeëtst znd. um. (door 
V, d, Bereh v. Heemstede.) kl. fol. Chin. pap. Hoogtt zeldzaam. Op de 
Universiteitsbibl. te Amst. 

6634 irTreurtafereel op den . . . heldendood van den Luit. J. C. J. v. Speyk." -— 
Bovenaan eene ruwe houtsu. mei gedenkzuil, enz. Onderaan een levens^ 
schets in 3 kol. en vers van 8 coupletten in 4 kol. Met adres van 
T. C. Hoffers te Rotterd. Plano. 

6635 Ontwerp voor een monument ter eere van v. Speyk. — fiene spitse 
eerzoil, met den Nederl. leeuw, die een brandende fakkel houdt, rustende 
op een voetstuk met basrelief, waarop de overrompeling der boot van 
V. Speyk Onderaan een plattegr. van het voetstuk. %^t\xteehemng in 
kleuren znd. eenigen nm. Hg. 93, br. 58 dm. dubbel gr. fol. 

6636 Ander ontwerp. — Een 3 kantiace zuil, waarin de Faam een 3 reg. 
inscriptie schrijft, rustende op een 4 kantige pedestal met af beelding van 
het springen der boot en opschr. : i^IIet stoffelgke is verstrooid, maar 
jyzgnen Roem blijft onvergankelijk." Teekening in kleuren znd. nm. met 
spr. : ton amore. fol. Op de Universiteitsbibl. te Amst. 

6637 Ander ontwerp. — Een driekantige zail van grijzen steen, met opschrifi : 
van Spegk'y in het voetstuk eene voorstelling in med. van het springen 
dei' boot. Teekening in kleuren, gr. fol. Op de Universiteitsbibl. te Amst. 

6638 Ander ontwerp. — Op een vierkant voetstuk van zwarten steen, met de 
buste van v. Speyk in lauwerkrans, staat een groote bol, omgeven door 
een koperen band, get.: S. G. A. D. Aan den band haogt een med. met 
deu Ned. leeuw; bovenop een krans, gevormd door booten, in wiermid- 
di.n een brandende fakkel ; ter weerszoden van den bol 2 zeelieden (?) 
Teekening in kleuren znd. nm. Hg. 51, br. 42 dm. gr. fol. BQ den 
lieer A. J. Ngland. ^ 

Nog vele andere ontwerpen van een Monument voor v. Speyk bij 
den Heer A. v. Stolk. 

6639 Ontwerp voor een gedenkpeoning ter eere ven v. Speyk, met afbeelding 
van het springen der boot, waarboven de Faam met de Nederl. vlag. 
Teekening in sepia znd. nm. 12*. — • Hierby 3 andere dergelijke getee-^ 
kende medailles. Op de rniversiteitsbibl. te Amst. 

6640 Afbeelding van twee gedenkpenningen op den dood van v. Speyk. Lith. 
znd. nm. 4^. In: Lastdrager, Nieuwste Geschied. 1. 

6641 Zinneprent op de Nationale geestdrift in 1830 en61. — «De geest van 
jyv. Speyk bezielt de Hollandsche land- en zeemagt, ter verdediging eq 



i9S Spotprenten over de Eoningskeuze in België. 1881. 

„beseherming onzer Vaderlandsche vlag." Zinneprent, voontellende een 
Uollandsch officier, matroos en infanterist op den voorgrond, loodanig 
gegroepeerd, dat tasschen deze 8 personen in, de gedaante van v. Speyk 
zigtbaar wordt. In het verschiet Antwerpen en het springen der boot 
van V. Speyk. Lith. naar E. Maaskamp door Betguerroia en Oo, kl. 8®. 

6642 Dergelijke voorstelling met 4 reg. onderschr.: «De geesten van Willem I, 
i^met het zinnebeeld der Unie in de band; van Prins Manrits met den 
jydegen in de overwinning van Nienwpoort, en van den rtdmiraal de 
jvRuyter op de rivier van Londen," enz. bith. naar S, Maatiamp door 
Magnenat, kl. br. 8^ B^ den Heer Mr. S. v. Gign. 

6643 (Pebr.) Spotprent op de verlegenheid der Belgen, wien tot koning te 
kiezen. (Zie N" 6587 enz) — De Belgische maagd aan het strand der zee, 
waamit voor haar een zeemeerman opduikt, die op zijn hoofd een plank 
draagt met de beeldjes der kroonpretendenten, (wier namen op dit ex. 
z^n bijgeschreven), van Leopold tot Otho van Begeren. Met onderschr.: 
jyL'embarras da choix." Lith. znd. nm. br. 4fi. 

6644 Spotprent op de onderhandelingen over de kenze van een Belgischen 
koning. . — „Le marchand de rois." — £en Savoijaard met een draai- 
orgel, waarin acht als vorsten gekleede poppen voorb^jgedraaid worden, 
terwijl h^ er een te koop biedt. Onderaan een Fransch lied in 4 con- 
pletten, met toespelingen op den Flertog v. Leuchtenberg en den Hertog 
v. Nemours. Lith. znd. nm. fol. 

Hierb^ een Fransch strooibillet in \2^. in België gedrnkt, ten gnnste 
van het Huis v. Oranje, met opschrift: «Appel au peuple," en begin- 
nende : «Beiges ! les manoeuvres de la diplomatie," benevens een af- 
schrift van een 12 reg. Fr. versjf>, in die dagen geplaatst in bet door 
Dnrand uitgeg. Journal de la Haye. 

6645 wTie boutique de Pantins." — Afbeelding van 7 aangekleede marionetten 
(voorstellende Willem I, Lodew. Philips, z^ne dochter? Lord 6rey, den 
Aartsbisschop v. Mechelen, den Hertog v. Saxen-Cobnrg (?) (of Prins v. 
Leuchtenberg ?) en den jongen Hertog de Nemours (?) die aan een tonw^e, 
tnsschen 2 staken gespannen, zijn opgehangen. Lith. znd. nm. br. foL 
Gekleurd, Bovenaan get. : Eevue Lithographique (N** 34). B^ den Heer 
A. J. Ngland te Utrecht. 

6646 Spotprent op de intrigues, bijzonder der Belgische Orangisten, b^ de 
verkiezing van een vorst in België. (Kemper, Greschied. L Aanteek. 194, 
95.) — Aan een kanaal zit ter weerszijde een Belg te hengelen ; verderop 
een troep vliegende visschen, en in de verte ouder een brug een meer- 
man met gelaat van Willem 1. Met 7 reg. Fr. onderschr.: «Approchez, 
jyMessieurs et Dames, c'est ici la grand' pêche eu eau tronble," eni. 
Lith. ziid. nm. gr. br. 4**. 

G647 Het drageh van den Belgisehen kroon. -^ Drie Belgische miniatera 
liggen te spartelen onder een grooten, zwaren kroon, hetgeen Lonia 
Philippe lagchende aanziet. (Zie Kemper, Geschied. I. 123.) Met onder- 
schr. : „lis n'ont pas les reins assez forts, 9a me reviendra.*' lith. 
naar Ch. PA, door Langlumé, Met adres van Anbert te Par^s. gr. 4*. 
B^ den Heer A. r» Stolk. — Hierbij behoort welligt eerder de plaat h* 6895. 



lÈltL Spotprenten op de Potter eüz. 19$ 

G6IS t l^ebr. wBépmtation da Congres Beige offrant la cöuronne au Duo de 
jvN^móors 1831". — Ia het midden Louis Piiilippe met zijn 2 zoons, de 
Hertogen v. Orleans en Nemoars, voorts de Kouingin, enz.; links de 8 
Belgische afgevaardigden met Surlet de Chokier aan het hoofd; verdet 
Fransehe Generaals, enz., waarb^ Belliard, enz. 14 aar Weder Aoot Ch. Motte, 
Hg. 85, br. 86 dm. fol. In : L'histoire du Palais Boyal par Vatout. fol. 

6649 Spotprent op de candidataur van den Hertog v. Nemoars. — j^Pas de 
«protocole dansé au Palais Boyal a Paris." — Op den voorgrond eene 
dansende jonge dame (België), vis-è-vis de Hertog v. Nemours. Lith. 
znd. urn. br. 4». B^ den Heer A. v. Stolk. 

6650 Spotprent op de weigering van den Hertog de Nemours den. Belgischen 
kroon aan te nemen. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. L 106.) — Links 
bieden 5 Belg. afgevaardigden den kroon aan, waaruaar de jonge Hertog 
gr^pt, doch wat zijn vader. Koning Lodew. Philips, ontraadt. Met onderschr. : 
lyPrends pas 9a, cadet, c'est d'la poisou." Lith. znd. nm. br. 4fi. 

6651 SpQtprent op hetz. — Een bejaard heer in nachtgewaad, gereed detra|i- 
op te gaan, zegt aan de portierster: «Madame Laporte, si on vient me 
demander pour être Koi," enz. Lith. naar /. B. br. 4^. B\j den Heer 
Mr. S. V. Ggn. 

6652 (14 Febr.) Spotprent op de terugkomst der Belgische deputatie uit 
Parijs. — pÏA joyeuse entree ou Ie retour." — Op een wagen van Faru^ 
naar BruxeUee zitten de Belgische afgevaardigden met zeer lange neuzen. 
Lith. znd. nm. met adreè: è Paris au magasin de Caricatares. br. 4*. 

666S Als voren. — i»Le retour." — Afbeelding v. 9 Belgen paarsgew^zp op 
kagehelpgpen rydende. Lith. get.: C, Ft. br. 4^ Bg den Heer A. v. Stolk. 

6654 (tt Febr.) Spotprent op de Potter en het verlies zijner populariteit; 
nl. op den aanval yan het opgehitste Brusselsche gemeen op het care 
de la Bergère den 22 Febr. 1881, waar eene*republikeinsehe vereeuiging 
vergaderde, waarvan de Potter medelid was ; door eenige vrienden vooraf 
gewaarschuwd, waa hg weggebleven en vertrok kort daarna naar Frankrijk. 
Zie: Jnste, L. de Potter; etc. Blz. 118. 
a jvLa faveur populaire ou Jadis et Aigourd'hui." — Opschrift in kapit. en 
euTS. boven 2 afdeelingen; de linksche: Triomphe, stelt zijn feesteljjken 
intogt te Brussel 1830 op 27 Sept. voor, toen het volk het rijtuig zelf 
voorttrok; regts vlugt h^ voor eene vgandiggezinde menigte {Jvanie). 
Iedere afbeelding met 2 reg. Pr. onderschr. Lith. znd. nm. br. 4^'.. 
è Dez. voorstelling. Slechte doch naauwkeurige kopie van de voorg., ken- 
baar éan de cursieve letter van het opschrift, br. 4**. Bg den Heer F. 
Baron v. Brakell. 

6665 Spot^ènt op hetz. — Vier afbeeldingen, ieder met 1 rcg. Fr. ondersdhr. 
Bovenaan regts de Potter in den kerker, get. : Joant ; daaronder dezelfde 
door het volk aangebeden, get. : Fendant ; bovenaan links de Potter door 
het volk mishandeld, get. : Ajprès ; daaronder een oude man en vrouw, 
dit betreurende: »£h, eh, eh, faite du bien è un vilain," enz. Lith. 
znd. nm. br. 4<>. 
6606 Spo^rent op de Potter. — Afbeelding van de Potter in wanhopige 
kooèiagi «tt. e^e tafel zittende. Met ondenohr. : Dkiiek d$ F(otier) 

UL 25 



194 Spotprenten op het Congres en den Begent. 1881. 

veertig stemmen van de 400. Slechte lith. znd. nm. br. 4fl. Oéüewrd. 
Id de vemm. van don Heer F. Baron v. Brakell. — Waarop kan dit 
doelen?? 

6657 Spotprent op denz. — Portret van de Potter, borstb. regts, met 8 kien* 
rige slaapmuts op, met een geweer en doode bok op den mg hangende; 
waaronder in HS. : «Deze bok heb ik te firnssel geschooten.*' lith. naar 
en door H. L, v, d. ff((nUen). fol. Bjj den Heer A. v. Stolk. 

6658 Spotprent op de beraadslagingen van het Belgische Congres over een 
koning. — «Uitwerkselen van «het Congres." — Een (Belgische) koe 
wordt door een HoUandschen boer van voren en een Belgischen boer 
van achteren vastgebonden, terwijl een Engelschman haar nitmelkt. Tee^ 
ieninff in klearen (naar eene plaat?) br. 4^ 

6 Dez. voorstelling, iets kleiner en omgekeerd. Regts de Hollander, links 
de Belg, hier als soldaat gekleed. Met onderschr. : «Uitwerkselen van de 
//Conferentie." Teekening in klearen. br. 4^. B^ den Baron F. v. Brakell. 

6659 Spotprent op de Conferentie nl. scheepjes, schilderhnisjes, steeken, ens. alle 
van het papier der protocollen vervaardigd. Met onderschr. : «JiCS Proto- 
jvcoles finiront toqjours par servir . . . è quelque chose." Lith. ind. nm. 
met adres : Montagne de la Cour, N° 17. br. fol. Gekleurd, Bovenaan 
gem. : Bevne Lithographiqne N^. 3. Bg den Heer A. J. N^land. 

6660 (84 Febr.) Spotprent op het regentschap van Snrlet de Chokier en op 
z^ne ministers. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. L 107.) — «Le Berger 
«devenu roi. — Fartage dn gateau." — Regts zit een schaap (de Cho- 
kier) op een troon, aan welks regterz^de een vos met schoolplak (Bogier» 
Adjudant), voor den troon ligt een taart op een kassen; links staan 7 
verschillende dignitarissen, alle met dierenkoppen; zooals: een geknielde 
dog (Plaisant, Chef der politie), een ezel (van der Linden, een notaris- 
zoon, vroeger Procareftr te Gend), een eend (Baron Copin?), een kalkoen 
(Gendebien), een paauw (v. d. Weyer, Min. v. BuitenL zaken), een swqn 
(de Mérode, Minister van Eeredienst?) en een aap (Joly, Minister van 
Oorlog, ex schilder). Lith. znd. nm. waaronder in H.S. de namen der per- 
sonen, br. fol. 

b Hetzelfde; naaawkeurige kopie^ doch met groot cursief ondersehr. en 
verklaring der personen onderaan, geu" 1 — 9. Bg den Heer A. v. Stolk. 

6661 Als voren. — «Sorlet de eerste. Koning der Belgen." — Z^ne afbeel- 
ding als gewoon burger, ten voeten nit, zittende, en een potje bier drin- 
kende, lezende den Courrier des Fays^Bae, Regts staat hg als sebaap- 
herder bij eene kudde, (doelende op zgne groote schapenfokkerijen). Lith. 
znd. nm. gr. 4*. 

6662 Als voren. — Portret van S. de Chokier, ten voeten nit, zittende met 
een voorzittershamer in de hand voor een tafel. Met 2 reg. onderschr. : 
«et moi aussi je ... 9a parle de soi-même." Lith. znd. nm. gr. 4*. 
Bg den Heer A. v. Stolk. 

6663 (H aart f) Spotprent op het Nation. Congres. — . Belgisch Congres." — Op 
den voorgrond twee groote kommen, get. : Schuim van den 24 Aug,, waar- 
omheen 6 personen, gen** 1 — 6, blazende zeepbellen, get. : VryhM cms 
Drukpere en Onderwys, Non-interventie^ Ona/AankelifJtikeid van Beifiè, 



1831. Spotprenten op België. 195 

enz. Op den achtergrond de gezanten der 5 groote Mogendheden. Onder- 
aan eene 'verklaring der personeo, get. 1 — 6. Rn we lith. znd. nm. br. é**. 
Op de üniversiteitsbibl. te Amst. 

6664 Hets. anders. — «Belgica 1881." — Een gedecoreerd persoon, die nit 
een groote kom, get. : «Schnim van 24 Angnstos", eenige zeepbellen 
blaast, zooals: 0ljeening yan 12 millioen; Eeuwige nitslaiting van Nas- 
»saa ; Lnxembnrg en Limburg ons," enz. Ruwe lith. met bovenst, onder- 
schr. gem. : P. B. C, geëntrelaceerd en: h Londen, fol. Op deünivern- 
teitsbibl. te Amst. 

6665 (ft Haart.) Spotprent op de leening van 12 millioen gulden, gesloten 
den 5 Maart 1831 door het Oouvemement Fratfiêoire met het huis Roth- 
sehild. — jyÜourses de fonds Belges. — fianque de firuxelles." — -Gezigt 
op het plein voor het gebouw der Bmsselsche bank, waaruit derouwvlag 
gestoken is en waarvoor een menigte menschen stand houden. Begts 
r^den Graaf Vilain XIV en Ch. de Brouckère, ieder met een grooten 
geldzak naar Luxemburg. Met onderschr. : «Be Broukere, l'homme mon* 
yuaie et Ie .Vilain Comte, quatorze plus vilain volent . . ^ jl la défense 
ndu Luzembourg." Lith. van v, Ider frères, br. fol. — B|j den Heer 
A. V. Stolk. ''* 

Deze leening volgde op een manifest van den Regent Sorlet de Chokier 

aan de Luzembn''gers om het Oranjejuk af te werpen ; terwijl Ch. de 

Brouekère, Min. v. finantiën, en Vilain XIV, afgevaardigde van het Con* 

gres voor Luxemburgsche zaken, derwaarts gezonden werden, om den 

afval zoo mogel^k door geld te ondersteunen. 

6666 Spotprent op hetz. -^ «La Belgiqne est un état sans écu." — Bovenaan 
een rebus, voorstellende een balauss'taat, omgeven door verschillende b\i- 
schriften. Met 2 reg. onderschr. : Eêal sans écu ; Ie trdne renversé ; 
Phonneur efaeé, enz. Onderaan een 1 reg. Holl. vers door v,L. 6 Mei 1831. 
Lith. znd. nm. gr. 4°. — Bg den Ueer E. Baron v. Brakell. 

6667 Spotprent op hetz. — ^Grand triomphe d'une petite nation." — In het 
midden een trophée van Belgische vlaggen en wapens, enz. get. : A nos 
soutiens. Links eene vrouw met schuldbrieven in een mandje, zeggende: 
(au rebours) «On ne paie que les petits." Regts Mercurius, zeggende: 
»Je m''eu vaisl" hetgeen doelt op het verval van den handel in België 
na de aÜBcheiding. Op den voorgrond ligt de gevallen Justitia, die do<ff 
een haan besprongen wordt. Bovenaan staat in een zin het woord La 
B,lgi,u, Lith. znd. nm. fol. 

h Bez. plaat. Gekleurd, Beide bjj den Heer Mr. S. v. G^n. 

6668 8 Mrl. «Gezigt der stad 'Brielle en het vertrek der Brielsche mobiele 
jySchutterijj, vereenigd met die van Vlaardingen, Maassluis en Middel- 
i^hamis . . . naar . . . Breda.'** — Op den voorgrond het Brielsche Diep, 
met de sterk bemande sloepen, die de haven regts op den achtergrond 
zqn uitgevaren en door eene digte menigte worden uitgeleide gedaan. 
Middenin in de verte de toren v. Brielle. Goede lith. naar V, J, Lauisg 
door Soeterik b\j Houtman te Utr. Met adres v. J. Kluit Jr. te Brielle. 
Hg. 42, br. 63 dm. br. fol. 



idO ttac. Hobein. — Springen y. d. Stoelemat te Bergen o/Z. 1881 

6669 (Ift ^rM H^dendaad van Jacob Hobein, Isnëlietisch matroos uit 's Hage 
(Lastdrager, Nieuwste Geschifd. I. 855.) — Op den voorgrond de Holl. 
sloep, op de Schelde bg Fort Philippine vasl^reraakt, met da achttigelaten 
Nederl. vlag, die door Hobein onder het vuur der links op dea wal ge- 
posteerd» Belgen beinagtigd wordt. In het verschiet regis een Nederl. 
schip, links de citadel. Slechte lith. met 1 reg. onderschr. : i,Dt Geest 
jyvan V. Speyk vergezeld, den moedigen Hobein." kL 4*. 

Q670 Des. voorstelling. Nasuwk. kopie v. h. voorg. met hetz. onderaohr. doch 
zonder komma achter vergezeld, en in 2 reg. Lith. znd. nm. kL4^. 

6671 Dez. voorstelling. Kopie evenals de voorg., kenbaar aan de font in het 
onderschr. : jyDe Ceest van van Speyk," enz. Lith. znd. nm. kl. 4**. 
Deze 8 pi. 6669,70,71, bg den Heer Mr. S. v. Gijn ; de 2 laatste zgn 
de slechtste, maar zekerlgk ook de zeldzaamste afbeeldingen. 

6672.. Po^et borstb. van den matroos J. Hobein. — Onderaan de voorstelling 
van zgne behouden terugkomst. Lith. naar D, LuboU door P. Barbiers 
bg BesguerroU en Co. fol. 

6^2 99 mn. i;De Lieve-Vrou westraat te Bergen op Zoojgi, op het o^genbHk 
lydsr uitbarsting van het Laboratorium, gen. Stoelomat'* (Lastdrager, 
Nieuwste Geschied. I. 281.) — Grezigt in de Lieve-Vrouwenstraa:^, waar 
een digte wolk van steenen en puin op de verschrikt vlugteode burgers 
en soldaten wordt geslingerd. In het verschiet de Gevangenpoort en de 
vlam der uitbarsting, die boven de daken uitslaat. FraAge lith. naar 
M, Miourot door Houtman, Hg. 20, br. 86 dm. br. foL CM», pap. 

6674 Hetz. anders. — Twee ongea^ platen. Lithpgr. door en met adres van 
Steuerufold en Co te Dordt. Ieder hg. 82, br. 89 dm. br. foL Beide by 
den Heer Mr. Si. v. Ggn. 

I. Gezigt in de Lieve- Vrouwenstraat bg het logement Middelburg, 10 
huizen ongeveer van de Gevangenpoort. In het midden ecne vrouw 
met haar verpletterd kind in den arm ; verderop gekwetst^, aoldaten^ 
waarbg anderen op hunne geweren leunende. 

II. /yDe ruine van het kruidmagazgn Stoelemat te Bergen op ^oom." — 
Op. den voorgrond de ingestorte muren en wallen^ met. werklieden 
bezig; h^t puin te verwgderen. Op den: achtergrond de.Gevangenpoort} 
links.de ïiieye- Vrouwenstraat. 

6675 Hetz. andejs. — Regts de puinhoopen d^ wellep, . welke me« bezig is 
4 op, tQ, ruimen ; links eenige ontjfedderde. Iinize9. Lith^. nafpr. M^ Mourat 

door A. Verhoesen bg Houtman, Hg. 80^ br. 35 dm* bfi fol. 
h Dez. plaat. Gekleurd, Bg den Heer Mr. S.. v. Ggn« 
667fti lyBeschrgving. op ,het : springen van het kpruidmagazguy genaamd : Stoelawat 

jyte Belagen op Zoom," enz. — Bovenaan 8 oude houtsa. t voorts eene 

beschrgving in 8 kol. en onderaan een vers van 12 coupletten ia 4 kol. 

Met adres van T. C. Hoffers (te Rotterd.)* pl&no< 
66^7 Plan van Bergen op Zoom, met aanwgzing van de op 29 Maart 1881 

aangerigte verwoesting. Lith. d. Houtman, fol. 

6676 (8 ^ pi*.) Twee afbeeldingen van gevechten tusschen Nederl, en^Belgische 
troepen nabg het dorp Ësbeek. — I. De Koninkl. jager Peereboom ver- 
dedigt zich tegen 8 Belgen, aangemoedigd door den geest van v'. Spe|k. 



ifUL j^tpirent op jBorremans. — H. ▼• LenTen. i9t 

n. De Lniteiiaiit Büoese, angevallvn door e«nig» bmiderdbn Belgen, 
aloekt sgn degen in den grond, sweert niet verder te geati^ en verdedigt 
lieli manmoedigiyk met 4 eehntters, beaehermd door den geest Tan v. 
Speyk, — Op Wde mioretellingen staat aehter de genoemde krygslieden een 
soort gedaante, die den geest moet voorstellen. Twee pi. met deze onder- 
schr. Lith. znd. nm. Inr. 9^, — Big den Heer Mr. S. v. O^n. 

6679 (3 of 8 Mei ?) Spotprent op den ex-l^onwer Borremans, later Kolonel 
der Belgische Jagers, in garnizoen ie Gent, die in Maart 1881 metGre- 
goire en eenige andere Orangisten eene oontra-revolntie ten gnnste van den 
Prins V. Oranje trachtte te verwekken, welke mistakte. (Kemper, Oeiteliied. 
I. Idl— 28.) Borremans werd den 2? Mei veroordeeld tot 5 jaar gevan- 

** genisstiat — In een groot vat zit een Belg. officier aan een weefstoel 
kwasten makende, en ontvangt door een raam van Willem I een wissel 
van 4d00 gl. Links hangen 2 platen, een wanop een bronw«r in een 
w^nkelder algebeeld is» gem. : ^vamt^ de andere; gem. : Jprès, stelt een 
offieier aan een galg- hangende voor. Op den voorgrond een Belg. officier 
en een hlonseman (Gregoire). Met 5 ledige Fr. ondersehr. Lith. znd. nm. 
br. fol. 

6680 (M ül^l.) «Hendrik' vanXenven scheurt de Vlag, welke de Belgen voor 
jr't kastel van Antwerpen, geplaatst hadden aan stnkken, terwyl de geest 
jyvan V. Spayk hem vergezeld." (Lastdragei; Nieuwste Geschied. 1. 867). — 
Jn het midden de vlaggestok waarbQ v. Lenveik^de vlag met z\jne tanden 
vaneenrjüti links een troepje vlngtende Belgen; regts de citadel. Mbt 
2 reg. onderjichr. Lith, znd. nm. br. 8^. 

6681' Bes* voorstelling eenigzins anders. -^ In het midden v. Lenven, de 
vli^ . met de handen valieensehenreads, regtsf verderaf dan op .de voorg. 
pkat d» CitndeL Met 1 reg. ondersehr. br. 8^. — Deze en de voorg. bq 
den B^usc Mr. S, v. G^'a. 

6682 Hetnifde, andirs; in het midden van lènven, regts d»Tlngtende Belgen. 
Met 2 reg. Heil. vers: «Des v^ands hoon," enn» Lith. gn znd. nm. br. 4®. 

6683 Dez. voorateUing; even groote kopie of origineel van de voorg. pi. nsd 
ondersdur.: «Ds^ Hollaadsche faselier H. v. Lenven 28 Mei 1881" waar- 
naast t^- wedrszyde een 6 reg, HoU. vers : «Daar staai* b^ op St. Lan- 
yrens" enz. Slechte grav. znd; nm. br. 4*. QMêttrd, B^ den Heer A. 
V, Stolk. 

6684 (Mei.) Zinneprent op de vaderlandslieMe, geplaatst voor de. Iqst van 
kunstwezken^ 'ingezonden ter trerloting ^ten behoeve v. h. vaderland, ten- 
toongesteld' te Amst in. het Paleis v. Jnititie van'28 April tot 9 Jnl^ 1881. 
(v. d. V^?er» Jaarb. v. 1881. 45, 67.) Met 4-regk. vers van de Breet. 
Naax N, Péêndman, lith^ van Hêtgmêrroiê^ — ^ Twee b^na gel^ke doch 
versohUl. litho^.,. op de eene. (hg^ I&V4 dm.) ziet de koning regtnit; op 
dOr andeie, lossere en grootenii» (hg» 18^/4) ia het gelaat rd^/^/ geleerd. 
Bü den, Heer J. W. Worf bain.. 

6686 (lOi JuMi-) irNatianals Ideederdragt." — Spotprent o]» de mislukte 

a pogingjsnvan. den dichteB:B. Hw Wnmrinok» Snikerraffinadenr te Amster-* 

dam, om t^dens den Belgisehen opstand eene nationale kleederdragt 

in, te vqeren. Middenin op een hoog trapje staat de kleine Pïefessor Kie** 



i98 Nationale IQeedefdragt. — Spot|>renten op België. 1881. 

. kerüd, leggende : «Stelt n genut," eni. ; links eene dame en heer, in de 
aanteaemen kleeding, welke laatste vraagt.: «Z^t gq reeds (^eleel?^ 
Segts een ander paar in ondere ITeeuwsche kleeding. Bovenaan sietmen 
den Nieuwen Uzeren Spoorweg, waarop 2 wagens, die door een man met 
een blaasbalg voortgeblazen worden naar de maan. Met onderschr.: 
TAans en Voorheen. Orav. znd. nm. met adres van A. Cramer en Co. 
Hg. 20, br. SO dm. br. fol. Bg den Heer F. Baron v. Brakell. 
b Dez. plaat. Gekleurd, B^ den Heer Mr. S. v. O^n. 
In: De Atlas. Amsterdamscbe Zondagskron^k van 10 Jnl^ 1881, en 
volgende N*. staan de brieven van Wamsinek over dit onderwerp. 
In het N®. van 4 Sept. is eene annonce van de «Maatschappg voor de 
Nation. kleederdragt" waarvan het hoofdbestuur te Amst. zon gevestigd 
zgn, terwijl te Zwolle, Leeuwarden en Utrecht zich reeds onderafdeelingen 
geconstitueerd hadden ; doch te Amsterdam vond het plan slechts bespotting, 
hoewel in het laatst dezes jaars eenige personen zich daarmede in het 
publiek vertoonden, (v. d. Vgver, Jaarb. v. 1881. 149.) Niettemin ver« 
scheen in 1882 b^ Oebr. Diederichs te Amsterdam een t^dschrift Toor 
dameskleeding : Enphrosyne, en een ander, Proteus genaamd, voor heeren* 
Ueeding, beide in nationalen geest, met modeplaatjes. Yan het eerste 
zagen echter slechts 12 N® met 14 gekl. platen, van het andere 8 N* 
het licht, daar beide door gebrek aan deelneming gestaakt werden en 
thans zeer zeldzaam zijn. 

6687 Spotprent op den toestand van België in 1881. — Vooraan gaat de Belg. 
leeuw, bereden door een Jeznit, die een stok draagt met een domper en 
waaraan een opschrift hangt : Liberté en tous, mais jpour nous. In de 
hand houdt hij eenige lange ketenen, die aan de neuzen* van de hem 
volgende Belgen (regtsgeleerde, boer, soldaat, patriciër, enz.) bevestigd 
zgn; boven hen zweeft Frankryk. Met onderschr.: „La Belgique en 1831 
jysotts la protection de la France.*' Lith. door L. OUle. br. 4®. 

h Dez. plaat, met b^gevoegde 1 reg. verklaring onder het ondersehr» 

6688 Dez. voorstelling, eenigzins anders. — De Jezuit, die op den leeuw zit, 
en de anderen bg den neus heeft, draagt een vaandel, met opschr. : Courier 
des Flandres. — Patriotes I Voüit votre destin. — Tm Belgique en 1881 
Met 1 reg. verklaring onderaan. Lith. znd. nm. br. 4^. 

6689 Dez. voorstelling. Naauwk. kopie der voorg. plaat, znd. verklaring on- 
aan. Lith. znd. nm. br. 4^. 

6690 (4 Jan ff.) «Les despotes de Downing Street." — Spotprent op de ver-» 
kiezing van Prins I^eopold van Saxen-Coburg tot Koning der Belgen. 
(Kemper, Geschied. I. 153.) — In het midden aan het strand der zee 
staat een hooge zuil, met protocollen omwonden, die door Palmerston en 
Talleyrand omvergeschopt wordt, en waarvan Koning Leopold met een 
sak gevuld met protocollen, afvliegt naar de overzij van een water (Eng. 
Kanaal) waar h^ door een hoopje Belgen met verlangen afgewacht wordt 
Regts b^* den verbroken zuil staan de andere leden der Conferentie t 
Esterhazy, v. Bulow en Matnszewic, die weinig met de besluiten der 
Conferentie waren ingenomen. Op «den achtergrond een stoomfabriek met 
opschrift: Protocol making office. Geestig ontworpen lith. znd. nm. 



1831* Spotprenten op en Inhuldiging van Koning Leopold. 199 

(Door JP. Q. C, Poelman,) Hg. 38» br. 50 dm. br. fol. Gekleurd, l^j 
den Heer A. J. N^land. 

6691 (19 Juiy.) Spotprent op de aankomst van Prins Leopold in België. — 
jyDe nieuwe koning zeeziek." — Midden in een vertrek zit Prins 
Leopold, wien door een kamerheer een kom wordt Toorgehouden met de 
woorden: „Ife voos genez pas Sire, qaoiqne l'odear ue sent paslemascl 
Gra?. znd. nm. br. 4\ Gekleurd, Uit: Arke Noachs, 5e Jg. 1831. No. 5. 

6692 Spotprent als voren. — Prins Leopold stapt als blouseman met een 
groote last protocollen op den rug de Belgische grenzen over. Met 
onderschr.: Dernier protocole en cnair {etc) et en os." Lith. znd. nm. 
gr. 4fi. BQ den Heer Mr. S. v. 6^n. 

6693 ai .laiy. «Entree de Leopold I, Roi des Belges k Bruxelles." — Gezigt 
op de versierde Porte d'Auvers, vroeger Porte Guillaume, waardoor de 
koning met z^n gevolg r^dt, terwijl de nationale garden aan weerszoden 
geschaard staan. Lith. door Lauiere b^ Dewaeme-Pletinekx, br. 4^. 

6694 Hetz. anders. — Lith. naar en door Madou en Lautere b^ P. Simonau. 
Hg. 72, br. 57 dm. gr. fol. — Op de Koninkl. Bibliotheek te Brussel. 

6695 Dez. voorstelling eenigzins anders. Met 1 reg. boven- en 2reg. Fr. on* 
schr. Lith. door Simonau met adres van Fietta frh'ee te Bruss. br. 4fi. 
Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

6696 «Entree de Leopold k Bruzelles." — Spotprent, voorstellende Koning 
Leopold, zittende met een poedel (v. d. We^jer) in een kruiwagen, welke 
door een Belg gekruid en door 5 honden (de 5 groote mogendheden) 
voortgetrokken wordt. Lith. znd. nm. br. 4°. 

6697 Lihnldiging van Leopold I als Koning der Belgen te Brussel. — Gezigt 
van de koninkl. estrade bij de kerk St. Jaques, alwaar de koning bloots- 
hoofds en staande naast Baron d'Hoogvorst, Gerlache, President van het 
Nation. Congres en anderen, de redevoering van den Regent -Surlet de 
Chokier aanhoort. Op den voorgrond eene menigte volks, waarondermen 
het vr^willigerkorps van de Ghasteler opmerkt. Fraaye lith. jiAdX Madou 
en Lautere bij P. Simonau te Bruss. Hg. 72, br. 57 dm. zr. gr. fol. 

6698 Het/, anders. — Lith. door Lewasme-Fletinekx, br. 4fi, Pendant Tan 
^• 6693. ' 

6699 Dez. voorstelling, eenigzins anders. — Op het frontispies boven de ko- 
ninkl. tribune staat: Saneta Jacoba, terwijl de Koning hierop staande» 
op de voorg. pi. zittende is afgebeeld. Met 1 reg. boven- en 2 reg. 
Fr. .onderschr. Lith. van Simonau met adres van Fieita /rèree te Bruss. 
br. 4». Pendant v. N» 6695. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6700 Zinnepreut op. koning Leopold. — Vier kaarten, van schoppen, in wier 
midden een hartenheer staat, gem. : Leopoldue, Met onderschr.: «XJn roi 
i;de cartes au milieu d'un jeu de piques." Lith. znd. nm. br. 4fi. Oekl. 

6701 jyLe petit singe." — Spotprent op koning Leopold? — Afbeelding van 
een aangekleeden aap, zittende op een hond. Regts tegen den muur van 
een huis is eene proclamatie aangeplakt, beginnende: «Leopold I, par la 
wgr&ce de de Potter, Tielemans et v. d. Weyer, roi des Belges," enz. 
Fr. lith. znd. nm. 4^. Bovenaan regts get. : Macédoine pittoresque N* 4. 
6^ den Heer F. Baron v. Brakell. 



900 Kamp ▼. Segea. — Tiendaagsidie veldtogt. lÜt. 

0TO2 (Jaig.) FlattegroBd tftn het Keéetl. l^^ertinnp te Regen, naby Breda. 
Met afzonderl. carton Tan de omstreken van Breda. Op 2 bl. • lithogr. 
end. eenigen nm. br. fol. — Hierb^ eene betchrynng 8". Op da Üni- 
veraiteitsbibl. te Amst. 

6708 (38 Jaiy.) «De Koning in het leger.** (Lastdrager, Nienwate Geschied. 
I. 119.) — Koning Willem I te paard, het legericamp te Re^en inspec- 
terende. Met bo?enst. onderschr. Lith. van X. Samifn, Chin. pap. fol. — 
Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

6704 Heti. anders. — Naar K Binp door J, P. Lange. br. 8^ Uit : O. En- 
gelbw Gerrits, liet leven en de regering van Willem I. Amst. 1845. 8®. 

6705 (88 Juiy.) Spotprent op België na de verwerping der 18 artikelen 
door Nederland. (Kemper, Geschied. I. 154.) — y Kabinetsraad van Kó- 
yning L(eopold).'* — In het midden de Koning, vragende: j»De door mg 
«bezworen 18 art. zijn verworpen, hoe nn met 't Belgisch volkP** links 
een minister, antwoordende : «Het Belgisch volk heeft veel geschreenwt," 
enz.; regts een ander, zeggende: «Z. M. moet denken beter een half 
«ei dan de leege dop." Slechte lith. znd. nm. br. 4®. OeJÜeufd, 

6706 Zinneprent op de oorlogsverklaring van Holland aan België, ondanka de 
vertoogen der Londensche Conferentie. — De koningen van België, 
Engeland en Prankrgk liggen onder den Nederl. leenw, die uitroept: 
«Ik laat mg in geen kluisters slaan," wat door de Keizers Van Rnsland 
en Oostenrgk en den Koning van Praissen wordt aangezien. Met vele 
HoU. of Fr. zinsneden. Slechte lith. znd. nm. br. 4®. Gekleurd. 

6707 (8—13 lus.) ^^ tiendaagsche veldtogt — Serie van 24 kleiüe af- 
beeldingen (3 op 1 blad) van gevechten uit dezen veldtogt, gen® 1 — 24, 
ieder met 1 reg. Holl. onderschr. Gegrav. naar ff, F, Oosierkuie, ff. Vette- 
winkelt J, JelgerhuU Ez., P. F. van Os, ff. Breukelaar Jr. en O, Craey- 
vanger door «7. B. Tetar v. Elven, F. Velijn en W, JMeuwAof, 8*. Uit : 
J. Olivier Jz., Merkwaardigheden uit den lOdaagschen veldtogt. Amst. 1834. 
— Portret van den Prins v. Oraige door J. B. Tetar v. Elven. 

I 'sKonings wapenschonwing in het kamp v. Regen. 
3 Hoofdwacht te Oirsehot. 

3 Uitreiking der vaandels door den Prins v. Oranje te 's Bosch. 

4 De Prins verkondigt 'sKonings bevel Voorwaarte, 

5 Stormenderhand innemen van Raevels. 

6 Bivouac op de Eerselsche heide. 

7 De Student Huët te Oostham gekwetst. 

8 Geveeht bg het Hazegras. 

9 Uitval der bezetting v. d. Citadel. 

10 Het opbrengen der genomeue Belgische schepen. 

II Gevecht bij Hasselt. ^ 

13 Ylngt van Daine en zgn leger. 

13 Aanslag van een Belgisdien sloipmoordenaar (op den Prins van O.) 

14 Edelmoedigheid van den Migoor Laasman. 

1& Het nederaterten van 'sPriüsen gewond siffjdros. 

16 Gaveaht bg ètti Uieren berg< « 

17 Vlngt van Leopold. 



1881. Yerscbillende gevechten. 2fil 

18. CSapitalatie Van Lenven. 

19. Binnentrekken v. Leuven. 

20. Bijeenkomst v. d. Prins v. Oranje en Gérard. 

21. De aanslag van een Belg tegen deu Prins v. Oranje 

22. Ontmoeting t. h. Koninkl. gezin te 's Hage. 

23. Binnenhalen der veroverde stnkken te 's Hage. 

24. Intogt der Prinsen te Amsterdam. 

6708 9 Jkug, |,Schet8 aandaidende den opmarscli der 4 divisiën nit het kamp 
«yan Regen en kantonnementen op den 2 Angnstus 1881 tot voor Leoven met 
«aanwgzing der plaatsen in België, alwaar de Hoofdkwartieren op eiken 
«datnm gevestigd waren." (Lastdrager, Kieuwste Geschied. 1, 122.) Boven- 
aan Breda en het kamp bg Reijen; onderaan Lenven en Maastricht. 
Lith. van Weijtingh en v. d. Haart te Amsterd. 1856 4^ Op de Univer- 
siteitsbibliotheek te Amst. 

6709 Zinneprent op het uittrekken der Nederl. troepen over de grenzen. •— In 
den Holl. tuin zit de Nederl. maagd naast een pedestal met het NederL 
wapen, waarbij de Koning en de Prins v. Oranje. Grav. znd. nm. 8 o. 
Uit? Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

6710 Spotprent op de Belgen of gevecht bij Baerle-^dac. — £en Nederl. 
Bchntter trekt de Belgische grens bij Baerle-dnc over, zeggende: «Vecht 
/inn muiters"; regts 8 Belgen, waarvan een zich overgeeft en de andere 
vingten, zeggende: i,Begot! goon ik ik franschen {nc) holen salie," enx. 
Grav. znd. nm. br. 4^ Gekleurd. (Zie over dit gevecht^ bg Baerle-dao 
Hallo, Bijdragen. IV. 213.) 

6711 «Het vermeesteren van den Kapitalen Dam (bij Sluis in Staats-Vlaan- 
lyderen?) waarbij het Witte Huis is omver geschoten, onder aanvoering 
jyvan de kolonels Ledel en Boellaerd v. Tuijl." (Lastdrager, Nieuwste 
Geschied. I, 123.) — Op den voorgrond Nederl. artillerie en infanterie* 
achteraan het door door de Belgen bezette Witte Huis. Slechte lith. znd. 
nm. met adres van Tels en Co. te Rott. br. fol. 

6712 Dez. voorstelling; kopie der voorg. plaat, met 8 reg. onderschr.; «Het 
«innemen der kapitale Dam te Staats- Vlaanderen," enz. Even slechte lith. 
als de voorg. pi. znd. eenigen nm. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Ogn, 

6713 (3 Aus.) «Bivouacq der Leidsche Jagers" op de Ëerseische heide inden 
nacht van .2 op 3 Aug. — Lithogr. naar /. Mock door v, d, Sande 
Bdkhwjzen by Steuerwald en Co, 8». Uit : Leidsche Stud, Alm. Jg. 18S3. 

6714 «Plan der Schelde van boven Antwerpen tot aan het dorp Doel. Met de 
«positie onzer scheepsmagt bij de hervatting der vijandelijkheden tegem 
«de Belgen, op den 3en Aug. 1831," enz. — Naar M, F. Courier dit 
Dubekart door W, C, v. BaarseL Met adres v. F. Kaal te Amst. 1832. 
Hg. 4S, br. 67 dm. gr. br. fol. Gekleurd. 

6715 «De roemrijke overwinning van de Hollandsche vloot op de Schelde als- 
«mede het vernagelen der kanonnen en het uithalen van drie koop-- 
«vaardijschepen, in Aug. 1881." (Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, 2. 
48.) — Ia het midden de Schelde waarop 3 kanonneerbooten, 2 oor- 
logschepen en 3 stoombooten vaien. Links eene stud (Antwerpen PP) 
regta een schans, waarop eenige soldaten de kanonnen vernagelen. Met 

m. 26 



202 Verschillende gevechten. 1831. 

3 reg. onderschf. Zeer slechte en onmogel^'ke voorstelling. Znd, nm. br. 
fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6716 (3. 5, y %»«.) Drie platen van verschillende hy Antwerpen geleverde 
gevechten den S, 5, 7 Ang. 1851. (Lastdrager, lïieuwste Geschied. 1, 122, 
126; UT, II, 46, 49.) Alle ongen» slechte lith. znd. nm. met 2 of 8 
reg. onderschr. : en adres van Tels en Co. te Kott. br. fol. 

(1) Het veroveren van het fort,St. Marie hij Antwerpen door 40 Hol- 
landsche matrozen op hevel van Gen. Chassé op 3 Aug. 1831. 

(2) Uitval der Hollanders nit. de Citadel, en vernagelen der stokken 
onder het bevel van Gen. Chassé in den ochtend van 5 Aug. 1831. 

(3) Aanval der Belgen op 2 aan lager wal geraakte Holl. kanonneer- 
booten, onder de officieren Bouricias en v. Maldeghem, in het Zwin bij 
het Hazegras; doch na eene maamoedige verdediging met behnlp der 
manschappen van de kapt. Hopbergen en v. Spaan op de vlugt gedreven, 
den 7 Aug. 1831. 

6717 3, 9, 13 %us;. Gevechten hij Ilavels, Diest, Hasselt, Bantersem en 
Lenven van 3 — 12 Aug. 1831. — 7 ongen^ platen. Alle lithogr. met 
3 reg, Holl. onderschr. en adres van Desguerrois en Co. Hg. 18, br. 23 
dm. br. 4". 

(1) 8/ VIII. De Prins v. Oranje bij Ravels, te voet. 

(2) 8/viii. De Hertog v, Saxen-Weimar in het bosch hg Ravels. 

(3) 8/vIII. De Prins v. Oranje en Prins Prederik bij Hasselt. 

(4) 12/ VIII. De Prins v. Oranje by Bantersem. 

(5) 12/viTl. De Prins v. Oranje bij Leuven. 

(6) 12/viTI. De 3e divisie hij Bautersem slaags zynde. 

(7) 12/viII. Verwonding van den Kol. N. C. de Galliëris en diens zoon 

door één kauonkogel hij Leuven. (Lastdrager, I. 142.) 
De platen 3 — 6 naar J, Jelgerhuis door Clermana, De 2 eerste op Chin., 
de 6 laatste op gew. pap. 

6718 Dez. voorstelling van N* 1, 2, 3 en 4, doch grooter en met kleine ver- 
andering V. stoffaadje. Alle slechte schetsteekeningen in O. 1. inkt zod. 
nm. br. fol. Bij den Heer A. v. Stolk. 

6719 (4 lu^.) Schets van de standplaats der Utrechtsche schutterij in het 
gevecht bij Capelle. Lith. naar F. G, v. Lam. 8®. In: Bosch, Gedenkb. 
d. ütr. Schutterij. II. 

6720 6 tut;. Kaart van het gevecht bij Houthalen. — Door W. C, v. Baar' 
sel, br. fol. Uit : Olivier, De lOdaagsche veldtogt. Bij Mr. S. v. Gyn. 

6721 „Gevecht bij Houthalen.'' (Lastdrager, Nieuwste Geschied. L 130,31.) — 
In het m'dden 2 stukken geschut, waarbij 2 officieren te paard ; regts 
een optrekkende afdeeliug voetvolk ; links een stilstaande en vnrende 
divisie; links en regts brandende woningen, enz. Met 4 reg. onderschr. : 
„Het oogenblik, waarin het 2e Bat. der 2e Afdeel. Friesche Schnltery, 
;/na een marsch van 24 uren, tegen den avond van den 6en Aug. 1831, 
i»in dit gevecht een beslissend aandeel neemt," enz. Lithogr. naar Kol. 
Groenia door N. Pieneman bij Desguerrois en ('o. Hg. 29, br. 34 dm. 
Chin. pap. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 



1831. inneming v. Sonhoven. — Slag en overgave v. Hasselt. 20S 

6722 Hetz. kleiner en anders. Met ondersehr. : «GeTeclit op den straatweg bg 
irHelchteren en Houthalen, 6 Aug. 1831." Lith. znd. nm. br. 8». Uit? 
By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6723 9 ^ng. Inneming van het dorp Sonhoven bij Hasselt. — ^ Links een 
heuvel, waarop een boerenhoeve ; regts een audeie heavel, bezet door de 
Belgen; in het midden de grindweg naar Sonhoven, . waarlangs eene af- 
deeling 'Holl. infanterie oprukt. In het verschiet de Belgen, geposteerd 
op den weg voor het dorp. Met 2 reg. ondersehr. : wGlorier^ke over- 
irwinning, behaald op de Belgen," enz. Goede grav. znd. nm. Hg. 29, 
br. 35 dm. br. fol. Gekleurd. By den Heer Mr. S. v. Gyn. 

6724 8 %ag. „De overwinning voor Hasselt op den 8u Aug. 1831." (Last- 
a drager. Nieuwste Geschied. I. 134.) -^ In het midden de Prins ▼, 

Oranje te paard, op een heuvel, omringd door zijn staf. Op den Toor- 
grond regts voorbgtrekkende yry willige jagers; links het vlngtende Bel- 
gische leger en de torens v. Hasselt. Aquatinta naar J. Jelgerhuis door 
E, W, Hooghamer. Hg. 44, br. 49 dm. br. fol. Pendant v. N» 6789. 

h Dez. plaat, in kleurendruk. Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

c Dez. plaat, zwarte proefdruk v. a. l. 

d Dez. voorstelling. Oorspronk. ieekening in O. I. inkt voor het Vooig. 
By den Heer A, v. Stolk. 

6725 Hetz. anders. Met ondersehr. : «Slag van Hasselt." Naar •/. Stegn door 

JF, Schultz. br. 8». In t Hallo, Bijdragen. Dl. IV. 

6726 Slag bij Hasselt en overgave van Leuven. — 2 Lithogr. met 2 reg. 
ondersehr. naar eu door Steyn bij Daiwaille en Veldhuyxen, Met adrea 
van C. M. Ferrari, Zeedijk N» 142, te Arast. br. 40. 

(1) De Prins v. Oranje met den Hertog v. Saxen- Weimar aan het hoofd 
der Nederl. troepen by Hasselt. 

(2) De Prins v. Oranje dicteert de voorwaarden van overgave voor Leaven. 

6727 „De overgave van Hasselt." (Lastdrager, Nieuwste Geschied. I. 185.) — 
In het midien op een heuvel de Trins v. Oranje te paard, omgeven door 
zijn staf; voorts 3 burgers en een geestelijke uit Hasselt over de 
overgave onderhandelende. Regts Prins Frederik te paard met eenige 
officieren ; op den voorgrond eene halthoudende afdeeling vry willige 
Leidsche jagers ; in het midden een gewond officier door 2 geneeskundi* 
gen verbonden ; verderop slaggewoel eu de muren v. Hasselt. Lithogr. in 
omtrek naar de schildery van /. W, Fieneman op de Koninkl. Milit» 
Akademie te Breda, door J. Schouman. Hg. 46, br. 57 dm. gr. br. fol. 

6728 i; Affaire van Hasselt." — Spotprent op de vlugt der Belgen b^ Hasselt* 
(Lastdrager, Nieuwste Geschied. I. 136.) — Zeven Belgen achter elkaftr 
op een stuk geschut zittende ; terwijl op het voorspan 4 personen ryden; 
Daine rijdt ventre a terre daarnevens. Met 2 reg. Holl. ondersehr. : y Het 
pleger alsmede de kozakken van de Maas op de vlugt," enz. Lith. znd. 
nm. br. 4''. Bovenaan regts get. : Macédoine piétoresque W 3. 

&T29 j9 Heldendaad der Beruchte Daine bij het naderen der Hollandsche vry- 
ijWillige Schutters en Militairen." — Spotprent op hetz., voorstellende 
Daine ylings vlngtende en (valsche) wissels uitstrooyende. Met 2 reff, 
ondersehr. Lithogr. znd. nm. br. 4°. Gekleurd, 



004 Spol^rénteü op de Belgen. ^— Gevecht bij fiautersem. itól. 

6730 jyMarche précipitée de Tarmée Fran^aise." (Lastdrager, Nieuwste Geschied. 
I. 189. Noot.) — Op een grootea schildpad, hehangen met kruizen, die 
den weg naar België inslaat, staan 2 afdeeliogen Fraasche infanterie. 
Op den kop zit een Fr. Generaal, op den staart een haan. Lith. znd. nm. 
br. fol. (?«;(:/^£?. Bovenaan: La Papillote NO 28. B\j4en Heer A.J.Niij land. 

6711 vLe jagement dernier on les officiers de Tarmée Beige passant Tezamen 
„du Min. de la Guerre Ch. de Broackère." — Spotprent op het reorga- 
niseren yan Daine's leger door de Broockère, Minister van Oorlog ad 
interim, na den slag v. Hasselt. — Regts zit een man met muts en bril 
aan een tafeltje en wgst naar Daine, die links, met ezelsooren en molen- 
wieken op het hoofd op een bankje zit. Met 4 reg. Holl. on ierschr. : 
;;Ha! hal mijnheer Baine 1" enz. Lith. znd. nm. br. 4fi, Get. : Maeé" 
doine pittoresque N'*. 6. 

6782 (lO Cll) '^ug.) «De Vrijwillige Jagers der Leydsche Hoogeschool, in 
«het avondgevecht te Bautersem, 10 Aug. 1831." (Lastdrager, Nieuwste 
Geschied. I. 137, 38.) -^ In het midden de Luit. Gen. Meijer te paard, 
b\j hem de Ie Luit. D. J. den Beer Poortugael; op den voorgrond links 
een gewonde jager, die verbonden wordt door Dr. v. Leede; regts een 
laan boomen, waar de Ie Luit. Dekker met zijne tirailleurs geposteerd 
staat. Onderaan de namen der hoofdpersonen en 2 reg. onderschr. Lith. 
naar de schilderij van J. Sohoemaker Doifer door /. P. Berghaut met 
adres van Hazenberg te Leid. Hg. 41, br. 53 dm. br. fol. — B\j den Heer 
Mr. S. y. G\jn. — De datum op de plaat is foutief en moet zijn II Ang. 

6738 12 't Off. liet wonden van 's Prinsen paard in het gevecht bg Bauter- 
sem. — In het midden staat de Prins v. Oranje tusschen het gekwetste 
en op den grond gestorte paard, en dat van Majoor Ho^el, hetwelk 
deze te voet bij den teugel houdt ; op den voorgrond links de Luit. Kol. 
T. Omphal ; achterwaarts Prins Frederik en zijne 8 adjudanten : de Wald- 
kirch, V. d. Bosch en de Ceva. Regts achter Maj. Hogel de Graaf v. 
Limburg Stirum en talrijke stafofficieren (Luit. Gen. de,£k>nstant Rebecque 
het meest regts en op den voorgrond). Al deze personen te paard. Fraaie 
lithogr. naar de schilderij van /. J. Eeckhout bij Ch. Motte te Parys. 
lig. 52, br. 62 dm. br. fol. 
b Dez. voorstelling. Zeer fraaije oorspronkelgke teehening in sepia. B\j den 
Heer A. v. Stolk. Pendant van W 6603. 

6733* Dez. vooi steil, verkl. Lithogr. naar A C, Nunnink door Emriken Singer, 
gr. br. 4^. Uit: Bladz. uit de Geschied, v. Neerl. roem. 

6734 Hetz. anders. — ..De Prins van Oranje in het gevecht b^* Bautersem 
jyden 12 Aug. 1831." — In het midden de Prins v. Orauje, die een 
ander paard bestijgt, terw\jl het vorige met verbr^zelde pooten op den 
voorgrond ligt; regts de aanrukkende iiolL troepen. Lith. naar en door 
iV. Fieneman Zoon bij Lesguerrois en Co. I?g. 24, br. 32 dm. br. fol. 

6735 Hetz. anders en kleiner. — In het midden staat de Prins, terw^l hem 
regts door Maj. Ho^el het zgne aangeboden wordt. Op den achtergRwd 
de huizen van Bautersem. Lith. znd. nm. en onderschr. br. 8®. Uit? B^ 
den Heer Mr. S. v. G^n. 



1831. (ïeveoht bg Baatersem. — Slag van Leuven. 205 

6736 Heiz. anders en kleiner. — In het midden de Prina, onder wien het 
paard bezwijkt; links de staf; regts HoU. artillerie, br. 8^. Het onder- 
schrift afgesneden. Uit? 

6737 fietz. anders. — In het midden de Prins, van het gewonde paard afstij- 
gende ; regts de aanrukkende Nederl. lansiers en infanterie ; links het 
slaggewoel. Lith. met 2 reg. onderschF. znd. nm. bg M, Dewmer te 
Amat. Hg. 33, br. 42 dm. br. fol. 

6738 Hetz. geheel anders. — In het midden de beide Nederl. Prinsen te paard, 
achter hen de Nederl. infanterie en artillerie; in de verte de torens ▼. 
Leavea. Met 5 reg. vers: «Naauw prgkt," enz. Slechte lith. snd. nm. 
met adres v. Hartog Zangers, br. fol. 

6739 «De overwinning bij X^enven op den 12d Ang. 1881. — Op den yoor- 
grond links de Prins v. Oranje en Prins ÏVederik te paard meet de 
Officieren van hnn staf, links voorb^snellende Nederl. kavallerie. In 
do verte de Eng. parlementair. Lord Bussel, aanradende om een wapenstil- 
stand te vrag;en. Met 8 reg. onderschr. Aquatinta naar J, Jelgerhuia Ue. 
door H, W» Roogkamer, Hg. 44, br. 49 dm. gr. br. fol. Pendant van 
den Slag v. Hasselt. N° 6724. — Hierbij een afzond, gedrukt prospec- 
tus Tan de uitgevers Gebr. v, Jrum te Amst. gr. 8 blz. 8^. 

b Dez. plaat, in kleurendruk. Bij den Heer Mr. S. t. G^jn. 
e Bez. plaat, fraa^'e, zwarte proefdruk v. a, l. 

d Dez. voorstelling. Oorspronkelijke teekeuing in O. I. inkt voor het 
Yoorg. Bij den Heer A. v. Stolk. 

6740 jyZ. D. H. de Hertog Bernhard v. Saxen-Weimar by Leuven, op het 
jyoogenblik dat de Kol. Adj. Grave v. Limburg Styrum uit naam van 
nZ. K. H. den Prins v. Oranje, de in Leuven onderteekende Conventie 

' «overhandigt met het bevel de vervolging te staken." ^Lastdrager, Nieuwste 
Geschied. I. 142.) — In het midden de Hertog met z\jn staf te paard, 
regts de Graaf v. Limburg Stirum ; op den achtergrond regts 6 parlemen- 
tairen, links het alaggewoel. Fraage lith. op Chin. pap. naar C, J, L, Fort' 
man door P. Bernhard bg Besgtterrois en Co. Hg. 85, br. 40 dm. br. fol. 

6741 Uetz. kleiner en anders. — In het midden de Hertog met zgn staf te 
paard ; links komt de Graaf v. Limburg Stirum aanrgden ; regts wordt 

' een gewond officier vervoerd. Met 1 reg. HoU. onderschr. Naar H, F, 
Oosteihuis door W, Nieuwhoff, br. 4fi, Uit: v. Kampen, Gedenkb. t. 
Neerl. moed en trouw. 

6742 „Dernier danger du Prince de Saxe-Weimar." — Spotprent op den 
Hertog T. Saxen-Weimar. De Prins zittende met een verbonden voet, 
wordt bezocht door een officier, die hem verwonderd vraagt of hg fiek 
of gewond is. Met 4 reg. Frausch onderschr. : «Prince 1 vous êtes mala- 
ude ? — Oh mon Dien ! j*ai tant couru ... de dangers," enz. Lith. 
met bovenst, onderschr. get. 1 2^ . . . Q. br. 4^. Op de Koninkl. Bibl. te Brussel. 

6743 Spotprent op de vlugt der Belgen bg Leuven. — jyAffiiire van Leuven.'' 
Een barbierswinkel, waar de batbier en zgne vrouw druk bezig zgn de 
gerlugte Belgen van hunne snorren en baarden te ontdoen. Regts liggen 
8 Belgen met hun gelaat tegen een ronde slgpsteen die door een jon« 
gen gedraaid wordt. Voor de denr eene wachtende menigte. Met 3 revi 
onderschr.: Lithogr. znd. nm. br. 4°. 



^Ö6 Spotprenten op de Belgen en Koning tieopold. ISSt. 

6744 Spotprent op de nederlagen bij Hasselt en Lenven. — Middenin zitten 
Koning Leopold en Willem I te sehaken, welke laatste eerstgenoemden 
schaakmat zet; regts de Nederl. maagd en leenw. Links de koningen 
T. Frankryk en Engeland. Met HoU. inschriften. Lith. znd. nm. br 4®. 

Gekleurd. 

6745 Hetz. anders. — Regts de Prins van Oranje te paard, die een lepel in 
de hand hondt, get.: ffasselt-^Leuven en zegt: Innemen tot Koning 
Leopold die b^' een prlviiat staat, zeggende : Ik kan het niet langer hou" 
den. Op den achtergrond vingten de Belgen voor de Nederl. troepen, 
wasaoader : Onderdoen. Met 1 reg. onderschr: „Zoiiderlinge werking der 
«Natnorl** Slechte teekening in kleuren znd. nm. br. 4^ Op de Univer* 
siteitsbibl. te Amst. 

6746 Hetz. anders. — Een Belgische nniform staat op een kapstok, aan welks 
voet een kagchelpijp en ééne schoen liggen. Met onderschr.: j^La blonse 
jydeshonoreé." Lithogr. znd. nm. gr. 4^. B^ den Heer A. v. Stolk. 

6747 Spotprent op de lafhartigheid der Belgen. — Twee gewonde Hollanders 
get. 7 en 8, gaan voorbij een gelid Belgeo, get. 1 — 6. Met 4 reg. Er. 
onderschr. in 2 kol., beghinende: «Je n*ai henrensement pas éié blessé,'* 
en eindigende in de vraag van den Hollander^: ^^Messieurs ponrriez-vons 
«pas me dire qael est eet homme tné k cóté de tout Ie monde?" Lith. 
znd. nm. br. 4°. 

6748 AProjet de 1'Ordre de Leopold." — Spotprent op hetz. in 2 afbeeldin^ 
gen. Links een hazekop, met 2 gekruiste hazebeentjes, get. : Hasselt et 
Louvain en: Sauve gut peut ; regts een schild, waarop een bisschopsmgter 
en jacobijnenmuts, waarboven een paar ezelsooren nitsteken, en een 
narrestaf, gekmist door een geessel. Lith. znd. nm. (door P. O, C. 
Poelman.) br. 8^. Gekleurd. 

6749 Hetz. anders. — i,Angustns heldenschaar." — Gezigt op een stadsplein, 
alwaar links een Hollandsche kaasboer met zijn tent staat. Op den 
voorgrond eenige Belgische en andere officieren, wien de kaas niet smaakt 
benevens een HoU. schntter, die een aangesneden kaas in de hand houdt. 
Goede grav. met HoU. en Vlaamsche inschriften. znd. nm. br. 4fi, Oe^ 
kleurd. Uit: Arke Noachs. 1831. No VUL blz. 204. 

67.50 Zinneprent op hetz. — nOverwigt van Regt en Bendragt." — In het 
midden een weegschaal met de Belgische en Oranje-vlag, welke naar 
laastgenoemde overhangt. Regts vlngt eene bende Belgen voor aanruk* 
kende Nederl. troepen. Met Holl. inschriften. Slechte lithogr. znd. nm. 
br. 4^ Gekleurd, Op de Universiteitsbibl. te Amst. 

6751 Spotprent op Koning Leopold b\j en na den 10 daagschen veldtogt. --^ 
gDe hardlooper Leopold." — Onderschr. van een spotprent, voorstel- 
lende koning Leopold, te paard over een heg springende. Op den ach- 
tergrond regts vlngteude Belgen, links Holl. troepen, znd. nm. 82^. 
Hierb^' 1 blz. HoU. tekst. Uit? — By den Heer Mr. S. v. G^jn. 

6752 Als voren. -^ i,Leopo)ds roemrijk verblijf in Belgiën.*' — A&n het 
strand eener badplaats (OstendeP) staat de Koning, naar de overzijde 
(Engeland) wijzende, en roepende: «Haal over." Links eeb Belg. kruier 
met eenige bagage. Slechte teekening in kleuren met bovenst. önder8chi'.br.4*. 



1831. Spotpr. op Kon. Leopold en de Fransche interventie. 207 

6753 Als voren, — Leopold zit met een valfaioed op, een rinkelbel in de hand 
en eenige tinnen soldaatjes voor zich in een kinderstoel. Met ondersehr. 
„O, wat heb ik m^ misrekendt." Lithogr. znd. nm. 4^. Gekleurd. Bg 
den Heer A. v. Stolk. 

6754 Als voren. — Koning Leopold zit aan tafel met verbonden hoofd, papieren 
soldaatjes knippende; onder de tafel staan eenige benoodigdheden, zooals 
een pot zwartsel voor knevels, enz. Met ondersehr.: «In 6 weken zon ik 
«65000 soldaten hebben.*' Lith. znd. nm. br. 4^. Get. Maeédoine pittoresque 
No. 6. 

6755 Spotprent op het aanwerven van vreemde soldaten in Belgischen dienst. — 
Regts zit Koning Leopold, zeggende: j^Met open armen ontfang ik n.*' 
Achter hem staat een Belg. officier, welke hem influistert: i^Als w\j geen 
I, vreemdelingen in dienst kragen, hebben .wij geen armee,*' enz. Linka 
staan 8 Franschen, die hnnne diensten aanbieden. Slechte lith. znd. nm. 
br. 4'. Gekleurd, 

6756 Spotprent op de verslagenheid der Belgen na den lOdaagschen veld- 
togt. — /yTegeiiwoordige staat van Belgia|r" — Koning Leopold, zich de 
haren uitrukkende, zegt: uHet is te laat! Surlet is oorzaak van alles" 
enz. Terweêrszijden staan 4 Belgen, die om wapens verzoeken, enz. Op 
den voorgrond links ligt de Potter, zeggende : iyM\jn goed begonnen werk 
;iis geheel verknold;" regts zit Sarlet, uitroepende. Ik ben er met eer af 
„en heb de duiten binnen." Slechte lith. znd. nm. b,r. 4**. Gekleurd» 

6757 Hetz. anders. — Regts ligt de Belgische maagd in katzw^m : links zit 
een Belg, klagende over de Fr. bezetting; op den achtergrond staat 
Koning Leopold op een toren, uitroepende : „Frankrijk help ons toch of ik 
},ben op de fles". Slechte lith. znd. nm. Gekleurd, br. 4fi, 

6758 Spotprent op de Fransche interventie. — Leopold loopt met een kinder- 
valhoed op in een loopw^gen achter Lodew^k Filips. Met ondersehr. : 
;iPapa! hilhi! hi! ... Papa! faites donc finir Guillaume." Lith. znd. 
nm. br. 4^, Uit: Le Knout, Journal N* 39. 

6759 Spotprent op hetz. — Hollandsche troepen, door een officier aangevoerd : 
„ILom. broeders voorwarts," worden tegengehouden door eene afdeeling 
Franschen, zeggende : «Nous venons au secours des Belges." Eenige 
Belgen verschuilen zich angstig achter hen, zeggende: jyCSachons nous 
,/derrière les Fran9ais," enz. Lithogr. znd. nm. br. fol. Op de Koninkl. 
Bibl. te Brussel. 

6760 jyArrivée de Tarmée Fran9ai8e." — Op eefi groote roode kreeft staat het 
Fr. leger in slagorde geschaard. Regts een wegw^'zer naar België. Lith. 
znd. nm. br. fol. Gekleurd. Uit: La Papillotte, N® ? Bij den Heer A. J. N^land. 

6761 ivArrivée des flottes Fran9aise et Anglaise." — Spotprent op het protocol 
van 6 Augustus (Lastdrager, Nieuwste Geschied. I. 145. vertoonende 
den Belg. minister v. marine te paard, met een zak met protocollen 
voor zich, en in iedere hand een Eng. en Fransch oorlogschip. In het 
verschiet regts eenige Belgische vaartuigen op wielen. Lith. znd. nm. 
br. ifA, Gekleurd. Uit : La Papillote, N® 22. B^ den Heer A. J. N^land. 

6762 «Les protecteurs désinteressés." — Spotprent op Frankr^ks en Engelands 
a bescherming, voorgesteld als dog en luipaard, in hun midden een ge- 



SX}8 Spotpr. op de Interventie, Leopold, Willem I enz. .IM. 

I 

kroonden haag (Leopold) Toerende. Op den achtergrond regti een ving* 
. tende baas, nitroepende : „N'entends je pas encore Ie canon de Lonvain.'* 

Links eeoe afdeeling yoetvoll^ en ruiterij (hazen) met een vaandel, get.: 

Armee de la Mettse. Geestig ontworpen lith. snd. nm. (door P. G, C, 

Poelman.) Hg. 26, br. 36 dm. br. fol. Gekleurd, 
b Dez. fHaat, ongekleurd. 
6763 8 ongen** spotprenten op de Fransche interventie voor België -— met 

deze onderschriften : 

(1) Interventie voor 2 lieden (bedelende Volontairs Paritient) nit het 
land van non-interventie. 

(2) Hollandscbe interventie. 

(8) Fransche interventie, (n" 8 op de Universiteitsbibl. te Amsterdam.) 
.Slechte lithogr. in kleuren, zouder eenigen naam. Uit een boek. S**, 
0764 Spotprent op de volgzaamheid der leden van de Conferentie te Londen 
jegens Frankrgk. -~ In het midden zit Taliejrand, die 4 gekroonde hoof- 
den (Engeland, Pruissen, Rusland en Oostenrijk) aan het lintje heeft; 
achter hem links WillciÉ' I, zeggende: «Noch list, n oh geweld knnnen 
vm^* van regt scheiden." Slechte lith. znd. nm. br. 4»^. Gekleurd. 

6765 Spotprent op het verbod der Conferentie aan Kon. Leopold om deu oor- 
log zelf te voeren? — • Links staat Koning Leopold, huilende, met een 
papieren steek op en een houten sabel in de hand : régts Koning Lodew. 
Philips. Met 2 reg. onderschr. : Popol mon fils, je te defends poor la 4e 
pti demière fois de jouer & la guerre." enz. Lith. znd. nm. br. fol. Gekleurd, 

: Bovenaan gem. Revue Lithograpkique No 6. Bg den Heer A. J. N^land. 

6766 irPaniqne schrik van Leopold." — Spotprent, voorstellende Leopold, 
half bezwijmd op een stoel zittende, met de woorden jylk ben dood van 
schrik; de Fr(anschen) verlaten mij en de Po(olsche) zaak is verloren.** 
Regts vertrekken eenige Fr. soldaten; links staat de koning v. Engel, 
zeggende: De Fr ... moeten Belgiën verlaten." (Kemper, Geschied. I. 
178). Lith. znd. nm. br. 4\ Gekleurd. 

6767 Spotprent op Koning Willem I. -. — „ün malheur ne vient jamais sans 
„rautre." (Kemper, Geschied. I. 162.) — De Koning van zijn zetel op- 
gesprongen bjj de ontvangst van verschillende slechte tijdingen, sooala : 
«Insnrrection de Java; Arrivée de 1'armée Fran9ai8e; Frais de la goerre 
ff& payer," enz. Met bovenst, onderschr. Lith. znd. nm. br. 4^. Gekleurd, 
Bij den Heer A. v. Stolk. 

6766 irHoUandsche standva8ti|heid." — In het midden zit Koning Willem I 
op den troon, zeggende: i^Ik zorg voor mgne trouwe onderdanen en hë- 
ifgeer geene protokollen meer." Terweêrszijde leden der Conferentie, op 
den achtergrond Koning Leopold wanhopende. Met vele inschriften. Slechte 
teekening in kleuren znd. nm. br. 4®. Op de Universiteitsbibl. te Amat. 

6769 Zinneprent op de deugden van Willem I, afgebeeld in 7 voorstellingen» 
in den vorm van een regenboog geplaatst naar de letters van zqnen 
naam. Lith. naar v. d. Meule» door Besguerrois en Co. Met adres van 
de Uitgev^ van Kon. Museun» te 's |Ia^e \^^\, H^. 33, hr. 45 dm. br, fol. 



IdtU Inatelling r. h. Metalen Kruis. — VariA. 209 

8770 (^e^.) iiOrerbrengiog van gelcweUten en zieke schatters en militairen 
0uit liet hospitaal te Utrecht naar de hoven ziekeDialen in het Paleis 
«Tan Justitie te Amsterdam, kort na den lOdaagseheu yeldtogt." •— Het 
Paleis T. Jnstitie, waarvoor 2 schuiten liggen, waaruit de zieken in het 
gehonw gedragen worden; regts de brag over de Leidsche gracht, ens. 
Sleehte lith. door A, J, v. Lier te Amst. Hg. 28, br. 43 dm. br. fol. 
By den Heer J. W. Wurfbain. 
' 6771 9 Mept. De Oosteiyke doksluizen voor Amsterdam, t^dens de afschon- 
wing Toor het ondtr water komend gedeelte. Lith. naar en door F. Kiert, 
br. fol. — Bg ;den Heer J. W. Wnrf bain. 

6772 (19 Mept.) Metalen Kruis. »i origtnaU, ingesteld bg Kon. Beslait van 
12 Sept. 1881, vervaardigd uit het op den 8n Ang. 1881 b^ Hasselt 
Teroverde geschut, en later uitgereikt aan allen, die aain den veldtogt 
tegen België hebben deelgenomen. — Hierbij eene afbeelding van het 
Kmis in kleuren. Lithogr. sonder naam. 8*. 

6773 Afbeelding van een lint met toepasselijke versieringen op de korpsen, 
die den lOdaagschen veldtogt hebben medegemaakt. Lithogr. rad. eenigen 
nm. fol. Uit? B^ den Heer A. J. Nijlaud. 

6774 Vemmeling van ulevellen-rebusseu, meest alle toepassel^k op den 10- 
daagsohen veldtogt. — 60 Sts. op 1 hl. Grav. znd. nm. br. fol. — Bg 
den Heer Mr, S. t. Ggn. 

6775 (19 ^«pt.) n Amsterdam in September 1831." — Opschrift eener 
afbeelding van de komst van den Kroonprins en Prins Frederik te Am- 
sterdam na den veldtogt. Naar H, P. Oosterhuis door jD. Sluiter, br. 8®. 
UitP Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

6776 Ulominatie aan de Hooge Sluis, get. : XI, bij de komst van den Kroon- 
prins te Amst. Bg den Heer J. W. Wurfbain. — Zijn hiervan meerdere? 

6777 91 Mept. «Bekrooniug van de vaandels der kompagnie Vrgwillige Jagers 
uder Utreehtsche Hooge School.*' — Gezigt op het Nieuwe Stadhuis, 
alwaar de kompagnie, in orde geschaard, van eenige in het wit gekleede 
dames den krans ontvangt. Lith. naar R, Craeyvanger door Houtman. 
Hg. 86, br. 27 dm. Chin. pap. fol. 

6778 98 Mept. «De komst van Z. M. den Koning en zgne Doorluchtige 
«Pamilie te Zaandam, op den 22 Sept. ISSl."' — Gezigt op de eerepoort 
op den Dam te Zaandam, waardoor de Prins en Prinses v. Oranje treden; 
op den voorgrond in het midden staan de Koniug en Koningin met Prins 
Frederik, enz., luisterende naar de aanspraak van eene Zaandamsche jonge 
dame. Lith. naar H. Thepase door Voe bij Desgëerroie en (o. Hg. 48, 
br. 56 dm. br. fol. 

6779 vHet plegtig bezoek van Z. M. den Koning en . . . familie bg en in het . . . 
„verblijf van Czaar Peter den Grooten." — In het midden de 2 Prinsen 
met hunne gemalinnen; regts de Kooiug en Koningin met gevolg. Op 
den achtergrond het huisje van Czaar Peter. Lith. naar en door JS, 
Thepate, br. fol. 

6760 ^Uitreiking der Gedenkpenningen, namens HH. Caratoren aan deKomp. 
Vrgwillige Jagers der Utreehtsche Hoogeschool bij derz. terugkomst op 
jyden 22 SepU 1881, door Z. £zc. G. A. G. P. Baron t. d. Capellen t. 



SMO Terugkomst der Vrijwilige Jagers, enz. 1831. 

nBerkenwoude." — Gezigt op het Vreeburg, waar de jagers en roit- 

bewaarders een carré geformeerd hebben; regis de Comedie met dames 

en heeren. Lith. naar Hardenbergh door Soeterik bij Houtman, 

b Dcz. plaat, proe/dr. vóór alle lett. Gekleurd, Bg den Heer Mr. S. v. Gijn. 

0781 83 Hepi. «Afbeeldiog van de plegtige verwelkoming der HH. Stnden- 

,ten, vrijwillige Leidsche Jagers, en uitreiking der eerepenningen voor 

lyhnnnen heldenmoed in de St. Pieters-kerk te Leiden." — Gezigt op 

het koor met de tribune van het zangkoor. Kegts de preekstoel met Prof. 

W. A. V. Hengel, die de toespraak houdt, en waaronder eenige dames de 

eerekrausen, enz. uitreiken; in het midden en links de Jagers. Lith. van 

L, Springer ad viv. Hg. 26, br. 28 dm. br. 4^ Uit : J. Roemer, Gedenk- 

schr. V. d. veldtogt der Studenten v. d. Hoogeschool teLeyden. 1881. 8®. 

6782 Afbeelding der eerepenning geschonken aan de vr^w. Leidsche Jagers bq 
hunne terugkomst. Lith. v. L. Springer te Leyd. &•. Uit: J. Roemer, 
Gedcnkschr. enz. 

6783 39 Sepi. Het overreiken van een immortellenkrans d3or Jonkvr. Hort. de 
Boer (dochter van den Luit. Kol. H. E. de Boer, Chef van den Staf in 
de Citadel) aan den Prins v. Oranje op de Citadel "van Antwerpen. — 
Gezigt in een vertrek, waarin een tafel met feestdisch is aangcregt; op 
den voorgrond de Prins v. Oranje ; regts Mej. de Boer, die hem de 
krans aanbiedt; achter haar de Kolonel de Gumoëns, naast haar bq de 
tafel Gen. Chassó; tusschen dezen en den Kroonprins, de jeugdige Prins 
Hendrik der Nederi. Links naast den Kroonprins, half omgekeerd, de 
Schout bij Nacht Koopman, naast wien de Luit. Kol. v.' d. Straaten 
staat; achter hem de Lt. Kol. Noudascher. Fraaije lithogr. belangrijk 
wegens de sprekende gelijkenis der afgebeelde personen, door en met 
adres van F. B, Waanders bij R. J. Boeker te Dordr. Ug. 39, br. 48 
dm. Chin. pap. br. fol. — Hierbij een Sleutel, met de namen der voor-* 
gestelde personen, br. fol. 

6784 Afbeelding van een voorval tijdens het bezoek van den Prins v. Oranje 
op de Citadel van Antwerpen. — In het midden staat de Prins metzqn 
broeder Prins Fredcrik en eenige stafofficieren, regts Generaal Chassé, 
die vergeefs zijn degen in de schede tracht te steken, en eenige officieren. 
In het verschiet de wallen van de Citadel en voorbijtrekkende troepen. 
Met 14 reg. vers in 2 kol. beginnende : j^Toen Neêrlands Kroonprins 
jylaatst de Citadel bezocht,' enz. en eindigende: jyPapa! dat lukt niet, 
«neen! hij wil er beter uit!" Lith. naar M. Mourot door Houtman, br. 
4fi, Bq den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6785 80 Sept. a Afbeelding van de vaandels der Groninger jagercorpsen. — 
b Afbeelding van den tempel op de Groote Markt te Groningen, opge- 
rigt bij de terugkomst der Vrijwillige Jagers aldaar door de Boekbao- 
delaarsvereeniging. Op 1 bl. Lith. znd. nm. Met 6 reg. onderschr. br. 
4fi, In : H. A. Spandaw, Welkomstgroet aan de dappere kweekeliogen der 
Groa. Hoogeschool. Gron. 1831. 8". 

6786 Afbeelding der gedenkpenning uitgereikt aan de Groningscha studenten, 
bij hunne terugkomst vaq den veldtogt. Lith. znd. nm. 12^ Uit? 



183t Spotprenten öp Willem I. — Monumeiit voor v. Speyk. !Éi4 

6787 (13 Oei.) Spotprent op het verwerpen door Willem I yan de 24 uti* 
kelen der Londeusche Conferentie. (Lastdrager Nieuwste Gesehied. I. 
154—69.) — »Le plns cr&ne des Rois." — Willem I, verbolgen, ver- 
treedt de 24 Artikelen. Met 2 reg. onderschr. waarvan bovenst, de Ie 
regel is. Lith. znd. nm. 

6788 Zinneprent op hetz. -^ Middenin een aambeeld, waarop het hoofd van 
Kon. Willem ligt, terwijl regts een Franschman en Engelschman met 
hamers er op benken, en links een Oostenrijker, Pruis en Rus met stok- 
ken, waaraan varkensblazen gehecht zgn, willen slaan. Met onderschr. : 
ylls ne parviendront pas k lui casser la tête." LitH. znd. nm. met adres 
van Rue des Fripiers N^ 36 te Bruss. br. 4<'. Gekleurd, Bovenaan gem. : 
La Papillote N^ 25. Bij den Heer A. J. N^'land. 

6789 «Pantins politiques. — Don 1 1 Don 1 1 Don ... 11" — Een Engelschman, 
die op den trom slaat en een fluit bespeelt, terwijjl h^ door een touwde, 
aan z^n knie bevestigd, 2 poppetjes (Willem I en Leopold) doet dansen; 
regts een Franschman. Lith. met bovenst. 2 reg. onderschr. znd. nm. 
br. 40. Gekleurd. Bovenaan gem. : La PapUlote N^ 44. Bg den Heer 
A. J. N^land. 

6790 irGrand cirque politiqne." — Gezigt in een paardenspel, door een Rus ge- 
dirigeerd, achter wien 3 onttroonde vorsten staan (Karel X, Willem I en 
de Dej v. Algiers) Links op den voorgrond een Nederl. (?) officier, Befgi^ 
eonquérantt staande op 2 paarden, daarop volgt een Engelschman» die 

. zich verkleedt; vervolgens een Oostenrijker, springende over den Pau- 
seiijken staf, eindelgk een Franschman (Lodew. Philips?) die door een 
grooten hoepel springt. Met Fr. verklaring der verschill. personen on*^ 
deraan. Lith. znd. nm. Hg. 37, br. 47 dm. br. fol. Gekleurd, Bovenaan 
get,: No 20. Revue Lithographique. B\j den Heer A. J. Ngland. 

6791 30 Oct. Onthulling van het monument voor v. Speyk in het Burgerwee»- 
huis te Arost. — Afbeelding vande zaal vóór de plegtigheid. Op den voor- 
grond een stellaadje met zitplaatsen ; op den achtergrond links het nog 
niet ontdekte monument; in het midden een spreekgestoelte. Teekening 
in kleuren door G, Lamhsrts. br. 4". Op de TJniversiteitsbibl. te Amst. 

6792 Afbeelding van het gedenkteeken, voor v. Speyk op de binnenplaats van 
het Burgerweeshuis te Amst. — Regts het monument, links de plaats. 
Aquatinta in kleuren znd. nm. Hg. 46, br. 60 dm. br. fol. 

6793 Hetz. verkl. Aquatinta znd. nm. br. 8®. — Hierbij eene^edruktebeschrq- 
ving en afbeelding van het praalgraf in ^e Nieuwe Kerk. gr. 4^* blz. 8". 

6794 Hetz. nog kleiner. Door J. 3, Tétar r. Elven. br. 8 '. Uit ? -Bij den 
Heer Mr. S. van Ggn. 

6795 (Dee.?) Zinne- of spotprent op den onzekeren staat van zaken met 
betrekking' tot België. — Twee afbeeldingen op 1 bl. naast elkaar. — 
Links een Belgisch schip, met onderschr. : „De vorst belet ons dezen 
jywinter voort te varen ;" regts een HoUandsch vaartuig, met onderschr. : 
i^De vorst is nogthans zacht," enz. enz. Lith. znd. nm. br. fol. Ge^ 
hleurd. Bovenaan links get. : N^. 4. 

6796 Spotprent op de verdeeldheid onder de leden der Londenschc Conferen<» 
tie. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. 11 238, 39.) — ^The protocol-sOcie- 



212 Spotprent op de Conferentie. — Varia. l8SM^ 

i,ty in an uproar, or the conferees .eonfoonded. A ikeicli in Downing 
«Street" (het Foreiga-Office of Ministerie van fioitenl. Zeken, waar de 
Londensche Conferentie vergaderde). — Links bg de deur zit Tallejraod 
wien door een koerier een brief ran zgn kok Vatel gebragt irordt; 
bg de rand der plaat de dikke, in het zwart gekleede Rothschild, die de 
eerste leening met België sloot; regts verwgdert zich een offieier in 
Eng. nniform (Prins Leopold) vreezende dat men hem Bmsselsche kant 
(een strop ?) om den hals zal hangen; naast hem de Belgische afgevaar- 
digde Graaf v. Aersohot, die niet op de Conferentie toegelaten werd, 
zeggende: «Sol am tnrned ont," enz. Met vele £ng. inschriften. Lith. 
znd. nm. Met adres v. S. W. Jones, Piccadilly 183 1. br. fol. OeHeurd, 
Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

6797 Spotprent op de exploitatie van België door de weerzijdsche belanghebbenden. 
«Le dindoa de la faree.'* — Een gans met vrgheidsmuts en blanwe 
kiel (België) wordt door 2 geestelgkeu, een Fransch en Eng. officier, en 
een in het zwart gekleed persbon (Rothschild) deerlgk gepinkt; terzgde 
een HoU. matroos, die de gans heeft moeten loslaten en wien eenige 
veeren ontvallen; regts een persoon in hofkleeding (Snrlet de Chokier) 
die zich dansende met eenige veeren verwijdert. Lith. znd. nm. (Door 
P. G, O. Poelman) met eenige Fr. inschriften. br. fol. Oekleurd, 

6798 1633. ^Koninklijke Almanack voor 1832." — Almanak in den vorm van een 
eeretempel, van boven prg kende met afbeeldingen van de slagen ▼. 
Hasselt en Leuven, het vertrek der schatterg nit Amsterdam in 1880, 
het trouw zweren voor Prins Frederik in het kamp bg Regen 1831 en 
de intogt van den Prins v. Oranje te Amst. den 17 Sept. 1881. Onder- 
aan de almanak. Lith. bg Desguerroit en Co, br. fol. 

6799 «Vaderlandseh Almanak voor het jaar 1832." — Bovenaan de slag bg 
Lenven, daaronder de gevechten bij Ravels en Turnhout en de portret- 
ten van de Ruiter en Piet Hein; onderaan de almanak. Alles omgeven 
door een rand van wapeus, enz. Lith. 'met adres van M. J. Deasaner 
Warmoesstr. No 8 te Amst. 

6800 Nienwjaarswensch voor 1832 (?) met een rand gevormd door de por* 
tretteu van Kon. Willem I, den Prins v. Oranje, Prins Frederik, Chassé 
Hertog V. Saxen-Weimar en v. Speyk. Onderaan de slag v. Hasselt. 
Orat. znd. nm. met adres van H. Moolengzer te Amst. fol. 

6801 10—18 Jan. j» Zinnebeeldige voorstelling ter gedachtenis aan het 2e 
a lyEenwfeest van het Athenaenm lllustre te Amsterdam, plegtig gevierd 

«op den 10, 11, en 12 Jan. 1832." (Lastdrsger, Nieuwste Geschied. II, 
327.) — Een hooge naald, waarin een doorgang, die de poort van het 
Athenaenm laat zien. Op den voorgrond allerlei instrumenten en boe- 
ken en de afbeelding van het gebonw in 1632; regts de Amsterdam- 
sche maagd, links 2 knapen met: Gedenkrol van de namen der Curatoren 
en Professoren. Voorts zinnebeelden en de portr. van v. Baerle, VossiuBy 
Hooft, Vondel en v. d. Poll. Naar j?. P. OotterhuU door D. Sluiter, 
met adres van J, C* Eagedoom te Amst. Hg. 60, br. 47 dm. gr. foL 
Ex. op gr. pap.P — Hierbg eene aizonderlgke gedrukte verklaring, br. 4^. 
h Dez. voorstelling. Origineele ieekening in O. I. inkt v. h« voorg. 



t t • t > 

tSïït 2e Eeuwfeest van het Amsterd. Athenaeam, eÉs. 213 

680ft IStiiTiepreiit op hetz. — In het midden eea altaar, waarom de Mazen met 
Apollo verzameld z^n; bovenaan w^st de T^d op de jaren 1632 — 1882« 
Teekenin^ in O. I. inkt. znd. nm. Hg. S8, br. 14 dm. 8^ Titelpl. roor 
J. T. Lennep, Gedenkboek der viering v. h. 200-jarig bestaan, enz. 1882. 8^. 

6803 Gedenkpenning op het 2e Eeuwfeest van het Athenaenm te Amst. Lith. 
znd. nm. kl. 4". üit: J. v. Lennep, Gedenkboek? 

6804 Afbeelding van het j, Athenaenm lUnstre te Amsterdam/gestichtin 1681,** 
gel\jk het was in 1882. — Lith. naar J. JeifferhwU Bst, door J, H, L, 
V. K. b\j Daiwai'lê en Veldhuysen. Hg. 88, br. 24 dm. Chin pap. fol. 

6805 (lO Jab.) Tooneel voorstelling van het gesehiedk. tafereel: Een Jnuief' 
damscke winUravónd in 1632, door Mr. J. v. Lennep, vertoond op den 
Stads-Schouwburg bij het 2e Eeuwfeest van bet Athenaenm. — Tafereel 
nit het 2e bedrijf, voorstellende de onverwachte komst van H. Grotins 
ten hniie van P. C. Hooft, waar zgne vrienden, de Amsterdamsche 
Patriciërs, Tondel, enz. bijeen z^n. Naar F, «7*. Pfeifer door J". B, Tetar 
V. Ehen, br. 4*. Chin. pap. üit : van Lennep, Gedenkboek. Pr oef dr, v. a, l, 

6806 Tooneelaffiche, Vr^kaart en Koorzang van bovenst, voorstelling. 3 Sts. 
8« en hr. 12». ^-^ 

680(7 Uitnoodiging van Curatoren tot de Redevoeringen bg het 2C0jarig feest 
V. h. Athenaenm. — Programma v. h. Concert in Feliz Meritis, en Uit* 
treksels uit de Amst. Ct. : — Hierby een : Kort gesehiedk. overzigt v. h. 
Athenaenm bg de Wed. C. Kok, geb. v. Kolm. gr. 16 blz. 8^. 

6808 12 .ÜAart. Afbeelding van de plaats in de Nieuwe kerk te Amsterdam* 
gereed gemaakt tot het oprigten van het Stedelijk gedenkteeken voor v. 
Speyk. Teekening in kleuren, vervaardigd bg en even na het leggen van 
den eersten steen den 12 Maart 1832 door G, Lamberts. br. 4<^. Op de 
üniversiteitsbibl. te Amst. Uit Collectie: Blikman Kikkert. 

6808 Het leggen van den eersten steen van het monument voor v. Speyk in 
de Nieuwe kerk te Amst. — Afdruk van de gegraveerde koperelf plaats 
welke met een relaas over den daad van v. Speyk in een looden kist in 
het monument ter zgner eere opgerigt. daags vd<5r de plegtige begrafenis 
geplaatst is. br. 4^. Bg den Heer J. W. Wuribain. 

6810 4 Mei. „ Plegtstatige lijkvaart van het stoffelgk overschot van J. C. J. 

.V. Speyk ... plaats gehad hebbende te Amst " — Gezigt op het 

Oosterdok, naar de Kattenborgerbrug regts, *s Rgks Magazgn middenin 
en de Werf links. Op den voorgrond de Igkstoet, bestaande in 8 sloepen, 
waarvan de 3e het lijk bevat. Met 4 reg. onderschr, Fraage aquatinta 
naar H, Vettewinkel door W.B.Hooff kamer. Met adres van G. Portielje. 
Hg. 48, br. 60 dm. br. fol. — Hierbg eene afzond, gedrukte: Korte be* 
schrgving van dete plaat en N° 6829, gr. 10 bic. 8^ benevens de: 
Volgorde van den Igkstoet in 4^. 

6811 Hetz. anders. — Regts 's Lands Zeemagazijn, waarachter de Rgkswerfi 
waarlangp het achterdeel van den stoet voorbg vaart; op den voorgrond 
de Igksloep, voorafgegaan door 2 andere booten. Met 2 reg. onderschr. 
Lith. naar ff, TAepuss door DesguerroU en Co. br. fol. 

6612 Hetz. anders. — Regts de Nienwestadsherberg, in het midden de lgk<^ 
stoet. Met 2 reg. onderschr. : «Het plegtig vervoeren," enz. Lith. zudn 
nm. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Ggn. 



\ 



214 Begifaibnis van V. Speyk ön Onthulling V. z^n moüanient. l8Sf. 

6813 Heti. verkl. en andera. — Links ket Landsmagazijn, regis de boom. Lith. 
door H, J. Boeker, br. 8<^. Uit : Leeskabinet? Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6814 Hetz. zeer verkl. en anders, met gezigt op den Schre^'erstoren. Naar 
a E, ö. ten Cate door W. Niewohoff, br. 120. UitP 

b Dez. voorstelling, grooter. — Teekening in O. L inkt voor het voorg. ? 
door JET. O, ten Cate, br. 4t^, Op de Universiteitsbibl. te Amst. 

6815 Vier platen van de plegtige l^kvaart van J. C. J. v. Speyk den 4 Mei 
1832 te Amst. — Zeer slechte lithogr. ieder met 8 reg. Holi. vers in 2 
kol. Zad. nm. met adres van Gebr. Lonrier te Amst. Hg. 27, br. 85 
dm. br. fol. Bij den Heer A. J. N^'Iand. 

1. De lijkvaart b^ het Marine-magazijn op Wittenbnrg. 

2. Dezelve b^ de Nienwe Stadsherberg^ in het verschiet de N.Lnth. kerk. 

3. Optogt op den Dam naar de Nieuwe kerk. 

4. De begrafenis in de Nieuwe kerk. 

6816 jfLijkstatie van den Luitenant v. Speyk, passerende over den Dam naar 
jyde Nieuwe kerk." — Slechte lith. bij Arpelê, Hg 19, br. 80 dm. br. 
4*. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

6817 Hetz. anders. — Bovenaan het plegtig vervoeren van het lijk door de 
(water)Boom (in het Y) naar de Nienwestadsherberg. Onderaan de 1^<^ 
statie op den Dam, gaande naar de Nieuwe kerk. Op 1 bl. Slechte lith. 
znd. nm. br. 4^ Op de Universiteitsbibl. te Amst. 

6819 Begrafenis van v. Speyk en onthulling van zijn monument in de Nieuwe 
a kerk te Amsterdam. — Gezigt in de Nieuwe kerk, tegenover het monu- 
ment. In het midden staat de lijkbaar, omringd door de gewapende magt ; 
regts eene trioune met den redenaar. Fraaije aquatinta in kleuren zod. 
nm. (door /. Jelgerhuis.) Hg. 50, br. 48 dm. gr. fol. Hoogst zeldzaam, 

b Dez. plaat, fraaije, ongekleurde efsdruk. Bij de Heeren J. W. Wurfbain 
en R. W. P. de Vries. 

6820 Hetz. eenigszins anders gestoffeerd. Teekening in kleuren door 6. Lam,' 
berts ad vivum. gr. fol. — N® 6Sl9a en 6820 op de Universiteitsbibl. te 
Amst., waaraan de zeer rijke verzameling platen over den Belg. opstand, 
van den Heer Blikman Kikkert te Amst. door zijne Weduwe gele* 
gateerd is. 

6821 Graftombe, opgerigt voor v. Si)eyk in de Nienwe kerk te Amst. Volgens 
het ontwerp van en door J. F. Siganlt. Met 6 reg. opscbr. en onder ««^ 
schr* Lith. naar Ch. Sigault en Zn. door /. de Oraaff. fol. — 
N» 6821—25 bg den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6822 Hetz. verkl. in omtrek. Lith. znd. eenigen nm. 4<^. 

6823 Hetz. nog kleiner. Naar Ch, Sigault door J, de Graaf, 8^. 

6824 Hetz. nog kleiner, met gezigt in de N. kerk. Door /. B, Tetar v. Elven, 
8». üitP 

6825 Vier afbeeldingen betreffende het stoffelgk overschot enz. van J. G. J. 
V. Speyk. Sehetsteekeningen in zw. krijt door O. Lamberts. Mrt. 1831 
geteekend op 's Landszeemagazgn in tegenwoordigheid van eenige zee- 
officieren, Prof. W. Vrolik enz. br. 8<*. Op de Universiteitsbibl. te 
Amst. (Legaat Kikkert.) 



\ 



1833. Opening der Doksluizen te Amsterdam. 315 

a (1) Gedeelte van het ligcliaam.'— (2) ld. van den rok. — (8) Afbeelding 
van de looden en eikenhonten kist, waarin liet stofielijk overschot be- 
graven is. — (4) Afbeelding van de zilveren plaat op de eikenhonten kist. 

h Afbeelding van het ligchaamsgedeelte van v. Speyk^ zooals het den 9 Maart 
1831 door (r. Lamberts ten hnize van Prof. W. Vrolik is afgeteekend. 4". 
Op de Universiteitsbibl. te Amsterdam bemst o. a. nit het legaat 
Blikman Kikkert een stok van den rok van v. Speyk en een stuk van 
de mast en vlag der boot. 

6826 vEchte afbeelding van het stuk der Rok van het laatste nog wederge- 
;;VODden overblijfsel des grooten zeehelds J. G. J. v. Speyk bevonden. 
jyHet copij ouder goedkeuring vervaardigd." — Lithogr. znd. nm. met 
adres van H. Moolenijzer. 4°. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6827 Hetz. verkleind. — Met 6 reg. vers : «Dit is het stoflijk deel/' enz. van 
Barbag. Door W.C. v. Baarsel, Uit: J. Koning, Leven van v. Speyk. 

6828 5 Hei. Plattegrond en opstand-teekeningen van de Oostelijjke doksluizen, 
gebouwd in 1829, 30 en 31, en geopend door de korvet v, Speyk, 5 Mei 
1832. Naar C. W. M. Kteyn door D. Veelwaard, Hg. 92, br. 71 dm. 
zr. gr. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbaiu. 

6829 ifPlegtige opening der Groote Sluis van het Oosterdok voor Amsterdam, 
ffwaardoor het eerste korvetschip, gebouwd ter . . . nagedachtenis van . . . 
, J. C. J. V. Speyk, is gevoerd ..." — In het midden de korvet v. 
Speyk, door de sluis varende ; daarachter een ander schip, eveneens over- 
dekt met allerlei vlaggen. Op dén voorgrond een vurende kanonneerboot, 
boeijers, sloepen, enz.; regts de Oudekerkstoren. Fraaije aquatinta naar 
H. Vettemnkel Bzn. door E. W, Hoogkamer bij J, F. Brugman^ met 
adres v. G. Portielje. br. fol. Pendant van N° 6810. 

6330 „Het uit het dok brengen van het schip van Speyk." Teekening inkleu- 
ren door H, G, ten Caie. Hg. 30, br. 41 dm. br. fol. Bij den Heer 
J. W. Wurfbaiu. 

6831 Hetz. anders. — Links de sluis en de korvet, regts meer naar ach- 
teren talrijke andere schepen. Teekening in kleuren znd. nm. (door G, 
Lamherts,) br. fol. Op de Universiteitsbibl. te Amst. (Legaat Kikkert.) 

6832 ;,Het uitkomen uit den haven van de korvet van Speyk — en het ingaan tot 
doorschutting van de Oosterdoksluis."' — Twee teekeningen in kleuren 
znd. nm. (door H. G. ten Cate). Pendanten, br. fol. Op de Universi- 
teitsbibl. te Amst. (Legaat Kikkert). 

6833 (33 JaiiiJ.) Afbeelding van het monument, opgerigt in de St. Pieters- 
kerk te Leyden voor den vrijwill. jager-student L. J. W. Beeckman, 
onthuld 22 Junij 1832. (Lastdrager, Nieuwste Gesch. IL 329.) —Met 6 
reg. onderschr. Lith. door Baiwaille en Veldhuyzen, gr. 4**. 

6834 Hetz. verkl. met gezigt in de kerk. Lith. znd. nm. 8*. Uit: Lastdra- 
ger, Nieuwste Gesch. v. Ned. DJ. II. By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6835 (3.1 Joiy.) Lijst der voorwerpen vervaardigd van hout en ijzer, behoord 
hebbende tot de kanonneerboot N^ 2, en bestemd tot prijzen in de Va- 
derlandsche loterij, ter eere der nagedachtenis van v. Speyk, en getrok- 
ken op 25 Julij 1832 te Leeuwarden. (Lastdrager, Nieuwste Geschied, 



216 Brand der St. Lievenskerk te Zierikzee. IMS. 

III. 1. Aant. 72,) 4 biz. 8\ Hierbg een Vershg deir loterijj en een lot. 
Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6836 y^'f stukken hout van de kanonneerboot van v. Speyk. welke dienden als 
lot N<* 1478 in bovengen. loter^. In het oorspronkelgke, door 3Cr. Bobidé 
Y. d. Aa verzegelde papier. 

6837 19 Attff. ,^Entrée de IjL. MM. Ie Rol et la Reine des Belges Ams 
tfBrozelles." — 6'ezigt op de Antwerpsche poort, waardoor liet Kon. 
echtpaar in een open rijtnig met 6 paarden binnenrijjdt. Lith. door Si~ 
numau, met adres van Fietta frèrea te firnss. br. 4®. Bq den Heer Mr. 
S. V. Gijn. 

6838 (19 Ne pi.) Het leggen van den eersten steen der Westerdokslnis te 
Amst. — Teekening in kleuren door'^. Zamierts, br. fol. — Hierbqeen 
afdruk van de plaat, welke b|j het leggen van den steen is ingemetseld. 
4». — By den Heer J. W. Wnrfbain. 

6839 39 Nept. » Distribution des drapeanx d*honueur anx députés des villes 
i,et communes, qui se sont Ie plus distingnés dans la révolntion Beige, 
;;par S. M. Léopold l, Ie 27 Sept. 1882." — Gezigt op het plein voor 
de kerk St. Jaques te Brussel, alwaar de Koning de vaandels op een 

^ estrade uitdeelt. Lith. door F. Simonau, fol. B^ den Heer A. v. Stolk. 

6840 Ziuneprent op het voorg. — Een liggende leeuw op een antiek monu- 
ment met eene vaandeltrophee, get. : Idège, LoMttain, Op het monument 
een 4 reg. Fransch vers : »Ils out en quatre jours presqu* achevé ronvrage,** 
enz . Lith. naar ^»^. Verhoeekhoven. 1832. 4fi, Op de Koninkl. Bibl. te Bmssel. 

6841 6 Oct. Brand van de St. Lievens Monster of Groote kerk en loren te 
Zierikzee, gedeeltelijk verwoest van 6 op 7 Oct. 1882. — Afbeelding 
van kerk en toren in welstand. — Links de toren, gem. : B ; regts de 
kerk, gem. : C. Grav. znd. nm. (door P. Vogelaer ?) Hg. 33, br. 46 dm. 
br. fol. Uit: M. Smallegange, Cronijk v. Zeeland. 1696. foI.P 

6842 ;;De St. Lievens Monster kerk van binnen voor den brand. — Rnine der 
;,kerk van binnen.'' — Gezigt van de kerk van binnen naar het orgel 
voor en na den brand. 2 Lithogr. pendanten. Naar J, Kortten bij iJ. /. 
Backer te Dordrecht, gr. fol. 

6843 Hetzelfde, voor en na den brand. 2 Lithogr. pendanten. Met adres van 
J. A. M. W. Ie Sage ten Broek te Alkmaar. 2 pi. fol. B\j den Heer Mr. 
S. V. Gijn. 

6844 9 Oct. ;,De St. Lievens Monsterkerk te Zierikzee daags na den brand." 
Lith. naar B. J. f ramer door J. D. Steuenoald, br. fol. 

6845 1, Aandoenlijk tafereel van den . . . feilen brand der ... St. Lieven^- 
«Monsterkerk te Zierikzee ..." — Bovenaan een ruwe en weinig toe- 
passelijke afbeelding in hontsn. van een brand ; lager eene beschr^ving ; 
voorts een vers van 3 (oupletten in 4 kol. Me^ adres van T. C. Hoffèrs 
te Rott. Plano. 

6846 (33 Oct.) „The last volume of the works of Talleyrand.'^ -~ Aan de 
a boegspriet van een Eog. schip hangt een Eng. zeeroover (Grey, Minister 

V. Buitenl. zaken) met eeu palmtak in de geboeide handen, aan welke 
een zware steen hangt {Palm-er-sione), Regts staat het a%ehouwen hooid 



1838. Beleg der Citadel van Antwerpen. 217 

Tan Jacobas IlI {sie) als- waarschnwing. Op den boegspriet z^n bevestigd 
de protocollen N** 12, waarbij tot niet-intervfintie, ea N^ 70, waarbg tot 
het embargo werd besloten. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. Il i. 163 — 
67.) — Met^ reg. Eng. onderschr. in 2 kol.: »This hang^d pirate is 
«a Ghridtian dey/ enz. Lith. znd. nro. fol. 
b Üez. plaat. Gekleurd. Bij den Heer F. Baron v. Brakell te Arnhem. 

6847 Boste van Talteyrand, met zeer verwrongen, duivelachtige gelaatstrekken, 
in bonte kleeding, met onderschr. : ir De manke Duivel.''' (T. had 
horrelvoeten.) — „Le diable manqné.'* Lith. door A, P, S, 8®. — Op 
de keerz^'de het wapen «du Diable boiteuz.'** 

6848 Dez. voorstelling, eenigsins anders. — Bovenaan hetz. portret, doch in 
zwarte kleeding met bef. Met onderschr. : Le diable boüeux, Miniitre 
plénipotentiaire a la cour de Zondres, Onderaan zijn gefingeerd wapen. 
LitL znd. nm. 4^. Gekleurd. 

6849 (33 Oct.f) ^Le diable emporte la Conférence." — Spotprent op het 
schorsen van de Conferentie. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. IIL 1. 167.) 
In de Incht boven Londen vliegt de duivel, de leden der Conferentie in 
zQne klaanwen houdende, terwijl de Eng. gevolmagtigde zich aan z^n- 
staart vasthoudt. Lith. door N. B. ? br. fol. Gekleurd. Bovenaan regts 
gem.: N' 4. Uit: La Papillote. Bij den Heer A. J. Nijiand. 

6850 (30 Kov. — 38 Dec.) » Aanvang van het beleg van de Citadel van 
a /yAntwerpen door het Fransche leger in December 1832.*' (Lastdrager, 

Nieuwste Geschied. IH. i. 174—180 ; III. II. 84—260.) — Plan der 
Citadel en der Fransche belegeringswerken, tot aan het begin der 2e 
paralel. Onderaan een 12 reg. verklaring der Fr. batterijen, get. : 1 — 11. 
Lith. van Desguerrois, met adres van Gebr. Bufia en Co. br. fol. 

6 Dez. plaat, met de belegeringswerken, gevorderd tot de 8e paralel en 
bovenaan de pUats van het Belgisch monstermortier. Bij den Heer Mr. 
S. V. Gqn. 

e Dez. plaat in kleuren. 

6851 „Figuratief plan der bewapening van de Citadel van Antwerpen op 80 
„NoV. 1882." — Zeer uitvoerige plattegrond van de Citadel met aan- 
w^zing van al de gebouwen en bewapeuingsstukken. Onderaan de ver- 
klaring der N® 1 — 65 in 6 kol. Lith. znd. nm. zr. gr. fol. Uit: Milit. 
Spectat. Ille Serie. Dl. 8. N^ 4. PI. 2 ; ook afzonderlijk uitgeg. in : 
Dagboek van Kol.' de Boer. 

6852 i^Plan der belegering van het Kasteel van Antwerpen." — Zeer uitvoerige 
kaart met alle krijgskundige belegeringswerken, gedurende het beleg aan- 
gelegd. Lith. door C, IV. Mieling met adres van G. J. A. Beijeriuck. 
gr. br. fol. Uit : Lastdrager, Nieuwste Geschied. Hl. \i, 

6853 «Plan den {sic) belegering en bombardement der Citadel van Antwerpen, 
»1832." — In het midden de Citadel, links de Fransche belegerings- 
werken, regts de Schelde. Lith. znd. nm. met adres v. E. Maaskamp, br. 4fi. 

6854 „Positie voor Antwerpen." — Bovenaan in het midden de stad, regts de 
Citadel met de forten St. Laurent en Kiel ; daarb^ de Nederl. flotille in 
slagorde tot aan het Vlaamsche hoofd. Links bij den Kattendijk de plaats 
waar v. Speyk met z^ne boot in de lucht sprong. Onderann rcprt^ nog 4 

m. 2» 



S18 Beleg der Citadel van Antwerpen. 1832. 

andere schepen en de forten Barght, Zwjjndregt en Callo. Links het 
Belgische fort da Nord^ waartegenover het (foll. fort Isabelle. Duidelgke 
▼oorstelling met opgave van de stukken der Belgische batterijen en de 
bevelvoerders der Nederl. schepen. Lith. v. Soutwuin te Utr. Hg. 38, 
br. 56 dm. br. fol. In klearen. 
è Dez. pla^t. met aanduiding der schootl^nen van de Belg. batter^en. 

6855 Dez. voorstelling, doch zonder de positie der schepen en schootiynen; 
met een afzond, carton onderaan regts, bevatt. een profiel van een mortier- 

battery op de Citadel. Hg. 38, br. 57 dm. br. fol. Lith. znd. nm. (door 
SbtUman) In klearen. 

6856 ff Positie voor Antwerpen."' — Begts de Citadel met de batter^'en en 
loopgraven der Franschen. Onderaan regts het afzonderlijk gegrav. profiel 
eener mortierbatter^', doch grooter dan op voorg. pi. Lith. van Houtman, 
Hg. 43, br. 66 dm. br. fol. In kleuren. 

6857 Hetz. met de loopgraven in meer gevorderden toestand en enkele kleine 
veranderingen onderaan regts. Lith. v. Houtman, Hg. 48, br. 59 dm. 
br. fol. In kleuren. 

6858 Plattegrond van Antwerpen en de Citadel, vervaardigd en uitgeg. door 
a C. V, Baarsel. Met adres v. F. J. Weggand te 'sHage en Amst. Hg 

29, br. 86 dm. br. fol. In kleuren. 
i Dez. plaat met eene 6 reg. inscriptie v. Spegk en jaartal 1881. 

6859 jyOperations du siège de la citadelle d* Anvers.'" — In het midden de 
Citadel, onderaan de Schelde. Lith. znd. nm. met adres v. Steuerwald en 
Co te Dordt en Broese en Co te Breda. fol. Bg den Heer Mr. S. y. Ggn. 

6860 «Loopgraven voor het Kasteel van Antwerpen." Bovenschr. van een voor- 
stelling der werkzaamheden in en werktuigen voor eene loopgraaf. Lith. 
znd. nm. bg Houtman, 4**. 

6861 ff De Schelde van Vlissingen tot Antwerpen. Dec 1832." — Kaart van 
het terrein tusschen N. Beveland en Tholen bovenaan en Sluis en Ant- 
werpen onderaan. Hierop zgn alle versterkingen en battergen aange- 
wezen, br. fol. Gekleurd, 

6862 ffKaart van de Schelde van beneden het fort Bath tot boven Antwerpen 
ffffiet de juiste ligging der forten en polders langs derzelver oever," enz. 
Lith. door J, Oltmane Jr. bg Beeguerroie en Co. Met adres van Oebr. 
Boffa en Co. te Amst. fol. Gekleurd. 

6868 ffPlan van de forten Lillo en Liefkenshoek.*' — Links Lillo, regts Lief- 
kenshoek. Met 2 afzonderl. afbeeld, onderaan. Lith. door Desguerroie en Co 
met adres van Oebr. Buffa en Co. br. fol. 

6864 ffPlatte grond van het fort liefkenshoek en omstreken." — Lith. door 
Houtman, br. 4**. 

6865 ffDessins faits d*après nature au siège de la Citadelle d'Anvers par Raf- 
»et." — Titel eener serie van 24 gelithogr. platen, gen** 1 — 24, elk met 
2 of 3 reg. Fransch onderschrift in een gelith. omslag met vignet inbr. 
4®., vooratellende de verbroedering der HoUaudsche en Fransche troepen 
met onderschr. : Sant rancune / en adres van Gihaut frères te Pargs. 
ledere pi. hg. 29, br. 36 dm. br. fol. 



183S. Beleg der Citadel van Antwerpen. 219 

1. Extérieur de Thopital blinde. 

2. Intérieur de 1'hopital blinde. 

8. Batterie blindeé, au reutrant de droite du Bastion de Feroando. 
4. Blindage enforcé par une bombe. 
. 6. L' armee Fran^aise passé la frontière. 

6. Constraction de la descente du fossé. 

7. Batt|Brie de brêcbe en action. 

8. Communication de la descente de fossé. 

9. Buines de 1' Eglise et de la maison du général Chass^. 

10. Les Francais preunent possession de la tête de Flandre. 

11. Prise de la luuette St. Laurent par les Grenadiers du 65e de ligne. 

12. Reddition de la Citadelle. 

18. Caponnière, ouvrage palissade en avant de la demi-lune. 

14. Vues du pont ruiné de la Porte de secours, du reutrant de gauehe 

du Bastion Pacioto et du flanc gauche de la demi-lune. 
16. Intérieur du Bastion de Tolède. 
16. Moulins de Berchem. 
,17. Batterie de mortiers blindée, établie sur la Courtine du Bastion de 

Tolede au Bastion Pacioto. 

18. Pièce en batterie, établie sur la Courtine, qui joint la Bastion de 
Tctlède au Bastion de Femando. 

19. Poste Hollandais. 

20. Ouverture de la 8e paralelle. 

21. Batterie basse, établie au reutrant du Bastion de Fernando, 

22. Logement des tiraillenrs du 19e l^r, établi sur Ie flano droit de 
la Contre-garde. 

28. Ruines dans Ie Bagne. 

24. Vue générale des ruines de la Citadelle. 

6866 Beleg van de Citadel. 4 ongen^ platen, litbogr. naar en door SUyn b^ 
a Lesguerrois en Co, met 8 reg. HoU. onderscbr. en datum bovenaan. 

br. 4». Pendanten van N* 6717. 

(1) 10/xil. uitval van de bezetting b^' de lunet St. Laurent. (Lastdrager, 

Nieuwste Geschied. III, ii . 149.) 

(2) 11/xiI. Een kanonnier (J. v. Leeuwen, zie: Lastdrager, IlI, ii. 166 

en Bgl. 80.) verwijdert een bom, die b^ een kruidmagaz^jn 
neergekomen was. 

(3) 12/xiI. Dood v. d. Schout b^ Nacht Lewe v. Aduard op de Enrydice. 

(4) 18/xiI. Kazemat van den Generaal Chassé in de Citadel, 
b Dezelfde plaat N° 4 op Chin. pap. 

6867 lietzelfde. 4 ongen^ platen. Ieder met 2 reg. HoU. onderscbr. znd. nm. 
V. grav Op 1 bl. br. 4P. Bij den Heer A. J. Ngland. 

(1) Gedenkwaardige verdediging onder bevel van Gen. Chassé. 

(2) Uitval der Nederlanders tegen de Franschen. 

(3) Kapitulatie der Citadel. 

(4) Terugkomst der gevangenen uit St. Omer op Neêrlands bodem. 

6868 Hetzelfde afgebeeld van Fransche z\jde — 2 ongen^ platen. Lithogr. naar eU 
door P. Simonau te Brnss. br. 4fi, Gekleurd, B^ den Heer A. v. Stolk. 



220 Beleg der Citadel van Antwerpen. IMt 

(1) Siège de la Citadelle d'An vers par rarmée Fran^aise, sous lei ordres 

du Maréchal Gérard, en Déc. 1832. 
<2) Prise d assaot du fort St. Laarent par Tarmée Erancaise, Ie 14» Dée. 1832. 
6869 Als voren, anders. Twee litliogr. door X. BtUem, 4fi, Op de Koninkl. 
Bibl. te Brussel. 

(1) Attaque de la Citadelle d'Anvers» vue dn toit d'nne maison è la 
Route du fort de Bnrght. Onderaan eene verklaring gen" 1 — 16. 
Met adres van David en Chean, Montagne de la Cour. Get. N® 1. 

(2) Attaque de la Citadelle d'Anvers, prise da toit d'nne des maisons 
de Berchem. Onderaan eene verklaring, gen® i — 18 in 4 kol, 

6870 ,,Siège de la citadelle d Anvers/' etc. — Op den. achtergrond links de 
Citadel, regts Antwerpen; op den voorgrond regts defileert eene afdeeling 
voetvolk voor een Fransch generaal te paard. Lith. znd. nm. met 
adres van Fietta frères. br. 4®. Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 
6871 lyHet bombardement der Citadel van Antwerpen, voorgevallen in Deo. 
;il832.'' — Bovenaan eene ruwe hoatsn. znd. nm. Daaronder eene be- 
schrijving in 2 kol. en vervolgens een vers van 12 coupletten in 8 kol. 
in boekdruk. Met adres v. T. C. Hoffers te Rotterd. Plano. 

6872 (iO l>ec.) „Uitval van de bezetting van de Citadel van Antwerpen b^* 
«de lunet St. Laurent/' enz. — Op den voorgrond regts en links de aan- 
rukkende Nederl. troepen; in het midden eenige vlngtende Franschen; 
op den achtergrond de Citadel. Met 8 reg. onderschr. Slechte lith. znd. 
nm. met adres v. J. D. Hartogs te Rotterd. br. fol. By den Heer Mr. 
S. V. G^n. — Waarsch^nlijk een vergrootte kopie van N® 6866, pL l. 

6873 (13 l>ec.) |,Het sneuvelen van den Schont-b^-nacht Lewe van Adnard*' 
op het schip Enrydice bij het voorb^ zeilen der Kruis^chans, op de 
Schelde. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, i. 181.) — Gezigt op het 
scheepsdek, alwaar de gesneuvelde b^ de mast is neergevallen en door 
eenige matrozen wordt opgetild. Met 3 reg. onderschr. Slechte lith. 
znd. nm. met adres v. J. D. Hartogs te Rotterd. br. fol. 'Waarschgnlyk 
een vergrootte kopie van N® 6866, pi. 3. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

6874 Gezigt op het kerkhof te Vlissingen, met de afbeelding van het mona- 
ment voor Jhr. J. E. Lewe v* Aduard op den voorgrond, en regts op 
den achtergroad de graftombes van J. Klinkhamer, J. C. Kr^enbnrg en 
P. Hartsz. Lith. znd. nm. Chin. pap. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

6875 Doodbrieijc ^^^ ^c° Schout b^ nacht J. £. Lewe v. Adnart, gesneuveld 
op de Enrydice, 12 Dec. 1832. br. 8^ 

6876 13 l>ec. «View of the breach of the lunette St. Laurent, as aeen on 
ivthe moruing of the 13th, instantly after the explosion of the mine." 
(Lastdrager, Nieuwste Geschied. 111, ii. 173). — Engelsche lithogr. naar 
H. Rallart door Z. Haghe. Onderaan links een plan van de bres, eene 

Eng. verklaring der bovenste plaat en eene afbeelding van deu vroegeren 
muur der lunette. Met bovenschr. «Siege of Antwerp." PL 1. br. fol. Uit? 

6877 Doorsnede van de wal, gracht en bedekte weg van de lunet St. Laarent, 
;;en afdaling naar de gracht, met den aanleg van het m^nwerk." — Lith. 



188S. Beleg der Citadel. — Monstermortïer. 221 

(door J. V. d. Felde?) met adres van Gebr. fioffa en Co. te Anut. 
smal ]aiigw. fol. 

6878 14 Dee. «Het bombardement op bet kasteel van Antwerpen, op den 
14 Dec. 1881." (sic.) — Op den acbtergrond in bet midden de Citadel, 
waaruit de Nederl. troepen een uitval doen; op den Toorgrond links en 
regts de Fraoscbe troepen.^ Zeer slecbte ▼oorstelling. Litb. zod. nm. br. 
fbl. — Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6879 13—15 Uec. Verovering van de lunet St. Laurent «oor de Citadel van 
Antwerpen, door de Franseben. (Lastdrager, Nieuwste Gescbied. III, ii. 
174.) — Twee ongen" platen ieder met 2 reg. Fr. onderschr., in fraaije 
aqnatinta naar PeUetier door Jazet met adres van Jazet en Aumont te 
Par^s. leder bg. 60, br. 71 dm. gr. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 
a, Attaqne de la lunette St. Laorent Ie 18 Déc. 1832. — b. Etablissement 
sur la brècbe faite è la lunette St. Laurent Ie 15 Déc. 1832. 

6880 (3 O, 21 llee.) Afbeelding van bet monster-mortier, nitgevonden in 
1882 te Luik, door Kol. Paizbans, den 20 Dec. en vervolgens, gebruikt bg 
de belegering der Citadel v. Antwerpen, door de Fransoben. (Lastdrager, 
Nieuwste Geschied. III. ii. 220, 2'.) — Litbogr. met 5 reg. Holl. on- 
derscbr. znd. eenigeu nm. br. 4^. — Dit mortier, wegende 7000 pond, 
en werpende bommen van 500 pond, is, na bij deze belegering slecbts 
een paar malen gebruikt te zgn geweest, den 19 Junij 1838 in bet Belg. 
kamp bg Brasscbaet gesprongen bg eene proefneming in tegenwoordig- 
beid der Fransche ofilcieren. Zie Leeuwarder Ct. v. 26 Junij 1833. 

6881 Hetz. anders. — Met 3 reg. onderschr. Litb. znd. nm. br. 4^. Bg den 
Heer Mr. S. v. Gijn. 

6882 Beleg der Citadel. — Op den voorgrond links en regts bet Fransche 
belegeringsVorps ; middenin bet Luiksche monstermortier; regts meer 
naar achteren de Citadel; in het verschiet de Schelde met 3 Holl. ka- 
nonneerbooten, het Vlaamsche hoofd regts, links het fort Burght. Onder- 
aan een slecht gelgkend portr. van Chassé met onderschr. : «Oud Neder- 
„lands grootheid, Frankrgks geweld, Belgiëns lafheid/' en een 4 reg. 
Holl. vers : ^Ziet hier den held Chassé." Litb. door Dujpont met adres 
van Hartog Zangers, i^g. 43, br. 50 dm. br. fol. — liierbg een afzond, 
sleutel met de namen der plaatsen, enz. br. 4*^. 

6883 Hetz. anders. — Op den voorgrond links het Belg. monster-mortier; 
in het midden de Fr. loopgraven; op den achtergrond de Citadel. Zeer 
slechte lith. znd. nm. br. fol. Bij den Heer Mr. S. van Ggn. 

6884 (23 Dec.) Afbeelding van het monument, op het Protest, kerkhof te 
'sHage, voor Kol. Gumoëns, gesneuveld op de Citadel, 22 Dec. 1832. 
(Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, ii. 226; Bgl. 79, 80.) Litbogr. 
znd. nm. Gen. N^ 1. In: Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, ii. 

6 885 lyHet bomvrije hospitaal van binnen. (Citadel van Antwerpen 1832.)" — 
Gezigt in het hospitaal, welk3 zoldering door zware balken gestut is. 
Regts wordt een gewond soldaat op de legerstede gelegd. Litbogr. door 
C. C. A. Last, bij Desguerrois en Co. br. 4^. Gen. 1. Uit? Bg deu 
Heer Mr. S. v. Ggn. 



222 Overgave en Ruinen van de Citadel. ISSt. 

886 («a Deo.) «Eervolle kapitulatie en aftogt der Heldhaftige Nederlandsche 
„krijgsbenden van de Ruinen des voormalige Antwerpschen citadels." (sic), — 
Op den voorgrond links en in het midden de Fnnsche stafofficieren en 
Maarschalk Gérard, aan wien twee HoU. officieren regts den degen over- 
geven; terwgl een 3e dien voor de knieën stnk breekt. Op den achter-, 
grond ^ks de ruinen van de Citadel. Slechte lithogr. znd. nm. br. fol 
By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6887 Berigt en inhoud der kapitulatie, gesloten tusschen Gen. Chassé en den 
Maarschalk Gérard. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, n. 281 — 84.) 
In: Nederl. Staats-Oourant van 27 Dec. Plano. — Hierby twee ge- 
dichten van V. d. Hoop en Loots, op de verdediging, benevens 8 cou- 
ranten van dien tijd, met berigten over het beleg. 

6888 (34 Deo.) „Gbassé wordt in zyne kazemat door Gérard en deFransche 
«Prinsen bezocht." (Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, ii. 246.) — 
Gezigt in de kazemat, alwaar in het midden een tafel met brandende 
lamp staat, waarbij Gen. Chassé, die den Maarschalk Gérard en de 
Prinsen v. Nemours en Orleans? ontvangt. Naar H. P, Oosterhuig door 
W, Nieuwhof. br. 4®. Uit: N. G. v. Kampen, Gedenkb. v. NederL 
moed en tronw. 

6889 «Kazemat in het kasteel van Antwerpen, bewoond gedurende het beleg 
„in 1832 door den Generaal Bn. Chassé.'* — Links zit de Generaal, 
schrgvende aan een door kaarsen verlichte tafel, op den voorgrond eene 
slaapplaats. Met 18 reg. Hol], en Fr. onderschr. Litb. naar F. Nie^ 
mann door A. Vinkeles, bg S.P. Voorn Boers te Rotterdam, br. fol. 

6890 Hetz. geheel anders. — Regts op den voorgrond voor een bomvijü ge- 
welf, zit de Fr. maarschalk op een stoel; naast hem staan eenige offi- 
cieren; in het midden een Holl. officier, zijnen degen aanbiedende. Slechte, 
bijna onmogelgke voorstelling. Lithogr. znd. nra. br. fol. Zeldzaam. Bij 
den Heer Mr. S. v. Gijn. 

6891 «Album de sept vues des Ruines de Tintérieur de la citadelle d'Auvers 
„dessinées physiqnement d'après nature immédiatement après sareddition 
« en Dec. 1832 par J. B. J. Vandennest. Anvers, chez J. B. J« 
«Vandennest." fol. 

Gelithogr. titel, waarop een plan der citadel en een label met de op* 
schriften der volgende 7 platen in lith. Ieder hg. 21, br. 31 dm. br. 
fol. In de verzam. v. d. Chambre des Représentants te Brussel. 

1. Entree intérienre et ancienne église de la Citadelle d'Anv. NtLsrJ.BJ^ 
Vandennest door M. Ropell te Antw. 

2. Magasin èk poudre de la Citadelle d' Anvers. 

3. Caserne d'artillerie de la Citadelle d*Anvers. 

4. Porte d'entrée de la Caserne d'artillerie donnant sur Ia porte d*ean. 

5. Grande caserne d'infanterie de la Citadelle d'Anvers. 

6. Batterie blindée sur Ie bastion N® 3 de la Citadelle d'Anvers. Naar 
J. V. Rooy door J. B. J. Vandennest, 

7. Petites casernes d'infanterie de la Citadelle d'Anvers. N<* 2 5 en 7 

naar en door «7. B. J. Vandennest. 



183S. Zinneprenten op de verdediging van de Citadel. 223 

6892 «Siz Vues des raines de la Citadelle d'Anvers, dessinées d'après nature 
„et lithographiées 'par ïoarmois 1833*'. — Omslag mei adres van Dewasme 
te ■ BroBS. en Bujfa et Fils te Amst., bevattende 7 ongen® platen in 
lithogr. bij Dewatme, ieder hg. 17, br. 22 dm. br. 4fi. 

(1) Portrait de Chassé. -* (2) Porte de la Citadelle. — (3) Anvers et 
Ia tète de Flandre, pris de la Citadelle. — (4) Ruines de la Citadelle. 
(6) Casamate du Gen. Chassé. (6) Brêche k la Citadelle. — (7) Inté- 
rieur de la Citadelle. '• 

6893 v^^e der Citadel van Antwerpen*'. — Het geheele terrein van de Ci- 
a tadel; links de inianterie-kazerne ; regts vooraan het bastion Toledo. 

Lith. naar F, de Braekeleer, door Q. Craeijvanger b^ BetgiterroU en Co, 
Met adres van Gebr. Bn£fa en Co. br. fol. 
b Deze plaat gekleurd. 

6894 „Dg Citadel na de kapitulatie. (Het huis yan Chassé)." — In het mid- 
den het huia van Chassé, regts op den achtergrond de kerkruine. 
Lithogr. znd. nm. (bij Trap), br. fol. Uit: Yaderl. Historieplaten voor 
de Scholen eu Huisgezinnen. 

6895 ly Bezetting van het kasteel van Antwerpen." — Naaml^'st der officieren 
die den Raad van Verdediging in 1830 en 32 uitmaakten en opgave der 
gekwetste en gesneuvelde officieren. Bovenaan eeue afbeelding der bele- 
gering der Citadel, ter weêrsz^'den vlaggen,, lauwertakken enz. Lithogr. 
door Houtman, br. fol. 

6896 irNaaml^st van alle de gesneuvelde, gekwetste en vermiste manschappen; 
jyop de Citadel, Scheepsmagt en Forten voor Antwerpen." Gedr. b^ 
T. C. Hoffers te Rott.. gr. 8 blz. kl. 8^ B^ den Heer Mr. S. v. Ggn. 

6897 Gedenkpenningen geslagen ter eere v. Cbasséj en 1 ter eere van Louis 
Philippe. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, n. Bgl. 76, 77.) — 2 pi. 
gen° III, IV, ieder met 3 afbeeld. 8^. Uit: Lastdrager. 

6898 Bew^'s van bevoegdheid tot het dragen der gedenkpenning van de Cita- 
del van Antwerpen. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, ii. Bijbl. 77.) 
Boekdr. van J. H. Kips J.H.z. fol. 

6899 i;De roemrijke verdediging van de Citadel van Antwerpen in de maand 
a „Dec. 1832. — Nationaal gedenkteeken aan Z. M. den Koning Wil- 
lem I " — Opschrift eener allegorische voorstelling. — In het midden 

' Antwerpen en de Citadel met de Fransche belegeringswerken, waarnaast 
het Ylaanische Hoofd met de Holl. flotille op de Schelde ; voorts eenige 
krijgskundige inlichtingen. Ter weerszoden een groote zuil met de l^'st 
dor gesneuvelden links en verslag van het beleg regts; onderaan eene 
trophee van wapenen en vlaggen met de namen der gedecoreerden. 
Fraaie aquatinta naar ir, von Rahden door J. Wyld te Londen. Hg. 80, 
br. 83 dm. gr. br. fol. 
b Dez. plaat, onafgemaakte etsdruk. 

6900 «Monument voor Nederland." — Onderschrift van een eeretempel, waarin 
bovenaan de portretten van Prins Frederik, Koning Willem I en den 
Prins v. Oranje in med. hangen ; daaronder de slagen v. Hasselt en 
Leuven, en de dood van v. Spèyk. Onderaan de Nederl. maagd en 
leeuw, die eene slang (België) vertreedt; voorts de portretten van v< 



224 Zinne- en Spotpr. op de Verdediging v. d. Citadel. Wtt. 

Spejk eu Chassé. Voorts het jaar 1881 en bovenschr. : ffNeerlandU roem.** 
Aquatinta naar, door en met adres van F, C. Bierweüer. üg. 6d, br. 
46 dm. gr. fol. 

6901 Zinneprent als voreu. — Een altaar, waarop de regten vaii Holland, en 
waarbij de Koning zweert de 24 artikelen der Conferentie te znllen 
handhaven, nevens hem zijne beide zoAen, de Regtvaardigheid en Ned«rl. 
Maagd, en vele andere zinnebeelden. Lithogr. naar en door G. H. Zanders, 
bij c/. B. Hützer te Keulen, lig. 67, br. 48 dm. gr. fol. 

6902 ,, Allegorie (in den vorm van een vijfhoek) der gedenk* en eerepenning 
wvan den vijfhoek gegeven aan de dappere ve/dedigers der Citadel." — 
De Nederl. maagd, omringd door de bnstes van Willem I. Chassé, van 
Speyk en den Kroonprins; in het verschiet ée belegerde Citadel; onder- 
aan de afbeelding der gedenkpenning; alles omringd door een lint, 
waarop een 5 reg. Holl. vers. Lith. by Desguerrois en Co. 4**. 

6903 Zinneprent op de hardnekkige verdediging der Citadel. -^ Links een 
door water omgeven stuk laud, waal-op 8 Frausche soldaten Chassé tot 
ovjBrgaaf nitnoodigen, terwi^jl 2 Belgen hnn ongeloof aan de verovering 
uitspreken; regts de Citadel met Chassé, zeggende: /^Terng verraders, of 
tfW^ gaan te zamen bij v. Spe/k.'" Lithogr. znd. nm br. 4 . Gekleurd. 
Op de üniversiteitsbibl. te AiAst. 

6904 Spotprent op het gedrag der Belgen tijdens en na het beleg der citadel 
van Antwerpen. — „Heroïsme Beige, 1832. ' — Eene plaat met 5 
voorstellingen, ieder met 1 of meer reg. Fr. onderschr. Onderaan een ö 
reg. vers: «^Rester k nal maitre fidele," enz. Lith. znd. nm. br. fol. 

a. ;;Tache nationale de la jenne et belle armee.*' Drinkende en slapende 
Belgische soldaten. — b, „Procul a Jove, procnl a fulmine.'* Belgische' 
officieren van eene der Autwerpsche torens het bombardement gadeslaande. 

— e. /ySi Chassé m*appercevait P i" Koning Leopold hetz. waarnemende 
op den toren der St.-Andreas kerk. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, 
II. 140.) — d. „La chassé aux canards." Belgische soldaten schieten 
op de paatrozen eener in brand gestoken kannonneerboot, die zich zwem- 
mende trachten te redden. (Lastdrager, Nienwste Geschied. III, u. 53.) 

— e. irAnvers, 24 Dec. 1882." De door de Franschen gevankel^jk weg- 
gevoerde Holl. zeelieden (de Luit. ter zee Meerman met zgne equipage) 
worden b^ hnn doortogt in Antwerpen bedreigd en miahaodeld. (Lastdrager, 
Nieuwste Geschied. III, u. 180, 241.) 

b Dez. plaat op Chin. pap. 

6905 Spotprent op de moeijel\jke belegering der Citadel, wegens de innndatiën 
door de Hollanders gesteld? — «De hagchel^ke positie voor Antwer- 
„pen.*' — Koning Leopold draagt Generaal Gérard door het water; 
regts in het verschiet de citadel. Met 2 Frausche inschriften, welke 
onder de voorstelling in 2 kol. in het rioll. herhaald zijn. Lithogr. 
znd. nm. 4*^. Gekleurd. Bg den Heer A. v. Stolk. 

6906 Spotprent als voren. — Links aau eene tafel zitten 4 knapen met speel- 
goed, nl. Louis Philippe met booten beweegbare soldaatjes, Leopold I 
met een vlaggetje en kinder trompet , Goblet, met een kom water waarin 



1833|83. Spotprenten op België, enz. 225 

/^ papieren scheepjes en een officier (Oen. Belliard) met een erwtensohieter 
mikkeode op eenige huizen en hoornen regts (de Citadel.) Met 3 reg. 
onderschr. : «Moyens coërcitifs" etc. Lith. naar c7. /. Q, hg Bequet. hr. 
fol. Gekleurd. Get. PI. 227 et 228. Uit : La Carieature (Journal) N^" 
110. Bij den Heer A. v. Stolk. 

6907 Spotprent op hetz. — > Een pedestal, waarop papieren schildwachthnisjes, 
tinnen soldaa^es enz. geplaatst zgn. Met ioschrift : «Ce mooumeDt a été 
«érigé en memoire de la grande victoire qai sera remportée par V armee 
0Fran9ai8e sur les Hollandais 15 Nov. 18S2.'' Rondom het moaument 
dansen kleine jongens nl. Koning Leopold, zgne ministers, de generaal 
Belliard. enz. Met onderschr. op noten: nAnvers, prends garde (bis) car 
«noust* ahattrons hien/' enz. Geestige voorstelling in lithogr. znd. nm. 
hr. fbl. Gekleurd, Bij den Heer A. v. Stolk. 

6908 Spotprent als voren. — «La rencontre.'* Chassé en Gérard duellerende. 
Met onderschr. : «Que viens tu faire ici ?" etc. Lith. door G. Rotiigni. 
fol. Op de Koninkl. fiihlioth. te Brussel. 

6909 Zinnepreni op Belgiës verval na de afscheiding. , Raadselachtig tafereel." 
-^ Links eene zinneheeldige voorstelling van den bloei en voorspoed onder 
Willem I, regta van den achteruitgang. Met dit opschrift. Onderaan 
de oplossing en 20 reg. Holl. vers in 2 kol. van «/. Orgelist. Lith. 
bg 'S'. M, Coster, hr. 4®. Op de Universiteitsbibl. te Amst. 

6910 Spotprent op het aandeel in den schuldenlast van Holland, dat België 
na de afscheiding moest betalen. — «Les grands saigneurs.'* — In het 
midden de Belgische maagd, wier arm door een kardinaal wordt aderge- 
laten; een Hollandsch soldaat houdt den arm vast; een Engelschnian en 
Franschman vangen in 8 bakken de geldstukken op, die nit de wonde 
vloegen. Lithogr. znd. nm. met 2 reg. onderschr. in boekdr. br. 4^. Ge- 
kleurd. Bg den Heer Mr, S. v. Ggn. 

6911 1888. «Vaderlandsche Almanak voor 1833.'^ — Bovenaan de portretten 
van Prins Frederik, de Koningin, den Koning eu den Kroonprins; daar- 
ouder 4 afbeeldingen van de gevechten bij Ravels, Leuven, Diest eu 
Hasselt. Onderaan de Almanak. Lith. van M, J, Dessaur. br. fol. 

6912 /iKoninklijke Almanak voor 1833." — Bovenaan 2 voorstellingeo, ui. : 
de Leidsche Jagers bij Beeringen, 5 Aug., en de Prins v. Oranje laat 
Hasselt ter overgave opeischen, 7 Ang. 1831 ; onderaan 2 andere af- 
beeldingen, nl. : de Jager K. Schaap het leven reddende van L. Mar- 
chiiut, en : Het kwetsen van bet paard van den Kroonprins bg Leuven. 
Lith. door eu met adres van Desguerrois en Co. br. fol. 

6913 (lO Febr. ?) Spotprent op de bedreiging van Frankrijk om ten 3den 
male een leger in België te zenden, ten einde Willem I te bewegen de 
24 Artikelen te teekeoen, waarin deze echter eerst den 15en Mrt. 1838 
bewilligde. — In het midden zitten 4 leden der Conferentie aan een 
lange tafel, ieder met de 24 Artikelen voor zich; op den voorgrond 
staat een vijfde persoon (Frankrijk), die Willem I bij de ooren heeft ; 
links een 6e (België?) eene vlag dragende, gem.: Luxemburg. Limburg- 
Met onderschr.: ;;Gij znlt teekenen." Slechte (Belgische?) Hthogr. zud. 
nm. br. (ol. 

m. 20 



226 Terugkeer d. Nederl. uit St. Omer. — Geestversch^ning. 

6914 (91 Mei.) „Welkomstgroet aan onse dappere iirqdert bq hanne teug- 
jykomst in het vaderland nit hnnne kr^sgevangenscbap." (Lastdrager, 
Nieawste Geschied. III. i. B60.) — Bovenaan 8 onde hontsneden* links 
een gevecht tasschen 2 schepen uit de I7e eenw, in het midden het 
portret en wapen van Prins Wil.em IV (van 1751 1) ; r^ts een vissehen- 
sloep. Daaronder de titel en beschrijving iu 2 kol. en onderaan e«n vers 
van 12 coupletten in 3 kol. Met adres van T. C. üofièrs te Bott. Plano. 

6915 Bezoek der Prinses v. Oranje in het door haar gestichte Militaire Hos- 
pitaal te 's Hage. ilet onderschrift afgesneden, br. S<*. Uit P 

6916 3 Jany. Vertrek van 12 Nederl. koopvaétrd^sehepen uit de haven van 
a Portsmouth, na de opheffing vaa het embargo. (Lastdrager, Nieawste Ge- 
schied. III. I.) — Onder iedere plaat de namen der schepen en bevel- 
hebbers in de orde waai'ia zij uitzeilden. Met 4 reg. lioll. en Eng. onder- 
schr. en opdragt van Am. v. d. Bergh aan Z. M. Willem 1. Fxaa^e aqoa- 
tinta naar /. Sehatky door R, ffavell. Hg. 52.5, br. 75.5 dm. gr. br. fol. 

6 Dez. pi. in fraaijen kleurendruk. 

6917 31 Juny. Ontvaugst te Gorcum der terugkeerende Nederl. krygsgevas- 
genen van de Citadel uit St. Omer. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. III, 
n. 263 — 69.) — Gezigt op het Ezercitieveld b^ de Kanselpoort, met een 
groote kolom in het midden, staande op een vierkant voetstuk met op- 
schrift: Ik waak; regts defileren de troepen voor de zuil, op welks 
treden de Plaatscommandant v. Gorichem: Generaal-Migoor Maller. 
Lith. van Jl, J. Boeker te Dordr. br. 4fi. Zeldzaam» 

6918 (9ept.) De kermis op de Botermarkt te Amsterdam. — Teekening in 
sepia door J, P. Waterloo, Hg; 30, br. 86 dm. br. fol. — Bij den Heer 
J. W. Wurfbain. 

6919 8, 9 -Oet. «Gezicht van de Geeste-verschijning op de Oude Schans . . . 
wte Amsterdam, beginnende in den Avond om 81/3 ore den 8 en 9 Oct. 
i»1838." — Regts de Oude Schans, links eene brug; op den voorgrond de 
toeschouwers, aan de overzij de zoogenaamde geesten. Lith. met 2 reg. 
ondersehr. door H, A, Swaluw. laag langw. 8°. 

De geesten -werden voortgebragt door middel van een tooverlantaaro, 
waarmede eenige studenten gedurende vele avonden het Amsterdamsche 
publiek b^ den neus leidden. Zie Navorscher 1862, blz. 128, 223 en 
224, waar boveust. verklaring van die spokergen door Mr. J. v. Lennep 
gegeven wordt. — In Navorscher 1858, bis. 64 en 1854, blz. 49 en v. v. 
vindt men audere doch minder waarschgnlijke verklaringen van de zaak. 
Een aSicbe van het gelegenheidsstuk: «De hedendaagsche Spokerijen," 
gegeven in den Schouwburg „Kunstgenoegeu" in de Kerkstraat naast de 
Fransche Manége was op de Hist tentoonstell. te Amst. 1876. 

6920 Hetz. een weinig anders gestoffeerd met bijna hetz. ondersehr. zonder 
vermelding van uur. Zeer slechte lithogr. door S{waluw?)\tMg\RXïgw.S\ 

6921 Heiz. anders en kleiner. Lith. naar C. de Kruyf door ffUverdink.hr, 2^^ 

6922 «Fragmenten van Nederlandsche kleederdragt, gebruiken, enz. Naar de 
,> natuur geteekend en gelithogra])hieerd door C. Audriessen.'* Amst. bg 
de Wed. L. v. Hulst en Zn. Nieuwendijk N» 240. — Gelithogr. omslag 
inhoudende 6 oogen^ gekl. platen met schetsen van straatventers, dienst- 
boden, enz. Alle znd. eenigen nm. 4**. 



18Ub Spotprenten op de SnikeiTaffinadeurs de Bruyn en Zn. 227 

6928 (1894. 8 Jao.) «De nieawe Stoombalance/' — Deie en de volgende 
a spotprenten hebben alle betrekking op de zaak van den Heer C. de Broyn 
en 2 zonen, de eerste stoom-snikerraffinadenrs te Amsterdam (wonende 
Heerengraelit over de Nienwe Spiegel8ti:aat) bq vonnis van 5 Jnn^ 1834 
veroordeeld wegens het wegen op 8 Janoarg 1884 en vroeger (in hun 
pakhuis: Het Schild van Frankrgk) van kisten rnwe sniker met eene onde, 
Van 1745 daterende, doch door verlenging van eenen arm vervalschte, 
balans. Zie: Lastdrager. Geschied. I. 314, en Handelsblad 14 Jnng 1884. 

— — Oezigt op de Baangracht bg de Passeerdergracht ; links de in 1831 op- 
gerigte stoomsnikerraffinaderg : De Vgf Gebroeders, met eene getraliede 
denr, waarboven: Fijf. In het midden een weegschaal met opschrift: 
Sioam-balanee; op de. eene z^de staat een kist van 800 pond, op de an- 
dere gewigten; daarnaast op den grond 2 kisten met opschrift: Gemeen 
en : Bruin. Regts komen de Heer C. de Bruyn en zgue zoons : Henry en 
Martioos. Bovenaan een 4reg. ioschrift: »Een valsche weegschaal is 

y„d&BL Heere een gmwel. Spr. Sal. XI, 1." Lithogr. zonder um. met adres: 
~ Ghez les marehands des nonveaatés a Londres. br. 4^. 
/ ê Dezelfde plaat zonder het bovenschrift: De nienwe Stoom balancjB. 
•921 Dez. voorstelling zonder bovenschrift. Naanwkenrige, doch zeer slechte 
kopie der voorgaande plaat, zonder het woord v^if boven het traliewerk 
van de deur der fabriek. Slechte lithogr. znd. nm. met hetz. adres als 
▼oorg. br. 4fi. 

6925 Dez. voorstelling. Andere kopie zonder bovenschrift, het woord vpjlf en 
zonder traliewerk op de denr der fabriek. Slechte lithogr. znd. nm. met 
hetz. adres. br. 4**. 

6926 Dez. voorstelling. Andere kopie, met een zwaren zwarten rand omgeven 
en waarin de woorden Sp. Saiomon, enz. vooraan juist gelgk staan met 
de bovenste, terwgl ze op de vorige meer binnenwaarts staan. Lithogr. 
znd. nm. met hetz. adres als vroeger br. 4^^. Gekleurd. 

6927 Dez. yoorstelling. Andere kopie, met inschr. bovenaan : «Een valsche 
a „WeegSteen" enz. en met een 2e balans achter de eerste, waarop een 

( man staat met bgschr. : ^Zoo kan ligt zwaar en groot worden." Lith . 
znd. nm. en znd. adres br. 4fi. 
b Dez. Geileurd'j de bgge voegde man is in het bruin gekleed. 

6928 Dez. voorstelling met de bijgevoegde balans; omgekeerde koi^ie. Links de 
Heer de Bruyn en zijne beide zoons ; regts de fabriek. Grav. znd. nm'. 
en adres br. 4^. — Hierbg de doodadvertentie v. d. Heer C. de Bruyn 
Mz. overl. 28 Junij 1834, oud 58 jaar, op zgn buitengoed bij Loenen. 

b Dez. plaat. Gekleurd. 

6929 Spotprent op hetz. In het midden de (onde) Beurs gezien van het Rokin ■ 
regts de huizen van het Rokin, waarbij een, gemerkt: Zur Siadt Broum 
ewcheig {nc) alwaar de Heer de Bruyn na van de Beurs te zgngedron 

gen invlngtte. Op den voorgrond links de stoombalans, waarop 2 Heere ' 

gewogen worden, terwijl de een zegt: i,Ik zoo zwaar als gij mgnHeer '^ 

enz. en een er bij staande knecht antwoordt: j^Devils! Ihat istheope 

«tion of the steam." Slechte lithogr. znd. nm. met hetz. adres als vr* 

ger. br. 4". — Op eene teekening hiervan bg den Heer R. W. F. 

Vries is gemeld huis gct.: #De Nieuwe Bak.'* * 



228 Spotpr. op d. Prins v. Oranje, Markies de Trazeignies, enz. tUié 

6930 (9 9 4 pril.) «Trait de géaérosité da Prince d'Orange enven les mi- 
jiqaigQOQS de firuxelles, en recoanaissance de ce qu'iU lai oot rachet^ 
ifftes chevaux." — Obscoene spotprent op den Prins v. Oranje naar aan- 
leiding van het terngkoopen van 4 z^ner fraaiste paardfoi, waarop in 
der t\)d door het Belg. Oonvemement beslag was gelegd, en die de Oran- 
gisten in Brussel, Lnik en 6end bg den openbaren verkoop te Bmasel, 
door middel vau eene nationale iaschr^ving aan den Prins wilden ternggeveOi 
waartoe vooral de Markies de Trazeignies en zgn aaastaande schoonzoon 
de Prins de Ligne bijdroegen. — In het midden biedt de Prins eenige 
worsten van verdachten vorm eener ligtekooi aan, die tnsschen 3 personen 
in staat^ van wie er. een een klisteerspuit en blaasbalg in de handhondt. 
Aegts een officier, een kagchelpijp Brevet de Colonel dragende. Links zit 
Willem Top een stapel kazen, een kagchelp^p in de hand. Op den nchter- 
grond een gekroonde giraffe (Karel X) die 4 paarden met de leidsels in 
den mond bestuurt. Met bovenst. 3 reg. opschrift en 8 reg. Fr. onderschr. 
geno. 1 — 7 in 2 kol. Lith. znd. nm. br. 4*. Bij den Heer A. v. Stolk. 

6931 „La jument future du Prince en Ligne.'* — Spotprent naar aanleiding 
van het voorg op den Prins de Ligne, die op het punt was te trouwen 
met de jonge Markiezin de Trazeignies. — In het midden staan de 
Markies de Trazeignies, zijne dochter en de Prins de Ligne, met elka&r 
sprekende ; liuks meer naar achteren ziet men een huis dat geplunderd 
wordt en 4 paarden, door eeo palfrenier geleid, op weg naar Fenloo; op 
deu achtergrond regts het telegraaf kantoor en Thdtel des Monnaies met 
datum: 1834 (verbrand Jan. 1855), op welks dak een man, gen® 8, toe- 
roept aau Trasé nié (Trazeignies) : „que les fonds baissent et Ie vent 
«tombe.** Onder de voorstelling een 10 reg. onderschr. gen^ ? 1 — . Lith. 
met onleesbaren' nm. Hg. 28, br. 29 dm. br. 4**. 

De volks verontwaardiging hierover was te Brussel zóó groot, dat de 
huizen dezer beide aanzieulijke Orangisten geplunderd en in brand ge- 
stoken werden. Zie : Kemper, Geschied. II. Aanteek. blz. 57, en : Jnste 
Hist. de Leopold I. Vol. IT. 

6932 „Moderne Euée s'enfnyant avec ses Dieuz pénates.'' — Spotprent als 
voorg. £cn in lange jas gekleed manspersoon (Markies de Trazeignies?) 
op den schouder een houd en in de regtcrhand een papegaaiskooi dragen- 
de, ontvlugt met een anderen hond aan den Icibaud, en gevolgd door eene 
jonge dame met 'i papegaaiskooijen belast, uit een ia brand staand huis. 
Lith. znd. nm. Hg. 21, br. 25 dm. br. 4°. — Deze en de voorg. pi. op 
de Koninkl. Bibl. te Brussel. 

0933 (21 Aug.) Ontwerp van het eerste spoorwegplan tusscheu Amsterdam 
en Keulen, door Luit. kol. W. A. Bake, in vercenigiug met A. Willink* 
1). Borski e. a. waartoe de inschrijving tot een bedrag van 12 millioeu 
d^n 21 Aug. geopend, doch niet volteekend werd. (C. v. d. Vijver, Jaarb. 
V. Amst. 1S34, 94 — 96.) Plattegrond en beschrijving van deu spoorweg, 
loopende over Naarden, Amersfoort, Arnhem, Wezel en Dusseldorp; met 
afbeelding vau eeu trein, bestaande uit een Ie, en 2e klasse waggon en 
I beesten wagen. Lithogr. znd. eonigen nm. smal laugw. fol. Zeer zeld^ 
Kaam. Bg deu Heer K. W. P. d^ Vries. 



18M. Terugkomst c(er Amsterdfamsche Mobiele Schuttery. 229 

G984 5 Sept. «Het binnenkomea van Itet Ie en 2e battailloa der Ie Afdee- 
ir Mobiele Noord Hollaadsehe Sehatterg." — Links de Maiderpoort te 
Amst. regtfl de Plantage, waar de officieren aan het hoofd der divisie te 
paard voorbijreden; op den voorgrond links en regts eene talr^ke 
menigte. Lith. naar eu door c7. Steijn. Met adres van J. A. W^nberg te 
Amst. Ug. 40, br. 48 dm. br. fol. 

6985 Lotgevallen, nl. Vertrek en Terugkomst der Amsterdamtche mobiele 
Schuttere* — Vier platen gen<^ N<> 1 tot 4 ; alle met 2 leg. Holl. on- 
persehr. Slechte grav. zad. eenigen nm. br. fol. Hoogst zeldzaam, 

1. «Vertrek der Amsterd. Mobiele Schntterg van de Beerebqt buiten de 
ȟtr. poort ... 29 Oct. 1880." 

2. «De Maaltgd der Amsterd. Mob. Schntt. te Abcoude in den morgen 
„V. d. 5 Sept. 1884.*' — Een veld bij een vaart; in het midden de officiers- 
tent ; ter weerszode 2 lange gedekte tafels, waar de Schatters in 2 rqen 
aanzitten ; regts eene tribune met muziekkorps. — Bij den Heer A. v. Stolk. 

3. «Terugkomst door de Muiderpoort der Amsterd. Mob. Schntterg op 
«den 5 Sept. 1884." — Gesigt op de brug buiten de Muiderpoort, waar- 
over de Schutterg heentrekt. — Bg den tieer R. W. P, de Vries. 

4. «Aankomst op den Dam der Amst. Mob. Schntt. onder dankzegging 
«dei Heere Burgemeester/, enz. — Oezigt op den Dam, in het midden 
een voetstuk met trophee en opschr. «Geen vaster steun dan burgertrouw 
«en Schnttersmoed." Regts van het monument de Burgemeester^ links de 
Commandant (Col. de Leeuw). 

6936 Decoratie op den Dam bg de terugkomst der Amsterd. Schutterg. — 
Eene groote trophee van vaandels enz. en 8 reg. opschr. «Geen vaster 
«steun dan burgertrouw en Schuttersmoed." — ScheUteekening. br. 4*^. 
Bg den Heer J. W. Wurfbain. 

6937 Terugkomst der mobiele Schutterg te Utrecht. — Twee lithogr. met 2 
reg. Holl. onderschr. naar W, Hoevenaar en R. Ordeijvanger door Gehr. 
V. d. Weijer. br. fol. Ia de Utrechtsche Gemeenteverzam. 

(1) «De terugkomst vao het Batallon mobile Schutterij van Utrecht.*' — 
Regts de Tolsteegpoort, waardoor de troepen bionenrukken. 

(2) i,De mobile Schutterg vaa Utrecht door de stedelijke regering dauk« 
«baar outvangeu.'* — Gezigt op het Vreeburg, alwaar de troepen 
toegesproken worden. 

6938 Spotprent op de instelling van het Belgische IJzeren Kruis. — «Distri- 
«bution de croix de l'ordre Dar a tous les respectables défenseurs de la 
«Patrie et aux femmes qui onts étés {fiic) sur Ie tour de Pare et è Thopital 
«pour secourir leur ardeat courage." — Links een oven, get. Ihefoumée 
Tbre 1884, eu waaruit de eerekruizen door een bakkersknecht gen^ 8, 
met de schop geschept worden; naast hem eeu bakker, gen^ i, op zgn 
horen blazende ea een bejaard mau (Surlet de Chokier) gen^ 8, met een 
mand vol kruizeu voor zich en die uitdeelende door tusscheukomst van een 
ander, gen*^ 1, aan Septemberstrgders enz. Daarbg ook een bloemenmei^'e 
gen® 5, zeggende: «Moi aussi j'ai été blessée par Ie Piince d'Orauge.'" 
Op deu voorgrond Kon. Leopold, gen® 6, zeggende: «C'cst durdedonner 
«ce qu'on n'a pas.'* Lith. naar Sauviez. br. fol. Op de Koninkl. Bibl. te 
Brosse]. 



230 Varia. ISU». 

6939 Spotprent op hetz. — Regts KOning Leopold en eenige gtnonlf, wMifciJ 
2 manden met eerekruizen, die h^ aan de voor hem staande offieieren met 
volle handen toewerpt ; regts eoae haag v.id kavallerist^n. Lith. and. nm. 
met opschr. „Distribation de Oroix.*' br. 4>. Uit: La Papillote. 

6940 «Waggons — Dietz. Geoctroijeerd door Z. M. den Koning der Neder- 
lylanden ?oor de straatwegen; draaijende in alle rigtingen." -— Afbeel- 
ding Tan 5 soorten van r^'tnigen op 6 wielen waaronder een trein fan 
5 dusdanige rgtnigen op 6 wielen, getrokken door 4 paarden met 2 postil- 
lons. Met bovenst. 3 reg. Holl. en Fr. bovensehr. Lith. van 9. Lier te 
's l^age. Hg. 2tt, br. 54 dm. br. fol. Fan de uUersfe zeldzaamheid. By 
den Heer Mr. S. v. Gyn. 

6941 (19— 30) Oet. „Merkwaardige beschr^ving van de laatstledene over- 
i,strooniing ..." (Staats-Conr. 1834. N® 250 — 54.) — Bovenaan eene 
ruwe hontsn. voorstellende een overstroomd dorp; daaronder de titel en 

beschrijving in 2 kol. Onderaan een vers yan 22 coupletten in 4 kol. 
Gedr. b^' T. C. Hoffers. Plano. Bi|j den Heer A. J. N^'land. 

6942 38 Oet. Viering van het 200jarig bestaan van het Seminarium der 
Remonstranten in de Remonstr. kerk te Amst. (Lastdrager, Nieuwste 
Geschied. V. 827.) — Gezigt in de kerk, tegenover het orgel en de 
preekstoel, waarop Prof. A. des Amorie v. d. Hoeven de feestrede houdt. 
In het ruim en op beide galerijen ter weêrszgden eene talrgke menigte 
toehoorders. Fraaije teekening in kleuren door 2). G, v. Schoone, 1889. 
Hg. 37, br. 48 dm. br. fol. — Niet in plaat gebragt — Hierb^ een uit- 
treksel uit de Amsterd. Cour. van 29 Oet. over de feestviering. 

6943 16 \OT. Afbeelding der medaille op het öOjarig bestaan der Maatach. 
a tot Nut v. 't Algemeen. (Tiastdrager, Nieuwste Geschied. V. 280.) — 

Naar? door? 4®. 
b Dez. plaat, proefdr. vóór alle lett. 
c Dez. plaat, proefdr. vóór den eikeukrans boven de medaille, 

6944 (1835.) 9 Febr. „Optogt gehouden door de HH. Studenten der Leid- 
„sche Hoogeschool, voorstellende den intogt van Ferdinand en Isabella 
„in Grenada op den 6 Jan. 1492," op den dies natalis der Hoogeschool. 
(Lastdrager, Nieuwste Geschied. V. 276.) — Titel en 18 platen van 
den optogt met omschrijving, op 15 br. fol. pi. aaneen, t-ezamen lang 
3.87 meter en hg. 20 dm. Lith. van 9. d. Paauw en Zoon te Leyd. In 
cart. omslag. 

694.'> D^z. optogt voorgesteld in hare gansche lengte, trekkende over de ruine 
van het Rapenburg b\j de Nieuw esteegbrog. Lith. naar en door X. Sprin^ 
ger. Hg. 44, br. 58 dm. br. fol. 

6946 jrDe afzonderlijke Voorstellingen, welke den optogt, gehouden door HH. 
«Studenten der Leidsche Hoogeschool op 9 Febr. 1835 besloten, afge- 
steekend door M. Saagraans Mulder." — Serie van 4 aaueen behoorende 
platen met satyrieke voorstellingen, ieder met 1 reg. onderschr. Lith. 
door L. S;>ringer. Ig. 1.57 meter, hg. 24 dm. br. fol. 
De onderschriften z^n : Hail Mtue / enz. — Zinnebeeldige promotie der 
5 faculteiten. — Publieke promotie. — Kwakzalverij. — Imitatieeon- 
eert. — Bal bij inteekening. — J)euê nobit haee oÜa feeit. 



183ft. Mouainenteü. — Atnsterdainsohe zaken. 231 

G9I7 (80 Mei.)' Al baeldiDg Yaa het gedenkteeken in het koor der St. Filters 
kerk te Leiden Toor Prof. J. M. Kemper, overl. Julg 1824. (Lastdrager, 
Nieuwste Gesehied. V. fi^jl. 78.) Lith. van X. Springer, kl. fol. 

6948 Hetz. wa^en. — Lith. znd. nm. Gen® 5e D. N^» V. 6®. in : Lastdrager, 
Nieuwste Gesehied. V. 

6949 (18 J«a|| P) Afbeelding van het monument, opgerigt te Soestd^jk ter 
eere ran den Prins v. Oranje, wegens z^n heldhaftig gedrag te Qnatre- 
Bras en Waterloo, Onthnld den 18 Jun^ 1835? Teekening in O. L inkt 
door Q, Lamberts 1835. Hg. 29, br. 27 dm. fol. — Hierbij eene afzond, 
verklaring in HS. v. h. ^talige opschrift van het monument. 

6950 Hetz. verkl. Houtsn. znd. nm. 4fi, 

6951 (9 Jal4|.) Het in brand steken der soeploods op de Ueerenmarkt te 
Amsterdam door eenige kwaadwilligen naar aanleiding van het in beslag 

' nemen en in de soeploods bergen der meubelen van Jan Blokhoff. (Last- 
drager, Nieuwste Geschied. VI. '\ant. 83.) — Teekening in O. I. inkt 
door G, Lamberts, br. fol. — Bq den Heer J. W. Wurfbain. 

6952 Spotprent op hetzelfde, voorstellende Amsterd. schutters in de loods toe- 
gesproken wordende door een onderofficier. Met onderschr. : „ 'k stel tot 
«Verzamelplaats de aloude Klokkengang." Lith. znd. nm. br. 8'\ Ge- 
kleurd, Get. BI. 10. Uit :^^ne ontstuimige dag of de soeploods in ge- 
vaar. Heldendicht binnen G^jsbrechts wallen enz. 8®. Bij den Heer 
R. W. P. de Vries. 

6953 34 Aaf. Onthulling van het monument voor den schoolopziener en 
opvoedkundige J. ter Pelkwgk op de nieuwe begraafplaats te Zwolle. 
(Lastdrager, Nieuwste Gesch. V. 265, Aanteek. 62). Afbeelding v. hetz. Lith. 
znd. nm. 8®. Get. 5e D. N IV. In: Lastdrager, Nieuwste Geschied. V. 

6954 3, 3 stept. j^Twee treurige en aandoenlyke tafereelen van de verschrik- 
nkel^ke en felle brand, voorgevallen ... in de buurt St. Jans-KIooster . . 
jvin Over^sel en ... in het gehucht Gruot-Broekhuizen ..." Bovenaan 
eene ruwe houtsn. br. 4®., vroeger reeds gebruikt voor N® 6845 (Brand 
te Zierikzee.) waaronder de titel en beschryving in 2. kol. Onderaan een 
vers van 9 coupletten in 3 kol. Piano. 

6955 9 Sept. jyGedenkzuil voor J. M. Baljeé, in leven Raad van Nederl. 
//Indië, weleer voesterling en later weldoener . . . van het Nieuwe Stads- 
;y Weeshuis te Leeuwarden, op de binnenplaats van dat gesticht en feeste- 
„iijk iugewyd." (Lastdrager, Nieuwste Geschied V. 258; Byl. 77,78.)— 
Lith. met 6 reg. bijschr. {dooi A. v, Halmaef Jr. xïBar J. H. Jlatffjsseu door 
F. Z. Keikes by G, T. iV. Suringar. Met het gebouw op den achtcrgr. 4fi. 

b Dez. plaat zonder het gebouw. 8®. Beide in de Stedel. kunst verzam. te 
Leeuwarden. 

6956 Hetz. anders. Litb. zud. nm. Gen. 5e D. No III. 8®. Uit : Lastdrager, 
Geschied. V. 

6957 (1636. 13 Jad.) Be hulpbeurs op den Dam te Amsterdam, gebruikt 
van 12 Jan. 1836 tot 26 Aug. 1845, tussehen het afbreken der oude 
en het inwijden der nieuwe Beui's, van binnen te zien. Teekening in O. 
I. inkt door Jl W. Kaiser. br. 4". Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

6957*Hetz kleiner. Lithogr. v. H. J. Backer. br. 8®. Uit : Leeskabinet, 



1232 Spotprent op de Girobank te Amsterdam. 

6958 (1836. Jan.) Girobank. — «Hier kan men op dees' Plaat seordiiidèlqk 
a ffbemerken, — Wat nat de Giro-Bauk voor Neêrhtnd nit moet werken." 
Spotprent in 12 afbeeldingen naar teekeningen van den Heer P. ¥.11000. 
ieder met 2 reg. vers van Mr. J. v. Lennep op het plan Tan den Beer 
J. J. A. Santhagenste a m sterdam en anderen om een Ajgemeene HaMbla- 
of Wisselbank op te rigten, waartoe in 1836 de eerste verhandeling in ket 
licht werd gegeven, d(Hsh welk plan nog vöór de oprigting opgogeven 
werd. Lithogr. znd. nm. Met bovenst. 2 reg. opschr. gr. fol. 
b Dez. voorstelling. Naauwkeiirige doch slechte kopie van de voorg. plaat 
kenbaar aan het opschrift, dat op deze in cnrsieve, op de andere in 
staande letter gedrukt i&. Lithogr. znd. eenigen nm. gr. foL 

Daar de literatuur over dit onderwerp van vrq groot economisch belang 

is, en tegenwoordig waarschijnlijk aan weinigen bekend, is het niet on- 

- belangr^k, hieronder de titels der voornaamste toen verschenen vlugschriften 

mede te deelen. 

a. I, Verhandeling over eene op te rigten Handelsbank/' (vroeger gedrnkt 
voor rekening van den Schrijver ond:}r den titel: Verhandeling over een 
op te rigten Giro-wisselbank.) Amst. 1886. 

b. Hall, F. A. Y.) De verhandeling over eene op te rigten Handelsbank, 
getoetst aan wetenschap en ondervinding. Amst. 1837. — Tegensehriffc 
op het voorgaande. 

c. Vervolg op de verhandeling over eene op te rigten Handelsbank. \mst. 
1837. De voorrede geteekend door J. J. A. Santhagens, Mr. J. Bake en 
Mr. F. A . Brugmans als ontwerpers. — Wederlegging van het tegenschrift. 

d. Hall, F. \. V., Brief aan eeneu vriend over de redenen waarom hg 
het: ;; Vervolg op de verhandeling wegens eene op te rigten ^.andelsbank" 
onbeantwoord laat. 

e. Houten, W. v.. De Girobank vrijmoedig beoordeeld. Rott. 1837. 

ƒ. Iets over het ontwerp eener zoogenaamde Giro- of Handelsbank; 
1839. Uitgeg. bij gelegenheid der recensie van Prof. J. ^ckersd^ek van 
het werk van Mr. W. C. Mees, Proeve ecner Geschied, van het Bankwesen 
in Nederl. enz. Rott. 1839. 

/, Volgeus de dagbladen hadden de Heer Santhagens te .' msterdam en 
„Prof. Bake te Leiden zich met deze onderneming sedert verscheidene 
/,jaren bezig gehouden, terwijl Mr. P. . Brugmans zich iets later met 
„hen vereenigde. (Handelsblad van 13 Jan.) Een prospectns daarvan in 
;;het licht verschenen zijnde bleek, dat zij bestemd was tot het openen 
„van credieten op handelswaren (behalve publieke fondsen;) en geopend 
„zou worden met een kapitaal van 10 mill. golden, dat tot 30 mill. zon kunnen 
„worden uitgebreid; ten einde een nieuw leven te geven aan den Commissie-, 
«wissel- en speciehandel, en die onafhankelijk te maken Van de schokken 
»der geldmarkt. (Dez. cour. 28 Jan.) Weldra verscheen er tegen dit 
„plan eene Verhandeling ter toetsing, uitgegeven bij Gebr. Diederichs en 
„daartegen weder eene tot uitlegging en verdediging van de onderneming 
„bij V. Meurs eu Co, en weldra eene spotprent, voorstellende het begin 
„werking en einde der Giro-bank, bij G. L. Koopman, allen te .-«mst* 
nD&OQ Bank is echter niet tot stand gekomen." (Lastdrager, Nieuwste 
Greschied. v. Nederl. Dl. 7. Aanteekeningen, blz. 39.) 



1885. 2e Eeuwfeest der Utrechtsohe Hoogeschool. 2SS 

€359 (13^19 J and.) 2e Eeuwfeest der utrechtsohe Hoogeschool. (Lastdrager, 
Nieuwste Geschied. VI. 804.) — lyHerinneriDg aan het 2e Eeawfeest der 
lyTJtr. Hoogeschool, inhoudende : 6 voorstellingen der belangrijkste pleg- 
lytigheden en festiviteiten. Naar de natuur en op steen geteekend door 
yH. Tan Hove Bz. Utr. b^* Caramelli en Co." fol. — Verklaring der br. 
fbl. platen, 2 blz. boekdr., gelith. titel, voorts 6 ongen® platen, ieder in 
verschillend randwerk en met 2 reg. onderschr. 

(1) Titelpl. Gedeelte van den gecostumeerden optogt. 

(2) Id/vi. Optogt van het Stadhuis naar de Akademie. 

(8) 14/yi. De partij der Studenten in den tnin van C. v. Leeuwen. 

(4) 14/vi. Be promotie more migorum. 

(5) 15/yi. Optogt van eene werkende boekdrukker^. 

(6) 17/ VI. Be Cantate in de Jacobikerk. 

(7) -17/71. Volksvermaken in het Sterrenbosch. 

69G0 16 Jnny. «Gecostumeerde voorstelling, gegeven door de Studenten, ter 
A «gelegenheid van het 2e Eeuwfeest der Utr. Hoogeschool, vooratell. den 
Optogt des Nederl. legers naar Ostende, den 8 Jnlij 16oO, daags na 
irde overwinning bij Nienwpoort." — Serie van 10 (ongen®) aaneen- 
behoorende bladen, met gegrav. titel op het Ie blad. ledere pi. hg. 25, 
br. 64 dm. Lithogr. van Lemercier te Parijs, uitg. van Caramelli en C® 
en A. CoUings en v. d. Hout te Utr. en Rotterd. br. fol. — Hierbg 
eene afzond, gedr. Naamlijst der Studenten die aan den optogt hebbeu 
deelgenomen, gr. 20 blz. 8^. 
è Bez. pi. fraai gekleurd, 

6961 «Zinnebeeldig tafereel van de hoofdrollen te paard, b^ gelegenheid van 
«het. 2e Eeuwfeest der Utr. Hoogeschool, voorstellende den intogt van 
«Prins Maurits in Ostende, na den slag bg Nienwpoort, 1600," enz. — 
Gezigt bg avond op de Neude, tegenover de Voorstraat, regts de St. 
Jansstraat. Op den voorgrond Prins Maurits, gevolgd door Frederik 
Hendrik en vele krijgsoversten te paard, voorafgegaan door de vaandel « 
dragers, enz., terwijl de stoet door fakkeldragers verlicht wordt. Lithogr. 
naar en door J, Stegn met adres van J. A. Wgnberg. br. fol. — Bij 
den Heer Mr. S. v. G^n. 

6962 1. Gedachtenispenning van het I50jarig bestaan der Utr. Hoogeschool, 
vanwege de Stedelgke regering aan de Studenten uitgereikt. — 2. Bron-' 
zen gedachtenispeoning door de Curatoren aangeboden aan alle deelnemers 
aan den optogt. Twee afbeeld, op 1 bl. Lith. znd. nm. br. 8'. Get. PI. IL 
Uit: Lastdrager, Nieuwste Geschied. VI. Bij den Heer A. v. Stolk. 

6963 5 Juiy. Afbeelding der R. Kath. Kerk de Ster in de Spinhuissteeg te 
Amsterdam, versierd bij gelegenheid der viering van het 200jarig be- 
staan der Augustijner Statie te Amsterdam. (Lastdrager, Nieuwste Ge- 
schied. VI. 367.) — Teekening in kleuren naar het leven door Q, Lam," 
heHê. Hg. 29, br. 26 dm. 4^ Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

6964 33, 93 ffept. Twee ongen^. afbeeldingen van verbrande huizen op den 
Nieuwendijk te Amsterdam na den brand van 22 en 28 Sept. (Lastdra- 
ger, Nieuwste Geschied. VI. Aauteek. 126, 27.) — (1) Het knis van 
J. Potharst. — (2) Het Café du Nord. — Beide lithogr. znd. nm. met 
3 reg. onderschr. br. 4^. 

HL ^ 



S34 Schipbreuk v. d. Willem I. — Dood d. Koningin. 1887. 

6966 Panorama v. Saltzburg door J. M. Satler, opgesteld op het Leidtwa- 
plein b^ den Schouwburg. 1886. — Panorama van Amitexdam op het 
Leidsche plein in 1818. Teekening ran O, LamherU, — Beide b^ den 
Heer J. W. Wurfbain. 

6966 1839. Nederlandsche i^lmanak v. 1837. *- Bovenaan 2 afbeeldingen 
van het Nieawe Entrepotdok te Amst. Lith. v. LesguerroU en G9.br. foL 

6967 (^Irt.) Afbreken vao de Haarlemmerpoort te Amsterdam. — Twee ge- 
zigtenvande (onveranderde) poort omstreeks 1770; het eene van den. Bui- 
tensingel door E, Schoute; het andere van het Haarlemmerplein, door 
C, Philijps, Beide met adres van P. Fouquet Jr. Ieder hg. 28, br. 86 dm. 
br. foi. Uit den: Nieuwen Atlas van Amsterdam bi|i Fouquet. — Hiarb^: 
Vrijmoedige bedenkingen bi|j het sloopen der Haarlemmerpoort in Mrt. 
1837. Met adres v. T. Wiering in de Binnenbrouwerstr. foL 

6968 (5 Mei.) wSchipbreuk van het stoomschip WiUem i" op de Lueipara- 
eilanden. (Lastdrager. VIII. Bgl. 351 ; Staatscour. 1837. 301 en 802.) ^ 
Links 2 boven de zee uitstekende klippen van Lncipara, regts de stoom* 
boot. Lith. naar </• H, Koekkoek door if. /. Boeker, br. fol. 

6969 jiHet verblgf der schipbreukelingen van de gestrande stoomboot Willem I 
lybp de koraalplaat Lucipara." — Op den voorgrond het strand van 
het eiland, waarop veleu der bemanning en kisten met victualiën enz. 
aan land gezet zijn; links het gestrande schip. Lithogr. van /. Ver^ 
hoesen en Co \a Amst. br. fol. Hierbg eene afzond, gelithogr. beschry- 
ving. 4% 

6970 Afbeelding van het eiland Lucipara, met aanduiding van het punt, al- 
waar de stoomboot strandde. Boveuaan eene vergrootte afbeelding iMt 
aanduiding der verschillende tenten v. de geredden. Onderaan links een 
kaartje van den Ind. Archipel. Naar de origineele teekeningen door éénen 
der lotgenooten op de plaats der schipbreuk vervaardigd. Lithogr. met 
adres van JT. ïuhri, br. fol. Hierbg 8 uittreksels uit het Algem. Han- 
delsblad, waarin een verhaal der schipbreuk. 

6971 8 Jaiy. «Afbeelding van de illuminatie van het stadhuis te Botterdam 
»bg gelegenheid der komst vau Z. M. onzen geliefden Kouing." — Af- 
beelding van den voorgevel, waarvoor vele toeschouwers staan te k^ken. 
Lith. door D, Welle met adres van J. B. Ulrioh. br. fol. 

6972 (13 Oei.) a, Doodsberigt der Koningin der Nederlanden, overl. 12 Oot 
1887. (Lastdrager, Nieuwste Geschied. VII. 182.) In: Bnitengew. Ned. 
Staats-Cour. v. 1^ Oct. — h, Treur-dicht op het afsterven door en met 
adres van •/. B, Vlriek, te Bott. fol. — e. Een dergelijk stuk in pnaa. 
Gedr. by T, C, Eoffere aldaar. 

6978 a. Programma pour 1'inhumation de Sa Majesté Fred. Lonise Wilhélmine 
Beine des Pays-Bas. 4 blz. fol. — h, Hetz. programma. HoIL In : Nederi. 
Staats-Cour. v. 24 Oct. — c. Hetz. overgedr. uit de Ned. Staata-Coar. foL 

6974 Calligrapbische teekening ter nagedachtenis van de overledene Koningin 
Fred. Louisa Wilhelmina v. Prnissen. Onderaan een 9 reg. vera in 8 ng. 
Door A, Steenbeek, Hg. 85, br. 45 dm. br. foL 

6975 Gedenkpenning op den dood der Koningin. Lith. snd. nm* 8*. In: Last- 
drager, Nieuwste Geschied. VL 



1887,38. ËegrafenU der koningin, en:^^ 1!S5 

S07B t6 Oef. «PlQgtige ter aarde bestelling Tan H. M. de KoDingtn der 
«Nederlaiideii, op den 26 Oetobei 1887." — Oe»gt op den weg van 
'sHaire naar Delft met de begrafenisstoet in 7 r^en boven elkaftr. In een 
rand met liet portret der Koningin borstb. in med. bovenaan. Lith. 
▼. ir. J. Boeker met adres van H. Zangers, br. fol. — Hierb^ een 
verkl. kopte van de plaat, in omtrek, met eene verklaring van den 
stoet, gen*. 1—28 onderaan, br. 4^. en een Berigt van inteekening, 
2 bis. 4«. By den Heer Mr. S. v. Giyn. 

6977 «Pl^gtige Optogt der Begrafenis van w^len H. M. Fred. Lonisa Wil- 
iphelmina Koningin der Nederlanden" ecz. — - Afbeelding van den stoet 
in 7 r^en boven elkaAr, met kort ondersohr. onder iedere groep. Lith. 
and. nm. hg. 89, br. 49 dm. br. fol. — Hierby: De 26e Oct. of Be- 
schrgving van den plogtigen begrafenisstoet, enz. 'sGrav. S. de Visser 
en Zn. 1887. U^. 

Ii978 Hets. anders. — Gesigt op de Oroote Ifarkt te Delft, alwaar de stoet 
in 5 rqen boven elkair afgebeeld is. Deze voorstelling is omgeven door 
een zinnebeeldig randwerk van bloemen enz. met de wapens van Neder- 
land en Pmissen, het portret der Koi^ingin bovenaan en de grafkelder 
te Delft beneden. Lith. naar F. Adam Lemercier, Benard et Co met 
adres van F. Desterbecq. gr. br. fol. 

0979 (19 lUmw.) Begrafenis der Oravin de St. Leti, Hortense, ex-Koningin 
van Holland, in de kerk te Rneil, overleden den 5 Oet op het kasteel 
Arenenberg. Afbeelding der begrafenisplegtigheid in de kerk« Met on- 
dersehr. : «Cenvoi d*Hortense & Baeil." — Lith. naar Tirpenne en B^^t 
door Lemereier, Benard en Co, fol. 

0980 1838. (Jaü.) «De Maas voor Rotterdam in 1838." — Gesigt op de 
Maas, die door tal van kramen, carrousels, tenten, arren en schaatsen - 
rgders bezet is. Lith. naar C, C, A, Loet door S, de Fisser, Met adres 
?an S. de Visser en Zn. te *sHage. br. fol. — Hierbij een gelith. Berigt 
V. inteekening kl. 4^. 

6981 (18 Febr.) tiet afbreken van de onde Benrs te .Amsterdam. — Gezigt 
van het Bearsgeboow, waarvan nog 3 bogen staan en de andere afgebro- 
ken zijn. Teekening naar de natanr in zwart kr^'t door A, BrondgeesL 
Hg. 25, br. 35 dm. br. fol. — Bij den Heer J. W. Wnrfbain. 

6982 Heti. gezien van de zijde van het Rokin ; van het gebonw z^n alleen de 
6 pilaren zigtbaar. Teekeêing in O. I. inkt door (?• Lamberts, Hg. 20, 
br. 29 dm. br. 4<!. — By den Heer J. W. Wnrfbain. 

6983 April. Voorwaarden van deelneming in eene sociëteit te Amsterdam, met 
hoofddoel het bevorderen van de kennis der natnnrl. historie onder den 
naam : Natura Artiê Magittra^ te vestigen in de plaats Middenkof in de 
Plantage, Middenlaan, hoek Prinsengr. N® 6874. — Voorts hierbij een 
be^js van Honorair Lidmaatschap, 1838. — Bij den Heer J. W. Wnrfbain. 

6984 1 Jaay. Afbeelding van de met 6 psarden bespannen galakoets en be- 
geleiding, waarmede Baron v. d. Capellen, als buitengewoon gezant hg 
de krooning van Koningin Victoria naar het Koninklijk hof te Londen 
geleid werd. Met 5 reg. Eng. ondersehr. Lith'. naar en door W, N. Vear 
te Londen, gr. br. fol. Gekleurd, 



St96 Brand van de Eerk ie Hoorn. — Varia. 18t8 

6985 3 Ang. «Het verbrandea en instorten des torens TBn de Oroote kerkte 
„Hoorn." (Lastdrager, Nieuwste Geschied. VIII. Bijl. 851.) — Oengt 
van het plein voor de kerk bjj den hoofdingang, terw^l de toren links 
omvalt; regts een werkende brandspait en toeschonwert. Lith. naar 
S. Jlan door ff. J. Bac'cer. Bg. 85, br. 45 dm. br. fol. 

6986 Afbeelding van het raim der Groote kerk te Hoorn véör den bnnd op 
3 Ang. 1838. Lith. znd. onderschr. naar G, Uyé den Mi^pen door ff.J, 
Boeker. Hg. 48, br. 88 dm. fol. 

6987 Afbeelding van het rnim der Groote kerk na den brand. Lith. natr F. 
JoUy door ff. J, Bader. fol. Pendant der voorg. plaat. 

6988 Plattegrond . en doorsnede van de zaal op de plaats van de Burgt (te 
Leyden) ter feestviering van de Sjaarlijksche Bennie van ood-Stadenten. 
(Lastdrager, Nienwste Geschied. VIII. 231.) — 2 Lith. door {S.) «. d. Faamo. 
br. fol. Gem. : Bijl. IV, a en h. Uit : Gedenkb. der Bennie ? 

6989 (J^ept.?) |,Monsiear Vaatrin sur Ie cheval de bronze." — Spotprent op 
den directeur der Fransche opera te 'sHage, Vantrin, die w^ens iqn 
plotselini; vertrek naar Pargs, hierop voorgesteld wordt, als rgdende op 
een bronzen paard naar de maan. Oader den am heeft hiy een boek, 
get.: «L'art de voler sans ailes," terw\jl een aantal poppen en klompen 
aan zgn rokspanden hangen. Beneden staan eenige schnldeisehers en 
maziekanten 'zyn vertrek nastarende, onder verschillende nitroepen, loo 
als : «Il sait voler dans les formes. — Il n'y a plns de théfttre qn'è 
wParis,'' enz. Lith. znd. nm. br. fol. — In de destgds zeer vermaarde 
opera van Auber, genaamd: Cheval de. bronze, komt een paard voor, dat. 
ieder, die zich daarop plaatst, niar de maan voert. 

6990 6 Nept. jyRepresentatiou dn 7 Sept. 1838, cinq henres dn soir . . . par 
jyordre de Mr. Ragaeuot : Rel&che on les cabalenrs enfoncM 11'* — 
Gezigt op het plein voor den Koniokl. Schonwbnrg te 'sHage, alwaar 
op eene der deuren een affiche van de opera : La Juive, en de aankondi- 
ging van het niet geven der voorstelling aangeplakt is. Voor de denr 
eene menigte menschen, waaronder links eenige mnziekanten, regts 
eenige Joden. Lith. znd. nm. met bovenst. 3 reg. onderschr. br. fol. 

Be Heer Baguenot, een der actenrs aan den Schouwburg, weigerde dien 
avond z\jn rol in La Juive te vervullen, waarop de directeur in plaats 
van een ander stuk te geven, zooals h\j verlangd had, liet aanplakken» 
dat er geene voorstelling zoude gegeven worden. Zie Journal de la Haye, 
N» 214, 8 Sept. 

6991 (14 !%ov.) Voorvallen in het vermaarde genootschap Boctrima et Ami-- 
citia te Amsterdam» vertoond en verklaard op het bal bij de viering van 
het SOjarig bestaan. — 9 kl. 4' teekeningen bg het gedicht (van Mr. 
J. V. Lennep): «Een nieuw lied," in: » Feestviering van Doctrina et 
«Amicitia." Onuitgegeven bundel gedichten bg die gelegenheid. — Bg 
den Heer J. W. Wnrf bain. 

6992 (30 1%'OT.) «Vgfentwintigjarig Gedenkstuk der regering van Willem I door 
a «de redactie van het dagblad : de Avondbode. Opgedragen aan het vader- 

«land.'* — Titel met Igstwerk in hontsn. naar J. F. Tetar v. Elven 
door R. J, V. Arum^ benevens 1 blz. in boekdruk, bevatt. een kort overzigt 
der voornaamste gebeurtenissen van 1818 — 38, en middenin een goe^ 



183& Zinneprenten op de 25jarige regering van Willem I. 237 

gelgkend portret in borstb. van Willem I in lith. znd. nm. — Hierbq 
nog een verslag der feestviering te Scheveningen, enz. In : Dagblad van 
'sGravenh. van 30 Nov. en 8 Dec. 
i Hetz. Gonddrak op zwaar pap. 

6993 Hetz. anders. — Caliigraphische ztnneprent, bevattende al de coupletten 
van het: Wien Neerl. bloed in verschillend gefig. letters en versierd met 
de portretten der Nederl. Stadhouders en leden van het Kouinkl. 
huis en meerdere zinneb. voorstellingen. Lithogr. naar, door eu met 
adres van C, Metgnenat^ Oude I>oeleQstr, N® 8 b^j de Hoogstr. te Amst. 
gr. fol. — Hierbij afzond, gelithogr. : Uitlegging en beschrijving in fol., 

. benevens een gelith. fierigt van inteekening in 4fi, 

6994 Hetz. anders. — Een vers, beginnende: „Gods beste zegen daal," enz. 
in gefigureerde letters, omgeven door velerlei zinnebeelden. Lith. naar 
B. J, Oudenampsen, 1838 door Lesguerrois en Co. gr. fol. 

6995 «Herinnering aan de 25e veijaring van de komst des Prinsen v. Oranje 
a «(den tegenwoordigen Koning der Nederlanden) door de natie geroepen 

«om de regering dezer gewesten te aanvaarden," enz. — In het midden 
een fraai portret des Kouings, borstb. v. voren en regts. Grav. znd. nm. 4®. 
Met boven- en onderschr. : «Dat God Koning Willem behoede 1" en 
bovenst. 9 reg. opschr. boven het portr. ter weerszijden en onderaan een 
histor. schets van de vorsten die over Nederland geregeerd hebben, in 
boekdr. b^j C. A. Spin voor Nayler en Co. te Amst. gr. fol. 
b Hetz. in gouddruk. — Beide bij den Heer Mr. S. v. G^jn. 

6996 Zinneprent op de 26jarige regering van Kon. Willem I. — In het mid* 
den een portoet van den Koning, borstb. me^ den koninkl. mantel, waar* 
boven de Wijsheid, Moed, Regtvaardigheid enz. afgebeeld z|jn ; onderaan het 
Nederl. wapen. Ter weerszijden 8 afbeeldingen van merkwaardige gebeurte- 
nissen, alles omringd door arabesken en calligraph. figuren. Lith. door 
ff. J, Boeker met adres van H. Zangers. Hg. 44, br. 53 dm. br. fol. 

6997 Zinneprent op hetz. — Boven op eene estrade staat de Koning in een 
a hermelijnen mantel, omgeven door de Wisheid, de Waarheid, de Gods- 

dienst, enz. Links meer naar voren zit op een afzonderlgke zerk de 
Nederl. maagd met den. Nederl. leeuw. Zeer slechte lithogr. met 5 reg. 
onderschr. naar en door J). Weüe. gr. fol. 
b Dezelfde plaat. Gekleurd. By den Heer A. v. Stolk. 

6998 «Stedew\jzer en Kaart van Nederland, benevens eene afbeelding van de 
«in hetzelve volgens het nieuwe stelsel gangbare munten. Amst. J. Vurt* 
«heim en Co. 1838." br. fol. Gekleurd, 

Deze kaart wordt hier genoemd, omdat zjj de afbeelding bevat van het 
Sgnldenstuk, gouden tientje en gouden 5guldenstuk, welke dubbele stand* 
aard werd aangenomen den 28 Sept. 1816, afgeschaft den 26 Nov. 18474 
en den 6 Jun\j 1875 weder op nieuw aangenomen. De 3guldenstukken 
werden ingewisseld in 1845. Zie N^ 7135. 

6999 Zï. Dee. «Bouwkundige afbeelding van het monument, opgerigt in de 
«Groote kerk te Dordrecht ter nagedachtenis van den ridder J. C. Scho- 
«tel . . » overleden 21 Dec. 1888,'* beroemd zeeschilder. — Lith. naar 
O, N, Itg door H, J. Boeker, gr. fol. — Bg den Heer Mr. S. v. Gign, 

7000 Dez. voorstelling verkl. Lith. van. E. Pennock. kl. fol. 



2te Vai^i ttH 

7001 (10 Oef.) Spotprent op: C. Seyn, Klerk, J. C Baeker, 8e iOerk ter 
a Seeretsrie, en S. ▼. d. Patnw, Arohiteet, alle te Leiden. — OndiBnutn in 

het midden staat Seyn, onder den eenen arm sehilder^en, onder den an- 
deren 2 boeken dragende ; achter hem liggen eenige leldtaaiiilieden en 
zakken met geld, doelende op zQn hartatogt voor schilderyen en rariteiten, 
ten gevolge waarvan hq de stadskas beroofde. — Links staat een bakker, 
die zakken met geld nit den oren haalt, doelende op de liefhebberij van 
Backer voor prachtwerken over natnnrl. historie en snnifdosen, ens., die 
dientengevolge de stadskas aansprak. — Regts staat een paanw afgebeeld 
b\j een bergje, waarop een koepel, doelende op v. d. Paanw, die overdre- 
ven ingenomen was met het door hem ontworpen en aangelq;d plantsoen, 
henveltje en koepel bij Leiden. Lith. v. BeHerheeq, br. fol. 
De diefstallen van Seyn, ten bedrage van f 124,000, en van fiaeker tot 
ruim ƒ 11,000, werden 10 Oct. 1838 ontdekt en aangegeven; de laatste 
werd 22 Apr. 1839 veroordeeld tot tepronkstelling, 6 jaar tnchthnisatraf 
en boete; de eerste 27 Sept. 1839 tot 10 jaar tachthnis. Zie Weekbl. v. 
h. Regt. 1839. 
b Dez. plaat. Gekleurd, 

7002 Spotprent op C. Seyn, die door 2 agenten naar de gevangenis gebnigt wordt. ' 
Op den achtergrond een venduhnis van menbelen, alwaar eenige vrouwen 
uit de volksklasse dansende hare vreugde over z^n arrest beinigen. Met 
2 reg. onderschr. : «En hg komt niet weerom,'^ enz. Lithogr. znd. nm. 
Met adres van L. Springer, br. fol. Gekleurd, 

7003 (1989. JuiitJ?) Amstordamsche Omnibus Onderneming van Jonker e. s., 
geprivilegeerd door de HoU. IJzeren Spoorweg Maatschapp^', begonnen 
in den zomer van 1839, doch spoedig gestaakt. — 0.jyReglement der 
„Amsterdamsche Omnibus Onderneming." — Bovenaan de afbeelding 
van een der 18 Omnibussen ; onderaan de opgave der ritten en kleuren 
der omnibussen, en afbeelding van het betaalmerk van 20 cents. Lith. 
znd. nm. br. 4**. Hoogst zeldzaam. Bij den Heer R. W. P. de Vries. — 
h. «Omnibus Kaart of Nieuwe plattegrond der Stad Amsterdam, waarop 
„alle . . . omnibusliniën,''^ enz. Amst. 6ebr. Diederichs en J. Sllerman. 
Lith. znd. nm* Ter weerszoden in boekdruk het reglement en beschry ving 
der I^nen door de stad. br. fol. S^er zeldzaam, 

7004 Afbeelding van den knstlichttoren op Schouwen, gebouwd in 1839. Lith. 
door L, Valk bij Koole en Roest te Midd. 8<». Uit ? 

7005 (17 Jaiy.) „Ontvangst van Z. K. H. den Erfprins met zyne Gemalin 
„aan het paleis van . . . den Prins v. Oranje/' te 's Hage, op 17 Jniy 1839, 
na hun huwel^k, gesloten te Stuttgart den 18 Jun^. (Kemper, Geschied. 

11.500.) — Lith. V. H. J, Boeker, br. 8<*. Uit: Leeskabinet P — Hierbg 
een afzond, gedrukt "programma der feestlQkheden bij den intogt, b\j 
J. Belinfante, *sHage. 4fi, 

7006 19 Nept. „Plegtige inw^ding van den Yzeren Spoorweg tussehen Am- 
lysterdam eu Haarlem. Gezigt van het Station aan de Haarlemmer trek- 
„vaart bij Amsterdam." — In het midden de Haarlemmer trekvaart. 
regts het- station, alwaar de trein onder begeleiding van muziek afrydt» 
regta een menigte toeschouwers. Lithogr. naar 3f. Mourot door Jkêgutr-^ 
rots. Hg. 40, br. G4 dm. br. fol. 



184». Varia. 389 

7007 31 Oei. «Plegtige optogt van Z. M. den Komng der Nederl. tgt de 
«opening der zitting van de Staten-Generaal, op den 21 Oct. 1889 te 
jv'sHage." — Gezigt op het Paleis in het Noordeinde, vanwaar het r^tuig, 
waarin de Koning, en z^ne 2 zoons gezeten z\jn, wegr^'dt. Lithogr. b^ 
Gebr. v Lier, Hg. 47, br. 61 dm. br. fol. 

7008 (IdéO?) Afbeelding van het monnaient op het bolwerk te Maastricht, 
opgerigt voor Lait. Gen. B. J. C. Dibbetz, opperbevelhebber der vesting 
van 1880--89, overl. 80 Mrt 1839. Lith. naar F, Barbiers door 
ff, J, Boeier, gr. 4^. B^ den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7009 Zeden en gewoonten. -* Albeelding van een oploop te Amsterdam, waar- 
8ch\jniyk in de Onde Doelenstraat met gezigt op den Paleistoren. — Met 
onderschrift: «Een Amsterdamsch stanctje." Grav. znd. nm. met randw. 
br. 4fi» — De hierop afgebeelde omnibus bewast dat het in of kort uk 
1889 behoort. 

7010 1840. .8 Febr. Maskerade der Leidsche Studenten op den dies natalis 
der Hoogesehool, voorstellende den intogt van Hertog Jan v. Begeren 
binnen Leijden op 18 Aug. 1420. — Serie van 18 /^ aaneenbehoorende 
bladen; tezamen lang 6.29 meter, hg. 23 dm. Lithogr. znd. nm. meU 
uitlegging op den omslag der 126 groepen. Met adres van Mej. Schren- 
der te Leiden, kl. br. fol. Van deze afbeeld, bestaan ook fraai gekleurde 
exz. — Hierbiy een aanplakbillet dezer maskerade. 

7011 Hetz. anders. — Afbeelding van den stoet in 3 r^en boven elka&r, met 
a eene denkbeeldige voorstelling van Leiden in de 15e eeuw. Het geheel 

omringd door een rand van arabesken en wapens, enz. Lithogr. van 
B, J, Boeker met adres van P. Engels, gr. br. fol. 
b Dez. plaat Gekleurd. — Zeer zeldzaam. Beide bij den Heer Mr. S. v. G\jn. 

7012 9Z Joiy. Viering van het 50jarig bestaan van het Instituut voor 
Doofstommen te Groningen. — Herinneringsplaat, uitgereikt aan de kwee- 
kelingen van het Instituut. Bovenaan een gezigt op het Instituut en 
het gedenkteeken voor Guyot. Lith. van J, Oomkene fol. Bg den Heer 
Mr. S. V. Ggn. 

7013 (4 los.) vSchets van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Buiten- 
«gewone zitting van 1840." (Kemper Geschied Dl. Hl, 207.) — In het 
midden de platt^rond, terweêrszijden eene alphabetische Igst der leden, 
onderaan de leden gerangschikt volgeus de provinciën. Lithogr. door 
ff. Beding by A, P. v. Langerhuijten, br. fol. 

7014 (6 Nftpt.) Afbeelding van het monument voor Prof. J. U. v. d. Palm 
in de St. Pieterskerk te Leiden, den 8 Sept. 1840 onthuld. Naar endoor 
(/• B. Tkar v. Elven, fol. By den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7015 9 Oei. «Abdicatie van Z. M. Willem I op het Loo, 7 Oct. 1840.*' 
(Kemper, Geschied. Dl. Hl, 306.) — Begts in het midden staat de Koning 
voor eene lange tafel, met den Prins v. Oranje aan zgneregterzgde; om 
hem heen en voor de tafel staan verscheidene hovelingen, diplomaten, 
enz. Lithogr. v. Soke te Amst. Hg. 25, br. 29 dm. br. ifi, ffoogst 
Zeldzaam, Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

7016 a. Proclamatie ^van Willem I, waarbg hg afstand doet van den troon. 
Plano. — b. Proclamatie van Willem II, waarbg alle burge^l. en milit. 



240 Spotprent op Willem I. — Willem II te Amsterdam. 18ld/ 

ambtenarem in hanne betrekkingen bevestigd worden. Plano. — «.Stwts- 
Courant v. 8 Oct. 1840, bevatt. beide genoemde proclamaüön beneveni 
eene 8e waarb\j de kroon door Willem II aanvaard wordt. fol. — d. Brief 
aan de leeraars der Protest, keric ter uitnoodiging om voor densieuwen 
Koning en zijn gezin zegen af te smeeken fol. 

7018 Spotprent op den troonsafstand van Koning Willem L — «Vriend* 
«schappelijk vaarwel." — £en oude heer (kaaswinkelier) met reis- of 
geldzak op den schouder, met een ander in gesprek; links x^n boter- 
en kaaswiakel, die uitverkocht wordt, eaz. Onderaan eene zamen^raak 
tusschen Willem en Piet in 2 kol. Lithogr. znd. nm. br. fol. — Hier- 
bij: The penny Satirist v. 24 Oct. 1840, waarin eene houtin. met op- 
schr. : jyAbdication of the Bntch King," enz. — Zie de platen OFer 's Vor- 
sten huwelijk op Febr. 1841. 

7017 Spotprent op het vertrek van den ex-Koning naar Prulssen. -» Op de 
grenzen van Pruissen en Nederland staat de Vorat, met een geldzak op 
den schouder, zijn geboorteland vaarwel zeggende, terw^l de Gravin 
d'Ouhremont hem voorttrekt. Met 2 reg. onderschr. : „K tous les coeors 

* «bien nes que la patrie est chère ! 1" Lithogr. van ZÜuerb (?) te Leuven, 

br. fol. Get.: Galerie hütorique N® 2. (I>]^ 1 is zeker de andere plaat 
Fe rséverance. Zie Febr. 1841.) Zeldzaam, — Hierbij een scherp gefin- 
geerd Tooneelaffiche over beider huwelijk. HS. uit dien t^d. 4", bene- 
vens een krachtig schimpdicht van 7 coapletten, beginnende: «Nu 
;; scheurt het marmren grafgesticht," enz. 8®., wat destijds aan vele voor- 
name ingezetenen per post werd toegezonden, en welks maker onbekend 
bleef. — Volgens de Bosch Kemper werden dergelijke 8chim[.schriften 
eu spotprenten verspreid eu uitgegeven door den ontslagen officier An- 
dringa de Kempeuaer. 

7019 (34 ;\ov.) Afbeelding vau den gedeuksteeo, ter eere van C. R. Th. Baron 
Kraijenhott' in den keelmuur van het thans gesloopte fort Kra^enhoff te 
Nijmegen ingemetseld. — In het midden eene schets van den grafkelder 
in het forti onderaan eene kopie van het grafschrift op densteen: Fraaye 
bouwk. teekening in kleuren znd. nm. gr. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7020 27 \o\. «Ontvangst vau Z. M. Willem II bij 't station der Haarlemmer 
«Spoorweg buiten de Willemspoort te Amsterdam op den27Nov. 1840.'' 
Op den voorgrond de Kouiog, te paard stijgende; regts eene eerewacht 
te paard ; op den achtergrond links het station. Slechte lithogr. znd. nm. 
met adres van A. Judels te Amst. br. fol. — Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

7021 «Intrede van Z. M. in de Willemspoort te Amsterdam op den 27 Nov. 
«1840." — Links de Willemsjioort, waarbij de Koning te paard door den 
Burgemeester en de Raadsleden gecomplimenteerd wordt ; regts de koets 
der Koningin. Lithogr. naar IL Craeyvam^er door R, «/. Sacker, smal 
langw. fol. Uit: Eng. Gerrits, Gedenkb. d. Inhuld. v. Willem II. HaarL 
1841. gr. 8^ 

7022 Hetz. anders. . — In het midden de Willemspoort, waardoor de Koning 
rijdt; op den voorgrond de eerewacht eu kavallerie, die vooraan den 
stoet rijjden;. links op den achtergrond het rijtuig der Koningin. Slechte 
lithogr. znd. nm. met adres van A. Judels te Amst. br. fol. 



18ia Inhuldiging van Wülem U. 241 

70SS^H6ts; anders. — Gasigt op de nienwe, naar den Koning genoemde. 
Willemspoort, terwQl het rijtiiig, waarin de Koningin gezeten is, en 
dat door den Koning en zgn g&volg te paard voorafgegaan, wordt, 
er door r^dt. Lith. door W, C. Maynenat, br. fol. 

7024 »Z. M. op het Paleis te Amst. aangekomen." — Gezigt op den Dam. 
Lith. V. ff, J. Boeker, br. 8». Uit : Leeskabinet. 

7025 38 WoT. ;;Staatsie Trein te voet Z. M. Koning 'Vfülem II van het 
lyPaleis na {jsicS de Nienwe Kerk vergezellende b^ de Plegtigheid der 
jylnbnléiging. 28 Nov. 1840." — Midden op den Dam voor het Paleis de 
stoet, die naar de Kerk trekt, gaande de Koning onder een troonhemel, 
gedragen door 4 kamerheeren ; regts een groote eerepoort en toeschou- 
wers. Slechte lithogr. met adres van A. Jndels te Amst. br. fol. 

7026 «Plattegrond van de Nieuwe Kerk der Stad Amsterdam, ingerigt voor 
ffde plegtige Inhuldiging." — Lith. door en met adres van Gébr. v. Lier 
te 's Hage. br. fol. 

7027 „Inhuldiging van Z. M. Willem II in de Nieuwe Kerk te Amst." — 
In het midden de troonhemel; lioks de zetels der Koningin en Prinsessen; 
op den voorgrond de preekstoel. Lith. naar Albertine V, geb. II. door 
W, C, Magnenat. br. fol. Pendant van N<» 7028. 

7028^ Hetz. anders. — Op den voorgrond de troon en de koniog zwerende. 
Lith. naar R, Craeijvanger door C, C, A, Loêty bij H. J. Backer. smal 
langw. fol. Pendant v. 7021. Uit: Eng. Gerrits, Gedenkb. der Inhul- 
diging van Willem II. 1841. gr. 8^. — Hjerbg een Vrengdelied bQ de. 
troonsbeklimming. Rott. J. B. Ulrich. fol. 

7029 Hetz. anders. — Op den voorgrond links de preekstoel; in het midden- 
a mim vele genoodigden. Slechte lith. znd. nm. met adres van A. Jndels 

br. foL Pendant van 7025. 
b Dez. plaat, slecht gekleurd. Beide by den Heer Mr. S. v. G^jn. 

7080 Hetz. anders. Regts de koning zwerende, onder den treouhemel; op den 
voorgrond en links de aanzienlijken enz. Lith. naar Berckkaui door O. 
CouHeoM b^ L. Léüèqtiê te Amst. br. fol. « 

7031 Hetz. anders. De troonhemel regts enz. Lith. door ff, J, Backer. br. 8°. 
Uit: Leeskabinet. 

7032 Zinneprent op de troonsbest^ging van Willem II. — Zqn portr. borstb. 
met den Koninkl. mantel, ter weerszijden 8 afbeeldingen van de door 
hem b\jgewoonde gevechten, zijne inhnldiging en de troonsafstand van 
Willem I. Overigens dezelfde ornamenten als die van No 6996, waar- 
van deze een pendant is. Litbogr. v. ff. J. Backer met adres van H. Zan- 
gers, br. fol. 

7033 Lofdicht op de troonsbestijging van Willem II en zijne gemalin, in 
6 coupletten van 6 reg. door Mr. J. Bergman, kantonregter te Zierikzee. 
Het vers omgeven door een rand van boekdrukwerk, en gedrukt in goud 
door de Looze en v. d, IVeijde te Zierikzee. fol. — fi^ den Heer Mr. 
S. V. Gyn. 

7034 jy Gedenkboek der Inhuldiging en Feesttogten van Z. M. Wülem II 
^1840 — 42 (door Jan J. F. Wap.) 's Hertogenboseh, J. F. Démeilnne." 
(1842) 8^. Dit zelden voorkomende werk bevat eene titel]^t w 9 ge- 

m. 31 



242 Éerewachten. — Nederl. Eleederdragien. 18I0|4L 

kleurde platen, gen* I — IX, van de Costamen en Vaandels der Eere- 
waehten. Toorts 876 en 24 blz. teVst met Belagen en Aanteekeoingen^ 
achterin de Naamlijst der Konings-Eerewachten desRi[jks, nL der plaatse- 
lijke éerewachten, die Willem ^ bg z|jne bezoeken in onderaeheidene 
steden inhaalden en begeleidden, 18 blz. 
Titelpl. Boste des Konings in randw. van de wapens der 11 profineiën ens. 

(1) Blz. 6. IV Groep. Amsterdam: Konings-Garde en Koninginne-Waoht 
Delft; Leydsche Studenten- en Bnrgereerewaoht. 

(2) Blz. 70. III Groep, 's Gravenhage : Konings-Garde en Koninginne- 
wacht; Rotterdam: Eerewaeht en Eeresloeproeijers. 

(8) Blz. 108. I Groep. Bergen op Zoom; fireda: Bnrgereerewaoht en 
Sint Joris; 's Hertogenbosch. 

(4) Blz. 151. VI Groep. Grouingsche Burgereerewaeht en Stadenten; 
Leeuwarden; Utrechtsche Studenten en Burgereerewacht. 

(5) Blz. 188. II Groep. Nijmegen, Tilburg, Grave, Eindhoven en Arnhem. 

(6) Blz. 221. Vm Groep. Delfzijl; Zwolle; Deventer; Medemblik; 
Winschoten; Texel. 

(7) Blz. 289. Vil Groep. Alkmaar, Monnickendam ; Hoorn; Purmerend; 
Edam; Grootebroek. 

(8) Blz. 817. V Groep. Goes; Middelburg; Zierikzee; VlisBingsehe 
Eerewaeht en Sloeproeyers. 

(9) Bis. 868. IX Groep. Drenthsche Eerew&cht; Assen; Maastricht; 
Roermonde ; Yenlo; Helmond. 

7035 tfDe Nederlanden. Karakterschetsen, kleederdragten, bonding en voor- 
« komen van verschillende standen. Tekst van de meest geachte sehrq- 
«vers, met gravuren van den Heer H. Brown, naar teekeningen van de 
» voornaamste Nederl. kunstenaren, 's Grav. Nederl. MaatsehappQ ?an 
«Schoone Kansten." 1841. gr. 8". — Gedrukte titel met vignet, tekst 
168 blz., benevens 42 groote platen iu houtsn. van kleederdnkgten, gen* 
1 — 42 en vele kleine houtsneden tusschen den tekst, alle naar J2. Craeif' 
vanger, ff, ten Eate, W, S. Sckmidt, M. Mourot^ C, Roehtusen, v, d, 
Zaar, L, A, Vintoeut, door H, Broum^ («7. Benetoorth? enz.) 
W^l de houtsneden de fraaiste zijn, ooit hier te lande gegraveerd en 
oitgogeven, en de beschrijving door onze beste en geestigste prozaïsten 
geleverd is, volgt hier de beschrijving van iedere plaat met tekst. 

1. Hennept) J, 9., De omroeper. Naar "R. C{raeijvanger,) 

2. — Het wafelmeisje. Naar T(en) K{ate.) 

8. H{a8ehroek,).J, P., De Zeeuwsche arbeider. Naar ten Kaie^ 

4. t{en) K{atey) De Scheveniugsche vis oh vrouw. Naar EeckhotU, 

5. R{aeehroek,) J. P., De sleper uit Rotterdam. Naar &. d. Laar, 

6. L{ennep,) J, 9., De aanspreker. Naar R. Craeijvanger, 

7. — ^ — De HoU. werkmeid. Naar N, B, 

8. JD., De doodgraver. Naar B. Craeijvanger. 

9. Hildebrand (Beets), De schipper. 

10. H(aee6roek) J. P., De straatjongen. 

11. i{m) K(ate,) De Scheveniogsche visscher. 

12. E{ase6roek,) J, P,, Het melkmeifje. Naar H, ten Kate. 



id41. Nederlandsche Eleederdragien. enz. 1^43 

18. BUdebrmd (BeeU), De aehippersknecht. 
14. !)• bwrbier. 

15. t{en) K{üte,) Het Loth. weesmei^ van 's Hage. 

16. Eiidebrand (Beets), Be hnarkoetsier. 

17. Het Noord-Brabandache mei^e. Naar E, ten Kaie Jr. 

18. *S,, De brievenbestelder. 

19. i(en) KiOte,) De hondendokter. Naar v. d, Lasr, 

20. ffifiiebroek,) J, P., De haringkooper. Naar (7. Roekuuen» 

21. t{en)/K{fliet) De daivenmelker. Naar v. d» Laar, 

22. H{(nibroek,) J, P., De achaatsenrgder. 

28. t{en) K{aU,) Het Lath. weesmeiqe v. Anut. Naar L. J. Vinteent, 

24. D., De kolver. Naar v. H{ove t) 

26. Hüdebrand (Beets), De Limborgsche voerman. Naar C, Boekuisen, 

26. L(emmép,) J, v.. De kruier v. Amsterd. Naar M, M(ourot,) 

27. HUdebrand (Beets), De Markenaehe visscher. 

28. t{en) K{aie,) De klapperman v. 's Hage. Naar t(en) K(ate,) 

29. H{ase6rofky) J, P., De schoorsteenveger. Naar H, ten Kate, 

30. 9. D{am) v, I{tselt) De liefhebberijjager. 

)1. HUdebrand (Beets), De jager en de poisdrager. Naar «. d. B^ergf) 

52. De Leydsche peiieraar. Naar ten Kaie, 

38. «. J>(aM) V, J{sselt) De koffijhni^ongen. 

84. Hiflsebroeky) J, P., Be hoQesjnfvrouv. Naar Mourot, 

35» L{ennep,) J, v„ De kweekeling voor de zeevaart. Naar X. itf. Vinteent. 

86. H{a8ebroek,) J. P., Devischvronw v.Arnemoiden. Nux E, ten Kaie Jr, 

87. Kneppelhout, /., De pofferljesbakster. Naar IT. ^m Kate Jr, 

88. B{ergh,) S, J. v, d.. De kruidenier. Naar Jt. dfanrot, 

89. E{fltebroek,) J. P., De zakkendrager v. Botterd. Naar W. E, Sekmidt. 

40. B{erghy) S, J, v. d.. De kleerenjood. 

41. HUdebrand (Beets), De Nd.-Holland8che boeriu. Naar M, Mourot, 

42. — ^— De Nd«-Hollandsche boer. 

Behalve deze 42 platen bezit ik nog de 4 volgende (ongen**) houtsneden, 
die voor dit boek gemaakt waren, doch waarvoor geen tekst bestaat^ en 
die ook niet uitgegeven z^d, wegens den spoedigen val der Maatschappg 
van Schoone Kunsten, die het werk uitgaf; het z\jn de volgende: 

(1) Student Naar C, Bochuiten door L, Verveer, 

(2) Dorpsscboolmeeater. Naar S^ere, 

(3) Groentevrouw. Naar /. E, v, Eove, 

(4) Botboer. Naar M, Mourot, 

7036 1841.8, 9 Febr. «Nacht van 8 op 9 Febr. 1841 (Soo. Min.)'* te Lei- 
den. — Gezigt in de Studentensociëteit Minerva tegen het einde der 
viering van den dies natalis. Op deu voorgrond 4 dronken studenten aan 
een tafeltje, waarvan er een w^n in z^n hoed laat loopen. Lith. n w i r 
O, Verainj {A. Ver EeuU). br. 4fi, Eoogst aetdeaam. Bq den Heer Mr. 
S. V. G^n. 

Dez. voorstelling komt in omtrek voor in de origiiieele uitgave ftn 
(J. Kneppelhouti) Studententypen en Studentenleven, door Klikspats. Leid, 
1841. 8*. 



244 Spotprenten op WiUem I. — ïniogten, enz. 

7037 19 en 19 Febr. , Album van het Oekostanieerd Bal, 17 en 19 Eebr. 
„ISiK 'sGrav. J. P. Beekman He. 1841/' — Gelitk. omslag, iiOioadeBde 
6 fraai gekleurde ongen*' afbeeldingen van iieeren- jen dameacoainmeB. 
Alle lith. uaar v ffove door J. P. Beekman, gr. éfi, B^ den Heer A. 
T. Stolk. — Dit feest en l>al is .gfigeven b\j gelegenheid Tmn bet 25jarig 
hnwelgk des Konings. 

7038 (1 9 Febr.) Spotprent op het huweiyk van den Gxaaf v. Nasaan (Willem I) en 
de Gravin d'Oultremont gesloten 17 Febr. 1641 te BerïiJB. (Kemper, Ge» 
schied. Dl. IV, 69). «Het huishouden van Willem Kaaskoper.'* — 6 ongen* 
voorstellingen, ieder met 1 reg. onderschr. Li^Mgr. znd. mn. met 
adres: Kerkstr. b^ de Leidsohestr. N* 264 (Amfit.) fol. 3ekhuum, 
(1) Wim redt zijn g.. — (2) Wim doet de afiaive over. — (8) Wat 
zit ik hier warmpjes. — (4) Wim komt in zwartadelaarsland. — 
(5) Wim en Jet z^n getrouwd. — (6) Jetje in gezegende omstandigheden. 
Hierb^ : Brief b\) gelegenheid van het huwel^ van WiHem Kaaskooper 
en Je^e Dondermond, 8 bl. Amst. zelfde adres. 8**. — Men zie over de 
Gcavin d'Oultremont de mededeelingen ten haren gonste in : Kemper, 
Geschiedenis v. Nederland na 1880. Dl. III. Aant. blz. 61. 

7039 Spotprent op hets. — Gezigt in een vertrek, waar links de Koning en 
dé Gravin» beide fraai uitgedost, al dansende de kamer verlaten; in het 
midden een vreemd uitgedoste Zwitser met lang haar; regts een v^ftal 
heeren. Met onderschr.: lyPerséveraDoe et courage. — O^eat 1'amonr, l'a- 
»mour, Tamonr. — La fortune fait onblier les amis." Lith. v. Jueienne 
te Bruss. br. foL Get. : N^. 1. Zeldzaam. (Zie N» 2 hiervoor N* 7017.) 

7040 S9 .^prll. «Intrede van Z. M. Willem II binnen Dordneht, .29 Apr. 
«1841.'* — Gezigt op het Stadhuis, voor welks ingang het koninkl. r^- 
tuig stilhoudt. Op den voorgrond het volk. Lith. naar «7. H, v. d. Beyden 
door F. Boffer, br. 8o. Uit: Leeskabinet. — Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

7041 1 Juntj. «Plegtige intogt van Z. M. den Koning Willem II binnen 
;,Leyden." — Gezigt op het Stadhuis in de Breestraat, waar de Koning, 
omringd door eene eerewacht met 2 banieren, aankomt. Fraairje lithogr. 
a^ar en door Arax tn Co. met adres van Scfarender en v. Baak te Ley^ 

^ . . den. His. 31, br. 38 dm. br. fol. Gekleurd. 

7042 t Jnny. «Gecostumeerde oplogt, voorstell. de ontvangst van Willem II, 
«Graaf v. Holland, Roomsch Koning, binnen Utrecht in Jan. 1249, door 
«HH. Studenten ter viering van het 25e j:iar van de herstelling der 
«Utr. Hoogeschool." — Titel in kleureadrak en 17 aaneembefaoorende 
platen van den optogt. ledere pi. hg. 80; br. 49 dm. br. 161. Lithogr. 
snd. nm* met adres van J. P. Houtman te U^, en A. Arm en Co. te 
J«eidan. br. fol. Gekleurd, 

74MS (90--B9 Joiy.) Komst van Koning Willem II met GemaUn en Kin- 

4«ren te Leeawarden in 1841. — Afbeelding der eerepoort op de Nieuwe- 

^taA m i» Dnco Martenapgp te Leenwarden. Teekening in kleuren door 

- 1^. Bmga. gr. 4^ In: Stedel. Kunstverzam. te Leeuw. 

9M4 S6 JttUi, «£ereboog (Westzijde) opgerigt te Groningen bg gelegenheid 

. . «W» d« Uö4e komst v«a Hfl. MIL de Koning en de Koningin." Lith. 

vad. nm. met adres ▼» J. Oomkens. fol. 



tMt Vmdnttencto OebeiiriMdsmi. MS 

70A5 (St Aoc^) JfbeeldiBg van den lii^ttoren opgerigt tor eere iPia J. C. J. 
▼. 8p«R^k Ie Egmond aan Zee, naw liet plan van J. D. Zoete. Met 6 
reg. HoU. otidenclur. litliogr. éoor i*. LanUer* bq Jb>y w»rw r m Co. 
£(»L B\j dea Heer Mr. S. v. O^ja. 

7046 (S« 4a4t.) OathuUiiig van bet sikmabeeld voor M. A. dè Rnyter te 
Vliaaingeo. — Afbeelding ▼. h. standbeeld «net 6 Teg. o^bvilt. Naar 
en door F, Molenaar met adres van Fr. Baia en Zn. ioL -^ Hierby 
Pfogramna van den opto^, volksgesang en Oantale b^ de oittbalMig 
gesoogen; beoevens de Catalogas der tentoonstelling van sohÜdergen, 
teekeningeo, oudheden, eoz. betrékk. dese gebeartenis. 

7047 Hetz. kleiner, met een bek om het standbeeld. Lith. zad. Bm. 4*. 

7048 Hetz. nog kleiner. Lith. van JJ. J. Baeker. S». — N» 7C46~48 bij den- 
Heer Mr. S. V. O^n. 

7049 (^ept.) II Souvenir anx soirees mosicales ehampêtres ipendant la foire de 
1,1841 au salon Fraseati d* Amsterdam.'* — Litbagr. met 8 reg. Fr. on- 
derschr. door O. F, EMrackt by Detpterroii 4>h €o. br. fol. 

7050 yGezigt op de plaats van de bierbrouwer^ etn «z^aotakerg de Gekroonde 
«Valk van v. VoUenhoven en Co. te Amsterdiam.''* — Lithogr. uitgegeven 
b^ liet 50jarig besUan der firma, vaa 1791—1841. Naar F. a de Gwif 
en /. 2). Mersèaok door J. G, L, Fieekê, Hg. S6, br. 89 dm. \st, fol. 

7051 Spotprent op den verkoop van tentoongeetelde schilderden te 'sHage. — > 
Middenin een laagw. toonbank, get. : J>e memêe Baagsehe winkeL VéXit 
dezen in bet midden staat een man met eén loil^ei, zegd^de: «StamQ 
«dit heerl^k kunstgewrooht a4 Kol.*' A«htcr hem «en kneolit, die een 
aak met geld draagt, en medef^dend noêrziet op een sehilder links, die, 
op den grond liggende, om geregtigheid smeekt. Achter disn féonbank 
staat een officier (Kol. de CevaP) met eene sohildery van Tanneur inde 
huid, aeggende : „A-Ue deze bekroonde stukken iQn nit m^a kabinet, 
«heer Graaf.'* Op den achtergrond hangen stukken v. Wappers, fieckhont 
e. a. hechte lith. znd. nm. br. fol. •^- Kan dit doelen op het kunst- 
nnasam van W. Weimar in het Noordeinde te *sUage? Zie n* 7060. 

7052 «Optoeht saar den Helicon." — Geestige spotprent op venehillende 
Nederl. diehters van minderen rang, door W. Heeker gehekeld in z\jn 
jyHippocreen-ontawaveling (anoniem te Gron.) 1638,** doch meermalen 
herdrukt. — Een optogt van 9 zonderling uitgeéoate en ip verschillende die* 
ren riydende personen best^gt langs een beigpad den Zaï^erg, op welks 
top een man (J. Immerieel, Bedaotenr r. d. Mnzenalmanak) met t^ 
hond Axor hen welkom beet iu een herberg :2)»fA/^f Welvaren^ Onderaan 
een 3 feg. opdragt : «Aan den Htppokreen-^nitiwavelaar door dfen Authenr 
«van het Hekeldicht: «£em bl;k geen blaam op Neérlande Poezij,*' 
{G, T, MokrtMutf Utr. 1841, Gepans. Onderoffieier), van wien ook de plaat 
is. Lith. znd. eenigem nm. fol. HooffH eeUhfoam, B^ den Heer A. v. Stolk. 
Daar de afgebeelde caricatnren fseds nu moe^el^k te kennen z\jn, volgt 
hier de ontrabdseling : vooraan Mr. J. v. 's Gravenweert op een kameel, W. 
H. Warnsinck met : Godsdienst, Robidé van der Aa (een gebriMe Alkbnik) 
met: Jaiainna, A. N.vanPelleeom (etn dominé mete Jüvnwen^) J. v.'Oos- 
terw^ Birnin als hansworst mstt Boerügie ^an^ster, J» Brester met een 



2i6 Verschillende OebóurtenisseD. ISAMt. 

ratel en: In de Mei, Jan J. F. Wap met : Reii naar Italien, J. W. Tntemai 
Kedactenr der Letteroefeningen met plak en gard en A. F. Sifflé met : 
Oeertrmda en zjjn vers: Ongeto^den vlngt van kiert 

7053 1^4S. «Topographische kaart van den spoorweg tosschen Amaterdara en 
9*8 Gravenliage." — Links 'sHage, middenin Leiden en Haarlem, regti 
Amsterdam. Lith. and. nm. met adres van v. d. PauieeU en Cb. Op 8 
bl. aaneen, leder b1. hg. 24, br. 57 dm. br. fol. Gekleurd, 

7054 S8 Jaiy. /yAfteekening van de plaatsing der kramen op de kermis te 
I» Leeuwarden, toen z^ door eenen vreesel^ken brand vernield z^n." — 
Volgens den bijgevoegden staat z^n er van de 44 aanwezige kramen sleahti 
2 behonden gebleven, en werd de scliade begroot op ƒ 100900. — Tee^ 
Mening met de pen (door ffero Meeth te Leeuw.) 4P, 

7055 (13 4us.) Versierde feestzaal in den tuin de Nederlanden bniten de 
Raampoort te Amsterdam, b^ bet 25jarig bestaan van de Vereen, tot 
bevord. vao de belangen des Boekh. Lith. znd. nm. Hg. 19, br. 27 dm. 
gr. br. 4". — Bij den Heer J. W. Wurf bain. 

7056 (Sept.) „JL la mémoire des soirees champétres pendant la foire de 1842 
«au salon Frascati d'Amsterdam." — Lith. naar Hüverdink, br. fol. 

7057 8 Oct. Illuminatie te 'sHage bg gelegenheid van het huwtljgk vaa 
Prinses Sopoie der Nederl. met den £rfgroothertog van Saxen -Wei«ar- 
Eisenach. Lithogr. znd. nm. 8^. -^ Bij den Heer A. v. Stolk. 

7058 99 Oet. «Erinnerings-Blatter an eine thüringische Bauernbochzeit, 
i^ausgef&hrt zur Feier des glncklichen Ein-zuges ... des Erbgroazheraogs 
nCarl Alexander von Saxen-Weimar-Eisenach, mit seiner Gemahlin .... 
j^Sophie .... gebomen Prinzessin der Niederlanden .... in Weimar." 

6 Platen, voorstellende 58 groepen en wagens, van eene bruiloft in 
Thuringeu, alle personen in de staatsiekleedij des lands. Naar Zaehariae door 
He»s, Met adres van H. Knittel. In omslag met bovenst, titel in boekdr. en 
op de keerzijde eene verklaring en Hoogd. vers van Bugo, br. fol. — 
Hierbg eenige gezigten van Weimar en 2 portretten van het echtpaar. 

7059 IVoT. Hollandsche Spoorweg tnsschen Amsterdam en Leiden. — Regeling der 
treinen Winterdienst Nov. 1842 tot Maart 1848, meldende 4 treinen 
heen en weer tusschen 8.30 vm. en 6 nm. Aanplakbiljet in plano. — 
Hierbg een biljet van de regeling der Zomerdienst in 1848 tnsschen 
Amst. en Voorschoten, waarop 5 treinen heen en weer gaan tnsschen 

7 vm. en 8 nm. br. 8®. 

7060 (1843?) Spotprent op het sluiten van het Museum v. W. Weimar t« 
'sHage? In het midden ziet men de deuren van een hnis, get.: Ik 
nieuwe Haagsehe unnkel, waarvoor een knecht de winkellniken plaatst; 
terwgl een minister ( Verstolk P) op een kruiwagen 'eenige geldiakkdB 
vervoert. Links staan verschillende schildergkisten. Lith. znd. nm. br. 
fol. Zie n» 7051. Bij den Heer A. J. Nijland. 

7061 1849. 1 Jan. De toren te Westzaan ingestort. — 2 Platen vöór en 
na zijne instorting. Lith. znd. nm. met adres v. 6t. Brugman Pai. te 
Westzaan, br. fol. 

7062 uDe mine van den neftrgestorten toren te Westzaan, door welk onheil 
«een hnis met man, vronw, knecht en 5 kinderen verpletterd werden." 



1813. Droogmaking Haarlemmermeer. — Dood van Willem L 247 

— In het midden de staande gebleven kerk, in ket verschiet het stad- 
huis; op den voorgrond de steenblokken van den toren, en links een 
honten woning. Lith. door H, Th^pau. br. fol. 

7063 «4 Maart. «Convoi funèbre de Mr. Falck 24 Mars 1848." — Afbeelding 
van den spoortrein, waarop het l^k van den Nederl. gezant te Bmssel, 
A. £. Falck, aldaar overleden in Febr. naar Holland ter begrafenis ver- 
voerd werd. Lithogr. znd. nm. get.: Joomal Chemin de fer fielge 26 
Mars. br. 4fi. 

7064 vLe vol dn héron/' — Afbeelding van een valkenjagt, gehouden in 1843 
nab\j het Loo in tegenwoordigheid van Prins Alezander der Nederlanden. 
V^f ruiters snellen te paard de vlakte over; links stijgt een heer 
met een valk op de hand te paard, en ziet men een valkenier met zijne 
toerusting; op den grond liggen 2 doode reigers; regts eene dame en 
een vijftal heeren te paard, waarbij een ander knielt om een reiger op 
te laten, enz. Fraaije lithogr. vooral merkwaardig wegens de gelijkenis 
der afgebeelde personen, door J. P. Berghauê, Met adres van A. Arnz 
en Co. Hg. 46, br. 58 dm. gr. br. fol. fiehoort als proeve van illustra- 
tie bij het propectus van het werk: Traite de fauconnerie par H. Schle- 
gei en A. Verster v. Wulvervorst. Leid. A. Arnz en Co. gr. fol. 

7065 1 Oet. Droogmaking der Haarlemmermeer, van 1 Oct. 1848 tot Julg 
1860. (Kemper, Geschied. II. Aant. 221.) — Verzameling van 10 kaarten^ 
gen^ I— X, betreffende de werken tot de droogmaking. Alle lithogra- 
phiën met Holl. en Fr. opschr. vaa verschilL gprootte. gr. br. fol. 

I. Het Hoogheemraadschap van Rijnland en het Haarlemmermeer. 

II. Het stoomgemaal te Spaaindam. 

III. Het stoomwerktnig de Leeghwater b^ de Kaag. 

IV. Opstand aan de ringvaartz^de der stoomwerktuigen deCruqniusen 
de Lynden bij Heemstede en b^ Sloten. 

y. Opstand van terz^de van hetz. 

YI. Doorsnede van den plattegr. op kaart IV. 

VII. Het stoomgemaal te Halfweg. 

VIII. Verkaveling van den Haarlemmermeerpolder. 

IX. Het stoomgemaal te Gouda. 

X. De Haarlemmermeerpolder. 

Behoort b^: Gevers v. Endegeest, Over de droogmaking van het Haar-, 
lemmermeer. Amst. 1847 — 62. 8 Stn. 8*. 

7066 IS Dee. a, Doodsberigt van Koning Willem Frederik, Graaf v. Nassau, 
overleden te Berl^n. In Staats-Coor. van 15 Dec. fol. -» b Hetz. Gedr. 
b^ J, £. IJlrich te Rott. — c Hetz. Gedrukt bij T. C, Hoffers te Bott. 

7067 Afbeelding van Willem Fred. Graaf v. Nassau, ex-Koning der Neder- 
landen, in de houding waarin deze stierf in zijjn Paleis Onder deland^ 
te Berlijn. — Portret van den Vorst ten voeten uit, zittende in een 
leunstoel, de regterhand aan' eene sehel. Lithogr. van H. J. Boeker, kl. 
4<». Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7068 (33 Uee.) a Treurzaal in Z. M. Paleis te Berl^n. Lithogr. naar Habel- 
man door E. J. Boeker, br. 8*. — b. Overbrenging van het lijk uit 
het paleis: Onder de Linden te Berlijn. Lith. znd. nm. smal langw. fol. 



SIK. Wet van behoud, tiefSe en redding. — Varia* 181^ 

Boide Qtt: LeTenaedwta ?an Z. M. Koning Willem- Frederik, Gntf ▼. 
Nastan, ens. Suppl. 8*. 

7069 (23 nee,) Afbeelding der roawzaal voor de ontvvngst yan Ifet lijk 
van Willem Ffed. Graaf v. Nassau, in het Marinegebonw te Rott. 
Lith. naar J, v, d, Kaa by H. «/. Boeker, Uitgeg. door K. Pühri *8 Hage. 
4^. B^ den Heer Mr. S. ▼. Gijn. 

7070 1844'. 9 Jan. Programma der begrafenis van 2. M. Koning Willem 
Frederik, Graaf v. Nassaa te Delft. In: Nederl. Staat s^Conr. v. 24 Dee. 
fol. -« Hierb^ eanige varia over heta. onderwerp. 

7071> Begrafenis van Z. M. Koning Willem Frederik) Graaf v. Naasan. — Afbeel- 
ding van den begrafenisstoet in zijne geheele lengte op 8 bladen; de 
afdeelingen van den stoet zijn onderaan gemerkt 1 — 21. Litbogr. naar 
C. C. A, Laat door H. J. Boeker met adres van K, Fuhri te "s Hage. 
Ieder bl. bg. 13, br. 54 dm. br. fol. B^ den Heer Mr: S. v. Gijn. 

7072 (<^ «lan.) Het Ministerie van Marine te 's Hage, voor, gedurende en 
's daags na den brand van 8 Jan. 1844. — Drie litbogr znd. nm. br. 4*. 
— Hierb^ eene bescbr^ving, uitgeg. by Gebr. v. Lier te 's Hage. 
12*. By den Heer Mr. S. v. Gijn. — Bij dezen brand gingen xeer 
vele stukken van het arobief vd6r 1814 verloren. 

7'€73 jyWet van behond, liefde en redding." — Satyre op de aansporing tot 
a deelneming in de (aoogenaamde) vr^willige 8 ^'/g gddleening; uitgeschre- 
ven in Maart 1844 door den Minister F. A. v. HsU. (Kemper, Dl. IV. Aan- 
teek. 145.) — GeiUustr. nitgave van het wetsontwerp met 98 btmtsneden 
tnssohen den tekst van F, H. K.y waardoor de inbond van elk artikel 
geparodieerd wordt. Gedrukt b^' H. P. de Swari en Zn, Uitgeg. bj 
K. Fnhri te 's Hage. 16 blz. fol. — Hierbij de officieele Uitnoodiging tot 
deelneming in de geldleening. 1 bl. fol, 
h «Vermeerderd, verbeterd en de volmaalrtheid overtreffend Nieaw ontwerp 
ff van wet van behoud, liefde en redding." — Eenigzins veranderde her- 
druk van de eerste 4 blz. over het voorg. met 97 hontsn. Met hetz. 
adres enz. als voorgaande, fol. — Hierby*: Phjrsiologisehe nitle^ng van 
ai de houtsneéfignren, voorkomende in de geillnstr. uitgave van het 
Vermeerderd . . . nienw ontwerp v. wet van behond, liefde en redding. 
Gedr. bij A, T, ter Linde, 4 bl. fol, 

7074 lO 91 «It Gevigt in de bovenzalen van de Franaehe tuin, Elaadstr. te 
Arast., kastelein «7. F, Keyster Jr., later verplaatst naar de Piantsge, 
waar na het St. Jacobsgesticht is. Litbogr. naar en door Bieeke, Hg. 19, 
br. IW dm. gr. br. 4\ — By den Heer J. W. Wnrf bain. 

7075 (^ept.) »Salle Frascati. — Souvenir des Soirees Champêtres pendant la 
fffoire 1844." — Lith. naar /. JF. A. R{ilverdink) door J, H. SektA^ 
hntgt, br. fol. 

7076.6 Bee; Gelnkwensoh aan Willem II, b^ zqn 52en veijaardag. — 
In het midden een 8 reg. vers : „Heldhaftig in den krijg," enz., omgevea 
door gothieken rand, waarin onderaan een gezigt op het Koninkl. Fiileis 
te 's Hage. Lith. van B, Spamer, hr, foK Bij^ den Heer Mr. Mr. S. v. 
(y^n^ 



1M& Verschillende Oebeortenissen. M8 

7078 1845. 8 Febr. «Optogt Tan HH. Studenten der Leidsche hoogesehool, 
a «voorstellende dep Optogt van Floris V met de pas geslagen St. Jacobs- 

„ridders, na heit door hem, b^ de initelling dier orde, gegeven tonmooi 
»te 'sHage in 1279." — Afbeelding van den optogt in 5 ryen boven 
elkaAr ; terzijde randwerk van arabesken. Lith. bij H, J. Baeker te Dordt, . 
nitgeg. b\] Immerseel Monnier. Hg. 53, br. 71 dm. br. fol, 
h Dc«. plaat, firaai gekleurd, — Hierbij een Programma v. d. optogt, gr. 
14 blz. 8«. en eene Hist. bijdrage, gr. 16 blz. 8*. 

7079 Hetz. anders. — Proef blad eener nitgave van denz. optogt in meerdere 
a bladen, die niet tot stand gekomen is. Lith. naar T. Brmning door 

H, J, Baeker, Uitg. van C. A. v. Immerseel Monnier. br. fol. 
h Dez. plaat, fraai gekleurd, — Deze beide hoogst zeldzame bladen b^* den 
Heer Mr. S. v. Gijn. 
7000 yDe optogt van Graaf Floris V voorgesteld door HH, .3tadenten van 
i^Tieyden.'* — Afbeelding van den optogt in 4 reeksen boven elkander. 
Lithogr. znd. nm. Hg. 28, br. 48 dm. br. fol. 

7081 S6 F«ir. Bal masqué, gegeven in het paleis van den PHns v. Oranje. — 
Oezigt in de danszaal, waar in het midden door 8 paren de pavan,e ge- 
danst wordt; links de Koning toeziende. Lith. (naar Ch, Ropkuteen) 
door E. Spanier. Hg. 21, br. 28 dm. br. 4*. Gekleurd, Uit.: de Gul- 
deniew^ Le bal costnmé, donné an palais de S. A. R. Ie Prince d'Orange, 
Ie 26 Févr. 1845.. La Ha;re, J. L. v. d. Vliet. 1845. gr. 4". 

7082 Afbeelding van dien optogt. gehouden in het paleis van den Prips van 
a Oranje, bij jgelegenheid van hetgecostnmeerde bal op 26 Febr. 1845, en 

voorstellende de personen nit den roman van W. Scott : Quentin Dnrward. 
Jiith naar /. C, d^Amaud Oeriene door J, C. Leieh, nitg. van «7. A, A, 
V, d, Bergh. fol. 
h Oez. piai^t, fraai gekleurd, B^ den Heer Mr, S. v. G^jn. 

7083 4—18 Maart. »De R. K. kerk van het Begijnhof, gedurende het 5e 
^eeuwfeest van het Mirakel van Amsterdam." — Gezigt in de kerk op 
het altaar, dat van boven met een troonhemel versierd is. Lith. dpor 
Meijer en Co, br. 4®. HierbQ eene afzond, gedrukte Verklaring, br. 4*. 

7084 «Herinnering aan het 6e Eeuwfeest van het H. Saqrament van Mirakel, 
a «plegtig gevierd te Amsterdam in de kerk van de H.. H. Joannes en 

yürsnla op het Beggnhof, 4 — 12 Maart 1845." — Zeven afbeeldingen, 
zgnde de voorvallen met de uitgebraakte hostie. Ieder met 6 reg. vers 
op 1 pi. Kopiëii van platen in: (L. Marius), Amsterdam's eer ende 
opeomen door de . . . miraklen aldaer geschied, enz. Antw. 1689. kl. 9^, 
Lith. door A, Arm en Co, br. fol. 
h Dez. plaat, fraai gekleurd, — B^* den Heer Mr. S v. G^jn. 

7085 (Maan.) „De Nederlandsche Staatsman." — In het midden een groote reus 
met een knods get. Grondwetsherziening in de eene en de grondwet v. 
1840 in de andere hand; op zijne armen en beenen en gelaat de 
namen der leden van de Kamer. Regts naast hem eene vrouw, met een 
vreemdsoortig kapsel, het gelaat afwendende; op den voorgrond een vijf- 
tal burgers, die de hand naar de grondwet uitsteken. Lithogr. znd 
um. 4». 

UL 38 



250 Politieke Spotprenten, enz. 18tt. 

7086 Afbeeldiug van eene dierenyergadering, gerangschikt volgens de 1)B|i- 
keu van dè 2e Kamer der Staten-Greneraal. — Spotprent op de 
verwerping door de 2e Kamer van het voorstel tot Grondwetsherziening, 
door 9 leden aangeboden in de zitting van 10 Dec. 1844, (Kemper, 
Geschied. DL lY. 488, 509. Aant. 234, 35.) Lith. au trait znd. urn. 
br. fol. Behoort bij Thédtre des Variétés. — Politiek beestenspel. Be- 
rijmde satire op hetgeen er in Utopie aan de staatk. orde van den dag 
is. Ie— 3e Bedrijf. 1845. 3 stn. 8». 

In de Universiteitsbibliotheek te Leiden bevindt zich deze brochure 
met aanwijzing van de leden, door de onderscheidene dieren voorgesteld. 
Zoo is b. V. Thorbecke - de Olifant; v. Rech teren = de Zwaan; 
Lnzac = de trouwe dog enz. 

7087 „^'j itopiaansche kermis.*' — Politieke spotprent. Gezigt op een groot 
plc^in, bezet met kramen en tenten, goochelaars, acrobaten, enz. benevens eene 
menigte toeschouwers. Zeer slechte lithogr. met adres van v. d. Fett te 'sHage 
en bovenst, opschrift, br. fol. — De hierbij behoorende verklaring ontbreekt 

7088 /;Kataplan. — De Rarekiek van Rataplan." enz. — Opschrift en 6 jeg. 
versje van een omslag, inhoudende 6 ongen^. plaatjes, lithogr. met 1 reg, 
onderschr. met b^schriften in den mond der afgebeelde personen, znd. 
nm. Met adres van G. J. d'Ancona, Halsteeg, N^ 22 Ams^. br. 12'. 

(1) Wat zullen wij smullen als de belasting (op het geslagt) er af is. — 

(2) Vrijheid. Gelijkheid. Broederschap. — (3) Laat ons zingen. — 
(4) Balans van effecten en goederen. — (5) Alles wat zg willen. — 
(6) Veel beloven en weinig geven doet de gekken in vreugde leven. 

7089 14 Mei. jyDe stationsgebouwen van den Rijnspoorweg te Amsterdam, 
jyop den 14en Mei 1845," bij de komst van Willen II ter opening van 
den voltooiden spoorweg. Lith. van E. J. BacJcer. br. 8^. Uit : Leeskabinet 

7090 Inwijding van het Rijn-spoor wegstation te Arnhem, op 14 Mei 1845 
Lith. naar X. Pelgrom. br. 4". Uit : Leeskabinet ? — Dit gebouw is 
den 1 Mei 1869 buiten dienst gesteld en door het nieuwe vervangen* 
By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7091 „Programma, ter feestelijke opening van den Eagelschen Spoorweg te Arnhem." 
— Spotprent op den Minister van Binnenl. Zaken Schimmelpenninck van der 
Oye en den Heer Enthoven te 's Hage, aannemer van den Rijnspoorweg, door 
wier beleid en medewerking een voor Nederland hoogst nadeelig contract 
gesloten en door den Koning bekrachtigd is, waardoor steeds en ook thana 
nog de belangen van het N'ederlandsche publiek bij die der Engelsche 
aandeelhouders achterstaan. — Plaat in 7 afdeelingen; op 1 xwordt Ent- 
hoven Ridder, op 2 rijdt hij met den minister in een phaeton, op 7 
dineeren z^ zamen met de Nederl. maagd, die op 3 deu Minister geesaelt, 
enz. Onderaan eene lauge verklaring. Lithogr. znd. nm. gedrukt b|j 
G. V. Eldik Thieme (te Arnhem.) gr. fol. 

7092 Jany. Tentoonstelling der schilderijen van levende meesters, gchoudec 
te 's Hage. Lithogr. znd. nm. br. S». Uit: De Tijd. *s Grav. 1845. Dl. 
I. blz. 12. 

7093 (19 Aag.) Afbeelding van Zeveubergeu vour en na de hoos van den 
19en Aug. 1545. — In het middeu do R. Kath. Kerk, op den voor- 

grood een grindweg, welke later oukeubaar is geworden dour het neer-. 



1845. Inwijding v. de nieuwe Beurs te Amst. 251 

gestorte puin, enz. 2 Platen, beide lithogr. door A, H. b\j H. J, Boeier, 
Hg. 28, br. 81 dm. br. fol. — Hierbij: R. O. Aitton, Beschrijving vgn 
Z. en van de verwoesting aldaar. Dordr. H. Lagerwe;^. 1845. 8^. 
70d4 (30 .^u^.) Brand van de zoutkeeten te Zw^ndrecht. — Gezigt van den 
brand, des avonds ten 8 ure, gezien van de Walevest b\j de Sociëteit 
,yde Harmonie" te Dordt. Ttekening in kleuren, znd. nm. Hg. 28, br* 
37 dm. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gjjn. 

7095 35 Aog. Zinneprent op de Vereeniging Vrede en Hoop, opgerigt 4e 
Dordt den 25 Aug. 1845. — Bovenaan een medaillon met 2 spreuken, 
waarboven 2 gevouwen handen met een anker. In het midden de woor- 
den „Vrede en Hoop," tusschen verse hill. spreuken. Lith. door^P. Böger, 
fol. By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7096 (5 l§epl.) De hulpbenrs op den Dam van buiten te zien, Teekening in 
zw. kr. door O. Lambert». br. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

7097 O iSept. Afbeelding der nood-hulpbeurs op het plein der Onde Bears, 
gebruikt tusschen het wegnemen van de hulpbenrs op den Dam en het 
openen der Nieuwe Beurs. Teekening in O. I. inkt door G. LamberU. 
br. fol. — By den Heer J. W. Wurfbain. 

7098 De Oude Beurs te Amsterdam van 1613, na 1670, en die ^an 1845. 
6 Platen, ongen^., waarvan vier naar V, Bing door J, P. Lange en D. J. 
Sluijter; de Gedenkpenningplaten door D. J. Steuerioald. 8*. en br. 8*^. 
Uit : P. Scheltema, De Beurs v. Amsterdam. Amst. 1846. 8^. 

(1) Titel. Voorzijde der oude Beurs. — (2) Blz. 26. Achterzyde der 
Oude Beurs in 1613. — (3) Blz. 30. Twee Gedenkpenningen der Oude 
Beurs. — (4) Blz. 42. Achterzyde der oude Beurs na 1670. — (5) 
Voorzyde der nieuwe Beurs. (6) Gedenkpenningen ' der nieuwe Beurs. 

7099 lO Sleept. Inwijding van de nieuwe Beurs te Amsterdam. — Gezigt 
op den Dam ; de Beurs regts, links het tegenw. kantoor der Rynspoor. 
In het midden de Koning met de deputatie der kooplieden van de Beurs 
naar het paleis terugke^rende. Lithogr. van 0. W, Mieling, br. 4fi, Bij 
den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7100 Afbeelding van den voorgevel van het nieuwe Beursgebouw, gezet uit 
boekdrukoraamenten. Gedr. bij A. Zioeesaardt en Zn. Chin. pap. br. fol. 

7101 Gezigt op den Dam met het nieuwe Beursgebouw en het expeditie- 
kantoor van V. Gend en Loos. Lithogr. naar W, Hekking Jr, door 
C. C. A. Last. br. 4fi. — By den Heer J. W. Wurfbain. 

7102 Verslag der feestviering bij de Beurs-inwijding te Amsterdam en het 
by die gelegenheid voorgevallene. Bovenaan eene afbeelding van;, den 
voorgevel en plattegrond, waaronder een vers in 3 kol. door Th. J, Kerk- 
hoven. 4 blz. fol. Bij deu Heer A. J. Nijland. 

7103 Gezigt van de zaal Frascati te Amsterdam, op 10 Sept. 1845, feestelijk 
gedecoreerd ter gelegenheid van de inwijding der Nieuwe Beurs, Lith. 
vani C. W. Mieling. br. 4*. — Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7104 Hetz. anders. — r Lïth. naar Ililverdink door Besguerrois, br, fol. — Bij 
den Heer J. W. Wurfbain. 

7105 19 ^oT.. Afbeelding van het ruiterstandbeeld van Prins Willem I in 
het Nooraeinde te 'sHage, onthuld den 17 Nov. 1845. Fraaye lith. in 
kleuren van C. W. Mieling. gr. fol. 



Verschillende Gebeurtenissen. 



^2 .„.„ „„.„. -^., 



7106 iietz. verkLj gezien Yan de linken^de. Lith. van Mennmg en Lattm 4*. 
Beide bq den Heer Mr. S. 7. 6yn. 

7107 Drie platen tan het onde Doolhof te Anuterdam in 1845. Alle lith. 
van E, J, BacJter. 8^ en br. 8*. Uit: Leeskabinet. 

(l) a. Plaats en Fontein van het Onde Doolhof, in 1646. — b. Plaats 
en Fontein van het voormalige Nienwe Doolhof. — (2) Plaats en Fon- 
tein van het Otide Doolhof in 1845. — (8) BeeldéngalérQ van het 
Onde Doolhof in 1846.' ■ ' . ^ 

7108 Afbeeldiü^ van de ieaal in het onde Doolhof te Amsterdam, met den 
Bens en Reuzin, gel^k het in de laatste jaren véór 'de 'afbraak HnJnl^ 
1862 te sien was. Teekening in kleuren door J. ÏT, A, Sieehè. br. foL 
Bg den Heer J. Wi Wurfbain. 

7109 «Beschrgving der kleeding, équipement en wapening van de NederL 
yland-, zëemagt en schuttergen, zoo binnen fiet ^oningrgk ala in 
«deszelfs Overzeesche Bezittingen. Versierd met 03 (ongen^ en gelith.) 
«gekleurde platen. Amst. L. S. Leman. 1845. gri 4®." 

Dè 68 platen zgn afbeeldingen der uniformen en kleedingstokken van 
alle destgds bestaande korpsen,, ieder met 1 bl. gédrülcte l>e8chirgviBg. 
Lithogr. door W. D, Magnwdi en X. S, Leman, gr. 4®. 

7110 (iS4è. It febr.) „^mg over de rivier den iJssel te Westervoort»" 
ingèw^d den' li^ Febr. 1846. — 'Gezigt op de brug in hare ganidie 
lengte { mèt" eene afbeelding onderaan van de doorsnede ' èfaf opstand. 
Met bovenst* Holl. en Eng. onderschr. eu verklaring. Fraagè lithogr. 
naar v. d. Tah door P. W. v. d, JPetfer te Utr; Br.'fol. Bg deb Heer 
Mr. S. V. G^Jn. 

7111 (1846—1^94.) |,De voornaamste spoorwegbruggen in Nederland." — 
Gelithogr. omslag met adres van Broese én Co te Breda (1874), bevatt 
8 ongen'' afbeeldingen van gzeren ópöorwegbruggéni Alle ehromotith. 
van Emrik en Binger, br. 4^, 

(1) Spoorwegbrug bQ Westervoort. — (2) Bg Zntphen. — (8) Bg Zwol- 
le. — (4) Bg Zaltbommel. — (5) Bg Culemborg. — (6) Bg H^el. — 
(7) Bg den Moerdijk. — (8) Bg Dordrecht. * 

7112 (39 Febr.) Carrousel in de Manége te Dordrecht, op 27 Febr., voor- 
stellende een ringtournopi, gegeven door den Graaf Jan van Blois, 
den 3 Dec. 1868 te Dordt. Lith. van Menting en "Zaai. br. l**. \jii : 
De Tgd. Merkwaardigheden, enz. 1846. Dl. 2. blz. 177. Met de daarbg 
behoorende bésohrgving door Boudewgn (J. L. van der Vliet) uit hets. 
tijdsehr. Hierbg een programma v. h. carrousel. 8^. 

7118 lO Jany. i,De eerste wedstrgd der Koninklgké Nederlandsche Yaeht- 
gXjlnh op de Maas te Rotterdam." — Gèzigt op dé Maas, waar in het 
midden de mededingende booten varen ; regts op dèn voorgrond een 
groot met vlaggen versierd schip; links vele roeibootèn en de tribune 
voor het publiek. Fraage lithogr. naar F. J, Breuhaüt' dè Qroat door 
C. r. Mieling. Hg. 32, br. 56 dm. br. fol. Zie n' 7124. 

7114 Hetz^ verkl. en anders. — Op den voorgrond de Maas iii' de lengte met 
de in het midden varende gieken; op den achtergrond regts dé iribune. 
Met 2 reg. bndersohr. Lith. naar G. Engels door F. 'BSger. br. 4"^.'"-^ 
^g den Heer Mr. S. v. Gg^n. 



184$. Verschillende gebeurtenissen. 353 

7115 Hetz. nog kleioer* Lith. snd. onderachr. bq Mettnn^ en Last hr.Sfi. Uit? 

7116 Kaart yan dè Nieuwe Maaa, Tan de Onde HaVeli te Boiterdam tot de 
Vodriiayéa te Schiedaia, ter gelegenheid 7.' den wedstr^^ Op 10 Jttnij 1846. 
Lith. naar J. A, Margadani door C, W, 3£ielin§f, smal langw. é^, — 
Op de keerz^de het programma voor den wedatr^d. 

7117 19 JauQ. ,y Af beelding van den geeostumeerdea Optogt, voorstellende 
a «den Inlogt van Philips II, Prins v. Spanje, in' '6trèeht den 8 Oct. 1549, 

y gebonden deü 17 Jnü^ 1846 door HH. Stndenten der Utrechtsehe 
«Hoogesckool. Met voorberigt (door J. Tideman, en beschr^'ving.)" 'tJitgeg. 
onder medewerking d6r Commissie, te L^d'. b^ Ü. A. Imnkerseel Mon- 
nier. 1847. Serie van 22 aaneen behoorende platen. Tezamen lan^ V,82 meter, 
>. 24' dm. Lith. door C. O, J, Latt, br. föl. — In cart. innslag. 
h L pi. fraai gekleurd door A.' Amz en' Co. 

7118 S'.s V* irWedrén' te Sehëveningen." — Oerigt op eene vlakte, aan 
' welktf tfverzq 3 groote tribnnes voor de Kohibkl. familie en voor het 

pnbliek, en aan gene cy regts een Hokje voor de afrbiters. Op 'den voor- 
grond de renbaan. Lith. van Ch» v. Lier, bh 8^^ ' 

7119 Hetzelfde andei^. — Begts de 8 tribnnén, dié des Konings in het mid- 
den; op den voorgrond de renbaati, lèet 8' vobrb^rennende paarden. 
Slechte lithogr. znd. nm. br. foI. B^ den Heer HK S. V: Giljn; " 

7120 tiëtz. anders. -^ Met 1 reg. Holl. bovéhséhr. én 1 ref^. HbU. en Fr. 
" ondéirschr. lithogi. door H. W, Latt. bt. 4*. 

7121 De 'duinen bg 'Sehëveningen, bg bovenst, wedren; — 2 afbeeldingen 
'è oj^ 1 bl.^ het dnin links, dé wedten in 'het verschiet;^, regts het duin, 

en de Veg naar Sehëveningen. Lithogr. zudï hm. 8^. Üit: De Tgd. 
Merkwaidrdigheden, enz. 1846. Dl. 2;'bl2. 15.' 

7122 «Het badhuis te Söheveningbn des Zondags na den middag." — Regts 
^ het badhüiv, links de mnziektent; enis. Lithogr. züd. nm. br. 8^ Uit? 

7123 15, 16 \ufg, Zéal voor het 2e Nederrhynseh-Kedérl. muziekfeest te 
Kleef. Lithogr. znd. nm. mét 2 reg. ondersfehi^. Hg. 20, br. 29 dm. br. 4**. 

7124 ICI» Sept. «Èerite Wedstrgd' der Kominkl^'ke Nederl. Yacht-Club op 
«het Y te Amsterdam." — Aan de overzij de tribune met de mededin- 
gende boeqers, óp den voorgrond' het Y; liuks Vele sloepen met toe- 
schouwers. Fraaije lithogr. naar F. A, Èreu'hatu de Groot door C, W, 
meling. br. fol. Pendant v. 711». 

7125 Hetf. anders en kleiner. — «Het feest op het Y." Lithogr. van P. BUm- 
men. br. 8^ üit: Leeskabinet Jg.; 1846? — fiij den Heer J.W.Wurf'bain 

7126 d Oee. Afbeelding v. eene zilveren doos, door Prins Frederik detiNeder- 
landen geschonken aan den Heer Jan Schouten te Dordt, toen deze b^ 
de 'vrqmetselaarsloge «Flamboyante" gedurende 25 jaren den radg van 
Grootofficier had bekleed. — In het midden de buste tan den PVins in 
het' goud, in med. ; ter weerszoden 2 'pilaren, gem. B, en J. Ondehuiii 
dé zinnebeelden der vrijmetsëlar^, en de' naam deï'loge «Flamboyante.*' 
Zil verdruk op blaauw pap. znd. nm. br.'' fbï. — * B^ den Heer Mr. 
S. r. Gyn. ^ -' 

7127 «De Duinwerkers." — Wintergezigt in de duinen b^ 'sHagevoorhetop- 
rigten eene Koninkl. Stoetelr^, waar eene meiiigte werklieden, 1n jAoegen 



254 Verschillende Crebeurtenissen. 1^16,47. 

- verdeeldi bezig zjjn met „zand graven, enz. Liih. naar en door J. tt'eU- 
senèruoh by C. W, Mieling. Uitgegevea voor de werkircrschaffiiig aanbe- 
boeftigeu. Hg. 32, br. 40 dm. br. fol. 
7127'''6ezigt op het afgraven en gel\]k maken der duinen, gezien b^ de Laaa 
V. Meerdervoordt bij den Haag. Teekening in sepia znd. nm. Hg. 16, 
br. 23 dm. br. 4 • 

• ■ 

7128 (1847. Jait.P) Spotprent op eeuigc ongeregeldheden der studenten te 
Delft over de benoeming tot Hoogleeraar van den Heer Dounadien, ter- 
w^l velen meenden dat de Heer Kipp daarop meerdere aanspraak had; 
of over iets dergelijks. . — In het midden worden eenige stadenten 
voor het huis v. Donnadieu door grenadiers en dragonders uiteengejaagd, 
regts 2 toeschouwers in arrest genomen en onderaan 2 radelooze HoQg- 
leeraren (Donnadieu en Overduyn) door de studenten verlaten. lith. 
get. : „Innocentius fecit." (door Ardesch ?) Met adres van H. C. Susan, 
br. fol. By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7129 (3 't pril.) Spotprent op het vertrek van eenige Gereformeerde Afgeschei- 
a denen, naar Noord-Amerika, onder geleide van Ds. H. P. Scholte, om 

volledige geloofsvr^heid te verkregen. — jyEene kermisprent, waarop 
«wordt voorgesteld het droetig relaas der miserien op eene reis vaa 
«geestel^ke landverhuizers naar Nieuw-Luilekkerland." — 16 Af bed- 
dingen in houtsn. ieder met 1 of meer reg. bespottend en zeer geeste- 
loos - bovenschr. in boekdr. Znd. um. met adres van C. Campagne te 
Tiel. fol. Ds. A. C. van Kaalte vertrok reeds 18 Sept. 1846 derwaarts. 
h Dez. plaat in tweën verdeeld en als 2 bladz. met de 16 afbeeldingen 
geno. 1 — 16, in het vuile pamflet : Eene kermisprent, enz. door Hocns 
Pocus. Gedrukt bij C. Campagne te Tiel. 1847. 8». 

7130 (31 Mei— 6 Juny.) Proces over het zoogenaamde j»Laantje van v. d. 
a Gaag" zijnde een sterke bogt in den Hollandschen spoorweg van 

Delft naar Schiedam, gemaakt rondom het huis en den tuin van zeke- 
ren V. d. Ghiag, die zijn erf niet wilde afstaan : welke zaak eerst den 7 
Junij beslist werd. Aan dit geval dankt de Onteigeningswet haren oor- 
sprong. — Lithogr. met aanduiding der later verbeterde regte rigting van 
den weg. Met 4 reg. verklaring onderaan, door IL TT. Last. br. fol. 
Uit: Nederl. Stoompost van 6 Junij 1847. 
b Dez. plaat. In: Nieuwe Amsterd. Mercurius, 1847. 

7131 Dei. voorstelling kleiner en eenigzins anders. Met ondcrschr. „Gezigt 
i,op het hulpspoor van de Hollandsche yzercn spoorweg uaby Delft." 
Lithogr. znd. nm. br. 4*^. 

7132 (15 Juny— 6 Juiy.) Gezigt op de Tentoonstelling van Ny verbeid te 
Utrecht. Lithogr. znd. nm. bij Blommers. 4fi. Uit? 

7133 14, 15 Anif. «Het 3e Nederrhijnsch-Ncderlandsche Zangersfeest, ge- 
lyvierd te Arnhem den 14 en 15 Aug. 1847." — Gezigt in de groote 
zaal in Musis Sacrum op het oogenblik dat de Yaderlandsche liederen 
gezongen worden. Bovenaan het Arnhemsche wapen; ter weerszijde de 
namen der aanwezige zangvereenigiugen ; onderaan 4 voorstellingen: 
a. Aankomst der Duitsche zangers bij ÜLderlangs (?) — b. Vereeniging 
der zangers op den Reeberg. — c. Aankomst der Nederl. zangers aan 



1847ii8. > Verschillende G-ebeurtenissen. 25^ 

het Rijnspoor. — d. Optogt naar Masis Sacrum. Lithogr.v naar J, JeUé 
door V. d. Broek by Dunst te Arnhem, fol. By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7134 Het Zangersfeest in de nienwe muziekzaal van het gebouw Mtisis Sacrum 
te Arnhem. Lith. znd. nm. by Blommen te 'sHage. br. 4". Uit? 

7135 7 Oct. Afbeelding der. zoneclips van 7 Oct. 1847, zooals die te Am- 
sterdam zigtbaar was. 2 Hoatsn. znd. nm. van acht bedr. 8". Uit? 

7136 (30 ^'oT.) Bnitenkoersstelling der tientjes. — jyZamenspraak tusschen 
«een gouden Willem, en een mnntbillet." Bovenaan een kleine afbeelding 
V. een wisselkantoor^ houtsnede met 2 reg. byschr. Onderaan eeu lang vers 
in. 2 kol. Met adres van F. 6. L. ilolst, Rozenstr. bij de Prinsengr. 
te Amst. Zie N^' 6998. 

7137 Afbeelding van de tentoonstelling der pryzen in de verloting ten voor- 
deele der algemeene armen van 's Hage. Lithogr. door Loit bij Blom- 
mere. br. fol. 

7138 «Karakter-typen. Twaalf houtgravuren. *sGrav. K. Fuhri. 1847." — 
Gedrukte omslag bevattende 12 gen^ houtsn. verdeeld in 3 soorten, ieder 
met l reg. opschrift in den regter bovenhoek en 1 of meer reg. onder- 
schrift. Naar ,C. R{ochu8sen^) en S. F{erveer?) door E. J. v. Jrum, 
Met adres van K. Fuhri. gr, 8'*. 

I. De kleeren die den man maken. 4 pi. 
n. Het jonge Nederland. 6 pi. 
JU. Orde van den dag. 2 pi. 

7139 t94S. 19 Jan. Hardrydery op schaatsen van mannea en vrouwea te 
iLeeuwarden op de Noord ergracht^ en het afgraven der wallen. Teekekinff 
in kleuren door S. Bonga. gr. br, fol. In: Stedel. Kunst verzam. te Leeuw. 

7140 IJsvermaak op de Maas voor Dordrecht. — Het ijsveld bedekt met 
kramen, rijders, toeschouwers, 3 ijsschuitjes, enz.; regts de achtergevels 
der huizen. Fraaye teekening in kleuren door C. IFttsL Hg. 44, br. 58 
dm. br. fol. By den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7141 (4 Maart.) Carrousel in de manége te Dordrecht, voorstellende Dirk IV, 
Graaf v. 'Holland, op het tournooi te Luik, 1047, en zytte terugkomst 
te Dordt. — Lith. (naar C. F. Bendorp) van F.Böger.hr. 4^ — Hierbij 
een programma en toelichtiug. 8^. — Bij deu 1'eer Mr. S« v. Gijn. 

7142 (15 ülaart.) Zinneprent op het ontslag van het Ministerie v. Üall. — 
De Neder] . leeuw, gemuilband en aan de pooten geboeid; achter hem 9 
ministers en andere personen ; aan zeven leden van het ministerie wordt 
een gezegde in den mond gelegd, b. v. : „Ër is een Doorn iu myn oog 
„gevlogen," (o. Doorn); of: „(ly wordt Rap Pard dieu^*' {v. Rappard), 
enz. Vele dezer beeldteuissen zyn gelykende. Ruwe lithogr. znd. nm. met 
adres van N. W. v. Nifterick .te Amsterdam, drukker van het hevige 
oppositieblad : de Hydra. br. fol. 

71 42*/; De Gouden Eeuw herboren in de Fransche Republiek." ^ 6 pi. na- 
volgingen in modernen geesl van 6 voorstellingen in: Hollandia Reye- 
nerata (N'' 5431), met beschryving onder bovenstaanden titel (door 
J. F. Oltmans). Amst. J. M. E. Meijer. 1848. 4'». 
(l}f De Vryheidsboom. — (2) Leden van het Voorloopig Bewind. — 
(3) Financien. — (4) Armen-Commissie. — (5) Broedeirschap. — (6) God 
behoede Nederland. (Deze is niet in Hollandia Regenerati.) 



iS6 Verschillende Gebeurtenissen. téiê. 

7148 (IA Nrt.) Volksdemonstratie te 'sHage ia den a?oad van 16 Maart, 
te 11 uur. — Ëene joelende en zingende menigte volks, in optogt .net 
flambouwen, en twee vaandels door eene straat trekkende; in het miidea 
wordt de redacteur van het dagblad : De Bnrger, A. van Bevervoardi, 
op de scbonders van anderen voortgedragen. Het opschrift van heteenite 
vaandel is Volk, Fr^heid, Vaderland \ dat van het 2e: {Bet FkderUjifti^ 
boven {al) is slechts ten deele zigtbaar. Teehening met de pen mar 
Egh. V. Gorhm, (door J, C, Wendel te Leiden), Hg. 16, br. 86 dm. 
br. 4P, — Zie over v. Bevervoorde en de door hem uitgegeven bladen 
Asmodeé en De Bnrger, de interessante artikelen van Mr. W. P. Saatqa 
Kln\]t in: De Nederl. Spectator, 1878 N^ 18 en w. 

7144 34 Mrt. ^Gezicht op den Dam te Anuterdam op het oogenblik yan het 
jyniteendr^ven en arresteeren der oproerige belhamels op den 84 Maart 
ffl848." — De Dam, met den volksoploop die door dragondera en achot- 
ter^ niteengedreven wordi ; regts de Nieuwendgk, op den aohtergrood 
de Benrs en de V^gendam. Slechte lithogr. znd. nm. Hg. 26, br.87dm. 
br« fol. — Hierbij de publicatie van Burgerm. en Weth. de ingezetenui 
nitnoodigende om zich den 24en Mrt. niet op den Dam te begeven, ter 
voorkoming van wanordel^*kheden, en een volksgeschrift over den oploopt 
(door W. H. Suringar) „Is Amsterdam niet een kostel^ke stadP* eUi 
gr. 8» blz. 12«. 

Het OproepingsbrieQe van 22 Mrt. op geel papier gedmkt, tot den 
volksb^'eenkomst, is in den atlas van den Heer Wnrfbain. Deie op- 
roeping ging uit van eenige Diütsche werklieden, leden van de Com- 
munistenklnb BÜdungaverein met name van C. Hanke, C. Oödeke e^ 
6. Martin, die gearresteerd, doch bij vonnis in 1849? met eene ligts 
straf vrygekomen zgn. 

7145 irAcrostiche op de oud Hollandsche spreuk : Eendra gt maakt magt, bg 
lygelegenheid der ongeregeldheden den 24 Maart 1848 te Amsterdam 
w voorgevallen." — Bovenaan het portret van den Koning, boratb. regts; 
in het midden bovenst, opschr., onderaan een i? reg. vers, welks begin- 
letters de woorden: wEendragt maakt magt" vormen. Calligraphie door 
G. E, Meijer \%4,^. Hg. 59, br. 47 dm. fol. By den Heer Mr. S. v.Gqn. 

7146 (35 Maart.) Zinnepreni op de Constitutie op de Engelsche beginselen 
geschoeid, die de Minister van Buitenl. Zaken, 6. Graaf v. Schim- 
melpenninck in 1848 in Nederland wilde invoeren. — Regts staat eea 
minister met vele decoratiën op de borst, achter hem een ezel ; links 
een bankier, een penning in de hand, achter wiens rug, de kop van een 
dog (of leeuw P) zigtbaar is. Met 5 reg. onderschr.: ^ySr zit Schimmel 
op de Penning, enz. Lithogr. met het jaartal 1848 bovenaan 4*. 
De naam v. grav. of adres is afgesneden. 

7147 (5 Janlf.) Onthulling van het standbeeld van Prins Willem T, op het 
Plein te 's t'age, ontworpen door L. Royer. — Afbeelding van het beeld 
met den Prins staande in toga. Naar en door E. Taurel b^ Bnffa eu Zn. f<^ 

7148 lO Jon^. I'ardzeii- en roeipart^j op de Merwe voor Dordrecht^ door do 
Koninkl. Nederl. Yaohtdnb. Goede lithogr. van F, Böger met adrea vai 
P. C. V. d. Schalk. Hg. 24, br. 38 dm. br. foL 



1819. Klaas Bording. — Dood van Willem IT. 257 

7149 Hetz. anders. Litbogpr. znd. nm. kl. ful. Bij den Keer IVfr. S. t. G^n. 

7150^ Voltooljing van de cellulaire geyangenis bij de voormalige Leidsebe poort 
, te Amsterdam, gebouwd uaar de ontwerpen van den architect Is. Warn^inck. 
— (1) De gevangenis van buiten. — (2) De midden vleugel, leidende 
naar bet vrouwenkwartier. — (8) De centrale hal en gesigt in den 
regtervleugel. Lith. door C. C. A, Last bij F. BUmmérs, Op 2 bl. 8\ 
Uit: Leeskabinet. 1848. 

7151 Zinneprent op de hydrotherapie of koudwatergeneeswfjze, welke de Heer 
Jut van Breukelerwaard omstreeks dezen t\jd in ons land traobtte in te 
voeren. — Op den achtergrond een broowaterput, waarboven 2 zwevende 
geniossen een krans neerleggen; op den voorgrond regts treedt de Ne* 
derl. leeuw uit een boschje ; links verschillend gekleede burgers. Lithogr. 
znd. nm. 8^. — Hierb^ een plaat met 7 afbeeldingen van waterbaden. 
Lithogr znd. nm. 8'. — Beide uit: Viucenz, gezegd de Overwinnaret. 
Hanau. 1840 — 48. 5 dln. 8^.; een hoogst zonderling boek in het HolL 
door den Heer Jut geschreven en iu zijne toenmalige woonplaats, Hanau in 
Hessen, gedrukt. — Aan z^ne pogingen heeft de water inrigti Dg Laagsoeren 
bij Dieren haar bestaan te danken. — Bg deu Heer Mr. S. v. G^n. 

7152 Het asyl Steenbeek bij Hemmen in de Betuwe, gesticht voor gevallen 
vrouwen, opgerigt op initiatief van én door Ds. O. 6. Heldring in 1848. 
Lith. V. Desguerroi» en Co. br. 8*. Uit? 

7153 «Ds. O. G. Heldring en zijne gestichten.*' — Bovenaan in het midden 
bet portret van den stichter in buste. Rondom 5 afbeeldingen van de 
geboQwen : Steenbeek, Talitha, Bethel, de Normaalschool en Vlugtheuvel 
bij Zetten. Lithogr. van G. J. Thieme met adres van Is, Jn. Nijhof en 
Zoon te Arnhem, br. fol. — Ook in: Geld. Volksalm. van 1871. 

7154 1849. 13 29 Jaii. liet ronddreven in de Zuiderzee op een ijsschots 
a en de redding van Klaas Bording en zijne beide zonen, die den 18 Jan. 

uit Durgerdam met eene slede op het ijs ter visch vangst waien uit^- 
gaan, en het ijs door den ingevallen dooi losgeraakt zgnde, bijna 14 
dagen omzwierven. — Afbeelding van Klaas Klaassen Bording en zijne 

2 zoons ten v6eten uit met honne slede op eene ijsschots ronddrijvende. 
Met 2 reg. HoU. onderschr. Fraaije lithogr. naar «7. Flügger 1849 bij 
Sieuerwald. Hg. 52, br. 64 dm. gr. br fol. 

b Dezelfde plaat, in kleuren gedrukt. 

7155 35 J*ii. Redding van Kl. Bording enz. in de nabijheid van VoUen- 
hoVen. (Overijssel) — Op den achtergrond het ijsveld met slede en de 

3 mannen; vooraan een open watei* met 3 visschersbooten, die hulp 
aanbrengen. Lithogr. door E. F. Seidel bij C. ff. Mieling. br. 4*. — 
Hierbij eene voorstelling van de 3 visschers op hunne ijsslede in zee 
drijvende. Lithogr. door P. W, M, Trap. Titelpl. van : J. J. L. ten Kate, 
De Durgerdamsche visschers. Ilaarl. A. C. Kruseman. 1849. 8^. 

7156 De authentieke portretten van Klaas Bording en zijne twee zonen. Borstb. 
links en v. voren. Teekeninyen znd. nm. waarvan 2 met zw. kr^t en 1 
met potlood. 8 Sts. gr. 4°. 

7157 q. Portretten van Kl. Bording en zijne 2 zoons, op 1 pi. Onderaan eene 
afbeelding van hunne reddiug. Lithogr. naar J, Flügger door F* A, 6, 

ni. 33 



258 BegraL y. WiUem U. — Inhuldiging van WiUem HL IHI 

Eofwutnn b^ /. D. Stêuerwald, 8*. — h. «Kaarde van het gedeelte èi 
«Zuidenee, behoorende bij de geaehiedenie van hei m n i werf ett m k 
«redding van KI. Bording en zijne beide ionen.** Lithogr. t. L, /. 
Tordokr te Zwolle, br. fol. — Beide nit: Authentiek Terhaal der ««> 
derbare redding van KI. Bording en z|jne beide xonen. ZwoUe. B. t. 
Wyk Az. 1849. 8«. 

7158 !• Maart. a. Bulletins van 15 en 16 Maart nopens den sidMo»- 
■tand van Z. M. den Koning. — h, Berigt van zyn OYeorl^den ei va 
de troonsbeklimming van Willem III. In: Staats-Coonnt t. 15 — 18 Mirt 

7159 19 Ure. «Overlijden van Z M. Koning WiUem II" (te TUborg). - 
De stervende vorst ligt in nachtgewaad in een liekenitoel; 
de Koningin geknield, achter wie Prins Hendrik staat. Bcgts en 
naar voren de beide adjudanten : Lnit-Kol. (k)ehoom en Mij. Merkei. Yoorti 
de kamerdienaar Matthijs; links Dr. Everard; iets verder links de j 
heeren Maes en v. Hees en de kamerdienaar Aerts. Goede lithogr. 
E, F. C. ten Kai» door E. Spanisr met adres van Gebr. Belin&nta. 
Hg. 82, br. 40 dm. br. fol. — Hierbq eene verklaring, met platte- 
grond der woning, schets der plaat in litb. en verklaring der a^dieelde 
personen, met verslag der geneesheeren in boekdr. br. fol. 

7160 tO — 88 Mrt. Tentoonstelling van dames-handwerken en andere voor- 
werpen, voor de loterij ten behoeve van het fonds Doreas, onder be- 
scherming van de Koningin opgerigt door H: Nggh te Rotterdam. — 
Rondom de afbeelding der zaal een versierd l^stwerk, omslingerd door 
2 reg. versen van J. J, L. ten Kate^ Tollens e. a. Bovenaan hei portr. 
onderaan het wapen der Koniogin. Lithogr. door C. W, Mielimg, br. foL 

7161 81 Mrt. a. Eerste proclamatie, uitgevaardigd door Kouing Willem 111^ 
bij zijne komst uit Engeland in den Haag. Plano. b. Dez. proclamatie. 
In : Staats-Courant v.^ 2% en 23 Mrt. — c, Hetz. gedr. bij Kemink en 
Zoon te ütr. 

7162 (3 ^ pril?) „Het salueren van de Brik Kemphaan b|j het passeren van het lyk 
«van Z. M. Willem II te Rotterdam aan boord Stad Geertruidenberg,** — 
Gezigt op de Maas; regts de Kemphaan^ met de bemanning in hetwant» 
vlag en wimpel hal verstok, en saluutschoten doende; links meer achter- 
waarts de stoomboot met de Koninkl. lijkbaar. Teekening in O. I. inkt 
door W, V. B. Hg. 21.5, br. 81 dm. br. fol. B^ den Heer A. v. Stolk. 

7163 4 April. «Plegtige ter aardebestelling van wijlen Z. M. den Koning 
«Willem II." — Afbeelding der begrafenis in 4 ryen onder elkalr. Oa- 
deraau eene zinueb. voorstelling, met eenig bijwerk. Lith. naar Craeij^ 
vanger door G. F, Ei/bracht bij Steuerwald, Met adres v. H. Zangen. 
Hg. 45, br. 57 dm. br. iol. — Hierbij eene verkl. kopie met verklaring 
der groepen onderaan. Lith. znd. um. 4*^. 

7164 Hetz. anders. — Afbeelding der begrafenis op eene serie van 5 aaneen behoo- 
rende platen. Lithogr. znd. nm. laag langw. fol. Uit: De dood en be- 
grafenis van Z. M. Koning Willem II. Haarl. A. C. Kruseman. 1849. 
kl. 8». 

7165 Hetz. anders. — Afbeelding van den begrafenisstoet in 8 rgen al 
Jdeiner wordende boven elka&r. Lithogr. van </. S. Beer te Am8t.br. fol. 



M9. Inhuldiging van Willem UI. — Varia. 366 

166 Afbeelding van de l^kkist. Lithogr. znd. eenigen nm. br. 4^ B^ den 
Heer A. v. Stolk. 

167 Twee ronweocardes, door verschillende personen, die in den fielg. op- 
stand uitgetrokken waren, gedragen na den dood van Koning Willem II. — 
Bg den Heer A. v, Stolk. 

168 11 Mei. yKomst van Z. M. Koning Willem III op den Dam, by 
«H. D. inlogt in de hoofdsUd des rgks, 12 Mei (nt;) 1849." — Links het 
paleis, waarvoor het galar\jtnig met de Koningin, met 8 witte paarden 
regts de Nieoweudgk, in bet midden de Dam, ter regterzgde door de 
schutter^ bezet, terwijl de Koning met gevolg de gelederen langs rydt. 
Lithogr. door C, W, Mieling met adres van A. C. Kruseman. Hg. 81, br. 
44 dm. br. fol. Uit: Toussaint, Gedenkschrift der Inhuldiging. 

169 Plattegronden van de Nieuwe Kerk, ingerigt voor de inhuldiging. — a, 
Lith. by L. t/. JP. Reudltr. br. fol. Met afz. gedr. beschr^ving. 8^. -— 
k, Lith. door en met adres v. Ch, v. Lier te 'sHage. br. fol. -^ 
e. Lith. b^ Oebr, v. lAer te 's Hage. br. fol. — d, Boekdr. roet besehrij- 
ving onderaan. Oedr. ter Stadsdrukkerg . Plano. — Hierbg drie ver- 
schill. toegangskaarten tot de inhuldiging in de Nieuwe kerk. br. 4^ 

170 19 Mei. «Inhuldiging van Z. M. Willem III in de Nieuwe kerk te 
«Amsterdam, 18 Mei {He) 1849." — Regts de Koninkl. zetel, met 
den Koning, die staande den eed aflegt; regts de Koningin, Prinsen en 
Prinsessen; daarachter de tribune voor de genoodigden. — Lithogr. door 
C, W, Mieling met adres van A. C. Kruseman. br. fol. Pendant der 
yoorg. plaat. — De datum van het onderschrift is evenals die op N*. 
7168 foutief. 

171 Hetz. eenigzins anders. — Hier is het oogenblik voorgesteld, dat de 
Voorzitter der Staten-Oeneraal den eed aflegt, terwgl de Koning gezeten 
is. Goede lithogr. naar ? door Deaguerrois en Co, Hg. 81, br. 88 dm. 
br. fol. — Met 2 programma's der inhuldiging. 

172 Hetz. anders. — In het midden de troonzetel, euz. ; links de zitplaatsen 
voor de Koninkl. familie; op deo voorgrond verschillende genoodigden. 
Weinig historische voorstelling wat het decoratief der kerk betreft, 
terw^l de Koning veel op Willem 1 gel g kt. Lithogr. znd. nm. Hg. 26, 
br. 80 dm. br. fol. — Hierb^ : Verslag der inhuldiging in : Staats- 
courant V. 12 Mei. 

78 18 Mei. «Rnine van de Stoom-suikerraflBnader^ en andere gebouwen te 
«Rotterdam, op 13 Mei 1849." — Gezigt op de ruine, genomen voor 
den opgang der brng aan de overkant op den Lenvehaveu ; in het midden 
de staande gebleven ingang en rookpgp der fabriek; regts een half 
verbrande voorgevel. Lithogr. door C, W. Mieling. br. fol. 

74 IA .Ylei. «Pleglige intogt van HH. MM. de Koning en Koningin in de 
«residentie, 15 Mei 1849." — Onderaan eenc afbeelding van den togt, 
in welks midden de Koning r\jdt: achteraan hei rijtuig der Koningin; 
bovenaan de portr. van het echtpaar. Lith. naar LaH door F, Böger. 
br. 8». Uit? By den lieer Mr. S. v. Gyn. 

75 95 Mei. Gedenkteeken te Padang op Sumatra's Westkust ter eere van 
den Gener.-Majoor A. V. Miehiels, gesneuveld den 26 Mei 1849 te 



260 Verscbilleiide Oebeurtenisseti. 18II* 

Kasoemba op Bali. — Afbeelding van een hooge goth. znil met 9 reg. 
iuschrift: Hulde aan de nagedachtenis/' enz. Lith. van F, Böger met 
•dres van H. Lagerweij. gr. fol. Bij den Heer Mr. S. v. 6^n. 

7176 (9 Juiy.) Tentoonstelling van N^ verheid te Delft. — Gezigt Tra de 
grootste zaal waarin de r^tnigen, brandspuiten, enz. Daaromheen 7 af- 
beeldingen der andere zalen en onderaan de plattegrond van het ge- 
bouw, liithogr. van C. W, MieHng, br. fol. 

7177 (lugf) lyKermis of geen kermis?" — Zinneprent over de kennis te 
Amsterdam, in 1849 wegens het woeden der cholera niet toegelaten. 
— Vier afbeeldingen ; bovenaan en links twee van kermisvrengd ; regfti 
van een kerkhof, onderaan eene begrafenis. Met 2 reg. vers : «Hier 
jywenkt het vermaak," enz. Lithogr. v. «7*. Vürtheim, br. 4*. 

7178 10 Oef. a. Naamlijst der leden van het depart. Voorburg t. d. IflaatseL 
tot Nut, enz. die zich ter viering van het 25jarig bestaan van dit 
deparU in het Logement aan de Wijkerbrug aan tafel vereenigd hebben. 
Lithogr. znd. nm. (Uitgegeven door Jonkhr. Mr. H. J. Caan.) gr. 8 
blz. fol. — Hetzelfde. Verbeterde naamlgst van hetz. 

7179 (19 !% ov.) Zilveren vaas, ten geschenke gegeven aan Mr. D. J. v. Lennep, 
bij gelegenheid van zijn 50jarig professoraat te Amsterdam, door zyne 
ambtgenooten en leerlingen. Met afzonderlijke af beelding van een basrelief 
op eene der zijden. Hontsn. door W, Bal. 4fi. Uit : Nederl. Magazgn, Bg 
den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7190 (1850.) Kleederdragten. — Acht ongen^ afbeeldingen van NederL 
kleederdragten uit de 2e P helft der 19e eeuw. — Alle lith. snd. nm. 
met 1 reg. Fr. onderschr. Twee op 1 bl. br. fol. Gekleurd. 

(1) Costumes de la Frise. — Intérieur d'une maison de pêchenr & Catwqk. 

(2) Familie de pêcheur de Scheveningen. — Costumes des paysans dans 

Pisle de Zuid-Beveland. 

(3) Habitans de Tisle de Schokland. — Marchande de poisson d'Amst. 

(4) Habitans de Hinlopen. — Costumes de la NordhoUande. 

7181 Allegorische voorstelling betrekkelgk het Vrijmetselaarschap, hestaande 
uit talrijke kleine en grootere figuren, afbeeldingen en zinnebeelden, 
ontleend uan de geschiedenis of beteek enis der vrijmetselar^. Mrt HoU. 
Hoogd. en £ng. opschrift. Lith. door «7. H. Morrien b^ J. JET. Bemet en Co, 
te Amst. Hg. 53, br. 73 dm. gr. br. fol. — Volgens een hooggeplaatst 
vrijmetselaar is deze plaat een nadruk van eene andere voorstelling van 
Franschen oorsprong. 

7182 4 en lO Juuij. Dood en begrafenis te Delft van Prins Manrits der 
Nederlanden, overl. 4 Jung, nog geen 7 jaar ond. Lithogr. naar C. C. 
A. Last door F, Böger. 8^. Uit Leeskabinet P B^ den Heer Mr. S. v. 6\jn. 

7183 11 Juny. Gecostumeerde voorstelling door de Studenten der Leidsehe 
Hoogeschool van den vintogt van Frederik Hendrik in 's Hertogenbosch 
lyin 1629. Geteekend door een der Commissarissen (Mr. J. K. J. de Jonge) 
«met uitvoerige beschrijv., de naauwkeurige opgave bevattende van de 
«namen der verschill. personen. Leyd. 1850." — Beschr^'ving 8 bL br. 
4^. De plaat is eene voorstell. van 120 personen, gegroepeerd of afsoib- 
4erl^k, die geacht worden bij den intogt tegenwoordig te zi|jn geweest. 



1860. Verschillende (xebenrtenissen. 261 

Lithogr. yan C, C, A. Last b^ P. Blommers. 's Hage. Hg. 29 dm., br. 
9 el 75 dm. — In linnen omslag. Reeds besebreven op N^* 1628. 
h Dez. plaat, fraai gekleurd. ' 

7184 (18 — 15 Juny.) Spotprent op het muxiekfeest, gegeven in de Groote 
kerk te Haarlem. — Afbeelding van het concert met ondersohr. : «Het 
«aaditorinm van het Oratorium." Rondom 8 kleinere voorstellingen, 
ieder met b^-, in- of onderschrift vau 1 of meer reg. b. v. : bovenaan 
in het midden een portr. van Dr. J. J. Viotta, met opschr. : «Als men 
in Holland mnziek maakt." Onderaan links staat tiJajket del. 1850." 
Lith znd. nm. met adres van L. F. J. Hassels. br. fol. — Deze plaat is 
vervaardigd door P. Teiar v. Elven naar P. Dekker, eerst Doopsgezind 
student, later dragonder, daarna Katholiek en schrgver van: Zes jaren te 
paard. 1851. 

7185 (1 Juiy.) Het Staats*examen ter toelating aan de Akademie, ingesteld in 
1845, b\i Koninkl. Besluit van 1 Jnlg 1850, door den Minister Thorbecke 
venwaard. — Spotprent hierop. «Te zgn of niet te zgn of het staats-examen 
«in Nederland. Trenrspel in 30 dagen." — Bovenaan worden de toe- 
komstige studenten gaar gekookt in den pot van het Gymnasium; daar- 
onder links «Zwaarmoedige droom voor het examen"; regts: «Weerspan- 
«nige dnivenpost"; middenin een balans boven eene deur, waaruit aan 
de eene zijde de gedropenen, aan de andere zgde de geslaagde exami- 
nandi te voorschijn komen. Lithogr. naar C. Vipsmaer) door C, W, 
Mieling met adres van K. W. Pickhardt. Chin. pap. br. fol. 

7186 (16 Mept.) «Het 2de Nederl. Letterkundig Congres in de zaal der 
«Maatschappij Felix Meritis." — Gezigt van eene zitting van het con- 
gres in de muziekzaal met den Heer J. A. AlberdingkThgm? als spreker, 
Lithogr. naar J, B. Tétar v. JSlven door P. Blommere, 8®. Uit: Leeska- 
binet? — Bij den Heer J. W. Wnrfbain. 

7187 S5 Hept. Inwijding v. h. nieuw Akademiegebouw te Groningen, door 
Stad en Prov. gesticht |op voordragt van H. de Ranitz. — Kleine Af- 
beelding V. h. gebouw, waaronder de gedenkpenning bg die gelegenheid 
geslagen. Lithogr. door het Nut v. *t Alg, uitgereikt, kl. fol. 

7188 «Gecostnmeerde voorstelling van den Intogt van Maurits, Prins v. 
«Oranje, ... en Willem Lodewgk, Graaf vau Nassau binnen Groningen, 
«in den jare 1594, door HH. Studenten der Groninger Iloogeschool 

bg gelegenheid der inwgding van het nieuwe Academiegebouw." — 
Titelpl., waarop de nieuwe Akademie is afgebeeld en 8 aaneen be- 
hoorende platen v. den optogt. Lithogr. door J, H, v. d. Weijer te Gron, 
Te zamen lang, 8.58 meter, hg. 23 dm. In eart. omslag, br. fol. 
è Dei, platen v. den optogt fraai gekleurd. 

7189 (4 l%ov.) Spotprent op de veroordeeling van A. Verbeek, Boekdrukker 
te Delft, als uitgever van een scherp schotschrift tegen Jhr. R. L. v. 
Andringa de Kempenaer, door de regtbank te 's Hage op 4 Nov. 1860. 
Verbeek werd 9 Dec. door het Hof v. Zd. Holland vrggesproken. •» 
Gezigt van de zitting der Arrondissements-Rechtbank te 's Hage. Regts 
de Officier ▼. Justitie : Jhr. W. M. de Brauw, links vooraan staan de 
Kempenaer en Verbeeks advocaat: Mr. M. J. v. Gigeh; regts Verbeek| 



S62 Verdohillende Crebeurtenissen. t65tJS6, 

de tong tegen den aanklager uitstekende. Geestige penieekêfUnff xnd. nm. 
br. 4^ — Op de keerz^de staat met potlood een 4 reg. HolL vera met 
opschrift: j» Joost de Campenaar voor de 8 Ezelskoppen" enx. Bg den 
Heer A. t. Stolk. 

Hierbg het pamflet wat het onderwerp der vervolging was: Heldendaden 
van de Kempenaer; besonge door Joost de Campenaar. Heldendieht, eni. 
Gedrukt bq A. Verbeek. Delft 1850. 14 blz. 8». 

7190 1951. 85 Juny. «De Vaderlandsche geschiedenis van de vroegste 
jyt^den tot op het einde der 17e eeuw in 8 tafereelen in costnnm Toor- 
«gesteld door HH. Studenten der TJtrechtsche Hoogeschool." — Om- 
slag bevatt. 8 ongen^. platen met 2 reg. onderschr. Lithogr. naar 
W. F, Hoevenaar door J, WtmUri en A, v, Oroeneveldt bg P. W.v. d, 
fTeyer. Met adres van Dannenf eiser en Doorman te Utr. ledere pi. hg. 
38, br. 48 dm. br. fol. 

(1) 70 na C. De Germanen. — (2) 719. Het Christendom. — (8) 1217. 
Het ridderwezen. — (4) Het hofleven van den Grafelgken tgd. (6) De 
redergkers. — (6) 1667. De verdrukking door Spanje. — (7) 1579. De 
Unie van Utrecht. -~ (8) 1650—75. Hollands grootheid. 
Hiervan bestaan ook fraai gekleurde exx. — Uierbg behoort: Schets, 
verklaring en toelichting der 8 tafereelen, bevatt. 8 verkleinde kopiönin 
omtrek van de hierboven genoemde groote platen; ieder met eene uit- 
voerige verklaring en Igst der voorgestelde personen en voorstellende 
studenten. Met adres van P. W. v. d. Weger. gr. br. fol. — Beze ver- 
klaring komt ook in 8^ gevouwen voor en heeft dan een titelomslag in bod[dr. 

7191 19 JulU. »De (zeil) Wedstrgd in de Voorzaan te Zaandam." — Links 
de feesttribune, regts de Zaan met de schepen. Lith. door C, C, A,Zatt 
bg F. Böger, br. 80. Uit: Leeskabinet. 

7192 S8 Jaiy. j^De totale zons- verduistering van 28 Julgl861.^ — Boven- 
aan 2 kaartjes, gem. I en U, aanwgzende het gedeelte der aarde en vai 
Europa, waar de verduistering geheel of gedeeltelgk kon worden waar- 
genomen. In het midden 7 afbeeldingen hoe de verduistering op ver- 
schillende plaatsen werd waargenomen. Lithogr. znd. nm. 4fi. Onderaan 
eene beschrgving in 2 kol. get. T. Gedr. bg Gebr. J. en H. v. Langen» 
huijsen te 'sHage. fol. Bg den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7193 S8— 31 Joiy. Bezoek van Z. M. Willem III te Rotterdam van 28— 81 
Julg 1851. Verslag uit de Rotterd. Ct. fol. — Hierbg 2 volksliedjes 
en programma van het vnurwerk, bg die gelegenheid vervaardigd. 8*. 

7194 18A3. 99 Mei. Onthulling van het standbeeld van Rembrandt, ge- 
plaatst op de toenmalige Botermarkt, sedert 1876 Rembrandsplein, te 
Amsterdam. Afbeelding in hontsn. naar C, R{ochuMen) door Laemte 
Gedr. bg Metzier en BasHng, fol. 

7195 Hetzelfde. — Lith. door Th, Bruggentann, fol. Gekleurd. ^ 

7196 Feest bg gelegenheid van de oprigting van het standbeeld van Rem- 
brandt, gegeven in de zaal van het Park te Amsterdam. — De Park- 
zaal, versierd met geschilderde, op Rembrandt toepasselgke schetsen. 
Fraage teehening in kleuren door P. Tetar v. Eken, Hg. 27, br. 40 
dm. br. fol. — Bij den TTeer J. W. Wnrfbain. 



1858. Spotprenten naar aanleiding der Aprilbeweging. 263 

7197 Juay. Tabel van den Uitalag der yerkiesing^n in Jan^ 1862. Op den 
titel eene afbeelding van een stembureau. Lith. door E, Spanier, 3 blz. fol. 

7198 (19 Juiy— 5 Nept.) Tentoonstelling van Nationale Nijverheid in Ne- 
derland en zijne Overzeesche Bezittingen, gehouden in het gebouw iftfm 
Sacrum te Arnhem. — Afbeelding der groote zaal in Mnsii. Lith. door 
J, E. ffeymans. Ter weerszijden de namen der inzenders, enz. Met adres 
van P. A. de Jong. gr. br. fol. 

7199 34 Juiy. jyZaanlandsche Zeil- en Roeivereeniging." — Afbeelding van 
a van het hardzeilen op de Zaan, omgeven door afbeeldingen van boe^jers, 

enz. en gezigten van Zaandam. Lithogr. naar K Koster door J. RU' 

vereUnk b^ Besguerroie en C^. br. fol. — - Hierb^' een programma van 

den wedstr^d. kl. fol. 
i Dez. plaat op Chin. pap. 
e Dez. voorstelling. Oorspronkelijke teekening voor het voorg. h'^ den 

Heer J. W. Wurfbain. 

7200 (1853. ZO April.) Spotprent op den val van het Ministerie Thorbecke 
door de zoogenaamde Aprilbeweging; nl. de algemeene ergernis onder 
de Protestantsche bevolking ontstaan, door de Pauselijke Allocutie, 
waarin tevens de verdeeling van Nederland in 11. K. Bisdommen werd 
aangekondigd. — De Nederlandsche Ministers, waarbij Thorbecke, staan 
met den Paus en twee bisschoppen om eene tafel Nederland geschaard 
en trachten die op de w^ze van de zoogen. tafeldans te doen draaien, 
wat verhinderd wordt door den Koning die om den hoek van de deur 
k^kt en Thorbecke b^' den schouder aanraakt. Met 2 reg. onderschrift 
«Indien iemand buiten den kring" enz. Lithogr. znd. nm. met adres 
van J. D. Doorman te ütr. br. 4®. Overgedrukt uit: de Herkaauwer, 
2e Jg. 1863. Bg den Heer Mr. S. v. G^'n. 

Den 20 April werd het Ministerie Thorbecke ontslagen, den 26 April 
de Tweede Kamer ontbonden en eerst 14 Jun^ een nieuw ministerie 
V. Hall aangesteld. 

7201 «Protestantsche Gedenk- en Verbondspenning," naar aanleiding van de 
Aprilbeweging geslagen. — Bovenaan eene afbeelding van de keer- en 
weerzijde van den penning. Daaronder eene uitvoerige uiteenzetting van 
de oorzaak, verklaring en strekking van den penning, in 1854 geslagen. 
Lith. door L. S. Leman, Raamstr. 180 te 's tiage. br. fol. 

7202 Spotprent op Rome. — «De Roomsohe kerk beoordeeld door het Woord 
«van God." — Gezigt in een R. Kath. kerk, waarin onder alle beelden, 
V orschriften enz. teksten uit den B^bel staan, waarmede deze voorstel- 
lingen of handelingen in strijd z^n. Lithogr. van F. Böger met adres 
van C, Campagne te Tiel. br. fol. 

7203 Spotprent op Rome. — «Fabriek van Heiligen." — Bovenaan eene af- 
beelding van eene werkplaats waar R. K. heiligenbeeldjes vervaardigd en 
verkocht worden, terwijl de Bijbel geweerd wordt. br. fol. — Hieronder 
eene 7 reg. verklaring der plaat in boekdr. en eenige toepassel^ke B^bbl- 
teksten. Gedr. b^ C. Campagne te Tiel. 

7204 «Een sprekend portret." — Zinneprent op de dubbelhartigheid der R. 
Kath. priesters, wat hunne trouw aan de Grondwet en aan de Kerk aangaat, 



264 . Theologische Spotprenten. 1851. 

▼oorstellende eea bisschop, die in de hand een rol get: Be JSm? houdt « 
zijn van rrengde bliokend gelaat achter een mom van Christna verbeigt 
Op den achtergrond een engel, die zich met walging afweiidt. Lithqgr. 
met bovenschrift. «Geschiedenis van den dag." Zud. nm. met adrei vai 
h. Bnrean van De Fakkel te Tiel. fol. 

7205 jy Utrecht en Rome." — Spotprent op de gevreesde opheffing der ütr. 
Hoogeschool. — In het midden de ütrechtsche Universiteit, die.dow 
eenige Agenten van Binnenlandsche Zaken met touwen omrer wordt ge-, 
trokken, hetgeen eenige Profesoren pogen te verhinderen. Op het ge- 
bonw staat links een zeer verbolgen hooj:leeraar (G J. Mulder) ; regts slaat 
een ander met een Hippocratesstaf den aanval af van een Agent, dis 
met een grooten moker langs een touw naarboven kÜmt. Op den voor- 
grond in het midden een groote zwarte tor (Thorbecke) b^ eene porte- 
feuille: Bionenl. Zaken. Kegts staat een gepensioneerd minister van 
Buitenl. Zaken te kijken naar eene eindelooze processie van Bisschoppes; 
links vlugten de studenten . en een huilende Hoogleeraar (?) Met drie 
2reg. verzen uit Vondel. Lith. znd. nm. met bovenst, opschrift en adres 
van W. F. Dauneufelser te Utr. Hg. 43, br. 56 dm. br. fol. 

7206 «Ecclesiastica." — Opschrift van eene spotprent op de theologische rig- 
ting. — Bovenaan een 4reg. Fransch citaat uit F. Hemsterhnis; daar- 
onder 3 voorstellingen. Links een gezette predikant (Ds. D. Moolenair 
te 's Hage) achter wien een jongelje met een molen loopt, waarboven het 
wapen van 's Hage ; met citaat uit Corneille : «Tu s^ais qn'on te aonhaite,'' 
etc. — In het midden een predikant (Ds. L. Merens PP? te Utrecht) met 
3 andere personen om een wel voorzienen disch zittende en psalmzingende, 
waarboven een vleermuis. Met curs. onderschr. «Vol van de goede gaven 
zullen wij nu veen Psalmje zingen," nl. : «Uit diepte van ellende". Regts eea 
Professor (H. E. Vinke te Utrecht) met een Utrechtsch vaandel, gpet. : «O 
„Catechisme illnstra uos;'' naast hem op den grond een vogelkooi met 
een vink en een trommel en trompet. Het geheel omringd door een 
randwerk met ezels- en apenkoppen ; spinnewebben enz. Goede lithogr. 
Met bovenst, opschrift Znd. nm. br. fol. — De jniste tijdbepaling en 
bedoeling van deze plaat heb ik nergens kunnen vernemen; het meege- 
deelde acht ik het waarschijnlijkste. 

7207 17 tl<«i. Spotprent op de heftige, doch vrij vrnchtelooze liberale 
voorlezingen door Jhr. Mozes Salvador, ex-officier, te Utrecht over de 
verkiezingen voor de 2e Kamer, gehouden in vereeniging met zekeren 
voormaligen Sergeant S. Fongers. — Twee afbeeldingen naast elkaar. Linka 
eene vergadering van visschen, die door een grooten karper, op een katheêtf 
staande, toegesproken worden, terwijl een als officier gekleede viseh hem 
met een blaasbalg wind toeblaast. Met onderschr.: Vóór, Regts r^dt een 
vischboer voorbjj het gesticht Meerenberg, alwaar h^ door een heer vii 
boven uit een raam wordt aangesproken. Met onderschrift : Na. — > Lith. 
znd. nm. Met adres van J. D. Doorman te Utr. br. fuL Uit het tyd- 
schr.: de Herkaauwer, 2e Jg. 1853. N» 28. Hierbij: K. Meger, Beknopte 
levensschets van Jhr. M. Salvador, .^lost. J. A, Schuurmans. (1856) 8*. 
Met portr. door Th. Bruggemann^ 



1853^54. Yersohillende Gebeurtenissen. 265 

7208 21 Jnnff. Ontvangst van Prins en Prinses Hendrik aan het Stations* 
gebouw y. d. II oU. Spoorweg te 's Hage bij hnnne intrede aldaar, na 
ban iinwelijk, gesloten 19 Mei te Wei mar. Lith. naar C. C, A, Zasi door 
F. Böger, br. 8\ Uit: Leeskabinet. Hij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7209 Intogt V. Prins en Prinses Hendrik te 's Hage. — Gezigt op een plein 
met een eereboog op 4 pilaren gèm. H. A, (Hendrik-A malia) en 
Anno 1853, waaronder het echtpaar in een kfiets met 6 witte paarden 
doorrijdt. Lith. v. E. Spanier. br.fol. Uit: Beschry ving der plegtigheden.... 
bij den intogt van Prins en Prinses ITendrik te 's Hage. 1S33. kl. 8°. 
Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7210 a. jyPrins Hendrik en zijne Gemalin aan han Paleis. 21 Junij." — 
b. i,De Hofvijver, 25 Junij des avonds." — Twee afbeeldingen onder 
elkaftr op 1 bl. Lith. door C. C. A. Last bij P. BUmmers, 8\ Uit: 
Leeskabinet. 

7212 3 Mepl. Zilveren beker, door de leerlingen van Prof. C. B. Tilanns te 
Amsterdam dezen bij gelegenheid van zijn 25jarig professoraat ten ge- 
schenke gegeven. — Links de beker, op welks eeue zijde de voorgevel 
van het Gasthuis is gcgrav. ; regts de voorstelling van Alexanders arts, 
de aanbiedingen der Perzische gezanten afwijzende, en het Lat. opschrift, 
welke op de andere z^'den gegrav. zijn. Lithogr. naar P. «7. Fassbender 
door Meijer en Co, br. fol. 

7213 (80 4lct.) Decoratie, gebruikt te Maastricht, bij de illonHnatie ter gelegenheid 
der opening van den spoorweg Aken- Maastricht- Hasselt op 20 Oct. — In het 
midden een chassinet, voorstellende de Nederl. maagd tussehen 2 leeuwen, 
met de zinnebeelden van landbouw, u^verheid en handel, waarachter een 
spoortrein. Met 1 reg. Lat. en 1 reg. lIoU. onderschr. Ter weerszijden 
3 boumen met lampions en de wapeus van Amsterdam, Rotterdam; Maas- 
tricht, Kerkraede, Aken en Keulen. Lithogr. naar M. Hermans door 
C. Schaetzké te Maastr. br. fol. — Behoort bij het Dagblad v. h. 
Hertogd. Limburg. — Bij den Heer .^. J. Nyland. 

7214 1854. 33 Maart. „Onthulling van het standbeeld van wglen Z. M. 
I, Willem II." — Op den voorgrond hel standbeeld, waarbij de muziek 
van het GrenaJiersregement ; links kavallcrie; in het midden de. Koning 
met Priis Fredcrik en den Prins v. Oranje te paard. Lithogr. naar de 
daguerreotype van J. Cohen door Eoffmeister bij E, Spanier, Hg. 3', 
br. 40 dm. br. fol. 

7215 Dez. voorstelling anders. — Schetsteekening in sepia, doch omgekeerd, 
voor het voorg. door K. F, Bouwer ? br. fol. Bij den Heer A. v. Stolk. 

7216 Hetz. anders. — Links de Koning en de beide Prinsen te paard, voor 
eene tribune; regts het standbeeld. Lith. naar C. C. A. Loêt- door 
F. Böger. br. 8". Uit: Leeskabinet. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7217 Afbeelding van het standbeeld voor Koning Willem H, met gezigt op 
het Binnenhof. Lithogr. in kleuren door P. fV. v. d. Ifeijer. fol. Bij 
den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7218 Hetz. anders. — Lithogr. in goud-, zilver- en kleurendruk van J, J, 
Hermans, gr. 4». 

m. 34 



Verschillende Gebeurtenissen. V^Mt^ 

De Heer A. v. Stolk bezit eeae verzameling afbeeldingen in lithg|;Ei, 
op verschillend papier gedrukt, van dit standbeeld, afkomstig nit bet 
Mnseom Willem II (A. J. y. Tetroode) te 's Hage. 

7219 13 — 1.1» JoUJ. «Be Maatschappij ter bevordering van Toonknnst, baar 

j, muziekfeest en de stad Rotterdam. — Herinnering aan het jaar 1854. 

„*i Grav. K. Fuhri. 1855." — Titel in boekdruk van een omslag, in- 

houdendü 12 portretten en 12 stadsgezichten, alle ongen^. De portr. xqn 

lithogr. door A, «7. EAnle bij P. Blommers en «/. D. Steuerwald nair 

daguerrotypen van F. Wolke, De platen zijn lithogr. door verschillendeB 

naar dagnerreotypen of teekeningen vnn M Maris, E. Koster, A, Clhah 

nink, F. WotkCy J. J). Steuerwald of P. Blommers. fol, en br. fol. 

Portretten der zangeressen : Mcj. C. H. Dolby, Mej. J. Ney, Mevr. S. 

Oflfermaas v. Hove; der zangers : C. Formes, J. B. Pischek, G. Boger; der 

Directeurs ; J. J. Verhulst, W. Hutschenruyter, A. C. G. Vermeolen, 

J. J. Viotta, Dr. J. P. Ile\je en S. v. fiaalen. — Voorts de volgeQ49 

gezigten in Rotterdam : Koombeurs en Markt. — Spaansche kade. — 

Het Oude Hoofd. — Museum Boymans. — De Beurs. — Delftsche 

poort. — Wedstrijd der Koninkl. Nederl. Yachlclub, 12 Jnlij 1854. — 

liet Nieuwe werk met het feestgebouw. — Muziekgebouw van binnen bg 

avond onder de uitvoering op 13 Julij. — Hetzelfde bij dag onder de 

uitvoering op 15 Jul^. — Hetzelfde van binnen, uit da hoogte gezien. — 

Allegoriën ter opluistering der muziekzaal. 

72S0 ^20 luiy.) „Hein Kemper (J. H. Kamper) (moor«leuuar} van de ge%an- 
«gcnis naar het hof en vice versa*' — Gezigt op de Prinsengracht te 
Amstei'dam, waar Kamper tusschcn agenten, infanterie en kurassiers ea 
door eene menigte volks begeleid, weggevoerd wordt. Lithogr. naar en 
door A, Ver Uuell. br. fol. Zeldzaam. Bij den Heer R. W. P. de Vries. 
Kamper had op een pad bij den Zeedijk naar den Diemermeer by Am- 
sterdam eene vrouw vermoord. 

'7221 (^epf.) i,De zaal Frascati te Amsterdam gedurende de kermis van 
0I854." — Lithogr. naar J, Eversen ad viv. door P. Blommers. br. fol. 

7222 Oet. Teutoonstelling va^ landbouw, gehoudeu te Arnhem in de groote 
zaal van 3lusis Sacrum. Chromolithogr. naar J. Felgrom door L, QuetttiM 
bij O. J, TMeme» Uitg. v. P. Klinke' berg. br. fol. By den ! eer Mr. S. v. Gijn. 

7223 1955. Fvbr. ;,Het ijbvermaak op de Maas te Rotterdam in Febr. 
1,1855." — Titelpl. en 6 ongeü° voorstellingen, alle lithogr. met l reg. 
onderschr. door G. J. Bos bij P. /r. M. Trap. br. 4fi. Met bijschriften. 
Rott. V. Gogh en Oldenzecl. — Dit werk is volgens het hierb^' gevoegd 
prospectus in 1861 op nieuw uitgegeven ten voordeele van de slagt* 
offers van den watersnood. 

De platen zgn -. Titel plaat in 6 afdeeliugen. — De stad van Katendrecht 
gezien. — Het bolwerk op de Maas. — De schaatsenrijdersbaan op ds 
Maas. — Harddraverg met paard en uarreslede laugs de Willemskade. — 
Hardzcilpartij met ijsschuitjes. — De Maas voor de fabriek te Fjjenoord. 

7224 tZ fr^ebr. «Hardrijderij op schaatsen door mannen en vrouwen, gehouden 
«te Leeuwardeu, van wege de vereeniging : De Ysclub." — De baan met 
2 acukomende paren, enz. -, iu het verschiet een stompe toren. Lithogr. 



itóS. Watersnood. 2Blf 

naar JF. Troost ad vivam door 1\ Blommen. Uilg. v. G. T. iV. Surin-- 
gar. Hg. 87, br. 39 dm. br. fol. 
7225 '41 aart. „De waterramp vaa 1855 geschetst iu 24 afbeeldingen, naar 
«de natuur geteekend en geëtst door leden der Maatschappg Arti ei 
„AmicUiae, — uitgave ten voordeele der hulpbehoevenden door den 
«Watersnood. 1855." — Titelpl. en 24 etsen, gen» 1—24, van ongelgke 
grootte, br. 4^. Afdrukken in fol. In gedrakteo omslag, op welks keerzyde 
de verklaring der afbeeldingen. 

Titelblad. Kompositie naar eene schets van R.A. v. Trigt door Ch. Bochuteem, 

1- 5/ui. Sterke ijsgang op den Rhijn. Redding v. menschen enveenit 

den Aruhemschen waard. Naar J, Pefgrom door J, W, KaiëÜr, 

2. ö/iii. Gezigt, onderlangs op Arnhem. Naar J. F. Toch door P. Kiert. 

3. 6/111, Doorbraak van den Arnhemmer Broekdijk bij Arnhem. Naar 

J. Telgrom door O. Springer. 

4. Levensgevaar van den jongen A. de OraafiT bg Doórnwert. 
Naar /. Belgrom door D. J. Sluyter. 

5. 6/111. Kruien van het ijs voor de Sabelspoort bg Arnhem. Naar 

A. Ver Ilufll door R. Craey vanger. 

6. 24/111. Veenendasl van de Klomp gezien. Naar /. L. Soreneen döör 

C. E, Taurel. 

7. 2^llU. Inwendige der St. Oeertckcrk te Utrecht met de geredden. 

Naar en door 2). v. d. Keilen Jr. 

8. 7/111. Gezigt van den Dreumelschen dijk. Naar H. A. v, Trigt 

door P. L. Bubourcq. 
9- 8/111. Gezigt op het dorp Dreumel. Naar Mari ten Kate door 
H. J. Scholten. 

10. 8/111. Gezigt op hetz. naar het stoomgemaal. Naar Mari ten Kate 

door C. E. Taurel. 

11. 9/111. Beringing van de doorbraak te Spees. Naar en door Mart 

ten Kate. 

12. 24/111. Grindweg tusschcn Oss en Lith. Naar E. Koster door C, Springer, 

13. 12/111. Doorbraak aan den Grcbbendgk bij Opheusden. Naar C /m- 

merzeel door J, //". Kaiser, 

14. 23/111. Doorbraak te Lith. Naar en door C. Rochusêen. 

15. 24/ni. Gezigt op het dorp Kessel. Naar en door 6. A, Both, 

16. 25/lJi. Doorbraak tusschen Maren en Alem. Naar eu door (?. ^.^M. 

17. 8/111. Gezigt op den dgk tusschen Maren en Alem. Naar 27. A. v. 

Trigt door P. L. Dubonreq. 

18. 51/ni. Doorbraken v. d. Neder-Betuwschen Bandgk te Lienden. 

Naar en door J, L. Sörensen. 

19. 9.III. Groote doorbraak bij Dreumel. Naar 3fari ten Kate door 

/r. Grv.yter Jr. 

20. 16 III. Overstrooming van het dorp Beest aan de Linge. Naar Mari 

ten Kate door //'. Grv.yter Jr. 

21. 28'in. Doorbiaak v. d. Neder-Betuwschen Bandgk te Ingen. Naar 

en door /. L. Sörensen. 



S68 Watersnood. — Maskerade te Leiden. 19Si. 

22. 24/III* Gezigt op 's Hertogenbosch van de Slois op de Zuid- Willems- 

vaart. Naar E. Koster door D. J. Sluyter. 

23. lO/iu. Doorbraak in den Maasd^k te Poederoijcii. Naar en door 

Mart ten Kate, 

24. 9/iii. Boerenwoning te Altenaar b^ Eist wonderlijk gespaard. Naar 

en door Mari ten Kate. 

7226 |y Watersnood, 1855." — Tafereel, ui. de doorbraak van een dyk in het 
verschiet ; op den voorgrond eenige liaizea, met de daken als vlagtplaats 
voor hunne bewoners boven het water uitstekende. Lithogr. naar en door 
J. Weissenbruch bg P. Blommers. Hg. 32, br. 42 dm. br. fol. 

7227 «Gezigteu in de Geerte-kerk te Utrecht t^'dens het verblijf der Veenen- 
i^dalers gedurende den watersnood in Maart en April 1855." — Vyf 
ongen" afbeeldingen, ieder met 1 reg. ouderschr. omgeven door een rand 
van arabesken. Lith. in klenren naar C. W. v. Dijk door F. W, v. d. 
Weijer te II tr. br. fol. — a. De arbeid. — b. De maaltijd. ' — c. Het 
vrouwenkwartier en de slaapplaatsen. — d, Gezigt op de kamer der Di- 
rectie in het koor der kerk. — e. De slaapplaatsen der mannen in 
avondlicht. — B^ den Heer Mr. S. v. G^n. 

7228 De Geertekerk te Utrecht van binnen, als schuilplaats voor de nood- 
lijdenden door den watersuood. — Gez'gt naar deü preekstoel en de 
vrouwen aan tafels zittende. — Gezigt van de andere zijde met mannen, 
vrouwen en kinderen. Twee zeer fraage teekeningen in klenren zpd. noL 
Ieder hg. 31, br. 41 dm. br. fol. 

7229 Zinneprent op de overstrooming. : — Een zuil met de beelden der Apos- 
telen, boven eindigende in een wolk Liefde, deelt de plaat in 2 afdee- 
lingen, voorstellende het bezoek en de milddadigheid des Konings aan 
de watersnoodlijders ; bovenaan links het penni ngske der weduwe, regts 
de barmhartige Samaritaan. Lith. naar en door Alex, F{er)H{uell), br. 
fol. Uit : W. V. d. Poll, Schets van den watervloed in 1855. Ticl. 1866. 
gr. 8«. 

7230 {t~lZ Md.) Niet voor de verloting van schilderijen, teekeningen, 
prenten, boekwerken, enz. ten voordeele der hulpbehoevenden door deo 
watersnood te Wageningen. Met 10 rcg. vers door J. O. J, br. 8®. 

7231 Juny*. Ai beelding v. de trophee der Nederl. Handel -Maatschappij op de 
wereldtentoonstelling te Parijs in 1855. — Lithogr. naar JF. Jansten 
door C. W. Mieling te 'a llage. gr. fol. Bij den Heer A. v. Stolk. 

7232 11—13 Jnny. Feesten op den 280en dies natalis der Leidsche Hooge- 
school. — 6 ongeu' platen en titelplaat. Alle lith. met 1 r^. ouderschr. 
naar T, C. I^ruining ad vivum door C. C. A. Last bij P, Blommers. 
br. fol. Uit : Herinnering aan Leyden in Janij 1855. Leyd. H. R. de 
Breuk en J. Hazenberg Cz. 1855. — Bij den Heer Mr. S. v. Ggn. 

De platen zijn : a. Titelplaat. — b. Plegtige inhaling der reünisten. — 
c. Maskerade op de Breestraat. — d. De Breestraat bij illominatie. — 
e, Vauxhall op de Roine. — /. Vuurwerk op de Ruine. — g, Vanxhall 
op de Vink. 

7233 13 Juny. «Gecostumeerde optogt door de leden van bet Leidsche Stn- 
jfdentencorps, ter viering van den ?80en verjaardag der Leidsche Hooge- 



1855^. Verschillende Gebeurtenissen. 269 

„school, voorstellende de iutrede van Karel V bianen Dordrecht, op den 
i»3en Jan^ 1515, b^' gelegenheid zijner huldiging tot Graaf van Hol- 
vland." — Serie van 14 aaneenbehoorende platen, met gedrukte titel en 
verklaring. Lith. naar en door G. J. Bos. Uitgeg. bij C. C. v. d. Hoek 
en P. Engels. In linnen omslag, br. fol. Gekleurd, — Hierby een pro- 
gramma. 8®. — Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7234 Hetzelfde anders. — Afbeelding van den optogt in 4 rijep boven elkaAr. 
a Lithogr. naar en door G. J. Boê bij Trap. Volksuitg. by v. d. Hoek en 

Engels, br. fol. 
b Dez. plaat, gekleurd. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7235 Hetz. anders. — Afbeelding v. den stoet in 4 rijen boven elka&r Lithogr. 
door C. C. A. Last bij F. Böger. br. 4*. Uit: Leeskabinet. 

7236 17 lus. «Bezoek van Z. M. Koning Willem 1I£ te Zaandam." — > 
Gezigt op het marktplein waar de Koning door eenige autoriteiten wordt 
toegesproken, regts het stadhuis (?) : links de schutterij, eereboog, enz. 
Alles in een rand v. arabesken, enz. Lithogr. naar C. J. Prins door 
C. C. A. Last bij Cfi. Binger. Hg. 29, br. 39 dm. br. fol. 

7237 (^ept. „De zaal Frascati te Amsterdam gedurende de kermis." Lith. 
naar A, Eversen door C. C. A. Last. br. 4fi. Bij den Heer J. W. Wurf bain. 

7238 Zinnepreut, uitgegeven door de Afdeeling Utrecht van de Nederl. Vereen, 
tot Afschaffing van Sterken Drank. — Eene staande jonkvrouw houdt in 
de regterhand een label, waarop: Matigh. Bechtveerdigh. Godtsaligh, 
Tit. II V. 12 ; met de linkerhand giet zij cene flesch ledig ; achter 
haar links instellingen van welvaart, regts van armoede. Met 1 reg. 
HoU. bovenschr. en 8 i*eg. onderschr. Lithogr. in kleuren naar W. C. v. 
JHjk door P. IV, v. d, Weijer. fol. In de Gemeenteverzam. te Utrecht. 

7239 Afbeelding van het ,; Bouwhuis op Nederl. Mettray** (Instelling voor ver- 
waarloosde jongens) te Gorssel bij Zutphen, met opschrift: FÜio unico 
atque uxori. 1855. gesticht door Dr. J. A. Luyken te Gendringen tot 
aandenken van zijn eenigen zoon en echtgenoote. Lith. uitgeg. ten voor- 
decle der inrigting naar fr. v. d. H'orp door G. Gerlier by Simonau 
r'H Toovey te Brussel, br. fol. 

7240 (l^-'SO. 14 Waan.) Zinneprent op de belasting volgens de vertering te 
Amsterdam ingesteld en genaamd : Aefjuivalent, nl. voor de afschaffing van de 
belasting op het gemaal, waardoor goedkoö^jer brood verkregen is. — 
Plaat io .S afdeelingen ; in het midden een gezigt van eene bloeijeude handel- 
stad met de attributen van handel, enz., en 2 vlaggen, get. : i^Een- 
i,dragt maakt magt." Ter weerszijden een vertrek, waarin verschill. 
belastingschuldigen hun gevoelen zeggen over eene inkomstenbelasting, 
ledere afbeelding met 4 of meer reg. onderschr. Lithogr. znd. nm. met 
adres van C. Goos te Amst. br. fol. — Op 14 Maart 1856 te Amster- 
dam aan vele huizen rondgebragt. 

7241 19 Jimy. Maskerade te Utrecht. — «De grondleggers van Neêrlauds 
«vrijheid (Tijd van Willem I) voorgesteld door HH. leden van het 
i,Utrechtsche Studenten-corps ter viering van het 220jarig bestaan der 
i,Utrechtsche Hoogeschool.** — Gclith. omslag inhoudende 5 fraai ge^ 
kleurde lithographiën, ieder met 1 reg. onderschr. en een vcrzamelblad 



2tO Maskerade te Utrecht. — Koster's feesten. lÖtt. 

▼au den gebeelen optogt met verklaring. Naar ÏÏ'. P, Hoevenaar door 
P. W. V. d. fVeijer, üitgeg. door W". F. Batinenfelser te Iltr. ledere pi. 
hg. 32, br. 63 dm. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 
a. De adel. — b. Str^d te land en ter zee. — c. De staatslieden, — 
d en e. Het hof van Willem I. 

7242 35 Jmiy. „Ons Vaderland omstreeks bet midden der 17e eenw, voor- 
/igesteld door HH. Stadenten, leden van Mutua Fidea, ter viering van het 
if220jarig bestaan der Utr. Hoogeschool." — Titel van een gelitbogr. 
omslag, met adres van ff. F. Bannen/eiser, inhoudende 7 ongen®. platen, 
voorstellende evenzoovele groepen uit het Nederl. , volksleven der 17e 
eeuw. Alle litbogr. naar ÏT. P, Hoevenaar door P. 7F, v. d. ITe^er, 
ledere pi. hg. 37, br. 51 dm. br. fol^ Gekleurd. 

(1) Op straat. — (2) In huis. — (3) Overheid. — (4) Koloniën. — 
(5) Natuurlyke rijkdom. — (6) Kermisvrengd. — (7) Jagtvermaak. 

Hierbij eene Verklaring en Toelichting van den gecostumeerden optogt, 
bevatt. 7 verkl. kopiën in omtrek van de hierboven genoemde groote 
platen; ieder met eene uitvoerige verklaring en l^st der voorgestelde 
personen en studenten in boekdr. Met adres van P. W, v, d, We^er* 
gr. br. fol. 

7243 //Herinnering aan den feestelijken avond... in de Nieuwe Baan enz." — 
Gezigt op de reunie in de Nieuwe Baan te Utrecht, met een verlichten 
tempel op den achtergi'ond. Met 2 reg. Holl. onderschr. Lith. naar 
A. Wouters door P. Blommere. br. fol. Gekleurd. In: Uty. Gemeente- 
verzameling. 

i^244 (15—19 Jali|.^ Onthulling van het standbeeld van Laurens Coster op 
de Markt te Haarlem. — Feesten bij die onthulling. — 6 ongen''. platen. 
Lithogr. waarvan de Ie, en de anderen waarschijnl^k ook, door C, CA. 
Last bij C. W, Mieling. br. S». 

(1) De Groote Markt na de onthulling. — (2) De Typogr. Tentoon- 
stelling, a. Bovenzaal, b. Benedenzaal. — (3) Huldeblyk van Haarlems 
ingezetenen. — (4) a. Bloemenfeest in de Hertenkamp, b Bezoek aan 
den Gedenksteen in den Hout. — (5) a. Versiering v. h. Stationsge* 
bouw. b. Costers woning, c. Drukpers der typogr. vereen. (6) a. Eere- 
boog V. d. Maatsch. v. Nijverheid, b. Naald opgerigt door de gasfabriek. 
c. Eerezuil opgerigt door de Haarlemse he Boekhandels- Vereen. 

7245 Dezelfde feesten. — a. Programma der feestviering. — b. Plattegrond 
der tribunes en afgezette ruimte om het standbeeld. — e. Afbeelding 
V. h. standbeeld. Lithogr. v. Ch. Binger. — a tot c. 8°. — d. Afbeelding 
der gedenkpenning. Lithogr. v. Emrik en Binger, br. 8®. — e. Drie 
verschill. toegangskaarten tot de feestviering, br. 8®. 

72l6 Gedenkplaat. — In het midden Laur. Coster, wandelende in den 
Hout, met 6 reg. vers van H. Binger; links het gedenkteeken in 
den Hout, in 1823 opgerigt; regts het nieuwe standbeeld op de markt. 
De drie afbeeldingen door gothisch beeldwerk omgeven. Fraage chromo- 
lith. naar «7. H, Morrien en Ch. Bochussen door <7. Weusenbruch bü 
Chs, Binger. Hg. 44, br. 58 dm. br. fol. 



1856. Monument v. 1830,31 te Amsterdam, enz. 271 

7247 „Tweede Nederl. nationaal Zangerafeest. Utrecht. Park Tivoli." -— Af- 
beelding van deu optogt der muziekvereenigingen in 4 rijjen boven el- 
kaar. Lith. door P. JT. v. d. Weijer. Ter weerszijde de namen der feest- 
vierenden, bestuursleden enz. in boekdr. Op 1 bl. br. fol. In : Utrecht: 
sche Gemeenteverzamcl. 

7248 (29 ^<>i;.) luwijdiug van het Monument op den Dam te Amsterdam, 
a ter herinnering aan den volksgeest van 1830—31, ontworpen door 

H. M. Tétar v. Elven MGz. — Afbeelding v. hetz. Door C. Ed. Taurel, 
gestoffeerd door P. M. v. Bommel. Hg. 58, br. 49 din. fol. 
è Dez. pla6t, 'proef dr. voor alle lelt. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. , 

7249 Hetz. anders. — Lith. znd. nm. met adres van F. Uoffmann en C. v. 
Melsen te Amst. gr. 4*^. 

7250 l!etz. kleiner. Houtsnede door Tollenaar. In: GeïUustr. Feestblad ter 
a herinnering *aan de feesten van 25 — 29 Aug. 1856, waarin tevens ile 

beschrijving van het standbeeld en van de feesten bij de onthulling. 
8 blz. fol. 
h Dez. plaat. Afzond, afdruk in 4®. 

7251 Hetzelfde. — a. Aanplakbillet van de feestelijkheden. — h. Reglement 
voor de Commissarissen. — e. Dichtregelen door de weeskinderen gezon- 
gen. — d. Bepalingen voor het diner in het Park. — e. Opgave der 
officieele toasten b'j hetz. diner. — /. Plattegrond voor hetz. diner. — 
g. Toegangskaart tot den Dam. — h. Beschrijving der r ugustusfeesten. 

7252 „He^nnering aan de jaren 1830 en 1881." — Zinneprent op den 
lOdaagschen veldtogt. — In het midden een pedestal met beeld van 
Koning Willem II. Ter weerszijden verschillende militairen der land- en 
zeemagt die aan den veldtogt deelnamen. Bovenaan een goth. ornament 
met de portr. van: Willem I, Prins Frederik, Hertog v. Saxen-Weimar 
links^ en die van v. Speyk, Vice-Adm. Koopman en Gen. Chassé regts. Voorts 
de gevechten bij Hasselt en Leuven. Lithogr. door/. H. v. d. Heyden 
bij F. Böger te Dordt. gr. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7253 Hetzelfde anders. — In het midden eene afbeelding van het monument 
op den Dam^ omgeven door een eikeukraus met vaandels en het Metalen 
Kruis bovenaan; voorts het vertrek der schutterijen, ile overrompeling 
der boot van v. Speijk, de slag bij Hasselt en beleg der Citadel. Lith. 
naar en door W, B, v. Wouw. Uitg. v. L. F. J. Hasscls te Amst. br. fol. 
Bij den Heer Mr. S. v- Gijn. 

7254 Afbeeldiug van het Clipperschip: Meialen Kruis, gebouwd te Amsterdam 
door A. v. d. Hoog voor A. Poort en C^, en van stapel gelaten bij de 
Augustnsfeesten. Lithogr. van CA. Binger. Hg. 40, br. 49 dm. br. fol. 

7255 (24 J^epi.) Inwijding van de R. Kath. kerk te O verveen. — Gezigt in 
de kerk tegenover het fraaije altaar; op den voorgrond eene knielende 
menigte ; op den achtergrond onder deu preekstoel, de bisschop, Mons. 
F. J. V. Vree, die de inwijding verrigt. Lithogr. znd. eenigeu nm. 
Hg. 40, br. 34 dm. fol. 

725^ 5 l»*^c. Afbeelding der girandole, geschonken aan Prof. W. Vrolik op 
het feest v. zyn 25-jarig Professoraat te Amsterdam. Lith. niiaf C. Brix 
door B. T. V. Loo bij Meijer en Co. gr. 4°. — Hierbij eene beschrijving 
en de naamlijst der gevers. 4 blz. 4^. 



272 Verschillende Gebeurtenissen. 1857 

7257 IS 5 9. (30 Maart). Onthiilliiig van het monument op de begraafplaats 
te Utrecht? voor den Vice-adm. J. C. Koopmau, aldaar OTcrl. 21 April 
1853. — Afbeelding van hetz. Een groote vierk. zail, omgeven door een 
ijzeren hek. Lith. door E, Crisaud b^ 6. J. Thieme te Arnh. gr. fol. 

7258 Hetzelfde kleiner. Lithogr. znd. nm. br. 4®. Bij den beer Mr.S. y. G^n. 

7259 5 .Hel. Gecostnmeerde optogt door de leden van het Delitsche studen- 
tencorps, voorstellende den Garebeg optogt van den Snltan van Djolgo- 
karta en de meest karakteristieke typen uit den Nederl. Ind. Archipel. 
Serie van 8 aaneenbehoorende platen. Lith. naar J. H. Roffmeister door 
E, Spanier te 's Hage, uitgeg. bij W. Beets. br. fol. Gekleurd, Bij den 
Heer Mr. S. v. Gijn. 

7260 Hetz. anders. — Afbeelding van den optogt in 4 rijen boven elkaftr. 
Lith. door C C. A. Loet bij F. Boffer, br. 4". Uit: Leeskabinet? 

7261 4 JuafJ. Het 4e Zeeuwsche muziekfeest in het koor der Groote keik 
te Goes. — Lithogr. naar eene photogr. van F, Katjaer door P. W, v. d. 
IVeijer. Met adres van C. H. Schetsberg te Goes. Hg. 31, br. 88 dm. 
br. fol. 

7262 (19 •fiiiiij.) Feestviering te 's Hage, ter herinnering na 25 jaren aan 
de verdediging der Citadel van Antwerpen. — Gedenkplaat. In het 
midden de facsimilés der haudteekeniugen van een 70tal oud-strijders ; 
ter weerszijden Neptunus en Mars ; bovenaan links een gezigt van de 
Citadel op het gebombardeerde Entrepot en Arsenaal te Antw. ; regts 
de puinhoopen der Citadel ; onderaan het springen der boot van v. Speyk 
en een uitval uit de Citadel? Lithogr. bij E, Spanier te 's Hage. Hg. 47, 
br. 53 dm. gr. br. fol. Bij den Heer A. J. Nijland. 

7263 Feestmaaltijd iu bet hotel Paulez te 's Hage, bij gelegenheid der reunie 
na 25 jaren van ufHcieren en onderofficieren, behoord hebbende tot de 
bezetting der Citadel van Antwerpen in 1882. Lith. door E. Spanier. 
br. 4''. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7264 (Jiiny " Juiy ?) „De verordeningen op het bouwen en sloopen/' te 
Utrecht. — Spotprent in 9 oiigeu® afbeeldingen op de zonderlinge ge- 
volgen en tegenstrijdigheden, waartoe eene bij den Raad aanhangige 
doch niet aangenomen verordening op het bouwen en sloopen zoude geleid 
hebben. Lithogr. znd. nm. uitgeg. bij W. F. Dannenfelser te ütr. br. fol. 
(1) Gemeenteraad. Aangenomen met 9 tegen 8 stemmen. — (2) Gedeput. 
Staten. Verworpen. — (3) 3Iinist. v. Binnenl. Zaken. Goedgekeurd. — 
(4) Art 1 en 2. -- (5) .\rt. 15. — (6) A«t.' 24. — (7) Art. 27. — 
(8) Art. 25 en 32. Vergunning tot het maken van een balkon van 
6 .!nuij 1S57, ingetrokken op heden 6 Julij 1857. 

7265 i '^ >>iiiiy. Draiid te Middelburg. — 2 Cbromolithogr. platen naar 
J/. /. la Brand en J. U'oCf door A. A. Nunnink^ met adi-es van 
J. J. Geulen te Middelb. Ieder hg. v.9, br. 33 dm. br. fol. — By 
dezen brand werden drie huizen geheel vernield. 

(1) ,;Gi.zigt op het uitbarsten der brand te Middelburg op Zondag 2S 
«Juuij 1857." — \ Gezigt op een plein ; regts de drukkerij der Prov. 
Zeelandschc eu Middslburgsche Courant, daartegenover het brandende 
huis, enz. 



18*7. Varia. — Kleederdragten. • "^273 

(2) „Oezigt op de mine door den brand te Middelbarg." *— Gezigt 
▼an eene andere zijde. — Regts de mine van de hnizen; links eene 
straat. 

7266 34— 3 « «ii-pt. Tentoonstelling der Holl. Maatschappij v. Landbonw te 
Ainet. bij gelegenheid van haar lOjarig bestaan. — 3 ongen" platen. 
Beide lith. door E. Spanier te 's Hage. br. fol. By den Heer Wnrf bain. 

(1 ) Gfizigt in de zaal Apollo met de tentoonstelling der vruchten, koren, 
boter en kaas. 

(2) Gezigt op de Ossenmarkt met de rnnd veetentoonstelling. 

7267 (Aa^.) Zinneprent over de pogingen der orthodoxe Protestanten om den 
Koning te bewegen de aangenomen wet op het Lager Onderwijs, waar- 
door de neutrale school gevestigd werd, niet te bekrachtigen. — In den 
Hollandschen tnin staat de koninkl^ke troon ledig en knielt de Nederl. 
maagd, zeggende : » Oranje, geef my hoed en speer, — Gods Outer en 
i,myn Bijbel weer." Aan een vrigheidsspeer is een tor (Thorbccke ?) vast- 
gebonden. In de wolken de bnste van Koning Willem ITI met bijschr. : 
fyOok van mijn stamhnis." Links eene afbeelding van eene school en 
kerk, aan elka&r grenzende, waarheen een predikant met een hengel een 
B^bel wil voeren, hetwelk door een bisschop, onderaan zittende, door een 
tonw weerhonden wordt. Regts een altaar hetgeen 3 predikanten met 
een pen trachten omver te werpen. Lith. znd. nm. bij Siddré. br. fol. 

7268 (S Oc*.) Afbeelding van het R. Kath. seminarie Rijsenbnrg te Drie- 
bergen bij L'trecht, ingewyd den 8 Oct. 1857 door Monsg. J. Zwijsen. 
Lithogr. van P. W. v. d. Weijer. br. fol. — Bij den Heer A. v. Stolk. 

7269 (30 %ov.?) Rennie van officieren der voormalige bezetting van de 
Citadel van Antwerpen, bij de 25jarige herdenking van het beleg. — 
Afbeelding van de gedecoreerde groote zaal der Sociëteit:, de Vereeniging, 
Warmoesstr. te Amsterdam. Lithogr. door C. C, A. Last by F. Böger. 
br. 4". Uit : Leeskabinet. Jg. 1857. — Hierb^ een afzond, gedrnkt ver- 
slag der feestviering te Amst. 1 bl. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

7270 ;;Nederlandsche Kleederdragtefc, naar de natunr geteekend door V. Bing 
i,en Braet v. Ueberfeldt. — >j Costnmes des Pays-Bas, etc." — Amst. 
r. Buffaen Zonen. 1857. — Gedrukte titel, inhoud 1 blz. en 14 bladen 
tekst, Höll. en Fransch naast elkaar. De platen, gen* I — LVI, zyn alle 
lith. naar V. Bing en Rraet v. Ueberfeldt door Besptterrois en iZ. dê 
Vries Jr. en fraai gehleurd. gr. fol. 

Op iedere plaat zijn twee tot dertien afbeeldingen van kleederdragten 
uit de verschillende provinciën. De platen zijn de volgende: 

1. N. Holland. Huizen. 11. Gelderland. Land v. Doetinchem. 

2. Friesland. Hindelopen. 1?. Overgssel. Kamper-eiland. 
3,4. N. Holl. Zand voort. 2 pi. 13. Zeeland, "Walcheren. 

5. N. Brab. Meijerij v. 's Bosch. 14. Over^ssel. Schokland. (anders.) 

6. Noord Braband. 15. Z. Holland. Overflakkee, Goeree. 

7. Z. Holl. Vlaardingen. 16. Voornc, Beierland, enz. 

8. Vlaard. en Maassluis. 17,18. Zeeland. N. Beveland. 2 pi. 

9. Overijssel. Zalk, Wilsem, enz. 19. Z. Beveland. 

10. Schokland. 20. ■ Arnemuiden. 

III. 35 



274 Zeden en 'Gebruiken. ^ ISNJS». 

21. Utrecht. Bunschooten. 41. N. Holland. Marken. 

22. N. Holl. De Beemster, Parmer. 42. Z. Holland. Scheveningen. 
23,24. Noord Holland. 2 pi. 48. Friesland. Hindelopen. 

25. Overijssel, Staphorst, Roo- 44. Friesland, (anders.) 

veen. 45. Utrecht. 

26. (anders.) 46. Groningen. 

27,28. Zeel. Schouwen, Daivel.2 pi. 47. Drenthe. 
29,30. N. Holland. Marken. 2 pi. 48. Limbarg. 

31. Zeeland. Walcheren. 49. Zeeland. Zeeuwsch Vlaanderen. 

82. Z. Beveland. 50. N. Holland^ Marken.. 

83. Over^ssel. Oldensaal. 51. N. Braband. Baronie v. Breda, enz. 

34. Lonneker, Losser, enz. 52. Friesland. 

35,36. N. Holl. VoUendam. 2 pi. 53. N. Holland. Haizen. (anders.) 

87. Urk. 64. — . — Marken. 

38. Utrecht. Bunschooten, enz. 55. Z. Holland. Alblasserwaard. 

39. N. Holland. Urk. 56. Zuid Holland. 

40. Gelderland. Over-Veiuwe. 

7271 «Nederlandsche Zeden en Gebruiken. Naar de natuur geteekend door 
„V. Bing en Braet v. Ueberfeldt. — Moeurs et Usages de la Hollande. 
«Vervolg op de Nederl. Kleederdragten. Amst. F. BufFa en Zonen." «.j. 
6 aflev. met 6 bl. Holl. en Fiansche tekst en 18 platen, gen® I — XVI1L 
Alle lith. naar F. Bing en Braet v, TJeherfeldt door B.. de Vriet Jr, 
Fraai gekleurd, gr. fol. 

1. De volkstrekschuit. 10. Boerenbruiloft. 

2. Eene Holl. boerenbruiloft. 11. De vischafslag aan het strand. 
8. Schetsblad voor pi. 1 en 2. 12. Schetsblad voor pi. 10 en 11. 

4. De beugelbaan. 13. Het vogelschieten op Walcheren. 

5. De zoare paol. (Drenthe.) 1 4. Het ringrijden (Zeeland.) 
• 6. Schetbblad voor pi. 4 en 5. 15. Schetsblad voor pi. 14. 

7. De kermis te Egmonda. Zee. 17. De karnmolen met gereedschappen. 

8. De kaasmarkt te Alkmaar. ISy Melkschuit. (Noord Hollaiid.) 

9. De waag te Alkmaar. 10. Eeue kaasmakerij in N. Holland. 

7272 Zeden en gewoonten. — Prospectus* en pr oefaflevering van eene geïllus- 
treerde, doch toen niet voortgezette uitgave van : Hildebrand (Beets), 
Camera Obscura. Houtsueden naar K. F. Bomdled door verschill. graveurs. 
Prospectus 8 blz. ; de proefafl. 16 blz. 8^ Zeldzaam. 

7273 Afbeelding van eeu der Azteken-kinderen (uaar het zeggen uit het bin- 
nenste van Mexico, doch waarschijnl^k slechts onuitgeg roeide Europesche 
kinderen), die in het jaar 1857 in het Odeou op den Singel te Amster- 
dam te zien waren. Lithogr. van Emrik en Binger, gr. 8^. 

7274 1858. „Calendrier Beige, 1858.*' — Spotprent op het Ultramontanisme. 
Afbeelding van een weegschaal, waarin 'de Bijbel zwaarder weegt dan de 
Paus, Kardinaal, Bisschop, abt en andere R. Kath. geestelijken, voorzien 
van de attributen hunner kerk en gehol])cn door den duivel. Navolging 
van eene voorstelling uit de 16e eeuw. Zie N^ 428,29. Onderaan een Fr. 
tekst in 2 kol. met opscbr.: „Plateau de mensonge," en „Plateau de 
Mvérité." Ter i^eêrszijden van de houtsnede tic almanak voor 1858. Ge- 



l8ti8L' Verschillende G^beartenisseii. 27S 

drokt bg J. B. Sohilden te Brogsel met opgeplakt adre» Van Mansaea 
ea Blom te Utr. br. fol. B^ den Heer Mr. S. v. G^u. 

7275 Dez. voorstelliiig met opsebrift: jyBelgiscbe Almanak voor 1868/' en 
HolL tekst en inschriften. Kopie der voorg. plaat Uitgeg. bij H. C. Susan 
C.Hz. te 's Hage. br. fol. 

7276 Dez. voorstelling; zonder den almanak, en met Holl. inscbriften. Kopie 
der voorg. platen, deze in litbogr. Uitgeg. bg Manssen en Blom te Utr. fol. 
Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7277 (1859?) jvGescbiedkandig-zinnebeeldig Gedenkstnk der godsdienst- en 
«zedeleer, gepredikt en beoefend door de volgelingen van Don Inigo de 
ivGnipnscoa, stichter van de orde der Jezuiten. — Aan de nakomeling- 
schap." — Zinneprent. Opschrift van een gorden door den Duivel vastgehouden 
voor den ingang van een tempelvonnig monnment, rustende op een voetstuk' 
gevormd door geldkisten en 3 trappen, waarop vele doodshoofden; de 
zuilen van den tempel bestaan uit kisten en balen van. verschilL kost- 
bare goederen, en de zoldering en het dak uit groote folianten; op het 
dak een monster met bokspooten. Op de hoeken een. Jezuit met dolk en 
kruis en oorlogszinnebeelden. Om het monument is een hek van vergift- 
potten, bnékruidvaten, enz. Litbogr. znd. eenigen nm. Hg. 45, br. 88 
dm. fol. — Bij deze plaat behoort volgens de overal voorkomende c^fers 
eene afzonderlijke verklaring, gr. 8 blz. S^., evenals op eene ge]ijk8o.ortige 
Fransche grav. waarvan deze eene kopie is. 

7278 (1 Mrt.) Portretten (gen^ 1—22) van de 22 Malegers, die aan boöira 
van het koopvaardijschip Twenihe, op weg naar O. Indië, op 12.. Ang. 
1856, opstand gemaakt en een gedeelte der bemanning vermoord hebben, 
waarvoor 4 hunner den 1 Mrt. 1868 tot tnchtholsstraf veroordeeld z^'n. 
Zie Weekblad v. h. Regt. 1868. — Onderaan de namen. Lith. v. S. Lank^ 
iotU naar eene photographie van M, Verveer met adres van G. de Geus 
te 's Hage. br. 4®. 

7271^ 3 Jaiy. fiuine van den brand 2 Jul^ 1858 te Amsterdam, Baangracht" 
tusschen Bloem- en Egelant iersgracht. Lithogr. naar en door J^ O. L, 
Riecke. Hg, 88, br. 50 dm. br. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

7280 8—14 Aag. Tentoonstelling van voorwerpen van n^' verheid, gehouden 
te Middelburg van 2 — 14 Aug. 1858. — Gedenkplaat. In het midden 
een 4reg. opschrift en de handteek. der 10 Commissieleden, omgeven 
door een rand van arabesken met zinnebeelden. Lithogr. naar W. Pom» 
foehen door T, W, den Doop bij ». Boeet, fol. — Bij den Heer A. v. Stolk. 

7281 (5 Oef.) Beioek van Koning Willem III te Rotterdam. — Gezigt op 
de Delftsche poort, raet vlaggen en opschrift: tFelkom\ op den voorgrond 
het Koninkl. rijtuig met 4 witte paarden bespannen. Geschilderd in olie* 
verw, op doek, znd. nm. Hg. 38, br. 28 dm. fol. — By den Heer 
A. V. Stolk. ' 

7282 (9 Oet.— 1 8 IVot.) Krijgaverrigtingen tegen den Panglima Bezaar van Reteh 
opSumatra's N.Oostkost. — «Figurative Schets van het vijandel^k terrein en 
«der plaats gehad hebbende operatiën." — Kaart der v^andel\jke verster* 
kingen enz., met uitlegging en afbeelding der gebezigde geichutpraaowen. 
Teekening door B. Spahn, fol. 

7283 jiSchetskaart der Reteh-rivier.'* — Teekening door B, Spahn. br. fol. 



*2lfö Verschillende Ghebeürtenisseil. ISS&filtk 

7284 9 i\oT. Gesigt op de bentings en gewapende praauwen van den Panglima 
Bezaar van Beteh, welke den 7 Nov. 1858 door de Nederl. expeditie 
onder den Loit. tér zee A; J. Kroef stormenderhand veroverd werden. 
Goede lithogr. door F. K en jT. G, (a - rebonrs) met ondersciir. wReteb, 
„7 Nov. 1858.*' Hg. 32, br. 4.3 dm. br. fol. Hooffst zeldsaam. 

Zie over deze expeditie de Gida, jg. 1859, dl. 2, blz. 301 en vv. — 
De 8 platen n» 7282,8,4 bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7285 S l><^o. lüwijding der nieuwgebouwde St. Martinuskerk te Wijck — 
Maastriobt, door Monsg. J. A. Faredis, Bisschop van Roermond. — Ge- 
zigt op den preekstoel, waarbij een 12tal in het wit gekleede kinderen 
geree4 staan eeu gezang aan te heifen; achteraan de Bisschop omgeven 
door meerdere officiantea. Chromolith. znd. nm. Hg. 44, br. 29 dm. foL 

7286*1859; 13 Oei. |,Af beelding der maskerade, welke door HH. Studenten 
jvden 18 Oct. 1859 te Groningen is gebonden." — Opschrift van den 
omslag, waarin 3 chromolithographiën van den-optogt, voorstellende de 
hoofdpersonen uit de geschiedenis van de vestiging der Europeanen in 
O. Indië in groepen. Ieder bl. met 1 reg. onderschr. Hg. 63, br. 71 dm. Met 
verzamelblad, bevattende de verkleinde afbeelding der groote platen en ver- 
klaring. Naar O. Erelman door J. E. v, d. iVe^er te Gron. gr. br. fol. 
a. Omslag .waarop het begin van den trein met de commissarissen te 
paard aan het hoofd. — b, Portugeesche groep, — c, Nederlandsche groep. — 
d. Engelsche groep. 

7287 Bezoek van den Hertog v. Braband aan Holland? — «Salueren y^sif 
N lyDordrecht van den Hertog v. Braband op 'tXoning^agt door de TéU^- 

ngraaf en een op de tehuisreis zijnd schip 1859." Gezigt op deMerwe; 
in het midden het Xouinkl. Jagt; regts de stoomboot Telegraaf saluut- 
schoten doende; links een schip met volle zeilen en een boeyer; r^gtsin 
de verte Dordrecht. Frsaije teekening in kleuren znd. nm. Hg. 26, br. 87 
dm. br. fol. Bij den Heer A. v:. Stolk. 

7288 1860. 3b iUei; «Album van 10 gelithogr. schetsen, voorstellende tooneeiea:' 
«van de verwoesting, aangerigt door den storm van 28 Mei 1860 in het 
«'s Gravenhaagsche Bosch, te Scheveniagen enz. 's Grav. M. M. Couvée." 
1860. — De platen zijn ongeu** met 1 r^* onderschr. Lithogr. naür" 
B., W. Last door E, Spanier» br. 4°. 

(1) V^ver. — (2) Buitenlust. — (3) Societeitstent. — (4) Pavilloen. — 
(5) Koekamp. r— (6) Yoorhouti (7) Jacobalaan. — (8) Bezuidenhout — 
(9) Scheveningen. — (10) Het strand. 

Deze storm woedde op Pinkstermaandag • en is algemeen bekend ondtf * 
den naam van : Pinksterstorm. 

7289 II Jaiiy; Gecostumeerde- optogt door.de leden van het Leidsche atnden- 
tencorps, ter viering van den 285sten verjaardag der Leidsche Hooge* 
school, voorstellende de intrede van Prans, Hertog van Aigou binnen 
Antwerpen, den 19 Pebr. 1582. — Serie van 14 aaneen behoorenèr' 
platen, met afzond, gedrukten titel en verklaring. Lith. naar en door 
G, J, j^M. Uitgeg»^ bij J. Hazenberg Cz. In linnen omslag, br. fol. Ge» 
kleurd,B^ dea. Heer Mr. S. v. G^n. 

Hierbij eene afzond, gedrukte geschiedk.- bedchriüving en programma der 
foaskerade. 8^. 



186Ö. Verschillende ÖebeuiftenisseU. 277 

7290 Hetz. anders. ~ Afbeelding van den optogt in 4 rijen boven elk&ftr. 
a Lith. door Ö. J, Bo* bij P. W. M. Trap. Volksuitg. van J. Hazenberg 

Cz. te Leid. br. fol. — Hierbij het programma 16 blz. 8**. 
b Dez. plaat, gekleurd. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn.* 

7291 14 Jaotf. Brand \an de kazerne: Prins Frederik, op den Amelands- 
dwinger te Leeuwarden, gebouwd 1827 — 29, verbrand 14 Juni 1860. 
Teekening door /. Stormer. br. 4fi. (?) In : Stedel. kunstverzam. te Leeuw. 

7292 18 Juiy. Voorstelling van de zon-eclips op 18 Juig 1860, berekend voor 
Dordrecht door A. J. v. Deinse. Lith. van F. Böger. Uitg. van P. K. 
Braat te Dordr. br. 4*. By den Heer Mr. S. v. Ggn. 

7293 (O et.) Kaart der ontworpen Nederl. Centraal Spoorwegen, volgens de 
aanvrage van £. W. Cramerua en 4 anderen. Lith. v. Tretling ^ Co. 
met adres van de Erven H.» van Munster e» Zoon, gr. br. fol. 

7294 (34 ^ep(.) Onthulling van het stiEuidbeeld van den dichter H. Tollens 
te Rotterdam. — Twee slechte teekeningen in klenren znd. nm. br. fol. 
Bij den Heer A. v. Stolk. 

(1) Gezigt op. de Koninkl. tribune tegenover het standbeeld met den 
Heer v. Beesema als feestredenaar. — (2) Gezigt op het onthulde stand- 
beeld, dat door den Koning en zijn gevolg in oogenschouw genomen 
wordt; regis het zangkoor. — Zie zijn monument te Rijswijk op n®. 7297. 

7295 Afbeelding van het standbeeld van H. Tollens Cz. te Rotterdam. Lith. 
door C. C, A. Last bij F, Blommers, 4*. 

7296 25— 30 &»ep(. »Ter herinnering aan de algem. Vergadering en Tentoon- 
^stelling, gehouden te Gouda 25 tot 30 Sept. 1860, door de Holl. 
„Maatsch. v. Landbouw." — Gedenkblad. In het midden een groot breed 
ovaal, met gezigt op Gouda, links een klei&er hoog ov. met het Stad- 
huis, regts de Kazerne, waarin de Tentoonstelling werd ' gehouden. Geëtat 
door G. J, Verspuy* Chin. pap. Hg. 22, br. 33 dm. br: fol. In de 
Verzam. van J. P. v. d. Keilen. 

7297 (30 Oet.) Afbeelding van het monument bij Tollens graf te Rijsw^k. 
Lith. door C. 6'. A. Last bij P. Blommers. 4fi. Pendant van N^ 7295. 
Beide bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7298 81 (tel. Oprigting van het genootschap India Orientalis onder de O. 
Indische stadenten te Leiden. — Afbeelding van het wapen, bij die ge- , 

' legenheid aangenomen en uitgegeven. Lithogr« in goud en kleuren vsta' 
P. J, Mulder te Leiden. 4'» 

7299 uGezicht op de Leeghwater en het dorp de Kaag (Zuidzijde)." — Op den 
voorgrond de ringvaart, op den achtergrond links het stoomgemaal de 
Leeghwater, in werking gesteld 17 Jmiij 1848, regtè de kerk en huizen 
van Kaag. In het verschiet de Haarlemmermeer. Lith. znd. eenigöïi nm;' 
Hg. 34, br. 60 dm. br. fol. Deze plaat behoorde op 1848. 

7300 Kaart van de gemeente Haarlemmermeer, met aanduiding in kleuren van 
de ligging der gronden hoven en beneden A, F, Lith. naar G. J. de Geus, 
door Bmrik en Binger» 2e Druk uitgeg. door v. Gogh en Oldenzèel te 
Rotterd. fol. — Hierbg een afzonderlijke staat met de namen dergroud^' 
eigenaars, f oL B\j den Heer Mr. S. v. Gijn. De Ie driüc verscheen in 
1858. 



278 Watersnood. 1861. 

7301 1861. Jan.— Mrt. Oirerstrooming in Gelderland en N. Brabud. Serie 
ven 5 ongen''. lithogr. met 1 reg. onderschr. naar W. HekHng Jr. en 
1 kaart naar P. H, Wilkamp, gelithogr. door v. JEmrii en JBingwr, \a, 
4fi, en fol. Uit: Qoack, Gedenkboek ?9n den watersnood in 1861. Dordt 
Revers. 1861. gr. 8«. 

a Kaart der overstroomde landen aan Rijn, Waal en Maas in Jan. en Eeb. 
1861. — b. D.y J., C. V. d. Weerd, en v. Kessel, schippers teLeeawen, 
redden 16 menschen. — c. Komst v. d. Koning aan het Teerhnis te 
Brakel, 24 Jan. — d, Doorbraak' van den Waaldijk bij Brakel, 7 Mrt 
e^ Hetz. bij Znilichem, 8 Mrt. — - f, Hetz. bij Leenwen, 9 Mrt. 

7302 jy Water vloed in den Bommelerwaard, Jannari^j 1861." — 22 ongen*. voor* 
stellingen van verschillende grootte op éen blad van de doorbraken en 
overstroomingen. Lithogr. naar en door C. C, A, Latt bij v, HoogHraien 
te 'sHage. Ug. 56, br. 77 dm. gr. br. fol. 

a, e, Verbl^'f der noodlijdenden in de bewaarschool en weeshais te Zalt- 
bommel. — l, c, s. Gezigten en kerk te Gameren. — d, «. Gezigten 
te Brochem. — m, r, v, w, Gezigt, Kwelwater, Waterpoort en Stadhois 
te Zaltbommel. — y, j* Yerkisting der stadsd^k in de Tolstraat aldaar. 
' h. Doorbraak te Brakel. — f', q» Gezigt nab^ Nieawaal. — k. Het kerkhof 
te Zaltbommel overstroomd. — /. Dijkbreak te Zuilichem. — o. Nood- 
stal op den dijk. — p. Schietschonwen. — t. 's Rijks peilsohaal. 

7303 1 Febr. «Watervloed in het land van Maas en Waal. Febr. 1861." — 
24 Afbeeldingen van den watervloed te Alphen, Dreumel, Leenwen, 
Wamel; enz. In het midden: Z. M. de Koning bg de groote door- 
braak te Leeuwen, den 1 Febr. 1861; bovenaan het portret, kniestok 
regts, van Joh. v. Beek, oud 8 juar, die 7 dagen op een stuk dak 
zonder voedsel in het water ronddreef. Lithogr. naar en door C. C. A, 
Last b^' H, L. v, Roogstraten, Hg. 56, br. 78 dm. gr. br. foL 

7304 9 Febr. Portret van Johanna van Beek, een 8jarig kind, hetgeen 6 
dagen lang op een stuk van een dak ronddreef, doch gelukkig gered 
werd. — Kniestuk v. voren en links, met facsimilé. Lithogr. naar eene 
photographie van /. A, v. Krieken Az, door v. d. fTeijer ütr. 8*. Uit: 
H. C. Ribbios, Joh. v. Beek, wonderdadig gered, enz. Tiel, v. Wermes- 
kerken. 1861. Overdr. uit: Tijdstroom. 

7305 Overstrooming in den Bommelerwaard. — Op den voorgrond een d^k, 
met vlogtelingen en gedeeltelijk door het ijs vernield. In het verschiet 
gezigt op eene stad (Bommel?) Lithugr. met 3 reg. onderscbr. Naar 
C. C'. A, Latt door E, Spanier, met adres van Lona Fieck te 'sHage. 
Hg. 24, br. 81 dm. br. fol. 

7306 Kaart ^der overstrooming van den Bommelerwaard boven en beneden den 
i,Meidijk, het Land van Maas en Waal en Rijk v. Nijmegen, de lijmers 
«en een gedeelte van Noordbrabant, veroorzaakt door de doorbraken in 
yjan. en Febr. 1861." — Lithogr. naar X. J. du CeUiée Muller door 
Trap met adres van 2). Noothoven v. Goor, Laag langw. fol. üitP 

7307 jyTopographische kaart van den Bommelerwaard en omstreken, met aan- 
„w^ziag der doorbraken en overstroomde gedeelten in 't begin des jaars 
^1861.'' — M(^t een afzond, carton van Nederland. Lithogr.iad. nm. br. fol. 



1861. Terschillende Gebeurtenissen. 279 

7308 «Kaart van Maas en Waal en een gedeelte van het B^'k van Ngmegen, 
„met aanwQzing van de d\jkbrenk te Leeuwen op 1 Feb. 1.861." — 
lithogr. zbd. nm. Uitg. van Campagne te Tiel. Bovenaan eene l^st der 
overstroomde gemeenten, naamlijst der verdronkenen, enz. gr. br. 4*. 
Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7309 9 Febr. ,yHerinnering aan de terugkomst des Konings te 's Graven- 
hage vau de overttroom^de plaatsen, den 9 Febr. 1861." — Aankomst des 
Konings met den Kroonprins en Prins Hendrik in een open rijtuig, 
gevolgd door een eerewacht, optogt met vaandels, enz. bij zijn 
paleis. Lith. naar Elehanon Verveer, door G, J, Bos, bij S, Lanhhout. 
Hg. 35, br. 47 dm. br. fol. 

7310 » April. «Plegtige intogt van Z. M. Willem III op den 9 April 1861 
jyte Amsterdam." — Op den voorgrond het monument van 1880, ^yaarbij 
de eerewacht te paard; links bet Paleis, met den Koning, Koningin en 
Kroonprins op het balkon, terw^l de schutterij en verschillende hand- 
werksvereenigingen voor hen defileren. Lithogr. van E. Spanier met adres 
van G. W. Tielkemeyer. Hg. 81, br. 49 dm. br. fol. 

7311 Hetzelfde anders. — Afbeelding van den iutogt in 7 rijen boven elka&r; rij- 
dende de Koning, met de Koningin en den Kroonprins in een open rijtuig met 
4 paarden, gevolgd door dat van Prins en Prinses Hendrik. Lith. naar 
door en met adres van H. Dilcher te Amst. Hg. 34, br. 44 dm. br. fol. 

7312 16 .Ipril. Tentoonstelling voor de watersnoodlijders in de Gothische 
zaal .van het Paleis van den Prins v. Oranje, tijdens het bezoek der 
Koninklijke familie op 16 April 1861. 'sGrav. H. L. v. Hoogstraten. 
Vermeld in: Brinkman's Naamlijst. 

7313 Twee loten uit de Algem. verloting van voorwerpen van kunst en smaak 
ten behoeve der noodlijdenden, te 's Hage. laag langw. 8^. 

7314 18 JnniJ. jy Af beeldingen van de verschillende groepen der maskerade, 
wte houden door het XJtrechtsche studentenkorps," enz. — 8 Platen in 
lith., voorstellende de geschiedenis der Middeleeuwen in tafereelen, met 
korte toelichtingen en de namen der deelnemers onderaan. Naar «7. Bo* 
door P. /^. V. 'd, Wevfer. gr. 8**. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7315 33 Oet. jyHet leggen van den eersten steen door Z. M. den Koning 
i^aau de Spoorwegbrug te Zutphen op den 22 Oct. 1861, waarmede het 
jvgroote werk der Staats-spoorwegen Jn Nederland is ingewijd." — Ge- 
zigt op de feesttribnne, op de uiterwaarden langs den IJssel. In het 
midden de Koning, de acte teekenende, die bij den eersten steen 
wordt ingemetseld, en omgeven door hoofdingenieurs, Ministers, enz. 
Fraaije lithogr. met zeer vele gelijkende portretten door Chimaer v. 
Oudendorp bij S. LankhotU te 's Hage. Hg. 60, br. 79 dm. gr. br. fol. 
— llierbg een sleutel ter verklaring der portretten. Lithogr. br. fol. 
B^ den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7316 (lüov. ?) Spotprent op dé dwangmiddelen door den Directeur der Delft- 
' sche Akademie, S. A. Keurenaer, jegens de studenten gebezigd. Regtszit 

Minerva, met wie de Heer Keurenaer, (voorgesteld als kind met epau- 
letten en papieren steek), schoolmeestertje wil spelen. Op eene tafel 
achter hem staat een ingestort kaartenhuis, get. //Ylasfabr^jk." Met 3 reg. 



290 , Yersobillende Gebeurtenissen. 

onderschr. Lithogr. znd. nm. (Naar L, E, W, S. Sfoet,) XJitgeg. door 
H. C. Susan C.Hz. kl. fol. 

De Heer S. A. Keurenaer was Tan 18B7 — 52 officier in Indiache dienst, 
later directenr eener fabriek voor verbeterde vlasbereiding te Dordrecht, 
welke onderneming mislukte, daarna Directenr der Koninkl. i^kademie 
te Delft van 1859 tot aan de opheffing der instelling in 1864. 

7317 ^Kolommen van Algemeen Nut voor den openbaren weg, aangeboden ter 
„plaatsing in Amsterdam." — Gezigt op den l)am b^ de Benrs, waar % 
zoodanige kolommen met advertenties en unrwyzer. Lith. v. H. Dileker 
br. fol. — Hierbij een afzonderl. gedrukte aanwijzing, waartoe deze 
kolommen zonden kannen dienen. Met adres: Comptoir général dn com* 
merce et de rindastrie Amsterdam. 

7318 1963. Afbeelding van de Jongens-weezen-inrigting te Soerabaya, opgerigt 
en onderbonden door particuliere liefdadigheid, waarvan den 20 Febr. 1862 
door Jhr. J. C. Reynst de eerste steen gelegd werd. Litb. in tintdnik 
naar Ketjen door /. Trincart (?) br. fol. By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7319 (33 Maart.) Afbeelding van den prochtbgbel en lessenaar door een 
deel van het IIoU. volk aan den Koning geschonken, tot herinnering en 
dank voor 's Konings deelname bij den watersnood in 1861 en den 23en 
Mrt. 1862 Z. M. aangeboden. — In het midden de rgk gebeeldhouwde 
lessenaar met het Koninkl^k wapen en jaartal 1861, waarop de B^bel 
geplaatst is; de band is versierd met voorstellingen en sprenken ia 
zilver gedreven en op de plaat, als randwerk, vergroot affcibeeld. Met 
4 reg. vers: »Oranje heeft," enz. Lithogr. van Emrik en Binger te 
Haarl. uitg. van Kemmer te Utr. gr. fol. — Hierbij: Beschrijving der 
historische voorstellingen, enz. 12®. 

7320 (9 Viel.) Brand van de stad Enschedé, bijna geheel vernield. — irDe 
i^pninhoopen van Enschedé, gezien van de Gronansche straat." — Lith. 
naar eene photogr. van C. E. Westenberg door C. C, A. Last bij C. P, Grae- 
bel te Arnhem. Met adres van J. v. Ëgmond. Hg. 37, br. 45 dm. br. fol 

7321 (31-30 Mei.) Bezoek van Koning Willem III aan de Provincie Zee- 
land. — Afbeelding der aankomst van het Koninklijk jagt aan het Z\jpe 
en van de banieren der verschillende eerewachten op de eilanden. 5 
Platen chromo-lithogr. naar J. F. Sehutz. Uitgave van J. C. en W. 
Altorffer. 4**. Uit: J. H. de Stoppelaar, Gedenkboek ran 's Konings be- 
zoek in Zeeland. — Hierbjj eene aanwijzing der banieren in H. S. 
Bij den Heer Mr, S. v. Gijn. 

7322 Decoratie rondom de pomp op de Groote Markt te Middelburg, b\j de 
komst van Z. M. den Koning Willem lil binnen die stad. Slechte 
teekening in kleuren. Znd. nm. Hg. 20, br. 16 dm. 4". 

7323 19-31 Juiiy. Decoratie om en b\j de pomp, op de Groote Markt 
te Middelburg, bij gelegenheid van het binnen die stad gehouden 17e 
Landhnishondkundig congres, uit de Sociëteit te zien. Slechte teékemMii 
in kleuren znd. nm. Hg. 30, br. 20 dm. fol. 

7324 (Juiy) Komst van het Japansche gezantschap, uit 15 personen bestaande 
dat in 1862 verschillende r^ken van Europa en ook ons land bezocht 
Afbeelding der personen in houtsnede in tintdmk met HoU. onder- 
schriften. Znd. eenigen nm. br. fol. Bg den Heer Mr. S. v. Gijn. 



1863^63. Yerschillende Gebeurtenissen. 28t 

7325 8 Joiy. „Vierde Instrum der Koninkl^'ke Academie te Delft. A» 1862." — 
Gecostnmeerde optogt bij die gelegenheid door het Delftsche stadenten- 
korps gehoaden, voorstellende het gezantschap van den Sultan vanAtduu, 
aan Prins Manrits en de Staten, 4 Sept. A** 1602. — Serie van 8 aan- 
eenbehoorende platen, ieder hg. 28, br. 68.5 dm. Chromolithogr. van 
W, B. IJzerdraad, Met 1 blad verklaring in boekdrnk. Uitg. v. H. N^gh 
te Rott. br. fol. — Hierbij behooren ; Afbeelding der (8) versohill. groepen 
van den optogt, bevatt. 8 platen in lithogr. met de verklaring en namen der 
deelnemers onderaan; feestwijzer en een Maskerade-vers in Oud-UolL 
gedrmkt bg Molenbroek en gedarende den optogt verspreid. 

7326 Portretten der Studenten, die bij dezen optogt de 4 hoofdrollen vervulden. 
Alle ten voeten nit in de historische costumes. Vier ongen" platen in 
fraage chromolith. van S. Lankhout, nitgeg. bg H. Koster te Delft, 
gr. 4**. Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

a. W. K. M. Vrolik als Prins Manrits. — 6. P. Merkus als Prins Prc- 
derik Hendrik. — c. 6. L. Schaltz als Shri Mohammed, hoofdgezant 
van den Sultan. — d. C. M. F. Stockhausen als Mir Hasan, 2e gezant. 
Hierbij 1 blad met facsimilés van de handteekeningen der hist. personen. 

7327 Afbeelding van de trophee van wis-, natuur- en werktuigkundige in- 
stinmeuten, boeken, enz., gediend hebbende ter versiering van de concert- 
zaal op Reineveld, ter gelegenheid van het 20jarig bestaan der Delftsche 
Akademie. Litb. in goud en kleuren door 5. Lankhout te 'sHage. gr. 4^ 

7328 (log.) Spotprent op de ongegronde verwgten over de werkeloosheid 
V. h. Ministerie Thorbecke. — „De reactionnaire pers en het ministerie 
„Thorbecke. Treiireindend blijspel." — Twee voorstellingen naast elka4r< 
Links een vertrek, waarin Thorbecke en 4 andere ministers zitten te 
werken ; buiten het vertrek op het Binnenhof eenige burgers. Met 4 reg. 
onderschr.: «Zie je wel!! W^aar blgveu nou die KaerelsPIl" Begts hetz. 
gebouw, waaruit de 5 Ministers met twee manden met wetsontwerpen, 
enz. komen, waarop de anderen de vlugt nemen. Met 2 reg. onderschr. : 
«Help! Helpl Ze smoren ons onder het werk!" Lithogr. znd. nm. br. 
8». Uit ; De Tgdspiegel, jg. 1862. 

7329 (36 ^ept.) Tentoonstelling, gehouden door de 11 oU. Maatechappg van 
Landbouw te "s Gravenbage. — Gezigt op dé tentoonstellingszaal van 
binnen; onderaan het veld met de runderen, paarden, het plnimgedierte, 
enz., alles omgeven door een rand van landbonwzinnebeelden, enz. — 
Lithogr. van E. Spanier, fol. Bg den Heer Mr. S. v. Ggn. 

7330 1863. 34, 35 Juny. Landbouwtentoonstelling, gehouden voor het Paleis 
a V. Justitie te Leeuwarden. Lithogr. naar en door W, Troost bg P. Blom' 

mers. br. fol. Bij den lieer Mr. S. v. Ggn. 
è Dez. plaat, in kleuren. In de Stedel. Knnstverzam. te Leeuw. 

7331 11 Juiy. n Aanval op de Nederl. stoomkorvet Medusa in de binnenzee 
i,van Japan." — Lithogr. door M, Bos bij M. Bos en Co, te Arnhem, 
br. 8». Uit? 

7332 33 Jniy. «Ontwerp tot uitbreiding der gemeente Rotterdam op het 
«eiland Peijenoord." — Kaart van het eilund Fegenoord, met aanduiding 
van de veranderingen tot verbetering van den waterweg naar zee. Litbi. 

m. 36 



St82 Ëerstesteenlegging v. h. Monument 1813 te 'sHagOé 1863. 

naar J. Vürtheim. Uitg. yan H. Niggh. br. fol. Behoort b^ de N. Rot- 
terd. Coaraot. B^ den Heer Mr. S. v. O^n. 

7333 a. Kaart van de Nieuwe Maas en het Scbenr, waarop met l^'nen ia aan? 
getoond een ontwerp tot verbetering van den vaarweg van Botterdam en 
de overige Maassteden naar zee. — b. Schetskaart van den ontwoipan 
nieawen Maasmond. Op 1 bl. Lithogr. van M. Miechielsen, br. foL •— 
Hierbij eene afzonderlijke Korte toelichting, groot 8 blz. 8®. 

7334 10 \ov, „Triomphtogt te Amsterdam ter gelegenheid van het halve 
;, eeuwfeest van Neerlands herkregen onafhankelijkheid, ontworpen au 
„georganiseerd door de Typogr. vereenigingen : de Nederl. Dmkpera en : 
iv Voorzorg en Genoegen." — Afbeelding v. d. optogt in 7 r^en boven 
elkaftr; ter weerszijden de banieren der beide Typogr. vereenigingen. 
Litbogr. in kleuren door J, H. Morrien. gr. br. fol. 

7335 Illuminatie voor het Paleis op den Dam in den avond van 16 Nor. 
1863. Lithogr. in tintdruk naar IF. Hekking Jr, door Emrik en Bmgtr, 
br. 4^ üit: P. H, Witkamp, Gedenkb. v. Nederl. SOjarig Grondw.Volkabeataan. 

7336 19 \oT. Het leggen van den eersten steen door Koning Willem III 
voor het monument ter herionering aan de bevrijding van het Fransche 
juk in Nov. 1818, in het Willemspark te 's Hage. — Uitvoerige af- 
beelding dezer gebeurtenis, opmerkelijk door de welgelijkende portretten 
der afgebeelde personen. In het midden staan de Koning, Prinaea 
Marie en Prins Frederik, als Voorzitter der Hoofdcommissie, terw^l de 
Secretaris C. C. £. d'Engelbronner eene acte voorleest; links achter en 
naast den Koning de Kroonprins en de Prinsen Hendrik en Alezander, 
Op den achtergrond eene groote tribune voor de Koninkl. familie, enz. 
regts het zangkoor en muziektent voor Dunkler's korps. Lithogr. do ir 
CaneUe bij S. Lankhout te "sHage. Hg. 56.5, br. 87.5 dm. zr. gr. br. 
fol. — Hierbij eene gelitbogr. verkleinde kopie in omtrek met verkla- 
ring der 122 personen, br. fol. benevens eene photographie van de 
gebeurtenis, br. 4". 

7337 Hetz. anders. — Regts de tribune voor het zangkoor, waarvoor de 
Koning het leggen van den steen verrigt. Lithogr. door C, C, A. Lad 
bij L. Blommers, br. fol. Hierbij 2 kleine 'photogr. 12®. 

7338 Hetz. verkl. Chromolith. van Emrik en Binger, br. 4». Uit: P. H. Wit- 
kamp, Gedenkb. 

7339 Photographie der perkamenten oorkonde, welke onder den eeraten ateen in 
de fundering van het monument gedeponeerd is. 12®. — De 2 vooig. 
bg den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7340 Afbeelding van het présentoir, gebruikt door Z. M. den Koning b^ het 
leggen van den eersten steen van bet Nation. monument te 's Hage. — 
Bovenaan de afbeelding vau het bovenviak, waarop in het midden da 
komst van Willem I in 1813 te Scbeveningen is voorgesteld, terw^l op 
4 van de 6 hoeken de portretten van v. Hogendorp, v. Limbnrg Stiroffl, 
V. d. Duyn v. Maasdam en Oldenbarneveld Tullingh z^n aangebragt 
Onderaan eene afbeelding van hetz. en profil. Photogr. door W, MaUa 
te 'a Hage, met adres van C. v. Doorn en Zn, fol. 

734t H^t Willemspark te 's Hage op 17 Nov. 1863. Houtau. bij .S^tfy^^Ni^.4^ 



1863. Gedenkplaten bg de Nation. feestviering in 1863. 283 

7342 Inrigtiog van het Willemspark voor de plegtigheid van 17 No?. Lithogr. bij 
iy, F. V, StochuM. br. fol. — 7341 en 42 yermeld in: Brinkman's Naaml^st. 

7343 Zilveren penning met borstb. van Willem III en randscbr. 1818 — 1868, 
gedragen b^ het feest van 17 Nov. 1813. 

7344 Gedenkplaat, uitgeg. bij de feestviering van Neerlands SOjarige onaf- 
hankelijkheid. — In het midden de portretten der 3 Nederl. koningen ; boven- 
aan de Leeuw v. Waterloo; links het gevecht bij Quatre-Bras; regts de 
vlugt der Fransehen (te Waterloo ?); onderaan de aankomst van den Sonv. 
Vorst te Scheveningen in. Nov. 1813. In de 4 hoeken twee 10 reg. en 
twee 12 reg. verzen in boekdr. Met opschr. : j^Nederlands herstelling 
lyonder het Hnis van Oranje." Lithogr. znd. nm. Uitg. van H. Nijgh te 

Botterd. gr. fol. — Hiervan bestaan ook exempl. in tintdrnk. 
Deze en de volgende gedenkplaten zijn meest alle, (sommigen tot over- 
ladens toe) versierd met gnirlandcn, bloemen en zinnebeeldig bijwerk. 

7345 Hetz. anders. — Bovenaan het portret van Koning Willem I ; Hokt 
a Prins Frederik en het verbranden der douanenhuisjes op den Bui- 
tenkant te Amst. ; regts de Kroonprins (Willem II) en het dragen 
van de eerste oranjestrikken door de zonen van v. llogendorp te'sHage. 
In het midden de komst vnn Willem I te Amst. op het Haarlemmer- 
plein; regts de komst te 's Scheveningen ; links de vergadering b\j v. 
Hogendorp te 's Hage; onderaan het bivonak der kozakken buiten de 
Muiderpeort te Amst. en de portr. van v. Hogendorp, enz. Litbogr. znd. 
nm. (naar A, Aüebé,) Uitgeg. door het Ned. Ooderw^jzers-Genootschap b^' 

C. L. Brinkman te Amst. Hg. 45, br. 58 dm. gr. br. fol. — Hierbij: 
«De feestplaat, toegelicht door J. ter Gouw" 8^ 
i Dez. plaat, op zwaarder pap. en tintdruk. 

7346 Hetz. anders. — In het midden de portretten der 3 Koningen, dat van 
Willem III het grootste. Bovenaan een trophee met kroon en vlaggen; 
terz^de de komst v. d. Prins te Scheveningbn en de slag bij Waterloo; 
onderaan Willem III bij de watersnood in 1861. Met onderschr. : j,Neder- 
lylands glorie onder Oranje." Lithogr. door v. Straaten, uitgeg. b\j ^Ch, 
V. Lier te 's Hage. gr. fol. 

7347 Hetz. anders. — Bovenaan in het midden de portretten der 3 Nederl. Ko- 
ningen, links Hogendorp, regts v. Limburg Stirum, op de 2e rij v. d. 
Duyn V. Maasdam. Onder het laatste de komst te Scheveningen in 1813, 
met 12 reg. onderschr. in rooden boekdruk. Lith. in tintdruk van A, A, 
Nunninh, br. fol. 

7348 Hetz. anders. — Monument met borstb. van J. M. Kemper, waaronder de 
komst te Scheveningen. Op de hoeken de beelden van Geschiedenis en 
Koophandel; bovenop Koning Willem I, het ontwerp der Constitutie van 
V. Hogendorp, v. Stirum en v. d. Duyn aannemende. Met onderschr. t 
{^Nationaal monument voor het huisgezin." Lithogr. in tintdruk naar /. ÜF. 
Schuèart door J. Bos. XJitg, van Kemink en Zn. te Utr. fol. Hierb^ 
eene afzond, gedr. verklaring. 8^. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7849 Hetz. anders. — «Herinnering aan Neerlands feestviering, Nov. 1863."-» 
Chromolith. door P. Blommers, br. fol. Premieplaat van de Stuivers^editiei 
uitg. van H. A. M. Roelants te Schiedam. 



t284 Nationale Feestviering, enz. ISSêfik- 

7860 Peestviering te Rotterdam op 17 Nov. — T^'ee teékmingen in klenna 
door P. A. Sehippenu. 18«8. Ieder hg. 84, br. 44 dm. br. fol. — Bq 
den Heer A. v. Stolk. 

(1) Gezigt op de üelftscbe poort, waardoor eene ciivalcade rqdt. — 

(2) Geziffl op de Benrs; links nadert een feestdagen en eene joetende 
menigte. — Hierbij de schetsteekening van het laatste. 

7851 «Tooneelmatig-allegorische hnlde aan de omwent^ing in Nov. 1818.... 
«voorgesteld in eene openbare zitting der Kamper Rederijkerskamer 
t,v. d. Palm** enz. — Monumentale voorstelling; de bnste van Willem I 
met den Nederl. leeaw; lager de namen van bet Provision. bestnnr in 1812, 
de bnstes van Willem II en Willem III, zinnebeelden van Koophandel, 
enz. Fraa^'e lithogr. in kleuren naar en door C, H, Hein \n} ^mrik e» 
Binger, Uitg. v. B. L. v. Dam te Kampen, gr. fol. B^ den Heer 
Mr. S. v. Gijn. 

7852 34 Nov. j^Feestelijke optogt der zakkedragers en wagenaars te Dordrecht, 
Ingehouden bij gelegenheid der SOjarige viering van Neerlands onafhan- 
jykelgkheid en Dordrechts verlossing." — Afbeelding van den optogt ia 
8 rijen boven elka&r. Lithogr. van F, Böger, br. fol. — Hierbg eene 
Beschrijving, gr. 10 blz. S**. 

7853 ifEerepoort ter herinnering aan Dordrechts verlossing opgerigt door de 
jybewoners der Groenmarkt, 24 Nov. *I868." — Lithogr. naar J, H.v.d. 
Heijden door F. Böger. fol. — N^ 7352 en 53 bij den Heer Mr. S. v. Gyn, 

7854 8^ I\ov. ,, Vijftigjarig jnbilé van het herstel van Neêrland*8 onaf hankel^k- 
jyheid, gevierd te Ut: echt, op den 28 Nov. 1863." — Ben 20r^. vers : j^Ata 
Il Utrechts feestvierende burgerij," door Br. fF{ap) in med., waarboven de 
Nederl. maagd ; voorts de Legering der Kozakken in de Maliebaan te 
Utrecht en: De aanvoer der Kozakken op de Biltstraat. Onderaan de 
Koning ten voeten nit; regts het.bivouao der Kozakken op het St. Jans- 
kerkhof; links: De omhelzing van den officier der schutterden door dea 
onderofficier der Kozakken. Lith. van F. W. v. d. i^eijer te Utrecht, fol. 

7355 (30 ^ov.) ;,Herinnering aan Scheveningen op 80 November 1818 — 68." 
In het midden de feestmaaltijd met de portr. van Willem II en Willem 
m ter weerszijden. Bovenaan Willem I, waaronder zijne komst in 1818 
te Scheveningen; voorts de optogt aldaar 80 Nov. 1863; linka wordt op 
het strand eene rede uitgesproken. Lith. naar N. «7. W. de Moode door 
Wed. E. Spanier en Zn. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Ggn. 

7856 Peestel^ke optogt, gehouden te Arnhem, 80 Nov. 1863. — Af bedding 
van den optogt in 9 rijen boven elka&r. Onderaan eene verklaring der 
'groepen, get. 1 tot 86, in 6 kol. Lithogr. in kleuren znd. nm. gr. br. foL 

7357 (1864. 16 Febr.) Het Museum Bojmans te Rotterdam door brand 
vernield den 16 Febr. 1864. — Afbeelding van het gebouw na den 
brand. Photogr. van J, v. Gorkom. 4fi. — By den Heer A. van Stolk. 
— Hierby eene kopie in houtsuee. Met beschrgving op de keenyde. 
Uit: L'Illnstration van 27 Febr. 1864. 

7358 11 Mrt. Gecostumeerde optogt door de leden der manége te Rotterdia, 
bQ de feestviering over het 25jarige bestaan dier inriditing, voorstel- 
lende de geschiedkundige ontwikkeling der r^kanst. — Serie van 6aiii« 



1964. Verschillende Oebenrtenissexi. 285 

eenbehooreade platen, ied«r hg. S8, br. 72 dm. Chromoliih. tBsr C, M. C. 
Obreen, door tV. B, IJzerdraad, Met gedr. omslag. Uitg. Tan H. N^gb 
te Kott. br. fol. — Bij dea Heer Mr. S. v. Gya. 

7359 18 Jmiy. ^ Hulde aan den Koning en Koningin op H. D. Zilyerfeest." 

— De portretten, borstbeelden ^an het echtpaar, omgeven door een kring 
van 5 voorstellingen van het huwel^k in 1939, de inhuldiging in 1849 
den watersnood in 1861, het leggen van den eersten steen in het Wü- 
lemspark te 's i'age, ena. Naar N, «7. W. de Boode en J£. Kuytenbrouwer* 
b^ E, Spanier en Zn. br. fol. 

7360 (31 Juny.) Afbeelding van het gedenkteeken «0^ Faam", opgerigt in 
het park van het Loo bg Apeldoorn, en onthuld 21 Jnng 1864 ter her- 
innering aan 'sKonings menschlievend gedrag b^ gelegenheid der over- 
strooniingen in 1861. — Afbeelding van het bovenste gedevite ▼. h* 
monument. Fraaie lithogr. naar en door S. Lankhoui. fol. 

In den Geld. Yolksalm. Jrg. 1865 komt ook eeue afbeelding van het 
monument voor. 

7361 Hetz. anders. — Het geheele standbeeld. Lithogr. door C, Boe b\j Emrik 
en Binger, Hg. 44, br. 51 dm. br. fol. Premlepl. van het Nieuw goed* 
koop magaziju voor alle standen. Uitg. v. C. Morics Jz. te Dordt. B^ 
den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7362 <8 4 Jauy.) j,De haven 11^ Vlaardingen." — Gedenkplaat aan de 50e 
veijaring van het uitzeilen der eerste haringvloot na de herstelling van 
Neerlands onafhankel^kheid. Lithogr. vau Zijdeman en v. d. Velden bj 
J. F. C. Brückwilder. br. 4fi. 

7363 16 Hng. Feestolgke opening van het Paleis voor Volksvlijt te Amster- 
dam. — Gezigt in de groote zaal; regts de tribune voor Prins Frede- 
rik; op den achtergrond het orkest en zangkoor. Houtsn* naar J, C. 
Grewe Jr. fol. Van acht. bedr. Uit : Nederl. Magazijn. Jg. 1864. B^ 
den Heer Mr. S. v. Gign. 

7364 Hetz. verkl. en anders. — Kleurendruk van Emrik en Binder. 8\ Uit: 
P. H. Witkamp, Gedenkboek enz. 

7365 (6-8 .*^e|it.) Kaartje van de baai van Simonoseki en Japan, met aan- 
w^ziug van de Japansche batterijen en de ligplaats der Engelsche, Fran- 
sehe en Holl. schepen, van 5 — 8 Sept. Uit^. v. G. en C. A. v. Bdjjn. 
br. 4^. Behoort big de (Oude) Rotterdammer Cour. 

7366 14 H«pt. Gecostumeerde optogt door de Studenten te Groningen, ter 
viering van het 25Ujarige bestaan der Gron. Hoogesehool, voorstel- 
lende den Intogt van Maria v. Hongar^e te Groningen, 20 Jun^' 1445. 

— 4 Platen ieder met 2 r^en van den optogt. Lithogr. in kleuren naar 
«7. W» Karsset bijj J. E, v. d, Weyer te Gron. Ieder hg. 58, br. 78 dm, 
gr. br. fol. — Hierbg eene Schets en verklaring, waarop bovenaan 4 
verkl. kopiën der groote platen in lith. br. 4® zijn vastgehecht, waar- 
onder de namen der personen ^n boekdr. gr. br. fol. 

7367 j^Kaart van het Y en der aangrenzende Hoofd-Wateren" met aanwijzing 
van het Ontworpen kanaal door Holland op agn Smalst, op de schaal 
▼an 1:25000. 2 Bladen ieder hg. 61 br.80 dm. Lithogr. van Dw^^rroM 



i286 Verschillende Gebeurtenissen. ISC^tö. 

en Co. gr. br. fol. Hierb^ behooren 6 evengroote bladen, aanwijzende 
het voorn. Yerband tussclien de oude en nieuwe Peilingen in het T. 

7368 «Plan van het kanaal door Holland op zijn Smalst met de spoorwegver- 
jybinding van Zaandam naar Amsterdam". — Lithogr. znd. nm. (nair 
«7. C, Oreive Jr.) uitgave v. Fr. BuflTa en Zn. Hg. 42, br. 82 dm. gr. 
br. fol. 

7369 Kaartje van het ontworpen Noordzee-kanaal van Amsterdam door Hol- 
land op zgn smalst. Lith. van A, Braahensiek. br. 8^. Gekleurd. 

7370 //Type uit het Amsterdamsche volksleven.** — Afbeelding van den 
schoenpoetser-jood, ... die vele jaren bij de Munt geposteerd • was. 

' Geëtst door A. V{er)H{itell.) Hg. 18, br. 14 dm. 4^. 

7371 Portretten der zeelieden, uitmakende den Stat major van Z.M. schroef- 
stoomschip „Heé metalen kruis" in de wateren van Japan. — De por- 
tretten allen ten voeten uit, in ëéne groep. Photogr. met adres te 
Gempt en v. Moorsel te Amsterd. br. 4fi. 

7372 186.5. 19 jlirt. „Plechtige ter aarde bestelling in de Groote Kerk te 
uDelft, 17 Maart 1865 van Wijlen H. M. Anna Paolowna, Koningin 
nMoeder der Nederlanden, geb. Groot Vorstin van Rusland, overleden 
„1 Maart te 'sHage." — Gezigt in de kerk tegenover het praalgraf 
van Prins Willem I, waarover de Koning, de Prinsen Hendrik, Fw- 
derik, en vao Oranje en nog eenige vorstel, personen zich bevinden. 
Links van hen Ds. Kuitenschild, die de lijkrede uitspreekt; voorts de 
lijkkist met de herauten van Rusland en Nederland en dignitarisseDi 
zeer fraaije voorstelling met vele goed gelijkende portr. Lithogr. naar 
J. W. F. Kachel door Ch. Billoin bij Wed. E. Spanier en Zn. üitg. 
van H. J. Gerretsen. Hg. 53, br. 67 dm. gr. br. fol. Gekleurd. 

7373 Begrafenis van de Koningin Weduwe Anna Paulowoa. — Af beelding van 
den stoet in twee lange rijen. Lithogr. met 2 reg. onderschr. znd. eeni- 
gen nm. Hg. 33, br. 55 dm. br. fol. Hierbij eene levensschets door 
S. J. V. d. Bergh. In Holl. Illustr. N«. 15. 

7374 Hetz. bijna als voren, doch de Koning en de prinsen zijn hier te voet 
afgebeeld, op de voorg. plaat in rijtuigen. Lithogr. met 1 reg. onderaelir. 
znd. eenigen nm. Hg. 23, br. 54 dm. laag langw. fol. 

7375 (8-13 -Iprll.) Tuinbouwtentoonstelling in het Paleis v. Volkavlyt te 
Amst. — Perspectief gezigt over de geheele lengte der groote zaal in het 
Paleis. Houtsnede naar J. W, Frey door Trichon. Hg. 46, br. 82 dm. 
fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

7376 9 Jniiy. Gecostumeerde optogt door de leden van het Leidsche Stu- 
dentencorps, ter viering van den 290en verjaardag der Leidsche Hooge- 
school, voorstellende den intogt der Hollanders binnen Zierikzee onder 
Willem V. Oostervant, op 12 Aug. 1304. — Serie van 16 aaneenbehoo- 
rende platen met titelblad en afzonderlijken titel en verklaring. Lithogr. 
naar en door Baron de Constant Rebecque bij Trap. Uitgeg. bij J. Haten* 
berg Cz. In linnen omslag, br. fol. Gekleurd. — Hierb^ een afzonder), 
programma. 8^. Bij den Heer Mr. S. v. Gign. 

7377 (18 Jony.) Gedenkplaat, uitgegeven bij het 50jarig herdenkingafeeit 
van den slag bij Water loo in 1865, door Gebr. v. Es, uitgevers van bet 



18fö Gedenkplaten v. d. Slag bij Waterloo. 287 

Nederl. Magazijn. — Deze groote plaat is verdeeld in de volgende 
11 vakken, waarop verschillende episoden van den slag worden 
voorgesteld. Naar Ch. Rochussen in kontsnede door Ed. Adé. Hg. 55, 
br. 88 dm. gr. br. fol. Fraaije grav. 

(1) Europa, van kluisters ontslagen, begroet de vr^heidszon, die van 
bet slagveld v. Waterloo oprijst. 

(2) Standpunt van Napoleon vóór den slag. 

(3) Aanval op Hougoumont. 

(4) De Prins van Oranje gewond. 

(5) Wellington, de troepen aansporende. 

(6) Blücher te paard. 

(7) Bestorming van Haye Sainte. 

(8) Aanval op Planchinoit. 

(9) Charge op Mont St. Jean. 

(10) Het laatste bataillon carré van de Fr. garde. 

(11) Blücher en Wellington bij La Belle Alliance. 

7378 Hetz. anders. — „De mannen van Waterloo." — Bovenaan de portretten 
van Willem II, onderaan Napoleon, links en regts Wellington en Blücher, 
alles omgeven door toepasselijk bijwerk. Lithogr. naar A, C. Cramers 
door Morrien en Amand met adres van Jan D. Brouwer, fol. 

7379 Hetz. anders. — In het midden het portret, borstb. van Willem II in 
lauwerkrans, met de namen : BadajoZy Vütoria, Quatrebras, Waterloo, 
enz. en onderschr. : «De held van Waterloo." Bovenaan links zgne terng- 
komst na den slag v. Waterloo te Amst., regts die te 's Hage. Onderaan 
de slag bij Waterloo. Lithogr. door S. Lankkout te 's Hage. Uitgave van 
Oldenzeel te Rott. fol. 

7380 Hetz. anders. — In het midden eene ronde zuil, waarop de Nederl. 
leeuw, omwonden door een oranje~wit~en~blaauw lint met inschr. : 
„Oranje, Kerk, Vaderland. — Een drievoudig snoer,** enz. Links een 
groep van alle vorsten uit het huis van Oranje, met Blücher en Welling- 
ton ; regts de slag van Waterloo; alles omgeven door vlaggen, schilden 
met inschriften, enz. Onderaan de namen der afgebeelde personen. 
Chromolith. van J. J, Sleyse- te Leiden, fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7381 Hetz. anders. — Bovenaan een 12reg. Hoil. vers: /lYcrsier Oud-HoUands 
„vlag," enz. in boekdruk. Links een Bergschot met de Engelsche, en een 
Pruis met de Pruissische vlag ; legts de Leeuw v. Waterloo. Voorts eene 
episode uit den slag bij Quatre-Bras en het portr. van Willem II, Nederl. 
wapen, enz. Lithogr. znd. nm. met adres van H. Nijgh te Rott. fol. 

7382 Hetz. anders. — In het midden een groot med. waarin de portr. van 
Blücher, Wellington en den Prins v. Oranje, met den slag en monu- 
menten V. Waterloo enz. Onderaan één 5- en één 6reg. vers. Lithogr. 
in kleuren znd. eenigeu nm. fol. Bij den Heer A. v. Stolk. 

7383 Hetz. anders. — De optogt te Amsterdam op 19 Junij 1865, omgeven 
door een randwerk met de portr. van Wellington, Blücher en den Prins 
V. Oranje, de vaandels der vereenigingen, die aan den optogt deelnamen, 
enz. Lith. door H. Lüeker te Amst. br. fol. Bij den Heer A. v. Stolk. 
Uitgegeven voor het Fonds voor Aanmoediging v. d. Gewapende Dienst, 



2^ Nationale Feestviering, enz. 19Hk 

7384 BanJcHed op hetz. in II caaplettsn, het Ie op notoa; ondenwa de g«- 
vechteD ^ij Waterloo en Qnaijre-bn», ^yenaan 3 zinBeb. TooTatelliDgen. 
Voorts de namen van Hollandacke gwneuvelde officieren P Lithogr. naar 
J. C. Leick door J. W, Freij bij Treêling en Co. met adres van H« 
de Hoogh. fol. 

7385 Proeve van een Pnrmerender Waterloo^Conrant, zijnde een komieaeb ver-' 
baal van den Slag van Waterloo in den trant van de gedichten t. d. 
Schoolmeester (G. van der Linde) doch door den uitgever deser connuity 
Jan Schuitemaker. Gedrukt in de 3 T^ederL klenren. Uitgave van 
J. Schuitemaker te Pnrmerend. 4 blz. fol. 

7386 (19 JonfJ.) ,,Triomftogt gehouden binnen Amaterdam op 19 Jnng 
1,1865 ter gelegenheid der viering van den 50en gedenkdag der Over- 
9 winning bij Waterloo" enz. — Gezigt op den Dam alwaar de atoet 
met alle eerewagens enz. in kronkelingen rondom het monnraent t. 
1856 geschaard staat. Onderaan eeoe verklaring der groepen, gen* 
1 — 84, in 4 kol. Lithogr. in klenren naar JD. v. d. Keuen Jr. door 
C, C, A. Laat bij v. Emrii en Binder, gr. br. fol. Bij den Heer R. W. P. 
de Vries. 

7387 Afbeelding van de üeestsloep, vervaardigd door de werklieden van'alands 
werf te Amaterdam, en deel uitmakende van den opfcogt aldaar gehouden 
op 19 Junij 1865. Lithogr. in kleuren naar J. v. Dam door H. DUehefm 
br, fol. Bij den Heer R. W. P. de Vries. 

7360- (^ZMi, S9 JnnJU.) Peestviering ter eere der oqd -str^ders van 1813 — 15 
en herdenking van den 50en veijaardag der inatelling van de Milii. 
WiUiemsorde. — Gezigt in de St. Pieterskerk te Leiden; in het mtidden 
Willem III het kapittel der Orde toesprekende; tegen over hem de 
Prinsen Prederik en Hendrik en de Kroonprins; rondom hem talnpte 
radders en leden van het Metalen Kruis; op den vooi*grond links de 
Min. V. Oorlog v. Mulken (?); regts Gen .-Majoor Enderlein. Fraaie 
teekening in kleuren met vele portretten, znd. nm. Hg. 58, br. 75 dm. 
gr. br. fol. Niet in plaat gehragt. 
De Milit. Willemsorde is volgens N'' 5986 echter ingesteld 30 April 1815. 

7389 „Feestelijke Vereeniging te Leijden op den 27 Junij 1865 van de Ond- 
a. lyStrijdere, die .... aan de Krijgsverrigtingen in 1813 — 15 hebben deel- 
Ingenomen en ter viering van den 50en verjaardag der instelling van de 
lyMilitaire Willemsorde." — 2 Photographiën, voorstellende: (1) De 
tijdelijk opgerigte Ridderzaal op de Ruine, van binnen gezien tgdens de 
vergadering v. h. Kapittel der Milit. Willemsorde. — (2) De Hoog- 
landsche kerk van binnen gezien met den feestdisch van de Oud-Str^ders. 
br. 4**. Op de keerzijde de gelith. verklaring. 
h Hetz. zeer verkleind. 2 Photographiën visite-formaat. 
c Hetz. als stereoscoopplaatjes. — Alle bg den Heer A. v. Stolk. 

7390) Zilveren penning, met de borstb. v. Wellington, Willem II en Blücher. 
gedragen bg hefa feest ter herinnering aan den slag van Waterloo. 

7381 (44 A«^) Onthulling van de gedenknaald van 1813 te Scheveningen. — 
In het midden de zuil met opsohrift: wGod beschermde Nederland"; 



Yersohillende Gebeurtenissen. 2bO 

regts de eerewacht te' paard; voor de zuil een wagen met oad« strijdere» 
voorts autoriteiten» enz. Pfaotographie br. 4fi, Bij den Heer Mr. S. v. 
Ggn. — Zie over dit opsehr. n® 5887. 
— > Van deze plegtigheid berusten alle daarbij uitgegeven stukken, zouals: 
Programma van orde ; Beschrijving der* oorkonde ; Aanspraak v. Prins 
Frederik, Menu van den feestmaaltijd, met de afbeelding, v. d gedenk- 
naald enz. op de keerzijde, enz. bij den Heer A. v. Stolk te Rotterdam. 

92 «Herinnering aan de onthulling van de gedenknaald te 's Scheveningen." — 
In het midden een weinig gelijkend portret van Prins Willem V te 
paard, enz. Terweerszijden de portr. borstb. van J. Arense Ros, «Stier- 
«man tot Schevening" die den Prins in 1795 naar Engeland overbragt, 
en van zijne vrouw Antje Bal. Bovenaan links de gedenknaald. Lithogr. 
znd. nm. uitgeg. door F. W. Rinck te 's Hage br. fol. Hierbij een feest- 
progpramma en beschiijving der' overdragtsoorkonde 8^. — Is reeds be- 
schreven op N" 5303. 

93 1 ^irpi. ;,Het vergaan der Nederl. bark Joan HStelchior Kemper voor 
«deu ingang der baai van Nagasaki, 10 Sept. 1865." — Links de rot- 
sen, regts het wrak; op den voorgrond de eenig geredde schepeling 
W. Hoogeterp, zich aan een scheepsbord vastklemmende. Lithogr. naar 
Q, J. Hoffmann door CaneHe b^ S. Lankhout. br. fol. 

94 (1860. Jan.) Oprigting van het Amstel-hotel bij de Hooge Sluis te 
Amsterdam by inschrijving door eene maatschappij met een kapitaal van 
1 millioen, opengesteld op 1 Jan. 1866 door Dr. S. Sarphati te Amster* 
dam. •— Prospectus en inschrijviugsbillet met afbeelding van het door 
den architekt C. Outshoorn ontworpen hotel, eiw der verlaagde Uooge 
Sluis, zooals het Stedelijk Bestuur beloofd heeft, doch 't geen nooit ge- 
iehied is. 4 blz. 4fi, — Hierbij een afzonderl. afdruk der afbeelding 
in houtsn. naar IV. U{ekking) Jr. 

96 (i^ebr.) «The grand internatioual Jlliance Hotel Comjoany (limited) 
«Capital £ 300,000." — Bovenschrift van 2 afbeeldingen op 1 blad van 
twee op te rigten hotels te Amsterdam en Rotterdam. Lithogr. naar 
O. Somers Clarkey Architect, door Lay and Son te Londen, gr. fol. 
Dit plan werd b^na gel^ktgdig met het bovenstaande plan van Dr. Sar- 
phati ontworpen en verspreid, en door vele hooggeplaatste Amsterdam- 
mers gesteund — doch is in de geboorte gesmoord. 

(1) The proposed New Hotel on the Dam ; Amsterdam. (Op de plaats van 
het blok huizen tusschen Dam, Damrak, Nieuwendijk en Valkensteeg.) 

(2) The proposed New Terminus Hotel and Station of the Dutch Rhenish 
Railway Rotterdam. 

)6 (31 Juny-Oot.) Tentoonstelling van Nederl. u^verheid en kunst in 
het Paleis v. Volksvlijt te Amst. — Gezigt in het middenrnim van het 
Paleis met de fontein in het midden op den voorgrond. Froaije hontsn. 
naar Oreive, Hg. 85, br. 48 rm. br. fol. 

17 (38 Jooy ) Onthulling van het monument voor den Hertog v. Saxen- 
Weimar, overl. 31 Julij 1862, in het Voorhout te 's Hage, — Afbeelding 
in lithogr. door «/. H. Metker bij Wed. E. Spanier en Zn. Uitg. van 
M. M. Couvée. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

m. 37 



290 Verschillende Gebeurtenissen. IW. 

7398 lO <let. Proclamatie des Konings, bij gelegenheid van de Ie ontbinding 

van de 2e Kamer der Staten-Oeneraal. 4**. 
7390 1807. 8 Febr. „Aanbieding van eene banier aan de Leidscbe stsdeDten- 
,;vereenigiDg tot vr^ willige oefening in den wapenhandel door de docbten 
„der Hoogleeraren, op 8 Febr. 1867." — Afbeelding der gebeurtenis op 
het Rapenburg, vóór de Akademie, bij welks ingang een Hoogleenar 
met eenige dames staats terwijl het vaandel door de links geschaarde 
schatters gesalaeerd wordt. Lithogr. in tintdruk naar F. d{e) Sifturij 
door P. }F, M. Trap. br. 4fi. Zeldzaam. 

7400 30 Mei. Facsimile der oorkonde, met eene afbeelding van Bilderdqki 
huis op de Prinsengracht Zuidzijde te 's Hage (door hem bewoond vm 
1 Aiig. 1786 tot 26 Maart 1795) en de handteekeningen van mim 100 
Nederl. letterkundigen, zamengekomen bij gelegenheid van het inmetselen 
van een gedenksteen in gemeld huis op 26 Mei 1867. — Lithogr. in 
kleuren bij 8, Lankhout te 's Hage. gr. br. fol. 

7401 35 JunlJ. Gecostumeerde optugt der Studenten vau de TJtrechtaehe 
lloogeschool, voorstellende het bezoek van Mazimiliaan v. Oostenrijk en' 
Maria v. Bourgondië en feesten, by die gelegenheid te Brugge iu 1477« 
gehouden te Utrecht den 25 Junij 1867. — 8 Platen en titel. Chromo- 
lithogr. naar A, F. C. N. v. lUjckevorsel door /^'. B. IJzerdraad, Met 

1 blad tekst. br. fol. 

7402 Hetz. verkl. — 8 Platen in lithogr. met verklaring en de namen der 
deelnemers onderaan, br. 4°. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7403 (39 .lu»y.) Zinneprent op de heiligverklaring der martelaars van Gor- 
kum. — Een gothiek monumcut, met de borstb. der 19 martelaren, en 
in het midden de Paus op ziju zetel, lloutsn. znd. nm. fol. — Kopie 
eener grootere lithogr. v. Smulders te 's riage. Uit: Kathol. lUastratie. 
Bij den Heer Mr, S. v. Gijn. 

7404 9 Juiy. „Allegorische optocht, gehouden te Middelburg den 9en Jnlq 
„1867," bij gelegenheid der opening van den Zeeuwschen Spoorweg. — 
Afbeelding van den optogt in 4 rijen bovea elkaar. Lith. van Treiliny 
en Co. te Amst. Hg. 20, br. 64 dra. br. fol. 

7405 Zinneprent op de veepest in Nederland. — Gezigt op eenige landergen 
bij eene stad, op den voorgrond veel gestorven vee wat begraven wordt; 
terwijl eenige landlieden aan den landheer hunnen nood klagen. Met 
ouderschr. : „Gods slaande hand over Nederland door de pestziekte onder 
„het ïundvee." Kopie van eene dergelijke voorstelling van de mnderpest 
in 1745. (Zie N» 38:4.) Lithogr. van Emrik en Binger. Met uitvoerige 
toelichting in 2 kol. Uitg. van Kemmer te Utr. Hg. 22, met besehr. 
62, br. 35 dm. fol. Zeldzaam. Bij den Heer Mr. S. v. (-^n. 

7406 30 .^ept. De voor- en achterzijde der ruine van het nieuwgebouwde 
huis in de Pelikaaiistr. te Rotterdam, ingestort den 20 Scpt. 1867. 

2 Photogr. van Fieterman, 4'*. — Bljj den Heer A. v. Stolk. 

7407 18 Oet tut 1*^ Nept. 1869. „Broogmaking der plassen in Sehie- 
„land beoosten Rotterdam." — Titel van een omslag, inhondende de 

"10 ongen** photographiën door J. van Gorkom Jr. te Rotterdam, de 
werkzaamheden en werktuigen ter droogmaking voorstellende. Alle be- 



1807,68. Verscliillende Grebeurtenisseü. 291 

htlve N^ 1 met Terklaring in HS. boven en onder de afbeelding. 
br. fol. Zeef geldzaam, 

(1) De werklieden, die aan het werk hebben deelgenomen. 
(2,9,10) 1867. 18/x en 1869. 18/ix. BovenBioomgem&ai Prins Alexander 

te Kralingsche veer. Sverschill. t^dstippen v. b.werk. 
(3) 1868. 15/vi. Benedenstoomgemaal met centrifagaalponipen te Nieuwer. 

kerk a/d IJasel. 
(4,6,8) 1868. 15/vi en 1869 14/v. Benedenstoomgemaal met vezels te 

Capelle a/d IJssel. 3 verschill. t^dstippeu v. b. werk. 
(5) 1868. 26/x. Benedenstoomgemaal m. centrifngaalpompen teKralingen. 
(7) 1869. 14/v. Benedenstoomgemaal m. centrifugaalpom pen te Kralingen. 

7408 Afbeelding van de Benrs te llotterdam, gebouwd in 1736, overdekt in 
1867. Pbotogr. naar ff. Cramer (?) br. 4". By den lieer A. v. Stolk. ' 

7409 (18 Oci.) Onthulling van het standbeeld voor J. v. d. Vondel in het 
' Vondelspark te Amsterdam. — Afbeelding van het monument. Iloutsn. 

naar C. L. .v Ketteren door OrloJ), uitgeg. door G. L. Funke. fol. 

7410 Gedenkplaat aan de Haarlemmermeer in 1867, ontworpen en uit- 
gegeven door Mr. J. P. Amersfoordt, Burgemeester in de Meer. — 
Onderaan de Haarlemmermeer met de woedende golven in 1667 ; boven- 
aan het tegenw. Kaadhuis, waarboven het jaartal 1867 ; daaronder Bad- 
hoeve, de bouwplaats van den Heer Amersfoordt, lager de 2 dorpen 
Krnisdorp en de Vennep, waartusschen het portret van Leeghwater, 1647; 
voorts de wapens van de Meer, de stoomgemalen, enz. Naar en door 

C. E, Taurel. Hg. 48, br. 23 dm. fol. 

7411 «De Nederlandsche giftboom." — Zinneprent op de noodlottige gevol- 
gen van het gebruik van sterken drank. — In het midden een boom, 
gevormd door genevervaten, die talrijke slangen uitsteken, uit wier bek- 
ken het vergif door mannen en vrouwen wordt opgevangen ; bij een af- 
grond ligt een viertal slagtoffere. Navolging van eene dergelijke plaat 
van G, Cruikehank. Lithogr. in kleuren met adres v. ii. L. Smits. fol. 
Uitgeg. door de Vereen, tot afschaffing van sterken drank. B^ den Heer 

.Mr. S. V. Gyn. 

7412 (3 Nor,) Afbeelding van een ontworpen (doch niet uitgevoerd) nGedenk- 
ly teeken ter gedachtenis der dappere Belgen en Nederlanders, "gesneuveld 
in den slag van Mentana, in Noord Italië den 3 Nov. geleverd tusschen 
de Pauselijke troepen en de korpsen van Garibaldi ter handhaving der 
Pauselijke wereldlijke magt, vervaardigd door M. Breuer Scott en be- 
stemd om te Mentana opgerigt te worden. Photogr. van Stalins en 
Janssen te Antw. gr. foL 

7413 (1808. 14 F«br.) Het korps Koninkl. Scherpschutters te Rotterdam 
a ontvangt namens Z. M. den Koning een vaandel. — Gezigt op het 

Hogendorpsplein te Rotterdam. Op den voorgrond de scherpschutters; in 
het midden de vaandelwacht, aan wien Majoor A. v. Stolk in het byzyn 
* van Generaal Wickevoort Crommelin het vaandel overreikt. 

b Hetzelfde anders en in ov. Op den achtergrond de Generaal aan wien het 
vaandel vertoond wordt (?) — 2 Photographiën. 4^ en br. fol. Bij deu 
Heer A. v. Stolk. 



292 Verschillende Crebeurtenissen. 1868;iN; 

7414 9 MAarf, Caronsel bij gelegenheid van hei 25jarig bestaan dor Dor- 
drechtsclie rijschool, voorstelleude* de plegtige ontvangst en intogt t«i 
Prins Willem T en zijne gemalin Charlotte van Bourbon binnen Dor- 
drecht in Jang 1575. Lithogr. naar S. v. Qijn door (?. J. Bot hg 
P. W, M. Trap, br. 4^. Gekleurd. — Met programma en toeliehtiiig 
door Mr. S. -.v. G^jn. gr. 12 blz. 8*^. — Uiervan berust een oniek oa- 
gekl. ex. en vóór alle letter inet de originele teekening b\j Mr. S. t. G^n. 

7415 (33 \lei.) Onthnliing van het monument ter herinnering aan den slag 
b^ Heiligerlee. — 4 Verschillende afbeeldingen van de groep op heU. 
monument voorstellende de Nederl. maagd en le^uW den ere vallen 'held 
Adolf V. Nassau beschermende. Photogr. visitekaartformaat naar J. E. 
Egenberger. Hierbij : Verslag van de viering van het 3e eeuwfeest der 
overwinning bij Heiligerlee op 23 Mei 1868. Gron. 1869. 8®. 

7416 Gedenkplaat op den slag bij Heiligerlee, 23 Mei 1568, nitgeg. big hét 
SOOjarig jubilé in 1868. — In het midden het sneuvelen van Adolf 
Graaf v. Nassau; bovenaan en onderaan de portretten van Prins Wil- 
lem I en zgne 4 broeders : regts eene afbeelding van het monument van 
1826. Lithogr. in tintdruk znd. eenigen nm. br. fol. Hierb^ behoort: 
Nederland in 1868 door een officier v. h. Nederl. leger. 32 blz. 8*. 
By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7417 1 Mept. Allegorisch menu voor het diner van het 10e Nederl. taal- en 
letterkundig congres te 's 1 lage. — Voorstelling van eene vrouw, in eens 
schelp zittende, getrokken door 2 paarden die de rigting van Schevenia- 
gen inslaan (waar de maaltyd gehouden werd) welke een ooievaar haar 
aanwyst. Onderaan de lijst der wijnen en geregten, waarvan ieder gevolgd 
wordt door een citaat van een Nederl. dichter, vele van da Costa, enz. 
Lithogr. naar /. F. Koelman ter Kon. Ned. steendrnkkery. br. fol. 

7418 (31 Oct.) Zinneprent op Jatob de Vletter, demagoog en zaakwaarnemer 
te Rotterdam, veroordeeld als hoofdaanlegger van het oproer in den 
nacht van 31 Oct. op 1 Nov. 1868 tot 10 jaar tuchthuisstraf doch den 
6 Julij 1872 in de gevangenis te Rotterdam overleden. — Zyn borst- 
beeld in de lucht, omgeven door een strulenkans, waarboven het Justitie- 
zwaard hangt, wordt toegejuichd door eenige badende jongens en graea- 
teboeren, doelende op zijn verzet tegen de politieverordeningen om te 
baden op openbare plaatsen en het nitstallen van groenten op straat. 
Onderaan een vers van twaalf 4reg. coupletten. Hontsn. znd. nm. 4*. 
Uit: Uilenspiegel, — Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7419 (1869. 9 ;%pril.) „Groot vokaal feeatconcert en rondedans der Neder- 
#landsche dagbladen bij de afschaffing van hetzegel." — Opschrift van een 
jubelzang by een hontsneeprent, waarop onderscheidene redacteurs van 
groote Nederl. dagbladen een rondedans uitvoeren om de segelpera^ die door 
de faam vertreden wordt. 2 bl. gr. 4^. Extra gratis-nummer van Uilen- 
spiegel, onder redactie van Dr. Schalkland. By den Heer Mr. S. t. Gyn. 

7420 (IB— 30 .%pril.) Wapententoonstelling in Arti et Amicitiae te Amster- 
dam. — 7 Photographiëa br. 4**. — Bij den Heer J. W. Wnrfbain* 

7421 1 Joiy. ff Onze sociëteit na 1 Jnlij 1869." — Gezigt in eene sociëteit 
waar de lezers met rensachtige couranten voor zich zitten. Spotprent op 



IMO. Verschillende Gebeurtenissen. 193 

de yergrooting der meeste dagbladen na de afschaffing Tan hei zegd- 
regt in 1869. Lithogr. (naar J. Sekuitemaher) door \Em,rik en Binder bg 
J. Schaitemaker br. 4^. fiijbl. van de Parmerender Gonrant. 

7422 Stel van 14 ongen^ platen betreffende den boaw der groote slnis- en 
havenwerken te Vlissingen en het kanaal door Walcheren in Jnlg 1869. 
Alle photogr. van J. L, Preuninger te Vlissingen in gelith. randw. br. 
fol. Met verklaring in HS. op de keerzijde, een gedrokte bestaat niet. 
Niet in den handel. 

(1) Dubbele schntsiais te Vlissingen tijdens de betonstorting. -— (2) Hetz. 
in gevorderden aanbouw. — (8) Hetz. gezien nit het Noordoosten. — 
(4) Fundering derzelfde sluis gezien uit het Zuidoosten. — (5) Fundering 
V* h. binneasloishoofd derzelfde sluis. — '(6) Fundering v. d. binnenkeer- 
en schutsluis te Vlissingen. — (7) Hetz. anders. — (8) Hetz. in ge- 
vorderden aanbouw. — (9) Oosthavendam met lossteiger te Vlies. — 
(10) Uitwateringsluis te Vliss. — (11) Waohtsluis bg de uitwateringsluis 
bewast en Vliss. — (12) Graven v. h. kauaal door Walcheren b^ de 
Oroote Abeele. — (13) Uetz. in de nabijheid v. Middelburg onder 
Koudekerke. — (14) Onderbouw v. d. brug te West~Souburg. 

7i23 lO Nept. Schietwedstrijd der Koninkl. Seherpsohntters van Rotterdam, 
gebonden op de schietbaan bij Delfshaven in tegenwoordigheid des Konings 
en van Prins Hendrik. Drie photographiën van dezen wedstr^d. 4^ en fol . 
B^ den Heer A. v. Stolk. 

(ff) Gezigt op de tent bg de schietbaan ; op den voorgrond links Migoor 
A. V. Stolk, in het midden Prins Hendrik, regts de Koning. — {h) Tro- 
phee ter herinnering aan den schietwedstryd, opgehangen in de vergaderzaal 
Tan het korps. — {c) Oorkonde, bewaard bg de voorz. trophee. 

7424 (33 Mept.) Maskerade vau Studenten der Groningsohe Hoogeschool op 
den dies natalis, voorstellende den Intogt van Johau Sobieski, Koning, 
Y. Polen, binnen Weenen, 1683. -^ Afbeelding van den optogt in 4 
rqen boven elkaAr. Chromolith. naar O. Eerelman door J, H. v, d, Wdjer 
te Gron. Hg. 61, br. 77 dm. ^r. br. fol. 

7425 ia !\©v. „Willemspark te 's Gravenhage, 17 Nov. 1869." — Onthulling 
van het monument ter herinnering aan Neerlands herstelling in 1813.-^ 
Uitvoerige voorstelling met eene menigte portretten der hoofdpersonen. 
Regts op den voorgrond op eene estrade Prins Frederik, Voorzitter der , 
Commissie, het monument overdragende aan de gemeente 's Gravenhage ; 
voor hem op de onderste trede de burgemeester Jhr. Gevers Deynoot; 
achter hem de Koninkl. tribune, met het Koninkl. Echtpaar, den Prins 
van Oranje en Prins Alezander; het monument op den achtergrond.. 
Zeer fraai^je lithogr. (naar J, J. Mesker) gedrukt ter Koninkl. Nederl. 
ateendrukketg te 's Hage. Hg. 61, br. 94.5 dm. zr. gr. br. fol. Pendant 
van N^ 7335. — Hierbij eene verkl. lithogr. kopie in omtrek met de 
namen der personen. B^ den Heer Mr. S. v. G\jn. 

7426 Afbeelding van het standbeeld in het Willemspark te 's Hage, onthuld 
17 Nov. 1869, met 2 reg. onderschr. Lithogr. znd. nm. Uitgave vau 
B. J. Dona Pieck. fol. 



'S&i Verschillende Gebeurienisseft* 1860,N. 

7427 «Geprojeeteerde Staats-Spoorweg door Rotterdam." -— Zeven ongen* pit- 
ten betreflfende deze over de hnizen heen geboawde spoorwegbaan, ont- 
worpen in 1869^ voltooid en feestelijk geopend den 28 April 1877. Alk 
lithogr. naar /. J. Mester en F, Sartor door «/. Smulders en Co, Uitg. 
van J. V. Baaien en Zn. br. fol. B\j den Heer A. t. Stolk. 

(1) De Rotte (van de Boeren •Vitehmarkt gezien.) — (2) De Hoogatnat 
(van de Oosti^'de gezien.) — (8) Het stationsgebouw op de Benrsbrag 
(van de Zaidblaak gezien.) — (4) Het Westnienwiand (van den Open 
rijstain gezien.) — (5) De Korenbeurs (van den Open r^stnin gezien.) ^- 
(6) Rivier de Maas (van het onde hoofdplein gezien.) — (7) De Vee- 
markt (van de Delftsche poort gezien.) 

7428 l^^O. Febr. Photogr. afbeelding van den schedel, onderkaak en eenige 
beenderen van J. t. d. Vondel, vervaardigd volgens opdragt van den lieer 
J. A. Alberdingk Th^jm b\j de opening van 's dichters grsf in de Nienwe 
kerk te Amst., waarb^ de onde lijjksteen, met opschrift: vHicjaoet Von- 
jydelas, Phoebo et Mnsis Amicas," vervangen werd door een anderen, 
met opschr. : «Justns fide vivit," waarboven een monogram, br. 8*. üit : 
Alberdingk Th^m, Portretten v. Vondel. 

7429 29 .'IprII. j^De plcgtigheid van het leggen van den gedenksteen door 
jyZ. M. den Koning aan de Zaiderzeesluizen te ScbelHngwonde, 29 April 
j» 1.870/' waardoor het Y van de Zuiderzee werd afgesloten. — In het 
midden de Koning in Generaalsaniform b^* den gedenksteen onder een 
zonnescherm. Links achter hem 2 hoofdofficieren, enz. Regta eenige 
dignitarissen, waarvan de voorste iets voorleest. Fraaijè lith. b\j TretUng 
en Co, Hg. 67, br. 71 dm. gr. br. fol. 

7430 (SI Mei.) Afbeeldinpren van Bodegraven na deu brand van 81 Mei 
1870. — In het midden het dorp, met de afgebrande gebouwen; op 
den achtergrond een vgftal onbeschadigde huizen en de kerk ; bovenaan 
de tenten als hulpwoningen; het overbrengen van de giften derLeidsehe 
studenten, in een rijtuig met 4 paarden; onderaan eene der tenten van 
binnen, het gespaarde huiqe van L. v. d. Laan en de woning waarin de 
brand ontstaan is. Met 12 reg. vers in 8 kol. van C, W, v, d. Pot. 
Lith. van ümrik en Binder, br. fol. 

7431 9 Jony. Gecostumeerde Optogt gehouden door de leden van het Leid- 
sche St uden ten-corps, ter viering an den 295eu vei^jaardag der Leidsche 
Hoogeschool, voorstellende: Bezoek gebragt aan Leiden in 1586 door 
Robert Dudley^ Graaf v. Leicester. Naar de oorspronkelgke bronnen be- 
werkt door de Commissarissen tot regeling van de maskerade, en onder 
hun toezigt geteeicend en op steen gebragt door G, Boe bij P. W, M, 
Trap, — Titel en beschr^ving 8 bladz. op blaaow pap. benevens 18 
aaneenbehoorende fraai gekleurde ' ^hXtn^ tezamen lang 12.78, hg. 27.6 
dm. In linnen omslag, br. fol. 

7432 (.%aic.) Afbeelding der voor- en achterzijden van het zilveren geschenk, 
aangeboden aan Prins Frederik der Nederlanden als eerevoorzitter der 
Hoofdcommissie van het Nationaal gedenkteeken van 1818, opgerigt in 
het Willemspark te 's llage, 17 Nov. 1869, door de plaatselijke com* 
inissiën, nl. : verkleinde kopie in fraai gedreven zilver van hetz. monn- 



1876|71,72. Verschillende Gebeurtenissen. 295 

ment, roetende op een zwart ebbenhouten met goud en zilver ingelegd 
▼oetstok. — Photogr. van B. Bruining te Leid., nitg. van C. Kooyker. 
2 bl. foL 

7433 19 Oet. Standbeeld voor Piet Fieyn te Delftshaven opgerigt, onthuld 
den 17 Oct. 1870. Hoatsn. znd. nm. 4P, Uit: de lioU. Illustratie. 

7434 3i Uee. Begrafenis van Prinses Louise, Gemalin van Prins Frederik 
der Nederlanden, geb. Prinses van Pruissen, te Delft, 21 Deo. 1870. — 
Afbeelding van den stoet in 5 r\jen boven elka&r. Lithogr. door G, J, 
Bos bij Jff, A, V. Hoogstraten, br. fol. Uit: de Kindercourant, dl. 19, 
pL 26. — Hierbij een Programma der begrafenis, uit: Het Vaderland 
van 19 Dec. 1870. By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7435 1891. 10 IHei. Het schroef- stoomschip Willem III, op reis van Am- 
sterdam naar Batavia op de hoogte van het eiland Wight uitgebrand, 
doch de passagiers en equipage gered werden. — a. Gezigt op het stoom- 
schip Tdor den brand, vau den wal genomen. — b, Gezigt op het dek na 
den brand. Beide in phototypie van Wegner en Mottu, br. 4*. — Hierbij 
beschrijving van den ramp en afbeelding van het schip, uit: lUiistr. 
Lond. News, 27 Mei 1871. 

7436 (18 Jaiy.) Huwelijk vau Prinses Maria der Nederlanden, dochter van 
Prins Frederik, met den Prins von Wied te 'sHage. — Afbeeldiog van 
het nationaal geschenk aan de Prinses gegeven. Lithogr. naar C. C. J. Last 
door BlommerSy uitg. van C. G. v. d. Mast te Gorcum. fol. 

7437 (33 Auy.) Het overbrengen vau de stoffelijke overblijfselen der ge- 
sneuvelde Nederl. kriggslieden op de citadel te Antwerpen (1830 — 32) 
naar Nederland, en op het kerkhof te Giuneken bij Breda onder een mo- 
nument begraven. Zie N** 7498. — Gezigt op een der bastions Van de 
citadel. Op den achtergrond regts de lijkwagen begeleid door Nederl* 
mansschappen ; op den voorgrond Generaal v. Limburg Stirum, hoofd der 
Nederl. deputatie. Generaal Hennin, gouv. milit. v. Antwerpen, en vele 
Nederl. en Belg. land- en zee-officieren. Photographie door H. O, v, d, 
Rfjcken (te Antw ?) br. fol. Met gelith. kopie met de namen en facsimilés 
der handteekeningen. br. 4®. Bij den Heer A. v. Stolk. 

7438 3 O \n^—Z «ept. Nationale schietwedstrijd der Koninklijke Scherp- 
schutters te Rotterdam, in het bijzijn van den Koning en de Prinsen 
Hendrik en Alexauder der Nederlanden. In het midden zitten de bur- 
gemeester v. Rotterdam, J. v. VoUenhoven, Majoor A. v. Stolk, Prins 
Hendrik en de burgemeester v. Delfshaven ; rondsom vele ofücieren enz. 
Photographie v. Pieterman br. 4^. Bij den Heer A. v. Stolk. 

7439 t873 1 .^pril. i,Historisch-allegorische Optocht te Amsterdam, ter 
ifherinnering aan het 3e Eeuwfeest der grondlegging van Neêrlands on- 
«afhaukelijk volksbestaan." —^ Afbeelding v|in den optogt iu 7 rijen 
boven elkaar; ter weerszijden de wapens van verschillende Nederl. ste- 
den. Lith. in kleuren naar V, F. Veldhuijsen door A, C. Nunniné. 
gr. br. fol. Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

7440 Eerepoort, opgerigt bij de Aprilfeesten in 1872, door de bewoners van 
de Vondelstraat, te Amsterdam. Photogr. van Wegner en Mottu. 4^, 



296 Nationale Feestviering. ISXt 

7441 Feestelijke optogt te Htailein ter viering Tan Nederlands SOOjarig on- 
af bankel^k volksbestaan. — Serie van 12 aaneen behoorende platen^ ii 
een geUthogr. cart. omslag. Chromolitb. (naar W. E, A, JFSppemuum) 
door Emrik en Binger. br. fol. — Hierbij een afzond, gedr. progiamnti 
8«. Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7442 Optogt te Dordrecht. — Afbeelding v. d. optogt in 7 rgen boven elkair, 
en 2 reg. verklaring onder de voorstelling. Litbogr. naar C, F.B^néorp 
door F. Boffer, Hg. 45, br. 50 dm. br. fol. 

7443 Gecostnmeerde optogt te Utrecht. — Afbeelding van den optogt in F 
rijen boven elkaar? Met 1 reg. HoU. ondersohr.: #Neêrlands yerloflaiBl; 
„\ April 1572, herdaeht," Hnz. Lithogr. in klenren naar «/. ^OtfP^Mror f^i . 
door J. Nikerk. br. fol. Vermeld in Brinkmau's Naamlijst. 

7444 Afbeelding van 3 ehassinetten, voor het hnis van den Heer R. de Vriea £z. 
te Zaaodara, bij het Aprilfeest, met opschrift: ^y Eendracht — maakt — 

* «macht;" en onderschriften: i,Zoo was het 1572. — Is" het aoo 
,;1872? -^ Zoo moet het worden 1900." — Met 7 reg. vers en: 
„Holde aan Nederland en Oranje." Alles omgeven door draperiin en 
bloemen. Chromolith. naar R. de Fries Kz. en J, Jrentz b^ JwUmtL 
Uitg. van O. Dekker, gr. br. fol. Zeldzaam, 

Vooistelling der chassinetten : links 3 Hollanders, hnn juk en boeqei 
verbrekende; in het midden de Vrede en de Liefde elka&r de hand 
reikende; links een allegorisch gebouw met vele inschriften. 
Hierbij: H. Prins de Jong, een lithogram, ontworpen door R. de Vries, 
Kz. enz., Zaand. 6. Dekker. 1872. 8®., waarin een verklaring der prent 

7445 Afbeelding van het te Brielle opgerigt monument tot aandeokeu aan de 
inneming door de Geuzen op 1 April 1572, zijnde eeu vierkant pedestal, 
get: 1572 Libertatiê primitiae 1872, en waarop de Vrijheid ia voorge* 
steld een Oranjevlag in de hand, opduikende uit de baron. Lithogr. znd. 
eeuigeu nm. (naar J. Bh. £oelmaH.) fol. Niet in den handel. Bij den 
Heer Mr. S. v. Gijn. 

7446 Gedenkplaat aan de inneming van den Briel. -— De inneming van den 
Briel. Regts de stadspoort, in brand gestoken en opengcloopeo, op den 
voorgrond links eenige geuzenaanvoerders met een trommelslager. Ver- 
anderde kopie |van N'* 578 van deze beschrgviug. Bovenaan een borstb. 
van Willem I met onderschr. : ïUhertatis primitiae. Onderaan het portr. 
v. Alva. Houtsn op grijs getint pap. door X. A. R. Brendamour, 
Uitg. v. li. de Hoogh en Co. te Amst. br. fol. — Hiervan bestaan ook 
exx. op oDgetint pap. 

7447 Hetz. anders. — De inneming van den Briel, met boveuschr. : »1 April 
,;1572.'* de portr. van Willem v. Oranje en Bloys v. Tresloug ; ter 
weerszijden een Watergeus en Boschgeus met hunne vaandels, 3 kleine 
voorstellingen en 2 spreuken. Met onderschr. : i,De eersteling der vrg- 
„heid." Lith. naar B. J. v. Lummel door Treslinff en Co, üitg. van 
Kemink eu Zn. te Utr. br. fol. 

7448 Hetz. anders. — De inneming van den Briel ; dHaroudcr het Verboid 
der Edelen ; ter weerszijden het beleg van Alkmaar, de bevrijding van 
Vlissingen en Veere, de slag op de Mookerheide, enz., met de portr. 



1878. Nationale feestviering. 297 

van Prins Willem I, Marnix v. St. Aldeg. en Blois v. Treslong. Alles 
omvat en verbondea door een randwerk van wapens, laHwertakken, enz. 
in bruine tint gedrukt. Lith. van Jrecl. E. Spanier en Zn. te 's Hage, 
uitgeg. bij C. L. Brinkman en J. Leendertz te Amst. gr. br. fol 

7449 Hetz. anders. — Bovenaan de inneming van den Briel, met het portret 
van Prins Willem, de Geuzenpenning, en breg. vers, waarbij de litho- 
graaf F. Böger deze prent zijuen medeburgers aanbiedt. Voorts het 
Dordtsche wapen en vermelding dat deze prent gestrooid is uit de 
drukkerij in de Wijnstraat, toen de optogt passeerde, gr. fol. — Volgens 
den Heer Mr. S. v. G^n is deze plaat ontworpen en op steen geteekend 
door den Dordtschen schilder C. F. Bendorp. 

7450 Hetz. anders. — De inneming van den Briel, in bruin gedrukt, met 
randwerk van de wapens der 17 Nedcrl. gewesten, onderaan het ruiter- 
standbeeld van den ;;Vader des Vaderlands." Voorts de Nederl. maagd en 
leeuw ; ecnige Watergeuzen het opgaan der vrijheidszon begroetende ; en een 
groep verslagen Spanjaarden. Met onderschrift : «De dageraad van Neêr- 
,;lands onafhankelijkheid." Lithogr. van Emrik en Binr/er. Uitgave van 
Scholtens en Zn. te Grou. fol. 

7451 Hetz. anders. — De portretten van Willem I, zijne 3 broeders, 2 zonen 
en van Bloys v. Treslong, omgeven door de afbeeldingen van 13 nood- 
mnnten en gedenkpenningen, geslagen van 1573 — 1648, waarvan onderaan 
de verklaring. Lithogr. in tintdruk van Emrik eti Bi7iger, Uitg. van 
C. Morks Jz. te Dordt. gr. fol. 

7452 Hetz. anders. — Op een voetstuk met de landing der Holl. schepen voor 
Brielle, staat de Holl. leeuw de Spaansche vlag verscheurende ; voorts een 
Watergeus in eene sloep, wijzende op een vlag, get. : „Nederland en Oranje". 
Bovenaan het verrijzende beeld der Vrijheid met zwaard en verbroken 
boeijen, waarvoor eenige Spanjaarden wijkeu. Photographie naar eene 
tcekening van /. GtooiveJd door J. Pilartz te Amst. Uitg. van J. E. Du- 
port aldaar, fol. 

7453 Zinneprent op de inneming van den Briel, herdacht in 1872. — In het 
midden eene voorstelling van het binnenzeilcn eeucr Iloll. vloot, met 

• vers uit Helmers ; bovenaan een leeuw, enz. met 4 reg. vers uit Kliju ; 
de portretten van Prins Willem en van M. Ilpz. Tromp ; de gedenkpenning 
van 1772; de gevelsteen, met de schuit van Koppestok in diens huis te 
Brielle. Voorts de wapens van Bricls-Nieuwland en Brielle, en 4 reg. vers : 
i,d'tienden pennings eys," enz. en 6 reg. vers : «Mogt immer stad," enz. 
Znd. eenigen nm. Op oranjekleurig katoen, gr. br. fol. — Deze en de 2 
volgende platen zijn op katoen gedrukt en werden bij de Aprilfeesten op 
de vlaggen vastgehecht of bij de illuminatie als chassinctteu gebruikt. 

7454 Hetz. anders. — Een Watergeus, een vlag iu de eene en een bijl in de 
andere hand. Met opschr. -. „Neerlands vrijheid,*' en onderschr. : ;,De 
1, Watergeus." Chromolith. va,n Z. v. Leer, uitg. van J. M. Schalekamp 
te Haarlem, gr. fol. — N'» 7449—54 bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7455 Hetz. anders. — «De bloedstrijd onzer vaderen." Omschrift in boekdruk 
der gelithogr. afdceling van een Watergeus, fol. — Hiervan ook afdruk- 
ken in goud en zilver op blaauw pap. enz. Bij den Heer A. v. Stolk. 

III. ;j8 



298 Verschillende Gebeurtenissen. 1873,73. 

7456 Spotprent op hetz. — „Op den eersten April verloor Al va zijn bril." 
Alva^ geheel geliarnast, zoekt met een lantaarn naar den lOen penning. 
terwijl hem een geuzenhoofdman zijn hril ontkaapt. Met 2 reg. vers: 
„Dq tiende penning mijn," enz. Lithogr. znd. nm. (door G. J, Bos te 

. Leiden, uitg. van J. P. Revers te Dordt.) br. fol. Bij den Heer Mr. 
S. V. Gijn. 

7457 27 Aug. Feestviering te Groningen, ter gedachtenis aan het ontzet van 
de belegering door de Munstersche troepen, 27 Aug. 1672. — Gedenk- 
plaat, met de voornaamste praalwagens van den optogt. Hoatsn. naar 
O. Eerelman bij R. J. Schierbcek. br. föl. — Overdruk uit de HoU. 
Illustratie v.' 1872. 

7458 31— 30 Nept. „Internationale tentoonstelling bij gelegenheid der viering 
;;Van het 23jarig bestaan der IloUandsche Maatschappij van Landbonw 
„in het Malieveld te 's Gravenhage, 21—30 Sept. 1872." — XSezigt op 
de tentoonstelling tegenover de hoofdtent, ter weerszijden kleinere tenten ; 
op den voorgrond een park met rundvee. Lithogr. in kleuren van 
Wed. E, Spanier en Zn. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7459 1893. Mei. Trophee der Nederl. Handelmaatschappij naar de wereld- 
tentoonstelling te Weenen gezonden. Onderaan de afbeeld, van 2 ver- 
ki'egen medailles. Lithogr. door Tresling en Co. gr. fol. Bij den Heer 
Mr. S. V. Gijn. 

7460 (18 iWel.) „Bezoek van Z. M. Willem III aan den vader van den in 
„Atchin gesneuvelden Generaal J. If. R. Kohier." — Gezigt in het vertrek 
van den Luit-A dj udaut Kohier, wiens zoou als opperbevelhebber bij de eerste 
expeditie te Atchin na de bestoroiiog van den Alissigit op 14 April 1878 
sneuvelde. In het midden de Koning in uniform ; links de Heer Kohier 
zijne 3 kleinzoons (?) en echtgenoote ; regts de twee adjudanten. Fraa^je 
lith. naar J. E.Egenberger door Emrik ei Binger. Uitgave van A. Akke- 
ringa en J. L. v. d. Pauuwert te Amsterd. en Delfshaven. br. fol. Bij 
den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7461 ?H J til ij. „Gecostumeerde Optocht door de leden van het DelJ'tschc Stn- 
„dentencorps op 8 Julij 1873, voorstellende den Intocht van Karel v. 
„Gelre, Graaf v. Zutphen binnen Arnhem in 1492.*' — Afbeelding van 
den optogt in, groepen, gen°. 1 — 155 op 10 aaneeubehoorende bladen. 
Ieder hg. 30, br. 73 dm. Chromolith. van Tresling en Co. Met ge- 
drukten titel. Uitgave van J. Waltrnan Jr. te Delft. br. fol. In cart, 
omslag. Op dit ex. zija de namen der meeste deelnemers aan den optogt 
met potlood ingevuld. 

7462 (9 l>ec.— 1854. 36 /Ipril.) Tweede expeditie tegen Atchin. — »Be- 
„ leger ingskaart van Atchin en zijne verdedigingswerken (Vogel perspec^ 
„tief.)" — Bovenaan de kust van Atchin met de kraton ongeveer in 
het midden en regts het laudingspunt, onderaan het blokkade-eskader, 
van 13 schepen, met de namen. Links het portret van Gen. Maj. Kohier, 
opperbevelhebber der Ie expeditie; regts van Luit. Gen. v. Swieten, 
aanvoerder der 2e expeditie. Chromolith. v. Emrik en Binger. Uit", van 
Egmond en Heuvelink te Arnh. br. fol. Met uitvoerige «Kaart van het 
„oorlogstooncel bij Atjeh." Uitgeg. en lithogr. van J. Smulders en Co. 
te 'sHage. gr. br. fol. — Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 



1874. 25-jarige Regering van Willem III. 299 

7463 1894. 15? SfAart. Afbeelding van de oude, toen afgebroken manege- 
poort, voorheen het „Collegium theologicum" op de Cellebroersgracht 
te Leiden; zijnde de allereerste plaats van de Leidsche Akademie in 1575. 
Lithogr. znd. nm. üitg. v. de Breuk en Smits. 4fi, 

7464 (11—14 Wel.) Feestviering op 11 — 14 Mei 1874, ter gelegenheid dep 
25jarige regeering van Koning Willem III. Houtsneden in verschillende 
grootte naar schetsen van H. Havard. In: J. Gram, Gedenkschrift van 
de feesten in Mei 1874, enz. Arnh. D. A. Thieme. 1874, gr. 8°. 

(1) De optocht voorbij het Paleis op den Dam trekkende. — (2) Intocht 
des Konings te Amsterdam, op den 11 Mei 1874. — (3) Plechtigheid 
in de Nieuwe kerk. — (4) Ontvangst van den Keizer van Rusland door 
deii Koning aan het Rhijnspoor wegstation te Amsterdam. — (5) Aan- 
komst des Konings te *8 Hage. — (6) Illuminatie in het Noordeinde te 
's Hage. — (7) Verlichting van het strand te Scheveningen. — (8) 
Aankomst des Konings aan het Yachtclubgebouw te Rotterdam. — (9) 
Feestvierenden te Feijenoord, wachtende op de stoomboot des Konings. 
— (10) De optocht te Rotterdam. — (11) Feestmaal in den Doelen, den 
Koning aangeboden door de stad Rotterdam. 

7465 (11 .11 el.) Komst des Konings te Amsterdam. — i;Leve de Koning". — 
Onderschrift eener photographie, voorstellende 2 jonge dames, voor een 
geopend raam, bij het Paleis den Koning toewuivendc bij de komst op 
den Dam. Naar eeue schilderij van C. Cap door den photogr. /. JDupontf 
beide te Antw. gr. 4°. — Deze schilderij was gedurende de feesten te 
Amst. bij de Heer Fr. Buffa en Zn. tentoongesteld, en trok de alge- 
meene aandacht. 

7466 13 Mei. ,;Gecostumeerde historische optocht bij de viering van het 
«25jaTig regeerings-jubilé van Z, M. Willem 111 te Amsterdam." — 
Serie van 9 platen, waarvan de eerste 7: de Oranjegroepen, naar 
R, . Craeijvanffer, de 8e: de groep der goud- eu zilversmeden, naar 
W. B. IJzerdraad^ en 9e : de praalwagens naar J. L. Springer voorstellen 
ledere pi. hg. 23, br. 87 V2 dm. In gelith. omslag. Chromolith. en uitg, 
van Tresling en Co. br. fol. — Hierbij eene afzond, gedr. verklaring 
roy. 80. — N» 7465 en 66 bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7467 Hetz. anders. — «Historische en allegorische optogt te Amsterdam." — 
Afbeelding van den optogt op 24 bladen. Ieder hg. 10, br. 80 dm. Met 
een blad uitlegging der 24 bladen. Lithogr. znd. nm. In oranje omslag, 
br. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

7468 Verzameling afbeeldingen betreffende den optogt, de eerepoorten, gedenk* 
penningen, enz. enz., bij deze gelegenheid te Amsterdam gehouden, opge- 
rigt en geslagen. In; OflQcieele Feestgids bij het XXV- jarig Jubilé der 
Inhuldiging v. Z. M. Koning Willem III te Amst. 4". 

7469 Illuminatie en decoratiën voor de beide huizen van Jhr. F. J. van den 
a Santhenvel, op de Voorstraat tegenover de Nieuwbrug te Dordrecht, op 

den 12 Mei 1874. — Uit het huis links hangen 3 groote roode dek- 
kleeden, met de portretten van het Kon. echtpaar, 'en de inhuldiging in 
1849 ; voorts 2 kleinere medaillons met de portr. van den kroonprins en 
prins Alexander; op den voorgevel een monument met den koning staando 



300 25-jarige Regering van Willem III. 1874. 

en de zinneb. \nn handel en zeevaart. Het hnis regis van onderen met 
een grooten illuminatietoestel, die tot de 2e verdieping reikt. Teehening 
in kleuren door J. Hutten, br. fol. 
b Hetz. photograpliie door Ch. D. gr. 4.". 

7470 „Souvenir 12 Mei 1874." — Allegorische optogt te Nijmegen. Af- 
beelding van den stoet in zes rijen boven elkaar, omgeven door de 
vaandels en banieren. Lithogr. naar ir. L. door Emrik en Binger, üitg. 
van Blomhert. en Timmerman te Nijm. gr. br. fol. — N® 7469 en 70 
bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7471 Gedenkplaat op het vijfentwintigjarig jubileum van Koning Willem III. — 
In het midden de inhuldigiog des Konings in de Nieuwe kerk te Amst., 
12 Mei 18 tO, met randwerk van de provinciewapens, enz., voorts «^n 
portret en ziunebeclden. Onderaan • het gesticht Bronbeek bij i^rnhem, 
door den Koning tot Invalidenhuis voor Indische militairen geschonken; 
de Koning bij den watersnood te Leeuwen, en het in 1872 opgerigte 
Zeemanshuis te Brielle. Deze 3 voorstellingen omgeven door 4 moDU- 
menten, nl. v. Alkmaar in 1873, v. *s Hage in 1863, v, Amsterdam in 
1856 en v. Heiligerlee in 1868 opgerigt, van welke de Koning den 
eersten steen heeft gelegd. Met onderschr. : „Neêrlands zilveren vrengde- 
,;dag," Fraaije lithogr. naar H. J. v. Lummel door Tretling enCo.hrAoX, 

7472 Hetz. anders. — „Jubilaeura 12 Mei 1874.'* — Bovenaan de portretten 
van het Koninkl. echtpaar ; links de inhuldiging, 1849, regts de Koniog 
te Bronbeek, 1870 j onderaan links de Koning en Prins Hendrik te 
Brakel, 1861, regts zijn intogt te Amsterdam na den watersnood^ 1861. 
Door C. L. V. Kesteren bij Gebr. Kraay. br. fol. 

7473 Hetz. anders. — Bovenaan het portret des Konings ; daaronder links: 
,;Z. M. beëcdigt de Grondwet," en regts: „Z. M. bezoekt Kohier te 
„Groningen," onderaan: „Bezoek van Z. M. aan de overstroomde streken.*' 
Het geheel omgeven door de wapens der prov. en vlaggen. Bovenaan 
een 20reg. vers in 2 kol. van B. K. Cz. Lith. naar J. E. Rijnbotttt 
door en bij W. R. Casparie te Gron. fol. Bij den Heer A. v. Stolk. 

7474 Hetz. anders. — In het midden het portret des Kohings; bovenaan de 
inhuldiging te Amst. 12 Mei 1849; ter weerszijden het monument te 
Heiligerlee en dat in den Briel ; waaronder de spoorbrug te Kailenbug 
en de haven te Vlissingen ; onderaan de Koning in den watersnood van 
1861. Goede lithogr. door Emrik en Binger. Uitgave vau Scholtens en Zn. 
te Gron. fol. Bij den lieer A. v. Stolk. 

475 Hetz. anders. — In het midden de afbeelding des Konings ten voeten 
uit in krooningsgewaad, met onderschr. : „Het is een grootsche roeping 
^Koning van zulk een volk te zijn," en omgeven door de portretten 
(borstb.) der voorg. Stadhouders en Koningen uit het Huis v. Oranje, 
allen in medaillons en door verschillend randwerk aaneen verbonden. 
Lith. in tintdruk van Emrik en Binger, uitg. van D. Mys te Tiel. gr. 
fol. — Hierbij behoort een boekje, getiteld: Het 25jarig koningschap 
van Willem III, door S. M. H. Bosman. 8». 
7476 Hetz. anders. — Monumentale voorstelling. Bovenaan de beeldtenis 
des Konings, gekroond door de Geschiedenis en Vrede, en omringd door 



1874. 25-jarige Regering van Willem IlL 301 

zinneb. van knnst en n^' verheid ; lager de Koning bij den watersnood in 
1861, voorts de inhuldiging en intogt te Amsterdam in 1849, waar» 
tnsschen het r^jkswapen. Onderaan de wapens der 10 Nederl. prov. en 
die van Batavia en Snriname. Lith. in tintdrak v. Tresling en Co, uitg. 
van C. L. Brinkman en Altmann en Koosenbnrg te Amst. en Botterdam 
gr. fol. 

7477 Hetz. anders. — In het midden bovenaan 'sKonings bezoek bij den 
watersnood Febr. 1861, waarnaast de portretten van Willem I en Wil- 
lem II. Onderaan de komst in 1813 te Scheveningen ; het portret van 
Willem III; en de inhuldiging in 1849. Met onderschr. „Souvenir 
;,aan 12 Mei 1874." Lith. in tintdruk van Amand te Amst. Uitg. van 
J. V. Rossum Dz. te Bodegraven, br. fol. 

7478 Iletz. anders. — In het midden 'sKoningsportret^ borstb. met kroonings- 
mantel, lager een pedestal met bloemen en opschrift: Neêrlands volkaan 
„zijn Koning." Ter weêrsz^'den de zinnebeelden van Kunsten, enz. Onder- 
aan een vers in 6 coupletten van 4 reg. Met opschr. : „Oranje en Neder- 
„land" enz. Ohromolith. naar J..R. v, d. Heijden door en by IP, Böger 
te Dordt. br. fol. 

7479 Hetz. anders. — Twee afbeeldingen naast elkaar: links de Koning, den 
watersnood van 1861 bezoekende, met onderschr. : „'sLands vader, op 
„zijn post," enz. Regts bezoekt de Koningin het Sophiaweeshuis te 
Rotterdam (??) met onderschr. : „'sLands moeder, wat hare band Tindt om 
„te doen," enz. een engel, houdt twee kransen, Immortalitat boven beide 
voorstellingen enz. met allegorisch beeldwerk en onderschr. : „Vijf en 
„twintig jaren zegen over Nederland." Lith.van iVzfnmni&te's Hagebr. fol. 

7480 Hetz. anders. — In het midden een portret des Konings, kniest, staan- 
de, met den kon. mantel, waarboven engelen een kroon en kransen aan- 
dragen ; terzijde links de Watersnood v. 1861 en de brug over den Moer- 
d^k; regts de drooggemalen Haarlemmermeer en de opening der haven- 
werken te Vlissingeu. Onderaan het monument van 1813 te s' Hage. 
Lithogr. en uitg. van Ch. v. Lier te 's Hage. gr. fol. 

7481 Hetz. anders. — „De Oranjeboom." — In het midden de zeer goed 
gelijkende portretten van Koning Willem IH, den Kroonprins en de 
Prinsen: Hendrik, Frederik en Alexander, omgeven door kleine voor- 
stellingen uit de Nederl. geschied, waartusschen de portretten der vroe- 
gere Oranjevorsten. Lithogr. vau Trealing en Co. uitg. van H. de 
Hoogh en Co. te Amst. Hg. 56, br. 69 dm. gr. br. fol. — Hierbij een 
boekje in 4°, getiteld: „De Oranjeboom" met levensschetsen der Vorsten 
V. Oranje. 

7482 Hetz. anders. „Feestplaat" met opschrift : „Oranje boven 1" en onder- 
schrift : „Leve de Koning !" — In het midden de portretten van het Kon. 
echtpaar, en de 2 Prinsen, omgeven door vele kleine voorstellingen uit 
de Nederl. geschied, en portr. der Oranjevorsten, beginnende met prins 
Willem I 1559 tot de expeditie tegen Atchin 1873-^74. Bovenaan het 
„Wilhelmus v. Nassouwen" met 2 coupletten op noten. Om de plaat 
6en randwerk van Oranjelint en banieren. Lith. van Wüke en Earmt^ 
nitg. van Wed. J. G. Aukcs. gr. fol. 

b Dez. plaat, goedkooper uitgave znd. grigze tint. 



302 25-jarige Regering van Willem Dl. 1874. 

7183 Hetz. anders. — i, Feest- en Gedenkplaat/' — Bovenaan de portretten 
van Koning on Koningin in medaillons, door engelen met rozen bestrooid; 
in het midden een vers in 2 coupletten van Sreg. omringd door voor- 
stellingen van uDe spoorwegbrug te Willemsdorp," enz. Met randwerk 
van bloemen, enz. Met onderschr. : ;; Hulde aan Z. M. den Koning," 
enz. Lith. in tintdruk naar P. v. Looy by Emrik en Bitser, Uitg. vaa 
C. Morks te Dordt. gr. fol. 

7484 Hetz. anders. — //GeïUnstreerde Sstemmige jubelzang ter gelegenheid 
„van het zilver krooningsfeest . . . door M. Smink, Hoofdonderwgzer aan 
;,de Christ. School te Delft.'* — In het midden het lied in 10 coupletten 
van 8 reg. waarvan het 1 e op noten ; met de portr. van het Koninkl. 
echtpaar bovenin; links de vrijlating der slaven in West-Indië (1869?) 
het monument voor 1830/31 te Amst., dat te Fieiligerlee, en het ge- 
sticht Bronbeek onder elkailr; regts evenzoo het monument v.. 1813 te 
'sHage, dat te Brielle (1872) en de Moerdijkbrug. Onderaan in het 
midden 'sKonings inhuldiging in 1849. Lith. van Tresling en Co, uitg. 
van B. II. Blankenberg te Amst. gr. fol. 

7185 Hetz. anders. — In het midden een vers in boekdruk van 15 vierreg. 
coupletten, getiteld: ;,12 Mei 1874. — Eens volks getuigenis aan Z. M. 
;; Koning Willem III," door W. J. Hofdijk. — Dit vers is omgeven door 
een fraaijen rand van eikenloof en wapens. Lithogr. gr. fol. Bgvoegael 
tot het Handelsblad van 12 Mei 1874. 

7486 lleilwensch in den vorm van een Nederl. bankbillet, geschikt om onder- 
teekend aan Z. M. te worden ingezonden. Met daarbg behoorende enve- 
loppe. Lith. van •/. Viirtheim te Rott. langw. form. 

7487 » Afbeelding van den Gedenkpenning, door de Amsterdainsche feeat- 
„commissie op 13 Mei 1874 Z. M. Koning Willem III plechtig aan- 
„geboden." Lith. van Emrik en Binger^ uitg. van Gebr. Binger. br. 4°. 

7488 „Stamboom der Vorsten uit het Huis Oranje-Nassau, van Willem den 
„Oude, Graaf van Nassau-Dillenburg, tot Z. M. Willem III." — In het 
midden de stam- of Oranjeboom, waarvan de bloesems de vrouwel^ke, 
de vruchten de mannelijke telgen voorstellen. Omgeven door arabesken | 
met de wapens der heerlijkheden behooreude aan het Huis van Oraige. 
Chromolith. met bovenst, onderschrift door Emrik en Binger, Uitg. vin 
J. M. Stolk te Schied. gr. fol. — Hierbij een los berigt v. d. uitgever. 

7489 «Stamboom van *t huis Oranje Nassau," van Graaf Willem den Oude 
tot Koning Willem III. — Chromolith. naar P. C. M, door Amand. 
Uitg. van H. de Hoogh en Co. te Amst. gr. br. fol. 

7490 „Afstamming van Z. M. Koning Willem III en van H. M. Koningin 
„Sophia uit Keizer Karel den Groote. (Opgemaakt door J. A. Alberdingk 
„Thijm.)" — lu het midden een allegorisch wapen in houtsnede, omringd 
door den geslachtsboom in boekdruk. Uitg. van O. L. v. Langenhuysen. 

gr. br. fol. 

De platen over het Zilveren krooningsfeest, N'' 7475 — 7490, en nog 
vele andere meer, die niet beschreven zijn, omdat zij enkel de portretten 
van den Koning, het Koninkl. echtpaar of de Koninkl. familie bevatten 
en geene historische gebeurtenis af beellen, beruste» in den atlas van dcu 



1874 25-jarige Regering van Willem III. 303 

Heer Mr. S. v. Gijn, die daarbij nog eene groote verzam. van gedenk- 
penningen, linten en zakdoeken bewaart, welke bij de plaats gehad heb- 
bende feesten in verschillende steden gedragen werden. 

7491 «Heraldieke allegorie der afstamming van Koning Willem III en Koningin 
;;Sophia uit Keizer Karel den Groote." — Met beschrijving door J. A. 
Alberd. Thijm. 4^. In: Tijdschr. v. decor.atieve kunst en volksvlijt. Jg. 
1874. Afl. 2. — Dit is hetz. wapen wat op bovenst, stamboom voorkomt. 

7492 I, Revolutie of Evangelie.*' — Onderschrift eeuer gedenkplaat in 't na- 
jaar van 1874 uitgegeven als nagalm op het kroon ingsfeest van 12 
Mei. — In het midden eeu pedcstal met de buste van Willem III om- 
schenen van boven door de gratie 'Gods, mot omschrift /, Vreest God, 
«eert den Koning." Bovenaan 4 reg. uit het Wilhelmus met de portretten 
van v. Marnix en Calvijn; terzijden eene serie portretten in med., links : 
Thorbecke, Opzoomer, de Genestet, Tollens en S. Gorter; regts : Groen 
V. Pr., da Costa, Chantepie, 13eets, A. Kuijper en Brummelkainp, in hun 
midden de buste van Bilderdijk; een en ander omringd met inschriften 
en zinspelingen op feiten uit de Nederl. geschied, sedert 1813. Fraaye 
lith. naar P. C. M. door Tresling en Co. üitg. v. H. de Hoogh ca Co. 
Hg. 65, br. 74 dm. gr. br. fol. — Hierbij : Het tegenw. Nederland en 
Oranje uit een Cbristel.-hist. oogpunt beschouwd. Amst. de Hoogh en Co. 
8». Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7493 (Wei.) „Sociëteit Miuerva ... te Leijden, gezien op de Breedestraat." — 
Gezigt in de Breestraat; links op den voorgrond het oude, in Mei 1874 
afgebroken gebouw der Stadentensociteit Miuerva. Lithogr. znd. nm. 
bij C. A. V. Immerseel Mounier te Leid. br. foL Bij den Heer A. v. 
Stolk. 

7494 (* Nept.) a, Ruine van de Amsterdamsche stoohisuikerraffinaderij op het 
Bickerseiland, den 7 Sept. 1874 door brand vernield. — ^. Dez. raffinaderij 
in welstand. — Twee photographién. 8'. Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

7495 3 Oct. Gedenkplaat uitgeg. bij het 3e eeuwfeest vaii Leideus verlossing. — 
Een Gothiek raouument, geflankeerd door 2 torens en rustende op een 
pedestal, in 3 vakken verdeeld. Op de torens zijn verschillende nood- 
munten afgebeeld ; en op het frontispies de borstbeelden vau Willem 
V. Oranje, Louis de Boisot, Adr. v. d. Werlf en J. v. d. Does; lager 
de zelfopoffering van v. d. Werff, de komst der Watergeuzen, het gedenk- 
teekeu voor v. d. Werff in de Hooglandsche kerk, de daukstoud iu de 
Pieterskerk. Lithogr. naar //. J. v. Lummel door Tresl'mg en Co met 
adres van Hüveker en Zoon. gr. fol. Hierbij eene afzond, gedr. verklaring. 

7496 «Leiden in 1574." — Bovenaan in 't midden v. d. Werff; achter hem 
Leydeu's ontzet. Lager het portret van Willem I ; de predikatie na het 
ontzet ; de hongersnood ; de pestziekte ; in 't midden v. d. Werff voor 
het stadhuis staande. Met andere portr., tijdverzen, enz. Lith. door 
X. A, R. Brend* Amour bij II. de Hoogh en Co. te Amst. Hg. 58.5, 
br. 66.5 dm. Zv. gr. br. fol. 

7497 (30 Mo»'.) Onthulling van het monument voor de gesneuvelden bij het 
beleg der Citadel vau Antwerpen, op het kerkhof te Ginnekcu. — Af- 
beelding van het monument, zijnde een Shoekige zuil met de namen der 



304 Verschillende Gebeurtenissen. 1835. 

bastious, enz., geplaatst vlak bij de kerk. Photographie znd. nm. 4*. 
Bij den Heer A. v. Stolk. Zie ook N'» 7487. 

7498 1895. 8 F«br. Gedenkplaat, uitgeg. bij het vieren van het SOOjarig 
bestaan der lieidsche Hoogeschool. — In het midden de naamlijst der 
Hoogleeraren sedert de stichting der Hoogeschool, in chronol. orde met 
3 reg. Lat. opschrift; bovenaan de zinnebeelden der 5 faculteiten; enz. 
Lithogr. naar C. Bos door P. v. Looy hij Emrik en Binger, gr. br. foL 
Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7499 15 Jant). „Maskerade door het Leidsche stndenten-corps ter viering 
;;van den 300en verjaardag der Leidsche Hoogeschool, voorstellende .. 
;;de beroemdste en merkwaardigste mannen, die van hare stichting if 
nhan naam aan den haren hebben verbonden." — Serie van 21 aaneen 
liehoorende platen, met gedrukten titel en verklaring. Lith. naar en 
door G. J. Bos. Uitgeg. bij J. Hazenberg Cz. In linnen omslag br. foL 
Gekleurd. — Met Programma der maskerade en Feestwijzer der feeste- 
lijkheden. 8°. Bij den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7500 Publicatie in oud-Holl. spelling door de Maskerade-commissie aan de 
deelnemers van dea optogt uitgereikt en in Leiden''s straten aangeplakt 
Met gefingeerd adres van J. Paedts Jaoobsz als drukker. 1 blz. gr. fol. 
Bij den beer Mr. S. v. Gijn. 

7501 (13—15 Aujs.) ;;Souvenir ter gelegenheid van het 2e eeuwfeest der 
//Portugesche Israëlitische Synagoge te Amsterdam." — Photographie der 
Synagoge van binnen met de kast der wetboeken en predikstoel; ter 
weerszijden een Portug. en HoU. iuschrift, waarboven de portretten vaa 
Prins Willem III en Koning Willem III. Onderaan de namen van de 
tegenw. kerkeraadsleden enz. Hg. 24, br. 19 dm. gr. 4**. — Bij den 
Heer J. W. Wurfbain. 

7502 (^ept.) Laatste keimis te Amsterdam op de Botermarkt gehouden 
Teekening iu kleuren naar het leven door /. G. L. Rieke. Hg. 25, br. 
35 dm. br. fol. — Bij den Heer J. W. Wurfbain. 

7503 (39 Oot.) Opening van het Museum v. het Koninklijk Oudheidkundig 
Genootschap op de Spuistraat te Amsterdam. — Photographie der toen 
geopeude vergaderzaal kl. 4^. — Photogr. van het Amsterdamsch Mu- 
seum V. h. Kon. Oudh. Gen. v. 22 Jan. tot 3 Junij 1877 geopend in 
de zalen v. h. Oudemannenhuis, gr. 8**. — Photogr. vau voorwerpen aan 
het K. O. G. behoorende : a. Zilveren beker, geschonken door H. Bentinck, 
Drost V. Vollenhoven, enz. aan Zwartsluis in 1678. — b. Eikenhouten 
kastje uit het laatst der 15e eeuw afkomstig uit het Próvenhuis te Alk- 
maar. — « c. Gedeelte van een houtsnijwerk, gediend hebbende voor een 
altaar?? — d. J. Gosschalk, het kasteel te Muiden, zoouls het was in het 
jaar 1873, opgemeten en beschreven. Amst. G. Th. Bom. 1874. fol. 
Met 2 gr. br. fol. pi. afbeeldingen van den gevel, plattegronden der be- 
ueden en bovenverdieping, doorsneden, afbeeldingen v. schoorsteeneu, enz. 
Lithogr. naar J. Gosschalk en J. N. Landré door A. Kroon. gr. br. foL 
uitgegeven door het K. O. Gen. — Hierbij een afzond, afdruk v. 10 hont- 
sneden op 1 br. fol. blad, nl. vau den voorgevel vau het Museum en van 
9 voorwerpen aan het Museum behoorende^ vroeger in het Tijdschrift : Be 
Oude T\jd, geplaatst en in den Catalogus van het Museum v. 1877 herhaald. 



187& Verschillende Gebeurtenissen. 306 

7504 1896. 18, 13 Maart. Watersnood te Goricliem, Brakel, Yore&'èii' 
Dalem. — Twee platen hierover, ieder met 5 voorstellingen, gen^ 1 — 5 
lith. naar «71 Kuipers door Tretling en Qo. Uitg. v. J.H. Kni erom Fraa\je 
te Gorcnm. ledere pi. hg. 48, br. 59 dm. gr. br. fol, 

0. 1. Doorbraak te Brakel en Ponderijen. — 2. Toestand v. d. dijjk te 
Voren. — 3. Ylnchtende plattelandbewoners v. Vuren en Dalem, 12, 18 
Maart. — 4. Oezigt op Gorknm t^dens den watersnood. — 5. Nieuws- 
gierige plattelandsbewoners voor het Raadhuis te Gorcnm op 13 Maart.' 
h. 1. Tenten" te Herw^'nen voor de noodlijdenden. — 2. De stoomboot 
Neptunuê hulp aanbrengende te Brakel. — > 3. De stoomboot Gorinehem- 
Slfieuwijk hulp aanbrengende te Ponderogen. — 4. Kasteel te Brakel. — - 
5. Het penningsken der weduwe. 

7505 Watersnood in Noord-Braband. — Afbeeldingen van de overstrooming 
bij Empel, te Berlicum, Rosmalen, Poudero^en, Vuren, 's Bosch, enz. 
Alle houtsn. In : Het Huisgezin, N^ van 2 April 18 76. fol. 

7506 1<^ Mei. Onthulling van het standbeeld voor Mr. J. R. Thorbecke op het 
Kaasplein b^ de Heerengracht te Amsterdam. — Houtsn. naar F.J, Jrendzen 
door X. A. R. BremTamour. fol. Bij den Heer Mr. S. v. G^n. 

7507 29 Jany. «Afbeelding van den gecostumeerden optocht der Studenten 
lyvan de ütrechtsche Hoogeschool, voorstellende den intocht van Hertog 
«Karel den Stoute te Zutfen, 4 Ang. 1473." — 7 Platen en titel. Chro- 
molith. naar C. }F. en J. Hoevenaar Wz. door Tresling en Co. Ieder 
hg. 30, br. 77 dm. br. fol. Bij den Heer Mr. S. v. Gyn. 

7508 Hetz. verkl. — 7 Platen in lithogr. met de verklaring en namen der 
der deelnemers onderaan, br. 4**. B^ den Heer Mr. S. v. G^'n. — Hierbg 
een feestwijzer gr. 40 blz. en eene afbeelding van de receptie van Karel 
den Stoute. Chromolith. znd. nm. Aan de keerzgde bedrukt als adres- 
kaart, br. 4*. 

7509 Publicatie (in ond-Hollandsch) van Karel den Stoute: naen die poirteren 
nind Borgheren ... van Utrecht," aangeplakt (?) te Utrecht bg gelegen- 
heid der maskerade. Met een groote gefig. aanvangletter en Hertoglgk 
zegel in chromolith. van A, Qrolman, De tekst in boekdruk van J. v. 
Bbekhoven. gr. br. fol. B\j den Heer Mr. S. v. Ggn. 

7510 (9—12 Oet.) Derde eeuwfeest van Alkmaars beleg en verlossing in 
1573, en onthulling van het monument «Alcmaria victrix" aldaar. — 
Afbeelding van het monument, waarvan de eerste steen den 9 Oct. 187S 
gelegd was. Photogr. vau Offenberg te Amst. 4^. 

7511 1 NoT. Opening van het Kanaal door: Holland op z\jn Smalst, van Am- 
sterdam, naar den haven : Ymuiden genoemd, volgens de prophetische 
novelle, getiteld : Een uitstapje naar Ymmden^ van Prof. S. Vissering, 
geplaatst in :. Dtf Gids van 1848, waarin een togtje van Amsterdam langs 
een kanaal naar een stadje Ymuiden aan de Noordzee beschreven (nl* ge- 
phantaseerd) is, op een< tijd toen er nog geen sprake was van een kanaal 
of Kanaal-Maatschappij, allerminst van de thans bestaande plaats. Dez« 
novelle is herdrukt in : Vissering, Verspreide Opstellen, I. 1863, en 
daarb\j deze geheel denkbeeldige voorstelling van Ymuiden gevoegd. Naar 
C. Boökutun door fT, Steelink. br. 8<*. 

IIL 39 



YersohiUende Qebenrteiusseii. 1833 

TSlft 1917. >• Jaoff. «Plechtige begrafenis ytof. H. M. de KomBgin te 
«Nededandea (oyerleden op het Hals ten Bosch den S Jan^) op 20 
«Jany 1877." — Afbeelding van den stoet, komende van het Hnis ten 
Bosch, in 6rqen boven elka&r met een randwerk van rouwfloers en zil- 
Tiren bladeren, en het portret der overledene bovenaan. Lith. van Jkrïi 
sn Bitser. Uitg. van M. M. Cónvée en J. Ykema te 's Hage. br. foL 
By den Heer Mr. S. v. Gijn. 

7il3 Hets. anders. — De stoet in 4 rgen boven elka&r. Onderaan eene vérkla- 
ring» get. A — R in 4 kol. 'en het portr. der overledeat. Lith. van Emrii 
eu Binder, Uitg. van Ck>avée en Ykema te *sHage, br. foL — Met een 
programma der begrafenis nit': Het Vaderland. foU 

7514 (Aog.) „De zwarte internationale Coloradokever." «— Spotprent op 
« de B. Kaih. Oeestel^kheid, uitgegeven ten tgde dat men algemeen in 

Boropa, ook in Nederland» tegen den Coloradokever (een kever nit Colo- 
rado in Amerika, vernietiger van den aardappel) maatraden nam. — 
Plaat in 6 afbeeldingen, waarvan 6 een larf v. d. kever, den volwas- 
aek kev«r en denzelfden op r^peren leeftgd en in volle ontwikkeling^ 
benevens zijn w^'Qe voorstellen, nl. een leerling v. h. B. Seminarie, een 
R. K« geestelyke op 3 verschillende leeft^den, en eene non. Met slecht 
gegrav. cnrs. bijsohriften en het woord Zarf in groot cursief. Lithogr. 
znd. nm. kl. fol. destijds door een B. Kath. lithograaf te Amst. ver- 
vaardigd, doch b^na (mmiddell^k opgekocht en verdwenen evenals de 
volgende pi. — Hierb^ het Bqvoegsel tot het Amsterd. Handelsblad 
N^ 14601, 10 Ang. 1877, waarin een opgeplakt plsatje h^. 8, br* 8 dm. 
met 6 in kleoren gedmkte afbeeldingen van 2 larven, 8 poppen v. d. 
C!olorado kever en het dier zelf, alle in natunrl. grootte. 
i Pez. voorstelling, iets kleiner met fraa^jer, gel^'kmatig gegrav. bi^jschrif- 
ten, en het woord Larf in groot kapitaal. Met zwarten rand. kL fol. 

7515 16 Oet. Gedenkpenning op de oprigting eener Hoogeschool te Amsterdam, 
in plaats van het Athenaeum Illastre, sedert 1632 aldaar bestaande. Dess 
Hoogeschool bestaat niet, gel^k de drie Bgksakademiën, op kosten des 
lands» doch der stad Amsterdam, en is bij de Wet op het Hooger Onder- 
w^'s van 28 April 1876 aan Amst. van r^kswege toegestaan als erkenning 
tan de diensten gedurende 245 jaren door het Athenaeum aldaar der 
wetenschap bewezen; doch niet zonder den feilen tegenstand dorLeidsche 
Hoogeschool, die reeds in 1631 vrachteloos, ait zelfbehoad, tegen de op- 
rigting van het Athenaeum te Amst. ^'verde, in 1811 echter met gnnstig 
gevolg de door Napoleon bevolen B^ks-universiteit te Amst. bestreed, 
gel^k ze reeds in 1692 uit na\jver den bloei der Franeker Hoogeschool 
trachtte te verhinderen en in 1815 geheel vernietigde. — 0e stukkei 
betrekkel^k de verkri|jging dezer Amsterd. Hoogeschool z^n door m^ ver- 
zameld en uitgegeven in de anonyme brochure: Het Amsterdamsch Atb^ 
uaeum. Toestand, Hervorming^ Adressen. Amst 1876. (Jan.) 66 U. 8*. — 
Voonqde : het Amsterd. wapen met onderschr. : ^^ Academia Amstelodamensis 
«in 111. Athenaei locnm successit ld. Octob. 1877 ;** waaromheen de symbolen 
te 5 Faculteiten. — Kz. : Godsdienst, regts de Geregtigheid^ links de Wssr- 
heid. Door J. P. Meneer, — Van deze gebeurtenis bestaat geone plaat 



tSJA Yei^ohillende GebenrteiiiBSeti. tttt 

7516 (Oetofcer.) Afbeelding van den half a%ebroken en gelieel getieopten 
maar, Ket laatste overblijüMl der 4 hoiien, die, met de hoixen der over- 
sgde het Ytoegore Sehapenplein by de Mant, later Sophiaplein, te Amit. 
▼ormdea. Photogr. br. 4^ -* B^ den Heer J. W. Warf bain. 

Van deie 4 huizen, welke sedert de Ie helft der 18e eeaw (welligi reedi 
TToeger) hier gestaan hebben, ii eene naaawkenrige en belangrgke af- 
beelding op een gezigt van de Mnntslnis, in 2 W. fol. bkden, door 

A, en ff , de Leth omstreeks 173S nitgegeven. Ook een ander en kleiner 
in den Nienwen Atlas van Amst. b^ Foaquet. 

7517 1898. 9 Joiy. «Bé maskerade te Delft op 9 Jali 1878.'* — Afbeel- 
ding Tan den optogt, Toorstellende den intogt Tan Willmn VI, Graaf 
T. Holland, enz. in Utrecht, 1405. In 10 r^en, vijf en vijf naastelkaftr. 
Lith. door ff. JDilc&er en Co te Amst. br. 4*. Uit: Nederl. Magazijn. 

7518 (^OT.) Ontwerp Toor een nienw Akadeaiegebonw, te plaatsen op de 
. Raine te Leiden, venraardigd do<»r de architecten Ik en W. Mengelberg 

te Utrecht, en bekroond door de NederL regering. -* 18 lee^ fraaie 
photogrsphiën Tan de Toor-, zij- en achteigcTcls, plattegronden, ent. alle 
br. 4*. -«- Met Tóelichting in HS. t. de ontwerpen selTe. O blz. lol. 
(1) Panorama t. h. geheele geboaw. — (8) Vooi^Tel. -^ (8) Hoofd- 
ingang. -— (4,6) Achter- en zggevels* — (6,7) Doorsneden Binnen- 
plaats. — (8) Aala of Groot Aaditorium. — (9,10) Opstanden t* h^ 
gebonw. — (11 — 18) Plattegronden der Terdiepingen, 

Deze ontwerpen z^n onnitgegoTcn en niet in den handel. 
Dit is de herleving van een denkbeeld, reeds in 1807 onmiddel^k na 
de ramp van Leiden gevormd, om op de Boine het Akademiegebonw te 
plaatsen en das geenszins een denkbeeld van dezen tijjd, gel^k dikw^ls 
beweerd is. ^ Zie ook N» 5788. 

In 1807 zyn blgkens het gezegde b\j Ji9, 5788, bl. 64 hiervoor vele 
plannen ingeleverd,' en eenige bekroond, die alle thans berosten'in de 
Bibliotheek der Kon. Akademie van Wetenschappen te Amst. en in den 
Ottalogns der Boeker^ Termeld z^n : dl. II, bl. 88 n^ 5481 en 8S. 
De oorspronkelijke en bekroonde ieehenimff in klenren door Wéttenhout 
e, s, heeft tot opschrift: «Plan général de rétablissement de la partie 
détraite de ... Leiden en 1807, projetté selon les résoktüons de 5 Mai 
et 18 Jnillet 1807 par J. v. Westenhont, Thibanlt et A. t. d. Hart" 
hg. 53, br. 84 dm. gr. br. fol — Hierby nog 2 br. 4® teekeninpen in 
klearen van den opstand en doorsnede enz. dezer gebonwen, nl. A. BAtiment 
ponr nne Academie Royale de240 sar 200 piedsde longnenr avee derac ailes 
en forme de colonnades ponr des marchands de livres, d'ettampes etc. — 

B. Monument ponr ... la mémoire de T^vènement de 12 Jmt. — 
C. Haee de promenade. D. Maisons partiealières. 

^19 isra. |>Historisehe kaart van Amsterdam, door JT. ter Ctottir,waBM^liet 
«plan van Uitbreiding der stad, zoowel als de nieawe spoorwelpferken, 
«handels- en aanlegkaden, enz. z^n b^gewerkt door A. J. v. d. Stok Jr." — - 
Op deze belangrijke kaart is zoowel het eerste begin Tan Amsterdam, als 
de volgende vergrootingen, tegenwoordige staat en ontworpen aitbNiding^ 
zoowel door nommers aU door klearen aangewezen. Lithogr. in klea^ 
ren van Bllermani BamU en Co. Uitg. van C. L. Brinkman, gr. br. foU 



d08 300e Gedenkdag der Unie van Ut):«cht. 1879. 

• 

520 NederL-Indische kinderprenten. — nGambar-Gapibarakan Peladjaran dan 
Kaaoekaan »Anak-anak dan Iboe bapanja. — Leiden. 6. Kolff. (1879.)" 
br. fol. -^ Gelithogr. omslag, waarin 24 fraai geteekende en in klenren 
gedrukte kinderprenten, gen® 1 — 24*, met afbeeldingen van kleederdragte, 
beroepen, zeden en gewoonten in, NederL O. Indië. ledere afbeelding 
met 1 reg. Javaansch en HoU. ondersobrift. (Naar de teekeningen van 
den Kol. v. h. Ind. leger v.JRappard) Litbogr. van 6. J. Thieme. br.fol 

1. Woning en huisbedienden. 12. Bijstmolen. 

2. Politiebeambten. 13. Inlandsche muziekinstrumenten. 

3. Bamboevoorwerpen. .14. Veldgedierte. . 

' 4.. Boomen. 15, 18. Verschillende beroepen. 

5. Inl. winkel* en kooktoestel. 16. Bezigheden. 

6. Dorpwoning en omgeving. 17. Landbouw. (Buffels.) 

7. Middelen van vervoer. 19. Postwezen. 

8. Brand en bluschmiddelen. 20. Reiswagen. 

9. Beteltain, betelkaauwen, enz. 21 . Vischverkoopers« 

10. Koffiecnltunr. 22, Tramway, schepen^ enz. 

11. Straatventers. 28, 24. Yerschillende beroepen. 

Daar deze platen de eerste zijn om door aanschouwelijk onderwas de 
opvoeding in onze Indien te bevorderen, verdienen ze aller aandacht. 

7621 99 Jan. SOOjarige Gedenkdag der Unie van Utrecht. — Monumentale 
voorstelling met den HoU. leeuw en piglbundel in den Holl. tuin boven 
op een frontispies. In het midden de zaal van het Domkapittel te Utrecht, 
waar de eerste afgevaardigden den 28 Jan. 1579 de Unie teekenden ; 
ter weerszijden op een voetstuk Graaf Johan v. Nassau en Prins Willem I. 
Onderaan de afkondiging der Unie op het Stadhuis te Utrecht, den 
29 Jan. 1579, tusschen een ]6 reg. vers uit Vdlerius GedenekHani. 
Fraaije lithogr. door Tresling en Co, uitg. van C. v. Bentum te Utrecht, 
Hg. 59, br. 44 dm. gr. fol. — Met afzonderlijke verklaring,4 blz.S*'. 

Door een aantal zamentreffeude omstandigheden, vooreerst den plotselingen 
dood van Prins Hendrik, meer nog door de weinige belangstelling van het 
volk . in deze wel belangrijke doch politieke gebeurtenis, maar aller* 
meest wegens de vele voorafgegane nationale gedenkdagen en feesten, is 
deze SOOjarige gedenkdag niet algemeen gevierd ei» slechts op som- 
mige . plaatsen herdacht. — Deze fraaije plaat was . bestemd om b\j eene 
algemeene viering in wijden kring verspreid te worden. 

7522 (1(1 Mi;!.) Spotprent op hetbedrogvauL. Pinco fis te Rotterdam, Directeur 
der Afrikaansche Handelsvereeniging, die den 12den Mei aan Commissarissen 
erkende het kapitaal ƒ12,000,000 te hebben zoek gemaakt, en wien men tgd 
liet . om den . 15den naar Liverpool en verder naar Newyork te ontsnappen. " 
Een trekschuit: de vliegende Hollander, met vlag : Afiikaamche ffandeüv,, 
wiarin de sprekend gel^kende afbeelding van Pincofib ; links Botterdam ; bq 
de schuit een bootje, waarin z^n mededirecteur A. Kérdi^jk, dien h^ beloofd 
. . . had te zullen meenemen. Met onderschrift : «Vooruit 1 1 en niet terug! I** en 
bovenschrift: j» Verantwoording van '12 miljoen na 24 uur beraad." Lithogr. 
dp9r,J.. H. br. foL 



I w 



309 



KEDERLAKDSGHE SPECTATOR, 1860 TOT 1878. 



De plaat, die sedert Januarg 1860 by ieder No. van het letter- 
kundig Weekblad De NederL Spectator in 4^. verschijnt, is meestal 
eene (dikwijls geestige) satire op onzen politieken, vooral parle- 
mentairen toestand, soms op andere gebeurtenissen hier of buiten» 
lands. Daar de platen op ons land toepasselgk eene niet onbelang- 
rijke bydrage vormen tot de geschiedenis der laatste 19 jaren, en 
in De Spectator niet uitgelegd z^n, volge hier de beschr^'ving 
en ontraadseling van allen. Deze moeyel^ke taak was alleen te 
volbrengen door het ter leen ontvangen van een exemplaar dezer 
platen, waarop wglen Mr. Abr. de Vries alhier bg verschijning 
meestal de hoofdpersonen enz. der voorstelling had verklaard, en 
door de welwillende hulp van de Bedactie van dit Weekblad. 

De platen zijn meest alle ge teekend en op steen gebragt door 
J* M. Smidt Crans, enkele lateren door J.J.Mesker, doch over 't 
algemeen zyn de bedoeling en inrigting aangegeven door Leden 
der Bedactie, inzonderheid door B. C. Bakh. v . d. Brink, v. Lim- 
burg Brouwer, Yosmaer, de Witte van Citters en anderen. 

De niet beschreven No. hebben betrekking op het buitenland. 

1860. 

7523 1. Titelplaat. — De Nederlandsche Maagd met lans en vrijheidshoed 
hondt een fakkel : «, Nederlandsche Spectator." Bondom allerlei allego- 
rische voorstellingen. 

7524 3. pTyiee martelaressen van den vooraitgang/* — Twee standbeelden 
tegenover elkalir; links eene breijende Noord'Hollandsche boerin bij een 
stapel kazen, regts een Egyptisch vronwenbeeld met de Sphynz. Op 
den achtergrond werklieden. — Op de ontworpen doorgraving van 
Holland op z^'n Smalst en der landengte van Saèz. 

7525 3. ;;Hoe men tegenwoordig in Nederland slaapt." — Een man ligt td 
bed, droomende van spoorwegen, concessiën, petitiën, enz. — Op de 
voorgestelde groote uitbreiding van het spoorwegnet in Nederl. 

7526 4. Eeuige studenten examineren 3 Professoren en geven aan Prof. M. de 
Vries voor zijn (aanstaand) Woordenboek den eersten graad, aan de beide 
anderen den 2en en 3en graad; aöhteraan wordt een Professor door een 
pedel weggebragt, nl. zakt. — Op de kritiek der Studenten over de 
Professoren in den Stndenten-Almanak. Ontworpen (nl. aangegeven en 
geordonneerd) door K. C. Bakhuizen v. d. Brink. 

7527 5. ,;De vrijheid van den humorist in Nederland." — Jan Klaassen (de 
humor) met staf enz. staat geboeid aan een paal; rondoih eene omheining 



310 Kederlandsche Speötator. 18M. 

▼&Ü looien tn pantige staken; waarachter de gestelde magten (politie- 
agent), de weldenkendeB, kork, eu. liek yersohnüeB. 

7528 6. «Een letterheld, enz." — Een literator leest aan z^ne vrouw de coa- 
rant voor, waarin een berigt Tan eene buskinidontplofi^g te 'sHerto- 
genbosck, waarom z^ne echtgenoote hem terug wil houden van het Iist- 
terknndig Congres aldaar. 

7&29 9. jySterooskopisehe afbeelding van de Eerste Kamer. (Het eene oogpsmt 
«gekozen in Amsterdam^ het andere in Rotterdam.)" — Links een H(d«- 
lander met een geldsi^ opwaarts zwe?ende; regts eene oude schoon- 
maakster, die spoorw^en opruimt. 

7530 8. «lUustratiën van Nederlandsche ' gedichten." — Een diehter meteen 
lier onder den arm is op een ladder bq het nest van een ooievaar ge^ 
klommen» die hem iets in het oor fluistert. Onderaan een 6 reg. vers 
(van J. P. Hasebroek) uit den Mosenalm. «Vergeet m^ niet." 1860* 

7581 9. «Aschdag. 1860." — In het midden een kok met potlepel in de 
hand eene aanspraak houdende (de Koek, Secretaris v. h. Kab. d. Konings) \ 
regts Mx. F. A. v. Hall, links Mr. H. M. Godefroi, met hoed ag, em 
Baron v. Heemstra (een der negen-mannen van de Orondwetsheniening)» 
Op het zoogenaamde Aschdag'<-ministerie van S Febr. — Ontworpen door 
Bakhuizen v. d. Brink. 

f532 11. Twee afbeeldingen naast elkaftr; links een lid der Kon. Akad. v. 
Wetenschappen (^rof. W« Vrolik) naar de paalwormen ziende; regts 
Wordt hq door dat gedierte aangevallen. — Op het Qverig ondenoik 
door dien Hoogleeraar naar de paalwormen. 

7533 18. Het Bestuur der Kon. Akademie v. Wetensch.^ nl. de President Prof* 
J. de Wal, de Secretaris H; J. Koenen en R. C. Bakhuizen v. d. Brink, 
zitten aaneen lange tafel; regts een verwersjongen tusschen 2 antiek ge- 
kleede personen (C. Leemans en L. J. Janssen). Met ondetschr. : nYooiJ^ 
«stelling van den tot dusver onbekenden kunstenaar der onlangs ont^ 
«dekte muurschilderingen aan de Koninkl. Akad, v. W^tenschap^n." 

?534 14. «De laatste der muurschilderingen." — Een witte muur^. met: 
Kakadi8(mit)en twee grove met teer geschilderde mansfiguren (portretten 
van Prof. de Wal en H. J. Koenen.) Dezelfde vetwer&jongen van de 
voorg. pi. die met dit kladwerk bezig was, vlngt voor een naderenden 
politieagent. — 13 en 14 ontworpen door R« C. Bakhuizen v. et. Brink» 

f535 15. Een man met rigbroek en Sporen, een hoorn in de hand en een groot 
papier met: «R^ school. — Wy Burgemee(8ter) — Ticit vimvirtus,"enz. 
ondei^ den arm houdende^ gaat naar de 2e Kamer en passeert een minister, 
die een rijzweep in de hand houdt (F. A. v. Hall). — Toespeling op de 
verkiezing van den Heer Tutein Nolthenius, vroeger Off. der Laneiersi 
Advokaat, Burgemeester van Apeldoorn en Haariem, tot lid der 2e 
Kamer voor Hoorn. Hig werd gezegd deze plaats te bewaren voor den 
Minister v. Hall^ die veel te paard reed. 

7536 16. Gezigt op een plein te Rotterdam, waar men bezig is plaats te 
zoeken voor het op te rigten standbeeld voor den dichter H. Tollens,— 
Op de moe^eügkheden, die de plaatsing ondervond. 



18M. Nederlandsohe Spectator. 311 

7537 16. «Eeae eente keimiBmaking. 27 April 1860."' — Twee bokaert; de 
xegbeat gei.: Moties de linker VBllende met een minieterportefeoille (nl. 
Min. Y. Finantiën y. Hall.) — Toespeling op de motie yu het Kamerlid 
W. M. de firanw betr^ende de uitalaitende eoneeaaic ter YerMnding 
Yan den Haag met den Rü^BP^'^^* 

7538 19. «In memoriam." — Onderaelurift Yan een portret» böratb. ▼. Yoren 
en r^^ Yan Mr. Ia. da Co8ta, OYerleden 28 April 1860. 

7539 90, vEene tweede kennismaking, 11 Mei 1860." — Een kruideniers- 
winkel met toonbank, waarachter de winkelier (Min. y. KoLRoehnssen); 
regta treedt een poHtieegent (Baron y. HoëYell) met masker (gelaat Yam 
Mr. Wintgens) binnen. — Doelt op de liberale motie yan den Heer 
Wintgens, tot Yaststelling Yan uitgifte der cultuureontraeten in Neder L 

- Indië b^ de wet, welke motie Baron y. Hoëyell sterk ondersteunde. 

7540 91. ffSen klimaatsohieter in functie." — Doelt op eene beaehr^ying 
in het werk Yan Kol. Weitzel, BataYia in 1868, blz. 151. 

7541 34. i^Hoe in 1860 de zomerYermakel^'kheden in Nederland, geopend 
werden" nl. al rillende, in winteijassen, enz. — Toespeling op den 
konden Yoorzomer in 1860. 

7542 25. De Amstttdamsehe maagd, een gestoofde kool aanbiedende aan den 
Minister Bochussen» Yan wien een poolYaarder (Poolman) zich Yerwijjdert. 
Met 4reg. Yers (ysu J. Tideman): i. Zie, Aemstels stedemaagd," enz. — Op 
de Ywkiezing tot lid der 2eKamer YoorAmst. Van den liberalen Heer S.Cool 
tegenoYer den Heer Poolman, Yriend Yan den minister Roohussen. 

7543 26. vBg de opening Yan het badsaizoen." -^ Gezigt op een Hollandsche 
badplaats, Ycrtoonende een fraai YissehersYrouwtje en twee dames. Met 4 
reg. Yers (Yan J. Tideman): «Wanneer g^ dit tafreel," enz. Satire op de 
nieuwe modes (crinolines) in tegenstelling met het oud Nederl. kostuum. 

7544 99. Ben heitoestel, waarYan de steunpalen z^u: «Grondwet — -. Publieke 
«Opinie — Drukpers," en het heiblok: MVerslagen — Spoorwegen — 
«Slavern^," wordt neergelaten door eenige mannen, waarbg Thorbecke,Y. 
HoëYell, Y. Eek op een paal met twee koppen (Rochussen en y. Hall). 
«Met Yierreg. Yers: Heeft men dit edel paar," enz. 

7545 98. De uitgeyer A. C. Kruseman Yan Haarlem r^dt op een stokpaardje 
naast een dichter, op Pegasus met een kwitantie Yan ƒ56, — en ontmoet 
de geesten Yan Kenau Hasselaar, Tesselsehade en Maria y. Utreeht, Olden- 
bamcYelds weduwe. -* Doelt op zgne uitgave «Historische. Yrouwen. 
«Diehterlyk album," waarin geene NederL vrouwen waren opgenomen. 

7546 SO. «N^^ 2111 van het bureau van 's Rgks wandelstokken en bloempotten, 
«bg afwezigheid van den chef." -* Doelt op den lediggaug der ambte- 
naren aan de ministerieele departemeuten bg afwezigheid van den hoofd- 
referendaris. ^- Ontworpen door M. P. Lindo. 

7547 81. «Normaal breischool. (Taak: Spoorwegnet.)" — De Nederl. leeuw, 
als naaischoolhoudster, zit met zcycu kleine leeuwljes om zich heen 
een net te breqen. — Omdat het spoorwegnet ten gevolge van provin- 
cialen na^ver op zeven plaatsen te gel^k moest worden aangevangen. 

7548 S9. De Haagsche ooievaar staat weeneude b^ een spoorbaan. Met 5 reg, 
vers: «Wat mag de reden zijjn," enz. — Toespeling op de rigtjng yan 
den spoorweg, die den Haag met het spoorwegnet yerbinden zon. 



312 Nederlandsche Spectator. 1860. 

75é9 SS en S4. « Herinnering aan het algemeene muzijkfeeBt te Arnhem; 
lyAng. 1869." — Tooneelen uit de verschillende aldaar voorgedragen 
oratoriën. 

I 

7550 S9. De Belgische leenw z^n visitekaartje afgevende bij den Nederl. 
leeuw. ^- Op de feesten bg het oprigten vanv Maerlant's standbeeld te 
Damme en het letterkundig congres in den Bosch. 

7551 38. Onaangename gevolgen van het* slechte weder." — Onverwachte en 
vervroegde tehuiskomst van een echtpaar, dat de dienstboden aan tafel 
smullende bezig vindt. 

7552 39. lyBoogsohutterijen." — Optogt van een Hollandsch boogschntterge- 
zelschap. — Satyre op die verouderde instellingen. 

7553 40. jyAanneming van het adres van antwoord op de troonrede, 26 Sept 
«1860. (^roote Verzoendag.)" — Links Rochussen en r. Hall, wien v. 
Hoëvell wat al te krachtig de hand drukt; achter dezen andere leden der 
2e Kamer. 

7554 41. De Nederl. maagd zit verkleumd bij de kagchel, en heeft reeds de 
helft van haar speer verstookt, terw^l de Nederl. leeuw naast haar op 4 
warme stoven zit. — Toespeling op de belasting op de steenkolen. 

7555 43. Een schilderij voorstellende een bevallig landmeisje leunende tegen 
een heuvel, gestempeld en das ontsierd met een zegel van 50 et. — Op 
het Zegel op de dagbladen, enz. 

7556 44. lyEen blik op het nieuwe Ministerie van Koloniën." — Bochns- 
sen staat als een tweede Mozes op Nebo, te staren naar het in aanbouw 
z^nde gebouw voor het Min. v. Koloniën in den Haag. ^ 

7557 45. Gezigt in een straat met vele kussende paren. — Op het arrest 
van den Hoogen Baad van 9 Oct. betrefifende eene omhelzing op den 
openbaren weg te Ëemnes. 

7558 46. Mr. H. M. Oodefroi, Minister van Justitie, beproeft met een 
polsstok, get. : «Regterl^ke Inrigting," over een water te springen, waarin 
reeds de ontwerpen van Bosenthal, Donker, Strens, Boot en v. d. Brugghen 
verdronken zijn. Mr. Wintgens tracht den polsstok tegen te houden. 

7559 47. Een invalide, een oude grenadiersschako dragende, een oude dame met 
een steekhoed, een schooljongen met eene teekening, enz. bieden die 
voorwerpen aan de Commissie der Kon. Akademie tot het opsporen vin 
overblgfsels der vaderlandsche kunst, enz. 

7560 48. Oodefroi is behouden aan de overzijde b\j de Ie Kamer aangeland. 
Wintgens ligt aan de andere z^ met z\jn advies in het water. Pendant 
van N" 46. — Op de aanneming der Wet op de regterlyke inrigting en 
de oppositie van Mr. Wintgens. 

7561 49. De Minister v. Hall, als een goochelaar, twee bekers opligtende, 
waaruit Oodefroi en v. tleemstra te voorsch^n komen. — Op eene 
zinsnede in zijne Bedevoering in de 2e Kamer van 26 Nov., waarbg hij 
zich tot groote verdienste rekende, die beide mannen in één Ministerie 
gebragt te hebben. 

7562 50. lyTravaux forcés k perpétuité." — De Nederl. leeuw staat als galei- 
slaaf, gem. z T F met twee kogels aan z^'ne voeten, get. : Spoorwegen en 
Waterwegent op een schop geleund. <— Doelt op de groote spoorweg- 



j^: 



tSÊ^. Nederiandsdlie Spectator. 313 

werken en die tot Terbetering der waterwegen naar Amsterdam . es 
Rotterdam. 

7563 61. „"De Kerstboom voor de Tweede Kamer in December 1860. *" — Dor- 
drecht, N. Brabant, Groningen, enz. dansende om den kerstboom, pr^'- 
kende meteen regtbank, spoorweg, kanaal, St. Agatha^-klooster, ridder- 
kruizen, enz. 

isei. 

7564 1. Een groote sneeuwpop, die door een straatjongen met sneeuwballen 
geworpen wordt. — Op de vergankelijkheid van het ministerschap; 
een Min. v. Koloniën van sneeuw zou het onder harde vorst eenige 
dagen kunnen uithouden. 

7565 8. Vier afbeeldingen, twee naast en onder elka&r« ieder met 2 of meer 
reg. vers. — {a) Een koffieplantende Javaan. -^ {b) Suikerriet* — 
[e) (Suiker-)kontrakt. — (d) Vrge arbeid. — Op suikerkontrakten en 
vrijen arbeid in O. ,Indië. 

7566 8. ,;£ene zitting van de Tweede Kamer, waarin het Ministerie hulp 
;iZoekt bij het Spiritisme." — In het midden de draa^'ende ministertafel ; 
op den achtergrond 2 geesten, op wie Jhr. de Casembroot, Min. v. Oorl., 
een pistool afvuurt ; regts Mr. v. Eek, eene rede houdende, en Minister 
V. Hall wegstappende; links Thorbecke, den bezwgmden v. Hoövell 
ondersteunende. 

7567 4. »Een hooge vlugt zonder standpunt/' — v. Hall, een vlieger ^«t^e»/. 
Zaken, in de gedaante van een man (v. d. Goes v. Dirksland) oplatende. 

7568 6. lyEen vastenavondgrap of een bal masqué in de groote wereld.** — - 
V. Hall als Pierrot, den Heer v. d. Goes v. Dirksland als Minister (v. 
Buitenl. Zaken) verkleedende. De sleutel op den rug van den Heer 
V. d. Goes y. Dirksland doelt op z^n Kamerheerschap als eenige aan- 
spraak om minister te worden. 

7569 9. De ijsboot Brouwershaven stoomt tegen een i^'sdam met het gelaat van 
V. Hall ; regts de Nederl. maagd, het werk toejuichende. 

7570 9. uLaatste bedrijf; laatste tooneel." — Aftreding van den Minister 
V. Hall, op een heuvel staande; regts r^dt de Heer v. Eoreest, lid voor 
Alkmaar, op eene koe, hetwelk doelt op eene door hem gehouden oeco- 
nomische rede, waarin de hypothese voorkwam: j^Gesteld, er was slechts 

uééne koe." 

7571 lO. ,;Wat er van het Aschdag-ministerie overbleef.'* (Zie N« 7681.) — 
Spotprent op de aftreding van het ministerie v. Hall. In het midden 
een voetstuk, get.: i^Op Aschdag geboren. Tot asch wedergekeerd," waarop 
een doofpot staat; rondom hangen de ministerieele galarokken, enz. 

7572 11. ;iüit de ministerieele krisis.'* — Een cotillon; in het midden de 
Nederl. maagd,- achter wier stoel Rochnssen en de Casembroot p uit« 
steken als reeds afgewezen; links een kok (Jhr. de Koek, Secretaris y. 
het Kabinet des Konings), haar vragende, wien hij uu voorstellen moet; 
achter hem Thorbecke ; regts eene rij jongens (de conservatieve part^', 
N» 1 Dr. A. Vrolik, enz.) 

7573 tt. «Uit de keukenwereld." — Twee afbeeldingen naast elkaftr. (Haag- 
sche dienstboden-spreekwazen.) 

m. 40 



314 Nederlandflche Spectator. IML 

7574 IS. «Het groote blinde-koelje-épel, of hei miniBterie tonder hoofd, heng 
«de Kamer het hoofd te bieden." — In het midden staat een manndreD 
londer hoofd» in ministerieele kleediag, alt blinde koe ; daaromheen de 
leden van het Ministerie na de aftreding op 28Jannarg 1861 van t. Hal], 
die zioh versehailen of vlngten; links Thorbecke en ▼. Hoëvell. 

7575 14. jyTwee ingezonden ontwerpen voor de watersnood-mednille." •— 
Spotprent op het voornemen tot slaan van eene medaille op de weldadig^mid 
na den watersnood bewezen. 

7676 15. De wet op de regterl^ke organisatie van GU>defiroi, waehtende op de 
behandeling in de Ie Kamer. — Oezigt in een barbierswinkel, alwaar een 
heer (Godefroi) aan éénen kant geschoren door de Tweede Kamer die 
heengaat, en aan de andere zyde ingezeept, zit te waehten op den baibier 
(de Eerste Kamer) die zqn scheermes aanzet. 

7577 16. i^Restanratie van het Haagsche plein." — Een plein met 8 gebouwen 
met vele vensters, als voor een kippenhok, verbonden door een middei- 
stnk met groote poort, als hondenhok bruikbaar. Satire op de bouw- 
plannen van den architect W. N. Rosé voor het Min. v. KoL, Justitie 
en van den Hoogen Baad. Ontworpen door en met onderschriften van 
Mr. F. A. S. V. Limburg Brouwer. 

7578 19. ipUit de maagdelqke wouden der Nederlandsche politiek." — Een 
groot spinneweb in een bosch; links staat een suiker brood; regta ligga 
eenige ministerieele portefeuilles los op den grond. Onderaan eeae 5ieg. 
verklaring. Ontworpen door v. Limb. Brouwer. 

7579 18. «Na de trekking van de watersnood-loter^.'* — Een invalide met 
afgeschoten beenen krijjgt een paar laarzen, een jood draagt een han, 
een bewoner van een klein bovenhuis heeft de groote schilderq van 
Yerboeckhoven getrokken, enz. 

7580 19. «Indruk der inwijdingsrede op de liberale part^." —* Baron ▼. Zuyleu 
staande en sprekende als Minister-premier (ministre-orateur) achter de 
ministertafel. Regts vallen de leden der liberale party, waaronder Thor* 
becke en v. Hoevell van verbazing op den grond. 

7581 30. «Haagsche kermis." — Gezigt van eene acrobaten voorstelling; links 
Tborbecke staande op een juk (van beginselen) gedragen door de NederL 

^ maagd; regts v. Zuylen zwevende op een ladder die op het voorhoofd 
van Rochi^en staat en zyn juk op den schouder ^dragende. — Toespe- 
ling op de door Baron v. Zuylen in de 2e Kamer gehouden redevoering 
over het dwaugjuk der beginselen. 

7582 21. «De bangste nacht van een bouwmeester." — > Begts de bonwmeeeter 
(uit de opera Charles YI, tooneel uit het 4e bedryf ), linka de geesten 
van Oldenbameveld, Willem den Zwyger en Graaf Willem II. Op den 
achtergrond de lioteryzaal op het Binnenhof in den Haag, die tinas 
gerestaureerd zou worden door W. N. Rosé. 

7583 Zt, ^De watersnood, als een der hoogstaangeslagenen van de inwoners 
«van het ryk, verlan^^ zitting in de Ie Kamer." — De watergod staande 
by den ingang tot de Ie Kamer. Ontworpen door Bakhuizen v. d. Brink. 

il5%i 8S. «Regterlqke imrigting, N^* 8.*' — (Zie pi. N» 46 en 48 van 1860.) — 
links deselfde voorstelling als op N® 48, behalve dat de Heer Godefrot 



18ftl lïeclerlanddclie Speotatöi^. dlS 

thans aan de andere nj der Bchntting, Ie Kamer, genen wordt Bigti 
de Heer Godefroi uitrustende; in het verschiet de tempel r. h. BegÜ 

7585 35. «Twee kapers op de kust." -* Gengt aan het strand van Seheve- 
ningen. — Links eene dame die gaat baden; regts 8 ruiters naar haar 
turende. Toespeling op de minister, missive van 15 Jnn^ 1861 omtrent 
de kaapvaart. 

7586 M. «Werkzaamheden der Tweede Kamer." — > Op den voorgrond eenige 
Kamerleden, sich in de zon koesterende: links op den achtergrond 2 
militiens en 8 badgasten, waarbQ Thorbecke. — Toespeling op het niet 
werken der Kamer. 

7587 99. De Nederl. nuiagd eenige knielende Javanen in de hoede van den 
nieuwen Gouverneur-Generaal (Sloet v. d. Beele) aanbevelende. 

7588 88. i,Op de tentoonstelling." — Twee heeren bewonderen het portret 
eener jonge schoone dame, terwijl 3 oude leel\jke dames meenen, dat 
die bewondering haar geldt. 

7589 M. «De militiewet verbeterd.'* — Twee afbeeldingen boven elkatr. 
Toespeling op het verlagen van de lengtemaat, vereischt om militien te 
z^n« In de bovenste afdeeling het lid der Kamer de Bieberstein. 

7590 ao» Twee jongens twistende over den rang hunner vaders, die beide 
ministers geweest waren. — De pointe is het groot aantal ex-miniitert 
in Nederland, die daarna in den Baad v. State benoemd worden. 

7591 88. ir De militiewet." — Links de militien voor h^ de 2e Kamer be- 
treden heeft : regts nadat h\j die geplukt en gehavend verlaten heeft en 
b\j de Ie Kamer aanschelt. 

7592 84 en 85. Één plaat. — «De ware band tusschen Noord en Zuid.^ — 
ApoUo de Nederl. maagd voorstellende aan de Antwerpsche stedemaagd. 
Doelt op de Antwerpsphe kunstfeesten. 

7593 89. tfPlegtige optogt der karreweiljes voor de Staten-Generaal in de nieuwe 
«ritting." — Drie afbeeldingen onder elka&r met wetsontwerpen, eni. 

7594 88. «Nagekomen karreweitjes voor de Tweede Kamer door de troonrede 
«aangebragt." — • 8 Afbeeldingen onder elkaftr. Pendant en vervolg van 
de voorg. plaat. 

7595 89. Twee afbeeldingen naast elka&r ; links een korinthisch kapiteel ; 
regts eene voorstelling hoe het ontwerp ontstaan is van den gevel van 
het gebouw voor den Hoogen Raad (een jongen, zeepbellen blazende in 
eene kom.) Parodie op Bose's bouwwerken. 

7596 40. «De nieuwe journalistiek in de Residentie." — Twee kwakzalven 
(waarvan een de Heer LionP) ieder met een groot bord^ get.: «Dagblad 
«van Zuid-Holland," enz. en «Nieuw Dagblad van *s Gravenhage," (van 
J. W. Holtropc. s*) staande op een wagen, omringd door vele toeschouwers. -« 
Op de oprigting van die 2 dagbladen, met veel ophef aangekondigd. 

7597 41. Afbeelding van een spoortrein, die door mannen met balaneeer- 
stokken in e^reuwigt gehouden, langs een luchtdraad van Woerden naar 
Leiden stoomt. — Op de bezwaren van Rotterdam tegen de onteigeningswet 
voor den spoorweg Leiden — Woerden (eerst tot stand gebragt in 1878). 

7598 48. «Gesprek b^ het standbeeld van Willem den Zwjjjger." ^ Op d« 
Twjaging van dra Koning van Napels. 



Slê Kederlandsche Spectator. tSMjKL 

7699 43. ffNederlmdsclM winter7ermakel^khed«n.'^ — Spotprent op Nats- 
Toorlezingen, enz. 

7G00 44. De Minister y. Zaylen, als schoenmaker een groote laars in de kand 
houdende. Aan den mnar hangt eene kaart : Italia. — - Op de er- 
kenning van het Koningr^k Italië door Nederland ^ 

7601 45. Een bootje, geroeid door één matroos, brengt een GouYernenr-Oene- 
raal van de reede van Batavia weg, terwijl hem een kmis nagezonden 
wordt. — Toespeling op het ontslag van den Gonv. Gen. Pahnd. 

7602 46. ffEen tafereeltje uit de crisis tusschen de Minipters van Koloniën en 
„van Buitenlandsche Zaken." — Jhr. J. Loudon als Zeenwsdie boer, 
Baron v. Zuylen als boerinnetje gekleed in de bekende voorstelling der 
schilderij van Adolf Billens. 

7608 48. «De Novemberstormen." — Links en regts blazen het ministerie «i 
de dde Kamer het schip van staat. Koloniën en verschillende wetsont- 
werpen, betrefifende de Delftsche Akademie, spoorwegen, den bonw der 
Lotergzaal, enz. over de golven der politiek. 

7604 49. i^Na lectuur van de redevoering van den Minister van Koloniën." — 
Loudon aan z^n bureau zittende, ontvangt 3 verontwaardigde Indische 
ond-gasten. 

7605 51. «De nieuwe koloniale oppositie.*' — Bovenaan een suikereontractant 
als Tartnffe, makelaar Droogstoppd, Basile eH Figaro. Onderaan een HolL 
vers io 4 vierreg. coupletten. 

7606 58. nStaatsbegrooting voor 1862» Ye Hoofdstuk.'* — Een boom waarvan 
de meeste takken afgehouwen zign en op den grond liggen, alle met 
opschriften. In den boom hangt een vogelkooi (gebouw voor den Hoogen 
Raad) en een vogelnestje (Nederl. Woordenboek). Doelt op de talryke 
aangeoomen amendementen in de Tweede Kaïjier, waardoor de begrooting 
Tan den Minister van Heemstra (toch in z|jn geheel ten slotte verwor- 
pen) gekortwiekt werd. Alleen 't Gebouw en 't Woordenboek werden 

«^'^'- 186». 

7607 1. «Tets van wat het jaar 1862 belooft." — (Nedexl. Woordenboek van 
de Vries, Haven v. Holland op s^n smalst, enz.) 

7608 8. fiUit de ministerieële crisis." — de Kook, Secretaris v. h. Kabinet 
des Konings, roept als in de opera Bobert Ie Diable eenige afgetreden 
ministers uit hunne graven op, nl. v. Hall, Thorbecke, v^ Boase, enz. 

7609 S. «Wat de regering weerhoudt een wetsontwerp in te dienen." — (Alk 
Ministers luieren, spelen schaak, enz.) 

7610 4. XFit de ministerieële crisis." — Tafereel op het ijs. De Koek b^ het 
tafeltje houdt Thorbecke staande; Olivier rqdt beenije over; in het mid- 
den Loudon rqdende ; op den voorgrond v. Heemstra op het ^js gevallen; 
regts aan den stok Godefiroi en Casembroot; in 't verschiet v. Hall. 

7611 5. ffDe schoone slaapster in het bosch." — De Nederl. nuuigd door 
Thorbeeke gewekt. •— > Op het optreden van z^n kabinet. 

7612 6. «Het a^etreden ministerie.'* .— Jhr. de Casembroot, London en 
Godefroi staan bijj een schouwburgbureau en kragen o<»tjr«marken (dil 
is: kunnen weerom komen) ; y. Heemstra en Teta v. Gondriaui kannen 

^geen contramarken meer bekomen (en dos niet weerom komen). 



IML Hederlaadflche Spectator. 917 

7613 7. «H«t nieuwe ministerie. OuTertnre/' — Thorbeeke speelt Ie viool; 
Olivier de yioloncel; Betz de waldhoorn; Meenssen de fagot; Gen. 
Blanken de panken; Hayssen v. Kattendijke de dwarsfluit. 

7614 8. Is nooit verschenen. 

7615 9. „De commissie voor de enquête omtrent de Nederl. marine vangt 
nhare werkzaamheden aan." — Links te paard P. Blnssé, regts Oeneraal 
Delprat; 2 leden probeeren een scheepje in eene waschtobbe, eni. 

7616 lO. lyGevaariyke steeple chase als men een jong paard rydU" — Baron 
V. Znylen vliegt over den kop van z^n paard heen; Fransen van de 
Putte spreekt hem waarschuwend toe. 

7617 11. jyOostersche redenering." — Op de heerendiensten en het conserva- 
tieve regeringsstelsel in Java. 

7618 13. «Hoe de Cycloop daartoe afgezonden, den weerspannigen Burgemeester 
jyvan Urk bemagtigt." — Het stoomschip de Oycloop was afgezonden om 
kracht b^ te zetten aan de vervolging tegen den aangeklaagden Burgem. 
V. Urk. 

7619 13. i,Twee idealen van een hooggeleerden medewerker aan de Utrecht- 
jjBche Courant." — Prof. G. W. Vreede ziet Napoleon door z^n geschrift 
verslagen voor zich liggen en wacht op den achter hem hangenden mi- 
nisterieelen rok van Buitenl. Zaken. 

7620 15. j»De twee waterquaesties in België." — België, de Maas aftappende, 
tracht aan den Scheldegod den tol uit den mond te halen. 

7621 17. lyProeven van Haagsche bouw- en restauratiekunst.'* — De sociëteit : 
de Place-Royale by de Gevangenpoort, en de St. Jacobskerk (door schoor- 
steenen omgeven). 

7622 19. irl Mei, verhuisdag." — Het mislukte verwarmingstoestel van het 
Depart. v. Koloniën naar het Invalidenhuis Bronbeek bij Arnhem gebragt. 

7623 30. Model van een gedenkpenning ter gelegenheid van het vereenigen 
der Departementen van Eerediensten met Justitie en Buitenl. Zaken, 
tqdel^k door één minister beheerd, nl. de oude guldensmunt, waarop de 
Bijbel vervangen is door Kerk^RegLt de Godsdienst door Justitie en het 
Eae nitimur weggelaten. 

7624 31. De Minister v. Buitenl. zaken v. d. Maesen de Sombreff springt als 
Wilhelm Teil, uit de boot, het met België gesloten tractaat over de 
Maas-aftappingen verwerpende. 

7625 33. lyDe kiezersverlegenheid." — Regts op een stellage staan v. Heem^ 
stra, Roohussen en v. Hall, te vergeefs de kiezers wenkende; op den 
voorgrond zoekende kiezers, achteraan onwillige candidaten. 

7626 33 jyMilitaire hiërarchie van onderen-op in Indië." — Doelt op een 
voorval te Batavia, waarbg een offieier door jongere officieren, gedwongen 
werd zijn ontslag te nemen omdat h^ niet geduelleerd had. 

7627 34. «Nederl. Maagd: Mijne heeren, weest welkom;" enz.*— Het Japan- 
sche gezantschap op theevisite bij de Nederl. Maagd. 

7628 35. ir Wat zal er worden van het regt der parlementaire vrigheid van 
jyspreken." — Op eene uitdaging van een lid der 2e Kiuner door eeit 
persoon buiten de Kamer, 



318 Kederlandsche dpeotator. 1818. 

7629 99, Een koloniaal debat in de Eente Kamer op 21 Jang 1862." — De 
Min. y. Kol. XJhlenbeck als Heer Jobs voor de examinatoren» volgens de 
plaat yan de Jobsiade. 

7630 38. jyOp-togt." — Eene brandende kaars (Delftsche Akademie) die af- 
loopt door den togt yan tegen elka&r openstaande denren. — Op den 
optogt der studenten en den waren toestand yan die Akademie. 

7631 39. jyVrengdebedr^yen onder de oudgasten over de benoeming yan een 
jygeyreesde Indiscbe specialiteit." enz. — Op de benoeming yan y. Hoë- 
vell tot Lid yan den Saad y. State, waardoor hiij ophield lid der Ka- 
mer te z^n. 

7632 30. jyDe laatste dag yan een yeroordeelde." — Iemand yeroordeeld naar 
de baden te gaan. 

7683 31. jyAfschaffing van de slayemij" in Suriname.— Een neger met bran- 
dende lampions behangen, als: i^Huldebl^k aan de Ie Kamer." 

7634 33. ,De moderne Orfeus." — ■ Aan Thorbecke ontzinkt xgn geliefde 
viool op het zien der schildery van Yerboeckhoven. — Op den 
duren aankoop door de Nederl. regering van diens schilderij : Aanval 
v. wolven op paarden. 

7635 39. jyOpening yan de jagt en de kamer.** — Groen v. Pr. jaagt op den 
&isant (Thorbecke). 

7636 39. jyKunst is geen regeringszaak." — Asschepoester (de kunst) zittende 
bij den haard. — Op Thorbecke*s weigering om de kunsten aan te 
moedigen door aankoop van schilderyen, enz. 

7637 41. jyHoe de goê-gemeente in de war raakte toen de Minister van flnan- 
fftiën van eerste levensbehoeften sprak." — Op de afischaffitig der aceqnsen 
op de brandstoffen en zeep. 

7638 43. ^yAmsterdam in 1853 — Doorgraving van Holland op zgn smalst 
«Amsterdam in 1862." — In 1853 b^j de Aprilbeweging had Minister 
Thorbecke gezegd dat de hartader des la^ds (Amsterdam) flanwl^jk klopte; 
thans wordt dat jaar doorgeschrapt en vergeten voor de belangstelling, 
door den Min. in het kanaal door Holland op zijjn smalst betoond. 

7639 44. ivNog een verhoor van «een deskundige'* door de Commissie . • . be* 
«last met het houden eener enquête omtrent dezeemagt»" enz. —> De geest 
van de Ruiter versch^nt aan de Oommissie en verwet haar flanwhartig- 
heid. 

7640 46. «De Nederl. Spectator brengt bg deze ter kennis ... dat de jaar- 
vletter voor den Hergk der Kunsten en 'Wetenschappen over . . . 1868 
«zal bestaan in de letter T." enz. Links de Wetenschap, regts de Schil- 
derkunst staande, beide wrevelig over hun brandmerk T. (nl. gesmaad door 
den Minister Thorb.) Ontworpen door 'Bi, G. Bakhuizen v. d. Brink. 

7641 48. «De oppositie van zekeren Oud-Minister tegen z^'n opvolger." — 
y. Heemstra of Rochussen ? blaffende tegen de maan (nl. niemand). 

7642 49. Thorbecke als «Sinter Klaas in de Tweede Kamer.** — Middenin 
Thorbecke; meer naar voren Groen v. Pr. een koek dragende, met het 
opschrift:' «mijnen ouden vriend." nl. Thorbecke; y. Hall krijgt niets; 
Heemstra een gard; de Amsterdamsche en Botterd, waterwegen qptrtelai 
laam in een badkuip. 



1869j63. Nederlandsche Spectator. 319 

7643 50. «Eerste hulde van de regering aan de knnst." — Thorbecke past 
Asschepoester (de kunst) het glazen muiltje aan. — Doelt op de subsidie 
van f 4000. — voor den aankoop van schilderden op tentoonstellingen. 

7644 51. «Zullen deze kemelen door het oog der naald kunnen ?'* — Doelt 
op de behandeling der begrooting, hoofdstuk Oorlog en Koloniën en het 
ontwerp tot doorgraving van Holland op zijn smalst, door de Eerste 
Kamer. 

7645 53. «Het consigne voor het Nieuwe Jaar.'* — Thorbecke lost als kor- 
poraal het oude jaar af en geeft de wacht aan 1863, met last, om op 
Koloniën te letten. — De Eerste Kamer had de begrooting van Minister 
Uhlenbeck verworpen. 

1863. 

7646 1. «Nieuwejaars heil- en zegenwensch van de gezamentlijke klapwakeis 
«van de pers." — - Navolging van een oude nachtwachtsprent, waaronder 
een geestig vers met politieke en .literaire toespelingen. 

7647 3. «Koloniale politiek der oud-gasten." — De aanbidding van het gou- 
den kalf. — Doelt op de bedragen van Indië aan de Nederl. schatkist» 
en misschien op de redevoering van Betz over het batig slot. — Ont- 
worpen door V. Limb. Brouwer. 

7648 4. «Weerkundige waarnemingen in het Meteorologisch Instituut te 
«utrecht.'' — Prof. iBuys Ballot op z^n studeerkamer zittende, wordt 
door een ooievaar aangesproken over z^ne niet vervulde weervoorspellingen. 

7649 5. «Eene nieuwe methode om te komen tot de waarheid, aan de jonge 
«theologen te Leiden gepredikt." — Der studenten gewoel en str^d 
om tot de waarheid door te dringen. Toespeling op de toespraak van 
Prof. Rauwenhoff te Leiden. 

7650 %. «Eene redevoering in de Belgische kamer.*' — ^n Belgisch afge- 
vaardigde, de Vr. .., een eend (den Soheldetol) vermoordende, terwyl 
het schaap (de Maas) al half geschoren is. 

7651 9. «Nieuwe verlichting in utrecht." — Een chassinet, if(?(£?nitf Or^i^Mi!!?^, 
verlicht door ééne kaars, waarbg een domper. — Op de benoeming van 
J. J. V. Oosterzee tot Theol. Prof. te Utrecht. 

7652 8. «Een vastenavond-vertooning." — Eenige personen, waaronder een 
met een vlag: «1818. Gedenkteeken Hersteld Nederland," z^jn bezig zich 
te maskeren. . Doelt op Regout c. s. de proleetionüten, die zich van de 
leiding der aanstaande Novemberfeesten wilden meester maken. — Eene 
Haagtche ^zerfabriekfirma, Hotz en van Coeverden van de fabriek de Prins 
V. Oranje, had zich aan 't hoofd gesteld. 

7653 lO. Fr, v. d. Putte bestuurt als Minister van Koloniën den wagen, 
getrokken door Fri/e arbeid en QouoernemenUeuléuur, 

7654 11. Middelbaar Onderwijs zit in den spoorwagen zeer eng tusschen 
Hooger en Uitgebreid Lager Onderwijs. — Op de beperking van het 
Middelbaar Onderwies door de beide anderen. 

7655 19. «Amende honorable.'^ ^- De oogevaar bekent aan Prof. Buys Ballot 
dat z^ne weersvoorspelling toch bewaarheid is. (Zie N® 4.) 

7656 IS. «Het waardigste gedenkteeken ter herinnering aan het herstel van 

«Neerlands onafhankel^kheid in 1818." — - Een standbeeld voor 6. K. 



S20 Nederlandsche Spectator. ISfSL 

V. Hogendorp in een tempel met de namen van v. d. Dayn v. Haas^ 
dam en v. Limbnrg Stiram. 

7657 14. «Een heele lieve soiree I cM&rmant." -^ Spotprent op de verwarring, 
ontstaan op een bal, door de Haagsche jennesse dorée aan de diplomatie 
etc. gegeven in de zaal der Teekenakademie, die ondanks de tegenwerking 
van het bestuur en anderen daarvoor was afjgestaan ; de zaal vloog in 
brand. Vooraan regts in een hoek de Dood vioolspelende. — OHtworpen 
door Jhr. Mr. J. K. J. de Jonge? 

7658 15. //Be Nederl. Maagd hare aanteekeningen van 1813 sorterende." — 
Toespeling op de aanstaande Novemberfeesten. Zij werpt de afgedane 
zaken (Bezwaren van da Costa, Letteroefeningen, Amortis. Syndic. enz.) 
in den snippermand. 

7659 16. //Effectenhoek te Amsterdam." — De Amst. Beurs waar de aandeelen 
Kanaalmaatschappij onverkoopbaar z^n. 

7660 19, Zinneprent op de hernieuwde indiening van de Wet op de Tienden 
bij de Eerste Kamer, welke reeds tweemaal verworpen was. 

7661 18. //Hoe eeo lid der sub-commissie te Rotterdam een gedenkteeken 
«voor 1813 wenacht." — Een groote taan op een pedestal. — Spot- 
prent op een gezegde van een Rotterdamsch Raadslid in de vergadering 
der Rotterd. Subcommissie van 20 April. 

7662 19. //De Gids van November 1861 tot Mei 1863." — Lord StrafiFord 
knielende voor Mylady Carlisle, die hem eindelijk na 19 maanden waeh- 
tens executeren laat. — Op den roman van H. J. Schimmel, getiteld: 
Milady Carlisle, gedurende 19 maanden in de Gids geplaatst. 

7663 3 O. Toespeling op de verordening van den gemeenteraad van 'sHage, 
van 28 April 1863, betreffende het mishandelen van ezels. Afbeelding van 
een Haagsch politieagent. — Ontworpen door Bakhuizen v. d. Brink. 

7664 33. /,Een voorspel van het herinneringsfeest." — De Nederl. maagd 
geesselt met de roede van loantrouwen, antipathie enz. een grooten dog, 
die een stuk vleesch get. 1813 vasthoudt. — Zinneprent op het wan- 
trouwen tegen Mr. d'Engelbronner, als Secretaris der hoofdcommissie 
voor de Novemberfeesten. 

7665 33. i,De concurrentie van de drie monumenten, die thans jyloopende" 
//Zijn." (Monument voor 1813, voor Vondel en voor den Hertog van 
Saxen-Weimar.) Ontworpen door Bakhuizen v. d. Brink. 

7666 34. //Het jongste koloniaal debat in de 2e Kamer." — Fr. v. d. Pnt- 
te als matroos maakt het dek schoon (Schoon schip maken), terw^l 
Groen v. Pr. op de verschansing de w^k neemt. 

7667 35. //Antecedent voor de Eerste Kamer." — De ooijevaar (Minister v. 
Kol.) en de kikvorschen. — Zinneprent op de doortastende maatrege- 
len van Fr. v. d. Putte als Min. v. Kol. 

7668 36. «Amsterdam en de doorgraving." — Toespeling op de bezorgdheid 
van sommige Amsterdammers voor het hooge tij, na het doorgraven van 
Holland op zijn smalst of zinspeling op de onwaarschijnl^kheid van het 
gelukken der doorgraving of althans op den langzamen voortgang der 
zaak. 



1863. Neclerlaudscbe Spectator. 321 

7669 27, jy Aanneming der begroeting van koloniën." — Franssen v. d. Putte 
als Simson de poorten van Gasa (de Ie en 2e Kamer) op zijjn nek dra- 
gende. 

7670 39. jyDe medewerkers aan den NederL Speetator nemen vacantie." -» 
Afbeelding van verschillende toaristen, die naar Wieabaden, den B^n, 
enz. gaan. 

7671 30. jyDe geest der eenw." — Be moderateurlampen en kaarsen moeten 
w^ken voor de petrolenmlampen. — Ontworpen door H. Verster. 

7672 31. i^Ykkantoor voor ambtenaars." — Prof. Vreede met een ^ktoeitel 
in de hand beveelt de door hem geykte leerlingen in de ütrechttche . 
Courant aan tot het bekleeden van allerlei posten. 

7673 33. jyDolce farniente van den Scheldegod. ' — De Scheldegod xit als 
een matroos in een luijerstoel, aan den oever der Schelde. — Zinne- 
prent op den afkoop van den Scheldetol. 

7674 34. jyEene Nederlandsche meeting." — Spotprent op het zendingsfeest 
te Wolf hezen; eene geheele familie buigt voor een dominé ; anderen 
preekeuj enz. 

7675 35. «Bijdrage ter metalen tentoonstelling." — 1. Masker voor voorstel- 
lers van motiën. 4. Haruas voor een liberaal Minister v. Koloniën enz. 
6. Nederl. Maagd door Prof. Vreede aan Napoleon III geschonken. 

7676 37. Zinneprent op het Nationaal muziekfeest in den Haag in de lotery« 
zaal gegeven ten bate van de oud-krijgers, hetgeen weinig opbragt. 

7677 38. Spotprent op de oprigting van de vele handelsbanken, waarb^ : de 
Rotterd. bank, Rotterd. bankassociatie, enz. 

7678 39. «Opening der Kamer. — De interpellatie-A^» aan het broeijen." — 
Eene hen, de talrgke interpellatiën, b^ de opening der 2e Kamer aan- 
gekondigd, uitbroedende. 

7679 40. «Berigteu uit Japan." — Zinneprent op de flinke houding der 
Medwa (onder bevel van Jhr. de Casembroot) in de wateren van Japan. 

7680 41. «Nieuwe belastingplannen.'" — Twee drinkebroers in een herberg» 
de voorgestelde verhooging van de belasting op de jenever en suiker 
afkeurende, tegenover de opheffing van die op de brandstoffen. 

7681 43. «November jubilé 1863." — Links een mast met ridderorden waar« 
tegen een opklimt. — Op de hoop en begeerte naar eene ridderorde bg 
de Novemberfeesten. 

7682 43. «Het laatste nieuws van de Beurs." — Spotprent voorstellende een 
handel in waardelooze oude ÏVansche assignaten op de Beurs te Amst., 
terwijl de aandeeleu Holland op zyn Smalst geheel verlaten z|jn. 

7683 44. «Welk huis bedoelt de Heer Groen nu?" — Spotprent op een 
motie van den Heer Groen v. Pr. om ter herinnering aan 1813 van 
staatswege een gebouw te stichten. 

7684 40. «De Nederl. Maagd, afwachtende de dingen die komen zullen," 
zittende met d en Nederl. leeuw bij een gorden, get. : 17 November» — 
Op de spanning waarmede de beslissing te gemoet gezien werd omtrent de 
plannen van het gedenkteeken voor November 1818. 

7685 47. «Een hernieuwd verbond." — Willem III en de NederL Maagd 
elkander de hand reikende. — Op de woorden door den Koning gespro- 

m. 41 



322 Nederlandsche Spectator. 1863,6i 

ken bg de eerate-Bteenlegging voor het monument ▼. 1818 : «Het Hón 

„Ynn Oranje kan nooit genoeg voor Nederland doen.*' 
768G 48. «Oppositie-speeldoos van de firma 6(uillanme) G(roen) en Cie." — 

Spotprent op het programma der antirevolutionaire oppositiepart^. 
7C87 49. ;;Het is den soldaat geoorloofd te rooken, maar ..." — Spotprent 

op eene bepaling omtrent bet salneeren van superieuren door militairen. 

7688 50. Het ideaal van het hoofd der antirevolutionaire partij in Neder- 
xfland." — • Groen v. Pr. als baker zittende en een prinsje antirevolutio- 
naire pap gevende; op tafel een fleschje staal {StahF), 

7689 51. Oppositie-middelen hij de jongste begrootingsdebatten voor den dag 
«gehaald." — Groen v. Pr., v.^Goltstein en v. Heemstra halen oude koegen 
uit de sloot, Wintgens staat gewapend met een Fransche pantsei^laat. 

7690 58. Groen v. Pr. als oude matrone, slaat zeer preutsch de aanbieding 
van eene Minister, portefeuille door v. Zuylen af. 

7691 1. Nienwejaars heil- en zegenwensch van de gezamenlijke torönwachters 
der pers. — Bovenaan de verbouwd wordende toren der Groote kerk te 
's Hage en de torenwachter^ onderaan een lang vers in 2 kol. 

7692 8. «Archief v. Koloniën. — Pax intrantibus." — De minister Fr. v. d. 
Putte vergunt den conservatieven het onderzoek van het tot nog toe 
gesloten archief van Koloniën. — Op het mat'^lsaen gebouw, gelgk het 
Ministerie v. Kol. genoemd werd. 

7698 4. «Cumulatie van ministeriën." — De Min. v. Marine, Huyasen van 
Kattendijke, tijdelijk belast' met de portefeuilles van Buitenl. Zaken en 
R. K. Eeredienst.. 

7694 6. «Eene levens-vrsAg van den dag." — De dood, een kanon ironisch 
omhelzende. — Over besprekingen tot afschaffing van den doodstraf in 
dezen tijd van oorlogen. 

7695 lO. «Belasting- hervorming." — Betz, Min. v. Finantiën, zittende in lyn 
kabinet, wordt door de pers gevraagd, wanneer de zegelbelasting a%e- 
schaft wordt, enz. 

7696 11. „7 Maart." — Twee heeren staan bij den ingang van het Binnenhof 
te kijken naar het blusschen van een brandje bij de verwarmingstoestel 
onder de lokalen der 2e Kamer. Doelt op dé afschaffing der belasting op 
de brandstoffen. 

7697 13. ,;De aanneming der Indische comptabiliteitswet. — Onthulling der 
«Indische mysteriën." — Eene gordijn wordt opengeschoven, waarachter 
eene Indische godheid zigtbaar wordt. — Op de vaststelling der Indische 
begroot ing bij de wet, waardoor licht over de Indische huishouding al 
verspreid worden. 

7698 14. «Wat een geschrijf! ... Paschen is ook al geen Groote Yerzoen- 
«dag." — De Nederl. maagd in de Utrechtsche Courant de heftige arti- 
kels van Prof. Vreede lezende. 

7699 10. Prof. Vreede met eene paraplnie als schild en pen als lans, valt op 
een mannequin. Prins Napoleon, aan, en draagt als vaandel: «Verovering 
«van Nederland, 1864." — Doelt op de artikels van dien hoogleeraar over 
dé reis van Prins Napoleon in Holland in verband met Fr. annexatie- 
plannen. 



1864. Jtfederlandscbe Spectator. SSé 

7700 17. Cremers, Minister v. Baitenl. Zaken, op het acMld geheven door 
Italië en Liberia. — Doelt op zijn houding ten opzigte van' het ge- 
zantschap in Florence en ten opzigte van Liberia. 

7701 1^. oShakspere in den Hollandschen schonwborg» 1600 — 1864." — 
Op de overdrijving in het spel van sommige tooneelisten. 

7702 ZZ. „Het driheld voor de vr^e verkiezingen." — Een korporaal met 
een pen gewapend, drilt zigne manschappen. — Op 'de verschiliéndb 
politieke programma's. 

7703 23. ;/Eene vracht van 18 eenwen christelijke geloof." -r- Een straat- 
gevecht voor eene kerk. Doelt op de ongeregeldheden op het kerkplein 

(Spni) in den Haag na eene prediking van Ds. Zaalberg» door het ortho- 
doxe gemeen aangestookt. 

7704 84. „Hoe sommige ouderwetsche Hagenaars zich de gevolgen, van den 
^havenbonw voorstellen." — t De T^d zittende aan den oever van de 
Scheveningsche vaart op den Haag, laat z^n zandlooper daarin leeg 
loopen, nl. dat die haven mettertijd zal verzanden. i 

7705 85. „Een ond-nienw lid van de Tweede Kamer." Portret vaii een 
knielenden en biddenden Heer v. Zuylen, A^'. 1527. Uit: Gaillard« 
Maison de Znylen, p. 80. — Op J. P. P. Baron v. Znylen v.Nyevelt's 
redevoering in de 2e Kamer over de Godsdienstscholen. 

7706 36. „Een leeligke Gondsche pgp gerookt." — Jhr. de Bri^nw, kandidaat 
voor Gonda, (als Fanst) uit een lange p^'p rookende, wordt door Groen 
V. Pr. (Mephlstofeles) in diens : Vliegend blaadje W 4, bedreigd met 
niet-herkiezing» tenzij hij het Christel^k Bijzonder Onderwya in de 
Kamer wil voorstaan. 

7707 89. «De uitslag van de herstemming." — De Nederl. maagd wenscht 
den Minister Thorbecke geluk met den uitslag der herstemmingen voor 
de Tweede Kamer. 

7708 88. „De nieuwe Kamerleden voor *s Gravenhage (J. P. P. Baron v. Zuylen 

„V. N.) en Gorcum (G. Simons)." — Twee afbeeldingen naast eUcaiftr. 

Links de beide nieuwe leden in 1864 vertrouwelijk naast elka&r fittende ) 

regts V. Zuylen in 1856 het politiek beleid van den Minister Simons 

veroordeelende. 

7709 89. „De regterzijde der Kamer in België onder de tucht van haren 
„herder." — Een Jezuit-herder voor de Kamer v. ASgey, zittende» laat Ut 
schapen ter linkerz^ binnen, die door den herdershond met ^issojioipsmuts 
worden ingedreven. — Waarschuwing tegen de Clericale m^iddelen yv^ 
Groen v. Pr. 

7710 30. Gedenkzuil voor Mr. D. Donker Curtius, overl. 17 Jnig ISf^k 
waarboven de door hem bewerkte afschaffing van lijfstrafifeneftvry held 
der drukpers. , r 

.1^711 31. jyHistorisch bas-relief, berustende in het museum van den NederL 
jySpectator, verbeeldende de wijding der leerstoelen voor Ind. taal-, land- 
„en volkenkunde." — Drie oud-Indische voorstellingen. -^ Op |i0t 
wetsontwerp over h. onderwas in Ind. taal-, land- en volkenkunde. 

iill 38. „Groene vruchten van het orthodox*protestantsch onderwas op dé 
«bijzondere sehdol. Onlangs te 's Hage voorgevaUen." «-^ Tff^e. af heel- 



!324 l^ederlandsclie Öpectatoi^. 1^ 

dingen onder elkaftr. Een meisje zegt dat haar hartje bedoryen is» een 
ander kind dat ze volgens den meester altifd kwaad doet. 

7713 34. „De uitslag der verkiezingen in Nederland en België." — DeHoll. 
leeuw rustende onder den standaard : Regtzinnige verkiezingen ; de Belgi- 
sche leeuw den myter vertrappende. — Op de neerlaag der clericale par- 
tyen in België. 

7714 S6. jyls dit zoo?" — Twee drenkelingen (Jhr. de Brauw en Barou 
V. Znylen v. N.) worden op bevel van Groen v. Pr. uit het water ge- 
haald, nl. herkozen, na de verklaring afgelegd te hebben vóór de aecte- 
sehool te z^n. 

7715 36. iv Uitbreiding van een nuttigen werkkring." — * Joden en Maho- 
medanen de Nutzaal binnentredende. — Op de toelating Tan Niet' 
Christenen tot het lidmaatschap der Maatsch. tot Nut enz. 

7716 39. «Opening van het zittingjaar 1864 — 66." -^ Een tramwagen met 
de nieuwe wetsontwerpen en troonrede. — « Op het conservatieve politiek* 
programma. 

7717 40. Groen v. Pr. (Faust) wordt door Mephistopheles gewezen op den 
geest van den onthoofden Oldenbameveldt (Gretchen). — Nabootsing 
van de bekende schilderg van Ary Scheffer toegepast op Oldenbame- 
veldt's veroordeeling in het blaadje van Groen, N^VIL 

7718 41. Kappe^ne v. d. Coppello treedt bij de beraadslaging over het Adres 
van antwoord in de 2e Kamer op de troonrede als vlagvoerder der libe- 
rale partijj op en aanvaardt den stnjd, met Groen v. Pr. en Heemskerk; 
achter hem Gen. v. Mulken enz. ; de conservatieven deinzen af. 

7719 43. jyMachine van engelsche vinding gew^zigd ten behoeve van Congres- 

tflHresidenten/' enz. — De President doet een snikerbrood als domper op 

den spreker neerdalen d. it ontneemt hem het woord. — Spotprent op 

«Thr. Hartsen als president van de 46 sectie op het Congres ter bevord. 

der Sociale wetenschappen te Amsté over koloniale politiek. 

7720 44. i)e Nederl. maagd, eene dame met gothisch kapsel get. N^ O. af- 
w^zende en een plan get. Ebenhaezer behoudende. — ^ Vertolking van het 
gevoelen dat het ontwerp get. N. O. voor een Gothisch monument voor 
het Nation. monument van 1813, te plaatsen in het Willemspark in den 
Haag geene aanbeveling verdiende. 

7721 40. De Maagd van Amsterdam geeft aan haren knielenden afgevaar- 
digde RochuBsen in last vooral voor de Indische millioenen te zorgen. 

7722 49. Spotprent op de voorstelling der Nederl. maagd en leeuw in het 
nationaal monument v. 1813, zooals Mr. J. v. Lennep die wenschte. 

7723 48. De beelden van het Oudheidkundig Museum te Leiden op straat 
gezet, wegens de vergrooting van het rijksherbarium aldaar. 

7724 49. lyJongste speech van den Heer v. Zeilen tot Windwijzer. Zitting 
jyvan 22 Nov." -^ Van Znylen als kind in eene schuit zittende, betoogt 
dat alles teruggaat, hij alleen blijft. — Op z^ne redevoering van dien dag. 

7725 50. jy Apropos van de koflBj-interpellatie." — Rochnssen brandt zich in 
de koffijkamer der 2e Kamer aan eene kop warme koflBj, terwijl links 
Fransen v. dé Putte en v. Heukelom dit aanzien. — Op Rochnsaen'a ia- 
terpellatie over het omhakken van koflBj hoornen in Indië. 



I8ditó. Nederkndsciie Spéctaioi'. 32^ 

7726 51. jyHolland op z^n smalst." — Neptanns en Mercorias (Amsterdam) 
honden een samenspraak. — Op de oprigting der Amsterd. Kanaal- 
maatschapp^. 

7727 53. jrHet vaandel van de nieuwe part^ in het parlement." — Spotprent 
op de rede van 8 Deo. van den Heer v. Znylen di^ een groot vaandel 
met allerlei teekens in de hand hondt. 

7728 (53.) „Nieuwjaarslied van den stoker." — Bovenaan de T^d zittende 
op een locomotief, onderaan een fraai vers in 8 coupletten (van Mr. 
F. A. S. V. Limburg Brouwer ? ?) tegen de clericalen en reactionairen, 
en hulde brengende aan den vooruitgang. 

1865. 

7729 1. ,;Nienwejaarsmijmering van een ambtenaar, die sedert lang op lots-» 
„verbetering aanspraak had." — £en arme ambtenaar aan zijn lessenaar. •■*- 
Op het niet afhandelen der staatsbegrooting voor IS 66, in verband met 
de voorgestelde tractementsverhooging van lagere ambtenaren. 

7730 Z, „Het oudejaarsavond-adres der dertienen." — Een gevallen vlieger 
met de namen van 13 kolon. reactionairen. — Op een adres van 18 
oudgasten tegen de koloniale politiek. 

7731 4. „Een wankelbaar evenwigt." — Cremers, Minister v. Buitenl. Zaken, 
wil Limburg (een klein gewigtje) van de schaal eener balans nemen, 
waarop aan de eene zij de Duitsche Bond, aan de andere Franknjk en 
Engeland ligt, doch wordt door Duitschland verhinderd. 

7782 7, „Kanaal-crisis." — De Nederl. maagd wil zelf de spade opnemen en 
het kanaal v. Amsterdam graven. — Op de oppositie tegen het kanaal 
door Holland op zgn smalst. 

7733 8. Een bankontwerper biedt een Jonkheer geld voor zijn naam. -^ Spot- 
prent op de adell^ke namen met groote tractementen, voorkomende op 
prospectussen van thans opgerigte bankvereenigingen, nl. van Langrand- 
Bumonceau, c. s. enz. 

7734 9. Een schoolmeester met een hamer in de hand (Mr. v. Reenen, Voor- 
zitter der 2e Kamer) roept een hoop jongens om ter schooi te gaan. In 
het midden ligt Groen v. Pr. die gevallen is ; links v. Znylen en v. Eek 
vechtende. — Spotprent op de opening der 2e Kamer na Febr. 

7735 lO. „Geboorte van de geneeskundige regeling." — De 2e Kamer ligt 
in het kraambed, terwijl Dr. Idzerda de verlossing zittende afwacht en 
Dr. Westerhoff met een klisteer gereed staats 

7736 11. Eene verliefde en eene vijandige ontmoeting beide b^ maanlicht 
naast elkaar. — Op den verwarmenden en verkoelenden invloed van de 
maan volgens de jongste discussiën in de Akademie v. Wetenschappen. 

7737 13. „Een consequent voorstander van het monopolie tot in het regtvan 
„uitzetting toe." — ^ Rochussen legt de hand be'schermend op Roorda 
V. Eysinga e o Nosse ; links vlieden de geesten van Bisschop- de Gro<^ 
en Woudr. v. Vliet, indertijd door Rochussen zei ven uitgezet. — Op de 
rede van 16 Maart van Rochussen over de uitzetting uit N. Indië van 
de HH. Roorda v. Eysinga en Nosse, redacteuren van de Javabode eti 
Kieuwsbodci 



a26 Nederlandsche Spectator. 1869^ 

7738 13. yHet nieawe paleis der volksyertegenwoordiging langs den V^ver^ 
te 'sHage. — Een groot mismaakt gebouw in den V^ ver. — Spotprent op 
het ontwerp van een Paleis voor de Staten Generaal, style Bote, (!E^}][8• 
architect.) 

7739 14. jyEen patiënt die met amendementen genezen is." — Een mensche- 
lijk gelaat met allerlei pleisters, verbanden, enz. — Spotprent op de vele 
amendementen der aangenomen Geneeskundige Wet. 

7740 15. »Onvoltallige zitting der 2e Kamer (7 April)." — Links staan v. 
Reenen als aannemer en v. Eek als opzigter b^ den bouw van een 
hnis voor werklieden terw^l de w^klieden zelve naar huis gaan. — Op 
het reces der Kamers vóór Paschen« terwijl het ontwerp voor het Paleis 
der Staten -Generaal in behandeling was. 

7741 16. jyDe aangewezen nieuw.e leider der antirevolutionaire pvrtij." — 
Groen v. Pr. r^dt als Elias op een vurigeu wagen ten .hemel, en laat 
zijn mantel op v. Zuylen vallen, terwyl v. Wassenaar Catw^ck, die ver- 
wachtte zijn opvolger te zullen zijn, verschrikt. 

4r^42 17. //Het welvaren van Amsterdam." — De Amsterd. maagd wordt door 
den invloed der Amerikaansohe fondsen in de hoogte geblazen. — Op 
de rijzing dezer foi^dsen (windhandel geacht) op de Beurs te Anast. 

7743 19* «Internationale suikerregeling.*' — Een groot en oud suikerbrood 
en een suikerriet ontmoeten verschrikt de kleine en jonge beetwortels, 
waaruit ook suiker gemaakt wordt. — Op het tractaat van 8 Nov. 1864 
tusschen Nederland, België, enz. over de suikerbelasting. 

!^44 30. jyBegerings-reglement voor de kolonie Suriname." — Een volwassen 
man moet gemuilband in een kinderloopwagen loopen. — Op de oppositie 
tegen het Reglement voor Suriname in de 2e Kamer voorgesteld. 

,7745 31. ^^Afschaffing van de gemeente-accijnsen." — Een pelikaan hare jon- 
gen voedende met Vs personeel. — Op de afschaffing der gemeente-» 
acc^nsen, waarbij V5 ^^^ ^^ rijksbelasting op het personeel aan de ge- 
meenten werd afgestaan. 

7746 33. ifWat, te oordeelen naar de stemmen uit Utrecht, de toestand van 
i^het universitair onderwas is." — In het midden ligt het. Dtrechtsch 
universitair onderwas doodziek in een ziekenstoel, terwijl Prof. P. Harting 
haar de pols voelt; Prof. G. J. Mulder loopt woedend weg, de Wet op 
de geneesk. staatsregeling verscheurende. 

7747 33. «Ook een maskerade.'' — Groen v. Pr. als een trompetter van 1618 
tracht itijne troepen, orthodoxe steilooren, schreeuwers, oude dames en 
kinderen, byeen te verzamelen. — Op het programma der antirevolutio- 
nairen tegen de schoolwet. 

7748 34. De Leeuw v. Waterloo ligt op het monument op den rug te spelea 
met den bal. — Zinspeling op de Waterloofeesten. 

'ir749 39. «De afschaffing der gemeente-aco^nsen.'^ — Een boer met allerlei 
eetwaren gaat juichend voorby een commiezenhui^e, terwgl de conuniezen 
zitten te hengelen. 

7750 38. «De Boom der Kennis. — Het jonge Nederland op de proef." — 
Aan den Boom der Kennis [fixametC) hangen groote pruimen^ nl. al de 
vakken van wetenschap, waarin de jongelieden examen moeten afleggen. 



186S. Nederlandsche Spectator. 337 

7751 89. Portret van R. C. Bakhuizen y. d. Brink, Hoofdredacteur, van den 
Spectator oyeri. 15 Jnlg 1865 (vrijwel gel^kend» doch de oogen niet.) 

7752 30. j^Afstemming van de wet op het regt van zegel." — Een schuit, 
met een pak n^ietig verklaring van ongezegeld handelspapier*' enz. 
tracht te vergeefs onder eene lage brug door te varen. — Op de af^ 
stemming van de2e wet. 

7753^ 33. «Een nieuw idee." — Rochussen zegt tot een Haagschen besteller 
(zgn schoonzoon v. Zuylen v. N.) : „Ik wensch dat kabinet verplaatst te 
irhebben/' enz. — Op het opstoken van v. Zuylen door Rochussen om 
het Kabinet Thorbecke te doen vallen. 

7754 34. «Zoo een Bnys bevalt mij zeer goed." — Groen v. Pr. voor een 
grooten spiegel zich een buis aanpassende. — Zinspeling op het wel- 
willende artikel van Prof. Buys jegens Groen v. Pr. in de Gids, y. 
Julij 1865. 

7756 37. «Wat sommigen Nadar wel zonden willen medegeven.'' — In het 
midden bij de ballon staat Nadar, wien de teekenaar den Spectator aan- 
biedt; links komt Groen v. Pr. en een R. K. Bisschop met de Gods> 
dienstlooze school; regts v. Zuylen v. N. en Rochussen met een kabi« 
net (v. Thorbecke.) — Op Nadars luchtreis met de Gréant te Amsterdam. 

7756 38. «Rondedans der hoogleeraren (om de troonrede) die weder een jaar 
«in hun oude zog mogen blijven." — Op de troonrede, waarin geen 
zinsnede over het Hooger onderwijs voorkwam. 

7757 40. V. Zuylen v. N., Rochussen en v. Groltstein Sr. trachten met ledige 
tonnen den Minister Thorbecke omver te werpen, wat de Heer v . Nierop 
weerhouden wil. — Toespeling op de tonnen gouds, die op voorstel van 
V. N. door de 2e Kamer aan het ministerie toegestaan waren voor de 
onteigening van verdacht rundvee bij de runderpest in 1865. 

7758 41. «Toernooi op het Binnenhof." — Regts Thorbecke, geharnast, te 
paard ; links Rochussen op een houten paard en Wintgens op een schign- 
paard met een blaasbalg. — Op de oppositie der conservatieven tegen 
de aangekondigde wetsontwerpen : Cultuurwet, enz. 

7759 43. «Nederlandsche Maatschappij tot bescherming der dieren." — De 
koeijen, varkens, enz. rockende worden in een door 2 mannen getrokken 

rytuig naar den slager ge